Lijevi centar

U politici, odnosno političkoj teoriji izraz lijevi centar (centar-ljevica, umjerena ljevica), označava političke pokrete, političke stranke i političke ideje koji po svojim temeljnim programskim određenjima pripadaju ljevici, ali u svojoj praktičnoj platformi imaju dosta kompromisnih sadržaja što ih približava političkom centru, te ih se zbog toga ne može nazvati ljevicom u klasičnom smislu.

Političke stranke i organizacije koje se smatraju lijevim centrom najčešće nastoje pronaći kompromis između socijalističkih i liberalnih sadržaja u svojim programima. Od njih su najpoznatije stranke, organizacije i pokreti socijaldemokratske orijentacije koji se najčešće nazivaju lijevim centrom.

Pojam lijevog centra se često koristi i za opis koalicije koju čine stranke ljevice i centra.

A političke stranke i organizacije koje se na političkom spektru smatraju pozicijom "centar do lijevi centar" (centar/lijevi centar) najčešće nastoje pronaći kompromis između socijaldemokratskih i liberalnih sadržaja u svojim programima. Od njih su najpoznatije stranke, organizacije i pokreti socijalno-liberalne orijentacije koji se najčešće nazivaju pozicijom "centar do lijevi centar" (centar/lijevi centar).

Povezani članci

Centar (politika)

U politici, odnosno političkoj teoriji centar je naziv koji označava pokrete, stranke i ideologije koji promoviraju umjerene stavove, odnosno pokušavaju pronaći srednji put između ekstrema ljevice i desnice. Ideologija koja promovira politički centar kao alternativu ljevici i desnici naziva se centrizam.

Za politički centar se u prošlosti znao koristi izraz centrumaštvo, ali je on imao pejorativno značenje, slično kao i izraz močvara, koji se koristio za ekvivalent modernog političkog centra u doba francuske revolucije.

Demokratska partija Japana

Demokratska partija Japana (民主党, Minshutō?) je politička stranka u Japanu osnovana godine 1998. spajanjem nekoliko tadašnjih opozicijskih stranki. Po ideološkoj platformi pripada socijalnom liberalizmu, a u japanskom političkom spektru se smješta u lijevi centar. Nakon izbora 2009. godine DPJ je stekla većinu u Predstavničkom domu, porazivši dotada dominantnu Liberalnu demokratsku partiju (LDP), te tako postala vladajuća stranka.

Desni centar

U politici, odnosno političkoj teoriji izraz desni centar, odnosno centar-desnica, označava one ideologije, pokrete i stranke koji po svojim temeljnim određenjima pripadaju desnica, ali po načinu ostvarenja tih ciljeva ili manjim dijelom svog programa pripadaju centru, odnosno u svojoj platformi imaju previše lijevih sadržaja da bi ih se moglo nazvati desnica u najužem smislu riječi.

Stranke ili političke opcije koje se smatraju desnim centrom najčešće pokušavaju pronaći kompromis između konzervativne i liberalne ideologije, a prilično rijetki su pokušaji da se kroz desni centar pomire konzervativizam i socijalizam, s obzirom da se oni najčešće vezuju uz lijevi centar. S druge strane, opcije desnog centra se najčešće vezuju uz demokršćanske stranke u mnogim državama, pogotovo u Evropi.

Pojam desnog centra se često koristi i za opis koalicijske vlade koju sačinjavaju stranke desnice i centra.

Hrvatska seljačka stranka

Za ostala značenja, v. Hrvatska seljačka stranka (razvrstavanje).Hrvatska seljačka stranka (HSS) naziv je za političku stranku centra u Hrvatskoj koja zastupa interese poljoprivrednog stanovništva.

Stranka je u svom današnjem obliku osnovana 25.5. 1991. godine, a u ideološkom smislu nastavlja tradiciju Hrvatske pučke seljačke stranke koju je 1904. osnovao Stjepan Radić.

