Huzestan

Huzestan (perz. خوزستان; Hūzestān, punim imenom استان خوزستان; Ostān-e Hūzestān) je jedna od 31 iranske pokrajine. Smještena je u jugozapadnom dijelu zemlje, a omeđena je Ilamskom pokrajinom na sjeverozapadu, Luristanom i Isfahanskom pokrajinom na sjeveru, Čahar-Mahal i Bahtijarijem odnosno Kuhgilujom i Bojer-Ahmadom na istoku, Bušeherskom pokrajinom i Perzijskim zaljevom na jugu, te suverenom državom Irak na zapadu. Huzestan ima površinu od 64.057 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u pokrajini je živjelo 4,274.979 stanovnika. Sjedište pokrajine smješteno je u gradu Ahvazu, a ostali važni gradovi su Behbahan, Abadan, Andimešk, Horamšaher, Bandar-e Homeini, Dezful, Šuštar, Omidije, Ize, Bak-e Malek, Mahšaher, Dašt-e Azadegan, Ramhormuz, Šadegan, Šuš, Masdžid-Sulejman i Hoveize.

Kroz historiju je Huzestan je bio ono što današnji historičari nazivaju drevnim Elamom, kome je glavni grad bio Susa, a u prethodnim periodima su Iranci ovu provinciju nazivali Elam. Staroperzijski izraz za Elam bio je Hudžijā, što je dio i njegovog današnjeg imena. Huzestan je jedna od najstarijih iranskih pokrajina i ponekad se naziva rodnim mjestom nacije s obzirom da su se u ovom području naselila arijska plemena te asimilirala domorodačko elamitsko stanovništvo, udarivši tako temelje budućem Perzijskoj Ahemenidskoj i kasnijim moćnim iranskim monarhijama. Huzestan je također mjesto gdje se nalazila medicinska škola i grad Gondišapur.

Od 16. vijeka i početka safavidske dinastije u Iranu, južni dio pokrajine se postupno počeo nazivati Arabistan. Time se priznalo veliko naseljavanje arapskih plemena koja su dominirala južnim dijelom provincije od 13. vijeka. Arabistan je, međutim, naziv koji se koristio samo za područja južno i jugozapadno od grebena Ahvaz koji prolazi sredinom pokrajine od sjevrozapada prema jugoistoku i kroz Ahvaz. Sjeverno i sjeveroistočno od ove linije, iranski element (Bahtijari, Luri i ostali) su ostali dominantni do današnjeg dana i zadržali naziv Huzestan. Područja južno i jugozapadno od grebena Ahvaz, su od vlasti u safavidskoj prijestolnici Isfahan dobila naziv Arabistan da se prizna novi etnički realitet.

Trenutno Huzestan ima 18 zastupnika u iranskom parlamentu i šest zastupnika u Vijeću stručnjaka.

Huzestan
((fa)) خوزستان
Locator map Iran Khuzestan Province

Položaj Huzestana u Iranu
Iran Iranska pokrajina
Sjedište Ahvaz
 • broj okruga 27
 • broj općina
 • broj naselja
Jezici perzijski, lurski, arapski
Površina 64.057 km²
(na 10. mjestu)
Stanovništvo
 • ukupno (2006.) 4,274.979
(na 5. mjestu)
 • gustoća 66,7 st./km²
(na 13. mjestu)
Poštanski broj 63xxx-xxxxx, 64xxx-xxxxx
Pozivni broj 611, 612, 622, 623, 624,
626, 631, 632, 641, 642,
651, 652, 671, 672, 681,
682, 691 i 692
Registarska oznaka 14, 24 i 34
ISO 3166-2 IR-10
Vremenska zona IRST (UTC+3:30)
 • ljetno (DST) IRDT (UTC+4:30)
Web stranica www.ostan-kz.ir
[[datoteka:|275x400px]]
Okruzi Huzestana

Okruzi

Vanjske veze

Ostali projekti
Commons-logo.svgU Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Huzestan
Abadan

