Radiologija

Radiologija je u širem značenju znanost o zračenju. Obično se pod tim nazivom podrazumijeva medicinska radiologija, odnosno grana medicine koja se bavi primjenom raznih vrsta zračenja u cilju dijagnosticiranja i liječenja stanja odnosno bolesti.

Primjena ionizirajućeg zračenja u liječenju se postupno izdvojila iz medicinske radiologije u radioterapiju i danas se obavlja uglavnom u specijaliziranim ustanovama.

Početak medicinske radiologije se veže za otkriće zračenja koje je danas poznato pod nazivom rentgensko zračenje ili X-zrake jer ih je 1895. opisao Wilhelm Conrad Röntgen. Iako je u to vrijeme do sličnih otkrića došlo na više mjesta, Röentgen je o svojem otkriću obavijestio znanstvenu javnost pa se naziv "rentgen" ili "rendgen" uvriježio.

Današnja radiologija osim rentgenskog zračenja koristi u dijagnostičke svrhe i ultrazvuk te radio valove kao i radio-izotope.

Dr. Macintyre's X-Ray Film (1896)

Metode u dijagnostičkoj radiologiji

Radi negativnog prizvuka riječi "nuklearna", nuklearna magnetska rezonancija se u medicini naziva samo magnetska rezonancija, iako je metoda bazirana na istim principima i praktično se malo razlikuje u fizikalnim temeljima same metode. Uređaji za snimanje se vrlo razlikuju. Uređaji u radiologiji snimaju jezgre (protone) vodika.

Nagli razvoj dijagnostička radiologija doživljava u zadnjih 15 godina 20. vijeka zbog poboljšanja kvalitete snimkama na svim metodama koja imaju veze sa računalima. Od 1983. počinje se razvijati i digitalizacija klasične radiologije, čime se uz druge prednosti omogućava bolja kontrastnost snimaka i manja doza zračenja.

Potkraj 20. vijeka naglo se razvija i intervencijska radiologija u koju spadaju razne vrste angiografija (prikaz krvnih žila (arterija ili vena) tijela, srca, glave itd.), punkcije (ulazak iglom u neki prostor ili tkivo u tijelu), drenaže (pražnjenje raznih prostora isupnjenih tekućim sadržajem), postavljanje raznih pomagala, potpornja (engl. stent) kako u krvne žile tako i u žučne vodove i na druga mjesta. Dio punkcija se, zbog bolje kontrole i prikaza, radi i pod kontrolom ultrazvuka, CT-a i MR-a.

Kontrastna sredstva

Primjena kontrastnih sredstava u medicinskoj radiologiji je prisutna od samih početaka, ipak put do sigurnih sredstava koja će dati pojačano zasjenjenje ili prozirnost tkiva nije završen ni danas. Glavni način dobivanje kontrastnijeg prikaza u klasičnoj radiologiji je prigušenje zračenja pomoću sredstava koja sadrže atome većeg rednog broja (Z) odnosno veće gustoće.

Tako razlikujemo kontrastna sredstva u klasičnoj radiologiji:

  • Pozitivna kontrastna sredstva - ona koja povećavaju gustoću tkiva ili imaju veću gustoću od okolnog tkiva (barijevi i jodni preparati i sl.).
  • Negativna kontrastna sredstva - ona koja imaju manju gustoću od okolnog tkiva (zrak, plinovi - kisik, ugljikov dioksid, helij, ksenon). Danas u redovnoj upotrebi samo u pretragama probavne cijevi (npr. zrak za debelo crijevo).

Kontrastna sredstva za klasičnu radiologiju se koriste i za intervencijske postupke ali i za CT. Magnetska rezonancija koristi sasvim drugačija sredstva, drugačijih svojstava i u drugim količinama. Zbog toga alergijska reakcija na sredstva koja sadrže jod nisu kontraindikacija za primjenu kontrasta koji se daju za MR preglede.