Od 2000. do 2003. godine bila je dio vladajuće koalicije Ivice Račana, odnosno Trećesiječanjske vlasti.

Pred izbore 2007. najavila je izbornu koaliciju s Hrvatska socijalno-liberalnom strankom i Primorsko-goranskim savezom. Nakon izbora 2007. godine je ušla u vladajuću koaliciju s Hrvatskom demokratskom zajednicom, odnosno drugi kabinet premijera Ive Sanadera. Na izborima 2011. je teško poražena i spala je na samo jednog zastupnika u Saboru. Na izborima 2015. je zajedno sa HDZ-om kao dio Domoljubne koalicije osvojila 1 saborsko mjesto. U Europskom parlamentu je zastupa Marijana Petir, izabrana 2014. na zajedničkoj listi sa HDZ-om. Godine 2016. je mjesto predsjednika preuzeo Krešo Beljak, a nakon čega je HSS ušao u koaliciju sa SDP-om. Na izborima 2016. godine je osvojila 5 mjesta u Saboru.

Istarski demokratski sabor

Istarski demokratski sabor (akronim IDS; talijanski Dieta Democratica Istriana, akr. DDI; slovenski Istrski demokratski zbor, akr. IDZ), istarska regionalistička stranka lijevog centra izrazitog lokalpatriotskog stava. Ima socijalno-liberalne elemente. Istaknutiji članovi starije generacije: predsjednik Ivan (Nino) Jakovčić, glavni tajnik Emil Soldatić, saborski zastupnik Damir Kajin, predsjednik Savjeta Tulio Demetlika, gradonačelnik Rovinja Giovanni Sponza. Istaknutiji članovi mlađe generacije: gradonačelnik Pule Boris Miletić, predsjednik mladih i županijski vijećnik Tedi Chiavalon, predsjednik Puljštine Oriano Otočan, predsjednik IDS-a Opatije i dopredsjednik Savjeta Ernie Gigante Dešković.

Kvebečka stranka

Kvebečka stranka (francuski: Parti Québécois je kvebečka politička stranka koja se zalaže za otcjepljenje, odnosno nezavisnost Kvebeka od Kanade. Osnovana je 1968. okupljanjem nekoliko stranaka koje su zastupale Kanađane francuskog porijekla odnosno frankofone stanovnike Kvebeka. Pod vodstvom Renea Levesquea je došla na vlast u Kvebeku 1976. i tamo ostala sve do 2003. godine; taj je period obilježilo uvođenje Povelje francuskog jezika, kao i dva bezuspješna pokušaja da se nezavisnost ishodi referendumima - 1980. i 1995. godine. Levesque je godine 1990. osnovao Kvebečki blok, stranku koja okuplja frankofone separatiste na cijelom prostoru Kanade. Po svojoj ideologiji se Kvebečka stranka smješta na lijevi centar i nominalno zagovara socijaldemokraciju, ali je njena pokušaje ulaska u Socijalističku internacionalu blokirala federalistička Nova demokratska stranka. Godine 2012. se nakon devet godina opoziciji ponovno vratila na vlast.

Laburistička stranka Novog Zelanda

Laburistička stranka Novog Zelanda (engleski: New Zealand Labour Party; maorski: Rōpū Reipa o Aotearoa) je politička stranka na Novom Zelandu i jedna od dvije najveće stranke u toj državi, uz Nacionalnu stranku. Stranka je osnovana 1916. godine ujedinjenjem Ujedinjene laburističke stranke i Socijaldemokratske partije te je danas najstarija, aktivna stranka na Novom Zelandu. Kao stranka lijevog centra, politika NZLP-a temelji se na socijaldemokratskim načelima, a najvažnija pitanja su ona zapošljavanja, zdravstvenog i socijalnog osiguranja te investiranje u javno zdravstvo i obrazovanje.

