Establišment

Establišment je izraz koji potiče od engleske riječi establishment (doslovno: "ustanova") i označava vladajuću klasu, odnosno elitu nekog društva zajedno sa svim institucijama koje joj - formalno ili neformalno - stoje na raspolaganju. Izraz je prvi godine 1955. koristio britanski novinski komentator Henry Fairlie kako bi opisao društvene krugove u kojima su se vrtjeli tada razotkriveni sovjetski špijuni Guy Burgess i Donald Maclean. 1960-ih su, pak, u tom smislu izraz preuzele mlađe generacije sklone radikalno lijevim i kontrakulturnim idejama kako bi na najjednostavniji mogući način opisale konzervativni poredak koji su namjeravale srušiti. Zahvaljujući korištenju u popularnoj kulturi, taj je izraz ušao i na srpskohrvatsko govorno područje, iako se izgovara malo drukčije nego na engleskom (gdje je fonetski izgovor "istablišment").

Izraz establišment se otada koristi i za nešto uža područja, odnosno da bi se opisale elitni pojedinci ili institucije u pojedinim društvenim oblastima, npr. najtiražnije novine i nacionalne TV-kuće koje čine medijski establišment, odnosno najveće stranke koje čine politički establišment i sl.

V. također

1984 (reklama)

Za ostale upotrebe, v. 1984 (razvrstavanje).1984 je naziv za američku televizijsku reklamu kojom je kompanija Aplle Inc. krajem 1983. i početkom 1984. javnosti predstavila svoj novi osobni kompjuter Macintosh. Napravljena je kao kratki igrani film u režiji Ridleya Scotta, inspiriran znamenitim Orwellovim romanom 1984, i s radnjom smještenom u njegov ili njemu nalik sumorni distopijski svijet bliske budućnosti. U njemu siromašnim prolovima preko teleekrana vlastodržac nalik na Velikog brata drži govor u kome slavi "Objedinjenje misli" sve dok mlada atletičarka koju progone policajci ne uspije baciti čekić u ekran i razbiti ga, šokirajući publiku. Na kraju se pojavljuje natpis

te Appleov logo.

Spot je 1983. stvorila reklamna agencija Chiat\Day, a Riddleyu Scottu je za izradu dano 900.000 US$ što je za tadašnje standarde TV-reklama bio nezamislivo veliki budžet. Appleovi direktori Steve Jobs i John Sculley su njime bili oduševljeni te odlučili premijerno prikazati u pauzama Superbowla - najskupljem reklamnom terminu na američkoj televiziji. Na njihovo veliko iznenađenje, izvršni odbor je bio protiv toga, tek je tek na intervenciju Stevea Wozniaka spot odobren.

Prvo se prikazao krajem 1983. na TV-stanici KWMT u gradu Twin Falls (kako bi ušao u konkurenciju nagrada za prethodnu godinu), a potom na Superbowlu. Doživio je veliki uspjeh, iako je Orwellova zaklada, prijeteći tužbom zbog povrede autorskih prava, osigurala njegovo skidanje s programa na proljeće.

Uspjeh reklame se tumači time da su Scott i Apple uspješno iskoristili to što se 1984. tada učestalo spominjala kao "Orwellova godina", kao i da su njome konkurenciju, odnosno omraženi IBM prikazali kao stari, "potrošeni" i totalitarni establišment, a svoju tvrtku i Macintosh kao svježu, modernu i subverzivnu alternativu.

Reklama je kasnije korištena od strane Applea - godine 2004. za 20. obljetnicu Macintosha kada je kao novi proizvod reklamiran iPod. Njeno snimanje, između ostalog, je prikazano u TV-filmu Pirates of Silicon Valley iz 1999.

Godine 2007. su za vrijeme predsjedničke kampanje pristaše Baracka Obame na YouTube stavili video-spot u kome su riječi i slika Velikog brata zamijenjeni s Obaminom tadašnjom glavnom suparnicom i izbornim favoritom Hillary Clinton.