Pozitivna kontrastna sredstva:

  • Netopiva - primjenjuju se za prikaz šupljih organa, uglavnom probavnog sustava - BaSO4 - barijev sulfat. Ulju slični preparati su danas izbačeni iz upotrebe osim u intervencijama - embolizacijama.
  • Topiva - Spojevi koji sadrže jod. Natrijev meglumin diatrizoat se primjenjuje u CT dijagnostici uz dodatak anisova ulja (radi okusa) i kod pregleda probavnog sustava kada postoji mogućnost izljevanja u okolicu (trbušna šupljina, prsište i sl. Isti spoj se koristi(o) i za intravenske preglede mokraćnog sustava kao i za CT, angiografije i intervencijske postupke. Slični derivati trijodbenzena se rijetko danas upotrebljavaju jer su povišene osmolarnosti odnosno hidrofilnosti. Danas su u upotrebi uglavnom preparati koji su manje osmolarnosti i vrlo rijetkih nuspojava i alergijskih reakcija (učestalost otprilike 1:1 000 000 boelsnika).

Kontrastna sredstva za magnetsku rezonanciju

  • Paramagnetska kontrastna sredstva sadrže ione gadolinija, teškog, vrlo toksičnog metala koji u je u tim spojevima potpuno neškodljiv. Ti ioni ubrzavaju relaksaciju vodikovih protona pa signal vidljivo raste što vidimo kao pojačanje signala odnosno svjetline snimke snimane u T1 tehnici (i sličnima, npr. FLAIR, MR angiografije, 3D tehnike itd.). Cijena im je oko 10-50 puta veća od jodnih kontrasta za istu količinu. Do sada (koriste se od sredine 80-ih godina prošlog vijeka) nije zabilježeno alergijskih reakcija. Blaže nuspojeve i simptomi su rjeđi ali postoje. Početkom 21. vijeka zapaženo je da bolesnici na kroničnoj dijalizi (zbog zatajenja bubrega) mogu razviti nefrogenu fibroznu sklerozu (NFS) brže nego što je to uobičajeno, ali potrebna su daljnja istraživanja. Ipak, do danas je to jedina zabilježena, ozbiljna nuspojava takvih kontrastnih sredstava. Kako se gadolinijski kontrasti vide (ali slabo) na CT snimkama, zbog velike cijene (potrebne su oko 10-ak puta veće količine u usporedbi sa MR pregledom) se ne koriste na CT-u. Mogu se dati bolesnicma koji su alergični na jodne kontraste.
  • Postoje i sredstva koja snižavaju signal, odnosno uzrokuju zatamnjenje snimke jer sadrže čestice željeznog oksida i uglavnom se rijetko koriste (cijena im je oko 20-100 puta veća od gadolinijskih kontrasta u odgovrajućoj količini) i to za prikaz parenhimskih ograna (jetra i sl.).

Ostala kontrastna sredstva

  • U intenzivnom razvoju su nova kontrastna sredstva koja sadrže dijelove specifične za tkivo odnosno promjenjeno tkivo.
  • Prvi korak prema takvom, ciljanom kontrastu se postižu uporabom PET/CT uređaja gdje se primjenjuje radio izotop (i eventualno obični kontrast) te se snima posebnim uređajem koji u sebi sadrži PET/SPECT i CT uređaj. Računalo dobivene snimke spaja tako da sivu sliku daje CT uređaj a PET/SPECT daje boju. Takvi pregledi su danas uglavnom rezervirani za oboljele od novotvorina. Današnji MR uređaji također posjeduju posebne tehnike snimanja kojima se mogu pokazati tkiva na sličan način ali uz znatno manju cijenu. Indikacije su slične ali je primjena ipak još uvijek rijetka.
1895

Godina 1895 (MDCCCXCV) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

Angiografija

Angiografija ili arteriografija (od grč. angeion -„sud-krvni sud“ i graphein -„napisati ili zapisati“) je invazivna dijagnostička metoda pregleda unutrašnjosti, ili lumena, krvnih sudova tela, uz posebno interesovanje za arterije, vene i komore srca. Obavlja se ubrizgavanjem radio neprozirnog hidrosolubilnog (rastvorljivog u tečnostima) kontrastnog sredstva, kroz u tu svrhu napravljene brojne specijalne katetere, koji se uvode u krvni sud, a zatim se krvni sudovi trajno snimaju (prosevtljavanjem X - zracima), primenom rentgen tehnike (fluoroskopije) na 35 mm bioskopskom-filmu ili digitalno. Zapis (na filmu ili slika na monitoru fluroskopa), krvnih sudova zove se angiogram. .