Trenutno u opoziciji, laburisti su posljednji put vodili državi od 1998. do 2008. godine, kada je premijerka bila Helen Clark. Nakon poraza na izborima 2008. godine, laburisti su, po broju mjesta u Predstavničkom domu, druga najjača stranka na Novom Zelandu i sačinjavaju službenu parlamentarnu opoziciju.

Trenutni predsjednik stranke je Nigel Haworth, dok je vođa stranke u parlamentu Jacinda Ardern.

Liberalno-demokratska partija (Srbija)

Liberalno-demokratska partija je liberalna partija u Srbiji. Pre osnivanja 5. novembra 2005. je delovala kao Liberalno-demokratska frakcija Demokratske stranke.

Osnivač LDP-a je Čedomir Jovanović, bivši potpredsednik Vlade Srbije, koji je isključen iz Demokratske stranke.

LDP se 2007. godine sa Građanskim savezom Srbije ujedinio u jednu partiju. Za predsednika je ponovo izabran Čedomir Jovanović, za potpredsednicu Nataša Mićić, a za predsednicu Političkog saveta Vesna Pešić.

MPLA

Narodni pokret za oslobođenje Angole (portugalski: Movimento Popular de Libertação de Angola), jedno vrijeme znan kao Narodni pokret za oslobođenje Angole – Partija rada (portugalski: Movimento Popular de Libertação de Angola – Partido do Trabalho) je politička stranka koja je na vlasti u Angoli još od sticanja nezavisnosti 1975. godine. Članovi MPLA borili su se protiv portugalske kolonijalne vojske u Angolskom ratu za nezavisnost (1961—1975), a poslije toga su postigli pobjedu i protiv pokreta UNITA i FNLA u Angolskom građanskom ratu (1975—2002).

Pavel Gubarev

Pavel Jurjevič Gubarev (ruski: Па́вел Ю́рьевич Гу́барев; ukrajinski: Павло Юрійович Губарєв; Sjevjerodonjeck, 10. februar 1983 - ) je ukrajinski poslovni čovjek, aktivist i pro-ruski političar, najpoznatiji kao jedan od osnivača pro-ruskog separatističkog pokreta, odnosno samoproglašeni "narodni" guverner Donjecke oblasti, koji je de facto služio kao poglavar samoproglašene Donjecke Narodne Republike.

Gubarev je u mladosti neko vrijeme bio vezan sa ruskom neonacističkom strankom Rusko nacionalno jedinstvo, ali je prije euromajdanskih zbivanja bio član Progresivne socijalističke partije, te je kao svoju političku poziciju navodio "lijevi centar". 2006. godine je u Feodosiji na Krimu sudjelovao u demonstracija protiv pristupanja Ukrajine NATO-paktu.

Nedugo Euromajdana, odnosno nakon što je novi predsjednik Oleksandr Turčinov za novog guvernera Donjecke oblasti imenovao oligarha Serhija Tarutu, Gubarev i njegovi pristaše su počeli zauzimati vladine i druge javne zgrade u Donjecku, a na javnom zboru se Gubarev proglasio "narodnim guvernerom". Isti dan su ga uhapsili pripadnici ukrajinske tajne službe SBU, te je bio formalno pritvoren na dva mjeseca. Njegovo hapšenje je izazvalo dodatni val demonstracija u pro-ruskim dijelovima Ukrajine, sa zahtjevom za njegovo puštanje. Gubarev je konačno pušten 7. maja, nakon što je eskalirao oružani sukob, i to tokom razmjene zarobljenika.

U međuvremenu je njegova supruga Jekaterina Gubareva, sa kojom ima troje djece, bila imenovana ministricom vanjskih poslova DNR.

12. oktobra 2014. je bio lakše ranjen u pokušaju atentata. Na izborima za tijela DNR u novembru 2014. mu je, zbog toga što stranka Partija Novorusija nije bila "formalno registrirana", zapriječeno kandidiranje za predsjednika DNR.