Abadan (perz. آبادان; ranije poznat kao Aphana i Aphadana) je grad i važna luka u Iranu, u jugozapadnoj pokrajini Huzestan. Zapadni dio grada smješten je na istoimenom otoku Abadan u delti Šat al-Araba, a istočni uz obalu Bahmanšira (dio rijeke Karun). Od obale Perzijskog zaljeva udaljen je oko 53 km, a u neposrednoj blizini nalazi se i iračka granica. Grad je osnovan u starom vijeku, a Klaudije Ptolemej u svojim djelima spominje ga pod imenom Aphana. Značajnom lukom bio je i u vrijeme vladavine Abasida, posebno zbog proizvodnje soli. Otkrićem velikih nalazišta nafte početkom 20. stoljeća Abadan postaje najvažnijom iranskom lukom kao i rafinerijskim središtem zemlje. Tijekom iransko-iračkog rata grad je pretrpio velika oštećenja, jedna od najvećih svjetskih rafinerija nafte je uništena, a većina stanovništva pobjegla je i pronašla utočište u drugim iranskim gradovima. Abadan je u potpunosti obnovljen početkom 1990-ih, a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u gradu je živjelo 217.988 ljudi.

Aerodrom Abadan

Aerodrom Abadan (IATA kod: ABD, ICAO kod: OIAA) smješten je 12 km od grada Abadana u jugozapadnom dijelu Irana odnosno pokrajini Huzestan. Nalazi se na nadmorskoj visini od 6 m. Aerodrom ima dvije asfaltirane uzletno-sletne staze dužine 3101 i 2265 m, a koristi se za domaće i inozemne letove. Avioprijevoznici koji nude redovne letove na ovom aerodromu uključuju Iran Air (iz/u: Isfahan, Teheran), Iran Air Tours (iz/u: Isfahan, Mašhad, Širaz, Teheran), Iran Aseman Airlines (iz/u: Dubai, Širaz) i Kish Air (iz/u: Teheran).

Aerodrom Ahvaz

Aerodrom Ahvaz (IATA kod: AWZ, ICAO kod: OIAW) smješten je nedaleko od grada Ahvaza u jugozapadnom dijelu Irana odnosno pokrajini Huzestan. Nalazi se na nadmorskoj visini od 20 m. Aerodrom ima jednu asfaltiranu uzletno-sletnu stazu dužine 3398 m, a koristi se za domaće i inozemne letove. Avioprijevoznici koji nude redovne letove na ovom aerodromu uključuju Caspian Airlines, Iran Air, Iran Air Tours, Iran Aseman Airlines i Kish Air.

Aerodrom Mahšaher

Aerodrom Mahšaher (IATA kod: MRX, ICAO kod: OIAM) smješten je nedaleko od lučkog grada Mahšahera u jugozapadnom dijelu Irana odnosno pokrajini Huzestan. Nalazi se na nadmorskoj visini od 2 m. Aerodrom ima jednu asfaltiranu uzletno-sletnu stazu dužine 2705 m, a koristi se samo za domaće letove. Avioprijevoznici koji nude redovne letove na ovom aerodromu uključuju Caspian Airlines (iz/u: Teheran-Mehrabad), Kish Air (iz/u: Isfahan, Teheran-Mehrabad) i Mahan Air (iz/u: Teheran-Mehrabad).

Aerodrom Šahid Asijae

Aerodrom Šahid Asijae (IATA kod: QMJ, ICAO kod: OIAI) smješten je nedaleko od grada Masdžid-Sulejmana u jugozapadnom dijelu Irana odnosno pokrajini Huzestan. Nalazi se na nadmorskoj visini od 368 m. Aerodrom ima dvije asfaltirane uzletno-sletne staze dužine 1419 i 1800 m, a koristi se za domaće letove odnosno vojne svrhe.

Ahvaz

Ahvaz (perz. اهواز) je grad u Iranu i sjedište pokrajine Huzestan. Smješten je u dolini na obali rijeke Karun, oko 120 km sjeverno od važne luke Abadana. Grad je osnovan u starom vijeku o čemu svjedoče Darijevi epigrafski natpisi u Nakš-e Rustamu gdje se Ahvaz spominje pod imenima Hadža ili Hudža, a postoji vjerojatnost da je postojao i tijekom elamskog razdoblja. U ranom islamskom razdoblju grad je bio poznat kao proizvodni centar šećerne trske, te po brojnim uglednim znanstvenicima. Početkom 20. stoljeća u okolici Ahvaza otkrivena su velika nalazišta nafte što je rezultiralo snažnim razvojem grada. Stanovništvo grada sastoji se većinom od iranskih Arapa i Perzijanaca. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Ahvazu je živjelo 969.843 ljudi.