Za razliku od angioplastike, koja primenjuje invazivnu angiografsku proceduru (umetanje katetera kroz koji se ubrizgava kontrastno sredstvo), angiografija se može obaviti i samo umetanjem igle za ubrizgavanje kontrastnog sredstva bez katetera i njegovog pozicioniranja pod fluoroskopskom kontrolom. Ova tehnika se koristi za slikanje arterija u mozgu, srcu, bubrezima, gastrointestinalni trakt, aorti, vratu, grudnom košu, udovima i plućima.

Mada je termin angiografija strogo definisan na osnovu projekcione radiografije, ovaj izraz se primenjuje i kod novijih vaskularnih tehnika slikanja; Kompjuterizovana tomografska angiografija i Magnetna rezonantna angiografija.

Angioplastika

Angioplastika, perkutana transluminalna angioplastika od (grč. αγγειος — „sud“ i πλαστος — „formirati“ ili „oblikovati“ ) je invazivna kardiološka i radiološka tehnika mehaničkog širenja suženih ili začepljenih krvnih sudova (najčešće izazvanih aterosklerotičnim plakovima ) primenom balon kateterizacije. Kroz otvor na krvnom sudu ruke ili prepona u arterijski ili venski sistem uvodi se specijalni žičani kateter sa ili bez praznog gumenog balona na vrhu, (poznat kao balon kateter), koji se plasira u predeo suženja na krvnom sudu, a zatim napumpava do određene veličine vodom pod pritiskom 75 do 500 puta većim od normalnog krvnog pritiska (6 do 20 atmosfera). Balon sabija i mrvi masne naslage na zidu krvnog suda, otvara (širi) lumen krvnog suda i poboljšava ili rekanališe protok krvi kroz sužen krvni sud. Nakon završene dilatacije krvnog suda balon se ispumpava i izvlači iz cirkulacionog sistema pacijenta.

Bioresorptivni stent

Bioresorptivni stent, biorazgradivi, bioapsorptivni ili „privremeni“ stent (engl. bioresorbable stents) je medicinskih uređaj proizveden od resorptivnog (rastvorljivog) materijala koji se ubacuje u krvni sud ili drugi unutrašnji kanal organizma, kako bi otklonilo njihovo suženje (stenozu) ili začepljenje (opstrukciju) i sprečio zastoj u protoku krvi, mokraće itd.

Tradicionalni stentovi napravljeni su od metalne mrežice i oni ostaju u telu trajno ili do njihovog uklanjanja raznim hirurškim intervencijama. Za razliku od njih bioresorptivni stentovi imaju istu namenu, ali su proizveden od rastvorljivog, resorptivnog ili apsorptivnog materijala i posle određenog vremena iščezavaju iz organizma. U mnogim slučajevima, ovi stentovi imaju i psihološku prednost jer njihovu ugradnju mnogi bolesnici bolje prihvataju.

Gama-čestica

Gama-čestica, γ-čestica ili γ-zračenje (visoko energetski fotoni) označuje dio elektromagnetskog zračenja s jako kratkim valovima (manje od 0,5 nm). Gama-čestice su neutralne i vrsta su ionizirajućeg zračenja, te posjeduju znatno veću prodornost od alfa-čestica i beta-čestica. Emitiranje gama zračenja kobalta-60 se koristi pri sterilizaciji medicinske opreme ili liječenju karcinoma, kao i zračenje cezija-137.Gama zrake su snopovi fotona. Foton je kvant energije, odnosno "energetski paket", bez mase mirovanja. Frekvencija i valna duljina gama zrake u funkciji energije su određene Planckovim zakonom:

ΔE = h v = h c / λgdje je: h - Planckova konstanta, c - brzina svjetlosti i λ - valna duljina gama zrake.

Gama kamera

Gama kamera je mjerni instrument u nuklearnoj medicini koji, za razliku od, na primjer, rendgenske cijevi, uopće ne zrači. To je, upravo obratno, vrlo osjetljiv detektor ionizirajućeg zračenja, koji može dokazati izuzetno malu količinu radioaktivnosti u tijelu ispitanika. Slikanjem gama kamerom, odnosno dokazivanjem gama zračenja koje dolazi iz tijela bolesnika, nakon što smo injekcijom u venu bolesnika unijeli radionuklid (obično tehnecij-99m), dobivamo scintigram korištenjem scintilatora.