Socijaldemokrate Crne Gore

Socijaldemokrate Crne Gore (Социјалдемократе Црне Горе), poznatija kao SD je parlamentarna politička stranka u Crnoj Gori.

Stranka je formirana 2015. od manje frakcije SDP-a.

Socijaldemokrate Crne Gore su partija moderne ljevice, koja se snažno i jedinstveno angažuje na ostvarivanju ciljeva i interesa svoje socijalne baze. Ova stranka se zalagala za pristupanje Crne Gore NATO paktu. Kao takva je među strankama koje zastupaju njenu politiku u Crnoj Gori.

Socijalni liberalizam

Socijalni liberalizam (socijal-liberalizam) je politička filozofija nastala sa ciljem pomirenja socijaldemokratske i liberalne političke misli. U političkom spektu predstavlja centar/lijevi centar, tj. centar prema lijevom centru.

To iskustvo je rođeno uglavnom kod intelektualaca socijalističke i socijaldemokratske orijentacije otvorenih za liberalizam, ali u ovom političko-kulturnom trendu se pronašao put čak i za liberalne intelektualace.

Socijalni liberali ukazuju da društvo mora da štiti slobode i jednake šanse za sve građane i ohrabruje međusobne saradnje između državnih i tržišnih institucija gospodarstva. U procesu razvoja, slaže se da su neka ograničenja postavljena gospodarskim poslovima potrebna, kao što su antimonopolski zakoni u borbi protiv gospodarskog monopola, regulatorna tijela ili zakoni o minimalnim plaćama.

Socijalni liberali smatraju da vlade mogu (ili moraju) da pružaju udobnost, zdravstvenu zaštitu i obrazovanje iz prihoda koji potiču od poreza, kako bi se omogućila najbolja upotreba talenata stanovništva. Socijalni liberalizam se bori protiv ekstremnih pojava kapitalizma. Zauzima se isto tako za umjereni antiklerikalizam i slobodu vjeroispovijedi.

Stranka nacionalnog oslobođenja (Kostarika)

Nacionalna stranka oslobođenja (španjolski: Partido Liberación Nacional) je politička stranka u Kostariki. Stranku je 1951. godine osnovao José Figueres, nedugo nakon završetka građanskog rata. Temeljena na socijaldemokraciji i demokratskom socijalizmu, PLN je stranka lijevog centra i članica Socijalističke internacionale.

Tokom godina, PLN je postala jedna od najvažnijih stranaka na kostarikanskoj političkoj sceni. Među istaknutim članovima stranke bili su, uz osnivača Figueresa, nobelovac za mir, Óscar Arias, te predsjednica Kostarike, Laura Chinchilla.

Süddeutsche Zeitung

Süddeutsche Zeitung (SZ) je njemački dnevni list sa sjedištem u Münchenu. Osnovan je 1945. godine, nekoliko mjeseci nakon završetka Drugog svjetskog rata, postavši prvim novinama koje su dobile dozvolu za objavljivanje od američkih okupacionih vlasti. Politička orijentacija lista je lijevi centar, odnosno liberalizam, a na izborima 2013. godine je službeno podržao Socijaldemokratsku partiju (SPD).

The Guardian

The Guardian (do 1959. godine poznat pod nazivom The Manchester Guardian) su britanske dnevne novine koje izdaje Guardian Media Group. Osnovane su godine 1821. godine, a predstavljaju jedinu britansku novinu čiji je vlasnik fondacija (Scott Trust).

Uz dnevne novine postoji i specijalno tjedno izdanje The Guardian Weekly, koje osim sažetaka članaka iz The Guardiana sadrži i članke iz sestrinskog lista The Observer, te recenzije prethodno objavljene u The Washington Postu, odnosno prevedene iz francuskog Le Mondea.

The Guardian je u januaru 2009. imao dnevni tiraž od 358.844 primjeraka, iza The Daily Telegrapha i The Timesa, ali ispred The Independenta. Website The Guardiana (guardian.co.uk) je jedan od najposjećenijih websiteova na engleskom jeziku.