Andimešk

Andimešk (perz. اندیمشک) je grad u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Geografski je smješten u dolini rijeke Dez, 10-ak km sjeverno od Dezfula odnosno približno 135 km sjeverozapadno od pokrajinskog sjedišta Ahvaza. Andimešk je međugradskim prometnicama dobro povezan s ostatkom pokrajine: cesta 41 spaja ga s obližnjim Dezfulom, cesta 37 povezuje ga s Pol-Dohtarom, Horamabadom i autocestom 5 na sjeveru odnosno Šušom i Ahvazom na jugu, a cesta 39 odnosno 41 i sa Šuštarom. Kroz Andimešk prolazi i željeznica spajajući grad preko Araka s Teheranom prema sjeveru, dok na jugu vodi do Ahvaza odakle se nadalje račva do Horamšahera i Bandar-e Homeinija. Jugoistočno od grada nalazi se i velika avijacijska baza kojom se služe oružane snage Irana. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Andimešku je živjelo 120.177 ljudi.

Behbahan

Behbahan (perz. بهبهان) je grad u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Behbahanu je živjelo 101.178 ljudi.

Dezful

Dezful (perz. دزفول) je grad u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Dezfulu je živjelo 235.819 ljudi.

Horamšaher

Horamšaher (perz. بندر خرمشهر, ranije Muhamara) je grad i luka u pokrajini Huzestan u Iranu. Nalazi se sjeverozapadno od Abadana, a naseljava ga 89.600 stanovnika. Nalazi se na rijeci Karun odnosno njenom ušću u Arvand-Rud, 72 km daleko od Perzijskog zaljeva. Nagli razvoj grada počeo je 1908. otkrićem nafte i povezivanjem željeznicom i cestom s unutrašnjosti. Danas je Horamšaher glavna iranska luka za izvoz nafte, a 1980. godine početkom iračko-iranskog rata teško je oštećena. Obnovljena je u razdoblju od 1989. do 1992.. Grad je poznat po poljoprivredi i uzgoju datuljine palme. U vrijeme Drugog svjetskog rata se razvio kao gospodarsko središte i luka za naftu. Godine 1980. grad je okupirao ga je Irak, a 1982. je vraćen Iranu. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Horamšaheru je živjelo 125.859 ljudi.

Iranske pokrajine

Iranske pokrajine ili ostani (perz. استان; ostān, množ. استان‌ها; ostānhā) su prvi stupanj državnih administrativnih podjela u Iranu. Svakom od njih upravlja namjesnik (perz. ostāndār) iz sjedišta koji je najčešće najveći grad pokrajine (perz. markaz). Čitavo područje Irana podijeljeno je na ukupno 31 pokrajinu (ili ostan).

Iranski okruzi

Iranski okruzi (perz. شهرستان, šaherestān; šaher ⇒ grad + stan ⇒ domovina) predstavljaju drugi stupanj upravne podjele Irana odnosno jedinice lokalne samouprave na čijem je čelu farmandar. Okruzi su grupirani u prvostupanjske pokrajine (perz. ostan), dok se nadalje dijele na trećestupanjske kotare (perz. bahš), te gradove (perz. šaher) ili općine (perz. dehestān) kao posljednji stupanj.

Ize

Ize (perz. ایذه) je grad u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Geografski je smješten 20-ak km istočno od rijeke Karun u dolini ovalnog oblika. Okružen je trima planinama: Mongaštom, Murdafelom i Asmarijem, koje su dijelom masiva Zagros. U neposrednoj okolici grada nalaze se i dva plitka jezera bez stalnih pritoka: Šat-e Bandan na istoku i Šat-e Ize na sjeveru. Ovo izolirano područje naseljeno je od najranijih početaka ljudske civilizacije o čemu svjedoče elamski reljefi Eškaft-e Salman i Kul-e Farah‎. Od srednjeg vijeka do 1935. godine Ize je nosio naziv Malamir. Ekonomija grada temelji se prvenstveno na ratarstvu, stočarstvu i izradi tepiha. Oko 10 km prema istoku nalazi se velika brana Karun-3. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Izeu je živjelo 104.364 ljudi.