Ionizirajuće zračenje

Ionizirajuće zračenje je pojava prijenosa energije u obliku fotona (kvanti elektromagnetskog zračenja) ili masenih čestica, a koje ima dovoljno energije da u međudjelovanju s kemijskom tvari ionizira tu tvar. Ionizirajuće zračenje posljedica je promjene stanja materije u mikrosvijetu. To su promjene u energiji ili u sastavu atoma ili atomske jezgre, pri čemu se emitiraju fotoni ili druge čestice. U međudjelovanju s tvari dolazi do izmjene energije i izmjene strukture ozračene tvari. Takve posljedice mogu biti korisne, ali i vrlo štetne.

Ionizirajuće zračenje je pojava za koju ljudska osjetila nisu razvijena, za razliku od mnogih drugih pojava u prirodi. Izravne posljedice djelovanja ionizirajućeg zračenja na živi svijet većinom su zakašnjele i teško ih je povezati s uzrokom. Čovjek može biti izložen i smrtonosnoj dozi ionizirajućeg zračenja, a da u samom trenutku ozračivanja ništa ne osjeti. Posljedice ozračivanja, bez osjetilne veze s uzrokom zapažaju se tek nakon nekog vremena, od nekoliko sati do nekoliko dana ili čak godina, što ovisi o vrsti i svojstvima tog zračenja. Otuda je razumljiv čovjekov strah, a poznavanje osnovnih svojstava ionizirajućeg zračenja, međudjelovanja zračenja s tvari, a posebno djelovanja zračenja na živa bića, je neobično važno u stručnom i psihološkom smislu.

Ionizirajuće zračenje se može sastojati od snopa čestica visokih energija (protona, alfa-čestica ili beta-čestica) ili elektromagnetskoga zračenja visoke frekvencije (gama-zračenje, rendgensko zračenje, ultraljubičasto zračenje). Ionizirajuće zračenje može imati poguban učinak na molekule tvari, a posebno na biološka tkiva.

Kateterizacija srca

Kateterizacija srca je invazivna dijagnostička metoda u kardiologiji u toku koje se kateter (tanka savitljiva plastična cevčica) provlači kroz prethodno „plasiranu“ kanilu na ulazu u arteriju ili venu u preponi ili ruci, kroz krvni sistem prema srcu. Primenom kateterizacije moguće je; ubrizgavanje lekova, direktno merenje pritiska u srčanim šupljinama, prikazivanje šupljina srca i koronarnih (srčanih) arterija, kontrastnom bojom vidljivom na rendgenskom snimku (angiografija), širenje krvnih sudova, (angioplastika), uzorkovanje tkiva srčanog mišića (biopsija) itd. Kateter služi i kao prostor kroz koji se do srca unose elektrode kojima se ispituje ili reguliše ritam srca. Kateterizacija srca je jedna od centralnih dijagnostičkih, terapijskih i hirurških procedura u lečenju kardiolvaskularnih bolesti. Zahvat izvodi interventni kardiolog edukovan za ovu vrstu dijagnostike.

Kompjuterizirana tomografija

Kompjuterizirana tomografija (engl. computed tomography; CT) je radiološka metod snimanja koja pored rendgen zračenja, primenjuje i tomografiju, metodu koja se zasniva na matematičkoj proceduri obrade snimaka ili tomografskoj rekonstrukciji snimaka uz primenu savremenih računara i programskih paketa u njima. Metoda digitalna geometrijske obrada se koristi za generisanje trodimenzionalnih slika unutrašnjosti snimljenog objekta koju čini velika serija dvodimenzionalnih rendgenskih snimaka snimljenih u toku jedne rotacije uređaja oko svoje ose.

Kontrastno sredstvo

Kontrastno sredstvo, kontrastna boja, je supstanca, nerastvorljiva ili rastvorljiva u vodi, koja se primenjuje u invazivnoj i neinvazivnoj radiološkoj dijagnostici. Zbog sposobnosti da apsorbuje rendgen zračenje više ili manje od telesnih tkiva ili organa, nakon parenteralnog, intravenoznog, intraarterijskog, intraartikularnog unosa u organizam ono omogućava drugojačiju prosvetljenost mekih tkiva, nakon njihovog izlaganja rendgen zracima u toku klasične radiografije ili kompjuterizovane tomografije. Pre otkrića i primene kontrastih sredstava u radiologiji je bilo moguće samo prikazivanje bolesti koštanog sistema, pluća i delimično srca kao i prikaz stranih tela, posebno metalnih.