The New York Times

The New York Times [ðə nuː ˈjɔɹk taɪmz] (akronim NYT), dnevni list koga u New Yorku izdaje Arthur Ochs Sulzberger Jr. i distribuira širom svijeta. Vlasnik mu je The New York Times Company, koja izdaje još 15 drugih novina, uključujući International Herald Tribune i Boston Globe. Smatra se najvećim gradskim novinama u SAD.

Uživa nadimak "Sijeda dama" zbog svog staromodnog izgleda i stila, a često ga navode kao nacionalni novinski autoritet, što znači da se često navodi kao službena i autoritativna referenca za suvremene događaje. Osnovan je godine 1851, a dosada je osvojio 94 Pulitzerovih nagrada, više nego ijedan drugi list. Ime mu se često skraćuje na Times, zbog čega ga često miješaju s The Timesom, koji se izdaje u Londonu.

Ujedinjena reformska akcija

Građanski pokret Ujedinjena reformska akcija (URA) je integralistički politički pokret u Crnoj Gori, osnovan 14. marta 2015. godine, koji je na izborima 2016. godine ostvario parlamentarni status. URA se profiliše kao reformistički građanski pokret lijevog centra, koji se vodi socio-liberalnom političkom ideologijom.

Na drugom redovnom Kongresu pokreta, održanom 9. aprila 2017. godine, za predsjednika je izabran doktorand političkih nauka i najmlađi poslanih 25. saziva Skupštine Crne Gore, mr Dritan Abazović.

Potpredsjednici Građanskog pokreta URA su Suada Zoronjić, Miloš Konatar i Neđeljko Rudović.

Na lokalnim izborima održanim 26. novembra 2017. godine, Građanski pokret URA je nastupio samostalno. URA je na Cetinju ostvarila 15% podrške birača i tako postala najjača opoziciona partija u tom gradu, sa pet osvojenih mandata. Nosilac izborne liste na Cetinju bio je predsjednik cetinjskog odbora, Filip Adžić.

Na lokalnim izborima u Mojkovcu, URA je ostvarila 4,5% podrške birača i tako ostvarila parlamentarni status.

Zares

Zares – nova politika (skraćeno Zares) je liberalna, odnosno socijaldemokratska politička stranka lijevi centar|lijevog centra u Sloveniji. Njen predsjednik je Gregor Golobič.

Osnovana je početkom 2007. godine izdvajanjem grupe parlamentarnih zastupnika iz Liberalne demokracije Slovenije. Na izborima 2008. godine osvojila je 9,4 % glasova te postala partner u lijevoj vladi Boruta Pahora. Optužbe za financijske malverzacije Gregora Golobiča su značajno uticale na njenu popularnost te je nakon izbora 2011. godine ostala bez mjesta u Državnom zboru.

Zelena politika

Zelena politika ili ekopolitika (također poznata i kao politička ekologija) je politička filozofija koja zagovara razvijanje ekološki održivog društva.Načela zelene politike su:

bazna i participativna demokracija,

ekološka mudrost i održivost,

socijalna pravda,

nenasilje,

poštivanje različitosti.Zelena politika se počela oblikovati u zapadnom svijetu sedamdesetih godina 20. stoljeća i od tada su nastale zelene stranke koje djeluju na političkoj sceni u mnogim zemljama diljem svijeta.Zelene stranke se smatraju alternativom klasičnim političkim idejama kao što su socijalizam, liberalizam i konzervativizam, dok pristaše tradicionalnih političkih ideja imaju običaj promatrati zelene kao jednu od njihovih varijacija. Zelene stranke se, sa druge strane, uglavnom smještaju među političku ljevicu, ranije obično radikalniju od one koja se vezuje uz socijaldemokratske stranke, dok su danas više umjerene i smještaju se u lijevi centar.

Na drugim jezicima

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.