Mahšaher

Mahšaher (perz. ماهشهر, punim imenom Bandar-e Mahšaher, perz. بندر ماهشهر) je grad u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Nalazi se uz sjevernu obalu Perzijskog zaljeva odnosno unutar zaljeva Hur-e Musa, oko 90 km jugoistočno od Ahvaza odnosno 10 km istočno od Bandar-e Homeinija. Na obalnim dijelovima Mahšahera nalazi se luka za transport prvenstveno nafte i drugih vrsta tereta. Grad je autocestom 5 povezan s Ahvazom i Teheranom, cestom 96 s Abadanom na zapadu odnosno obalnim gradovima Perzijskog zaljeva na jugoistoku, te cestom 43 s Ramširom na sjeveroistoku. Na zapadnom dijelu grada nalazi se i Aerodrom Mahšaher koji se koristi za domaće letove. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Mahšaheru je živjelo 111.448 ljudi.

Masdžid-Sulejman

Masdžid-Sulejman (perz. مسجدسلیمان) je grad u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Geografski je smješten u brdovitom području zapadnog Zagrosa, oko 45 km istočno od Šuštara, 55 km zapadno od Izea i 90 km sjeveroistočno od pokrajinskog sjedišta Ahvaza. Masdžid-Sulejman najpoznatiji je po tome da su u njegovoj neposrednoj okolici 1908. pronađene velike zalihe nafte što je bila velika prekretnica u historiji Irana i Jugozapadne Azije. Desetak kilometara sjeveroistočno od grada na rijeci Karun podignuta je istoimena brana Masdžid-Sulejman, najviša nasuta brana na svijetu. Sjeverno od grada nalazi se civilni i vojni Aerodrom Šahid Asijae. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Masdžid-Sulejmanu je živjelo 108.682 ljudi.

Masdžidsulejmanski okrug

Masdžidsulejmanski okrug (perzijski: شهرستان مسجد سلیمان) je jedan od 27 okruga u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Glavni grad okruga je Masdžid-Sulejman.

Susa

Za ostala značenja, v. Susa (razvrstavanje).

Susa ili Suza (perz. شوش: Šuš, hebr. שושן‎: Shushan, grč. Σοῦσα: Sousa, lat. Susa); starovjekovni je grad iz perioda Elama odnosno iranskih imperija Ahemenida i Parta. Grad je smješten oko 250 km istočno od rijeke Tigris, na jugozapadnu Irana. U ahemenidsko doba, grad je bio jedna od omiljenih rezidencija Darija I. Velikog.

Godine 2015. Suza je uvrštena na popis Svjetske baštine UNESCO-a. Zaštićeni arheološki lokalitet u donjem Zagrosu uključuje skupinu stambenih i upravnih iskopina na istočnoj strani rijeke Šavur, kao i Ardeširovu palaču na suprotnoj strani rijeke. Nalazi daju naslutiti kako je ovo mjesto bilo kontinuirano naseljeno od kasnog 5. milenija pne. do 13. vijeka, te pridonosi razumijevanju elamitske, ahemenidske i partske kulture.

Prema procjeni iz 2006. godine, grad je imao 64.960 stanovnika.

Šuštar

Šuštar (perz. شوشتر) je grad u jugozapadnom Iranu odnosno pokrajini Huzestan, oko 90 km sjeveroistočno od Ahvaza. Geografski je smješten u dolini rijeke Karun na nadmorskoj visini od 65 m. Osnovan je u starom vijeku kao grad-tvrđava, a najpoznatiji historijski spomenici su šuštarski hidraulički sistem i mostovna brana Band-e Kaisar iz sasanidskog razdoblja. Tokom 1970-ih godina zapadno preko rijeke izgrađen je Novi Šuštar, moderno satelitsko naselje čija je industrija orijentirana na mljevenje šećerne trske. Od visokoobrazovnih instutucija u Šuštaru djeluju Univerzitet Sama, lokalni Islamski slobodni univerzitet, te Poljoprivredni fakultet. Cesta 39 povezuje grad s Ahvazom i Dezfulom. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Šuštaru je živjelo 73.354 ljudi.

Okruzi u Huzestanu

Na drugim jezicima

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.