Magnetna rezonantna angiografija

Magnetna rezonantna angiografija (MRA), je „imaging“ tehnika (tehnika slikovitog prikaza) na bazi magnetne rezonance (engl. Magnetic Resonance Imaging) koja se koristi u dijagnostici promena na krvim sudovima. Magnetna rezonantna angiografija se koristi za generisanje snimaka arterija, kod procene stenoze (suženja), okluzija (začepljenja) ili aneurizme (dilatacije-proširenja) krvnog suda i mogućeg rizika ruptura. MRA se najčešće koristi za procenu stanja arterija vrata i mozga, grudnog koša i trbušne aorte, arterija bubrega, i nogu.Magnetna rezonantna angiografija (MRA), koristi snažno elektromagnetno polje, koje proizvodi radio-talasa koji se generišu uz pomoć računara i računarskih programa u detaljne slike. MRA angiografija ne koristi jonizujuće zračenje rentgena, te je znatno bezbednija metoda i može se češće ponavljati u dijagnostici istih bolesnika.

MRA se može obavljati bez ili uz upotrebu angiografskog kontrasta, koji se ubrizgava obično u venu na ruci.

Magnetna rezonantna tomografija

Magnetna rezonantna tomografija (MRT) (engl. Magnetic Resonance Imaging - MRI), je radiološka metoda koja se zasniva na primeni jakog magnetnog polja i savremene računarske tehnike za obradu slike u cilju sagledavanja unutrašnjih struktura i funkcionisanja tela. Magnetna rezonancija (MR) je jedan od poslednjih revolucionarnih pronalazaka u radiološkim dijagnostičkim metodama. MRT se zasniva na principima nuklearne magnetne rezonancije (NMR) tehnike spektroskopije koju koriste naučnici za dobijanje podataka o hemijskim i fizičkim svojstvima molekula.

Godine 1983. Američko udruženje radiologa je, da bi uklonilo asocijaciju na nuklearne reakcije i atomsku bombu, a pre svega zbog razvoja radiofobije kod ljudi nakon nuklearnih katastrofa na ostrvu Tri Milje 1979. i Černobilju 1986., predlaženo je da se iz naziva nuklearna magnetna rezonancija, izostavi termin nuklearna pa je u medicini NMR dobila novi naziv, poznat kao magnetna rezonantna tomografija.

Joel D.Howell ekspert za istoriju medicine, ovako iznosi svoj stav prema promeni naziva:

Novi naziv omogućio je lakši prodor ove tehnike na tržište, međutim i dalje se u praksi može naići na primenu oba termina.

Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu

Medicinski fakultet u Beogradu je član Univerziteta u Beogradu. Svečano je otvoren 09.12.1920. godine, govorom profesora Milana Jovanovića-Batuta u svečanoj sali Univerziteta. Nakon toga je pristupnim predavanjem dr Nika Miljanića, profesora anatomije označen početak nastave na Fakultetu. Ovaj datum se od 1970. godine slavi kao Dan fakulteta.

Perkutana koronarna intervencija

Perkutana koronarna intervencija, perkutana transluminalna koronarna angioplastika (PTCA) (engl. Percutaneous transluminal coronary angioplasty) je minimalno invazivna intervencija u kardiologiji ili radiologiji za otvaranje (rekanalisanje) blokiranih ili suženih koronarnih (srčanih) arterija, nakon koje se omogućava uspostavljanje nesmetane cirkulacije krvi u srčanom mišiću.

Radionekroza

Radionekroza (engl. Radionecrosis) je povreda ili prerana smrt (nekroza) ćelija i živih tkiva izazvana prekomernim izlaganjem jonizujućem zračenju (najčešće rendgen ili gama zračenja). U medicinskoj praksi radionekroza mekih tkiva i kostiju najčešće nastaje u toku radioterpije tumorskog tkiva kao posledica oštećenja zdravog tkiva koje se našlo u snopu zračenja. Radionekroza se može smatrati i jednom od jatrogenih bolesti, izazvane medicinskom procedurom.

Radionuklid

Radionuklid ili radioizotop je nuklid kod kojeg postoji višak mase ili energije, pa stabilnost postiže radioaktivnim raspadom: alfa raspad, beta raspad (beta minus i beta plus), gama zračenje, elektronski uhvat i drugi. Nuklid je atom kemijskog elementa za koji je točno poznat ne samo redni ili atomski broj Z, već i ukupan broj nukleona (protona i neutrona) u atomskoj jezgri. Prema svojstvima jezgre, nuklidi se dijele na stabilne i nestabilne. Nestabilni nuklidi ili radionuklidi pokazuju svojstvo radioaktivnosti i njihova se količina u uzorku tijekom vremena smanjuje prema zakonitostima radioaktivnoga raspada.

Scintilator

Scintilator je materijal koji gama zračenje pretvara u vidljivu svjetlost (scintilacija) i tako ga određuje ili detektira. Kada neki materijali apsorbiraju ionizirajuće zračenje, dio upijene energije pobudi atome sredstva u viša energijska stanja, iz kojih se vraćaju emisijom vidljive svjetlosti. Pojava se zove luminiscencija ili bljeskovi emitirane svjetlosti scintilacije. Zbog toga se slike dobivene korištenjem scintilacijskih detektora nazivaju scintigrami. Intenzitet i trajanje pojedinačne scintilacije premali su za rutinsku detekciju. Stoga se koriste pojačivači ili fotomultiplikatorske cijevi. Scintilator i fotomultiplikatorska cijev zajedno čine scintilacijski brojač. Dio energije koju gama zraka ostavlja u scintilatoru, a koji se kasnije vraća u obliku scintilacija (svjetlosni bljesak), gotovo je neovisan o energiji gama zrake. Zbog toga i zbog stalnog pojačanja u fotomultiplikatorkoj cijevi, izlazni električni puls razmjeran je energiji apsorbirane gama zrake. Ta činjenica omogućava uporabu scintilacijskih brojača kao dozimetara i mogućnost odabiranja samo onih događaja koji rezultiraju pulsom određene veličine, tj. spektralnu analizu. U potonjem je slučaju nužna uporaba elektroničkog sklopa koji se zove diskriminator veličine pulsa. Njegova je funkcija da propušta samo one pulseve čija je veličina (napon) u tzv. prozoru, iznad donjeg, a ispod gornjeg praga prozora. Na taj način možemo izdvojeno registrirati samo jedan u smjesi više radionuklida i, što je još važnije, izdvajati razne načine apsorpcije game zrake.

Foton apsorbiran fotoefektom ostavit će veću energiju u scintilatoru od fotona koji je doživio Comptonovo raspršenje. Višestruka Comptonova raspršenja ostavljaju razmazani, prostorno slabo definirani trag u apsorberu. Uklanjanje registracije tih događaja (putem propuštanja samo onih pulseva koji su posljedica foto efekta) znatno poboljšava rezoluciju scintigrama.

Transkranijalni dopler

Transkranijalni dopler (TCD) dijagnostička je pretraga kojom se mjeri frekvencija protoka krvi kroz krvne žile mozga. Korištena u dijagnozi embolije, stenoze, vazospazma u subarahnoidnog krvarenja (krvarenje iz rupturirane aneurizme), i ostalih problema, ova relativno brza i neskupa pretraga raste na popularnosti. Oprema koja se koristi za vrijeme ove pretrage postaje preonosiva, što omogućuje liječnicima da s njime putuju u bolnicu, ordinaciju, dom zdravlja, te njegovateljske domove za pokretne i nepokretne bolesnike. Često ju se koristi uz ostale dijagnostičke pretrage poput magnetske rezonancije, angiografije magnetskom rezonancom, ultrazvukom karotida i kompjuterizirane tomografije.

X-zrake

X-zrake, poznate i kao rentgenske ili rendgenske zrake, područje su elektromagnetskog zračenja s valnim duljinama između 10 i 0,01 nm, što približno odgovara području između ultraljubičastog i gama zračenja. Najpoznatija njihova primjena je u dijagnostičkoj radiografiji i kristalografiji. Zbog svoje energije ubrajaju se u ionizirajuće zračenje.

Rendgenske zrake se dijele na tvrde i meke rendgenske zrake s obzirom na mogućnost prodiranja kroz razne materijale. Meke rendgenske zrake imaju valnu duljinu od 0,1 nm do 10 nm (0,12 to 12 keV). Tvrde rendgenske zrake imaju valnu duljinu od 0,01 nm do 0,1 nm (12 to 120 keV). Osnovna razlika između rendgenskih i gama zraka je u načinu njihovog nastajanja. Rendgenske zrake nastaju u vanjskom elektronskom omotaču atoma, dok gama zrake nastaju u jezgri atoma.

Na drugim jezicima

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.