Antiestablišment

Antiestablišment (engleski: anti-establishment), naziv za pojedince, grupe ili pokrete koji otvoreno iskazuju neprijateljstvo prema establišmentu u nekom društvu ili državi, najčešće tako što svojim riječima i djelom dovode u pitanje njegove "temeljne" vrijednosti ili simbole. Izraz je populariziran u SAD, a kasnije i u drugim zapadnim državama 1960-ih, kada se često koristio kako bi opisao razne kontrakulturne pokrete tadašnje omladine, koji su svojim načinom života izazivali konzervativni establišment ranijih generacija.

Postoje različiti oblici antiestablišmentskog ponašanja, bilo da je riječ o "nemoralnom" odijevanju, korištenju "neprikladnih" riječi u svakodnevnom govoru, ispovijedanju "bizarnih" religija, slušanju "neumjetničke" muzike ili zagovaranju "neprihvatljivih" političkih stavova. Što se u konkretnom slučaju može smatrati antiestablišmentom, a što ne, ovisi prije svega o određenim prilikama u društvu i historijskim okolnostima. Kao jedan od primjera mogu poslužiti države bivše Jugoslavije gdje je do kraja 1980-ih antikomunistička ideologija bila u domenu antiestablišmenta, da bi nakon propasti komunističkih režima postala dio establišmenta.

CIA

Centralna obavještajna agencija SAD, daleko bolje poznatija pod svojom engleskom skraćenicom CIA (Central Intelligence Agency) je obavještajna služba američke vlade, u čijoj nadležnosti se nalazi prikupljanje i analiza podataka o stranim vladama, korporacijama i pojedincima, odnosno davanje takvih podatak raznim drugim odjelima vlade. Treća funkcija CIA je djelovanje kao "skrivena ruka" SADa u rušenju stranih vlada, ubojstvima, sabotažama, stvaranju "gerilskih" pokreta, po naređenju predsjednika. Posljednja funkcija je desetljećima izvor kontroverzi vezanih uz CIA-u.

Sjedište agencije se nalazi u općini Langleyu CDP-u McLean u okrugu Fairfax u državi Virginia, nekoliko milja od Rijeke Potomac i središta Washingtona. CIA je dio američke obavještajne zajednice, koje danas vodi direktor nacionalnih obavještajnih službi (DNI). Uloga i funkcije CIA-e su otprilike ekvivalentne MI6 u Velikoj Britaniji i izraelskom Mossadu.

Disident

Disident (od lat. dissidens, -entis, particip prezenta glagola dissidere, tj. sjediti po strani, ne slagati se; dis- + sedere sjediti) je izraz kojim se opisuje politički otpadnik, odnosno pojedinac koji izražava ili pokušava izraziti neslaganje s režimom, službenom političkom ideologijom ili široko uvriježenim stavovima zemlje u kojoj živi. Za disidente je karakteristično da zbog svoje djelatnosti postaju predmetom represije i cenzure, odnosno trpe razne neugodnosti.

Izraz disident se prvi put počeo koristiti 1940-ih kako bi se opisala politička opozicija u tadašnjem SSSR-u. U kasnijim decenijama, pogotovo od 1960-ih koristio se gotovo isključivo za SSSR, te, rjeđe, za zemlje Istočnog bloka, da bi se nakon pada komunizma koristio za NR Kinu i druge danas komunističke zemlje. Iako dio teoretičara smatra da se taj izraz treba ograničiti na komunističke, odnosno totalitarne zemlje, ponekad se koristi i za demokratske zemlje, pa se tako npr. Noam Chomsky naziva američkim disidentom.

Državna religija

Državna religija (također poznata i kao službena religija) je naziv za koncept religijskih vjerovanja i na njemu temeljenu religijsku organizaciju iza koje stoji sankcija države koja je smatra integralnim dijelom svog ustavnog poretka. U pojedinim kršćanskim zemljama se za organizacije službene religije koristi izraz državna crkva.

Uz pojam državne religije se vezuje koncept teokracije, iako sve zemlje sa državnom religijom nisu teokratske, s obzirom da je u njima svjetovna vlast nadređena religijskoj (duhovnoj). Također sve zemlje sa državnom religijom ne moraju imati vlastite religijske organizacije, odnosno državna religija svoje sjedište i poglavara može imati izvan njenih granica.

Državne religije se mogu manifestirati na razne načine - od zemalja gdje svećenici i poglavari državnih religija imaju tek ceremonijalnu ili simboličnu ulogu, preko zemalja gdje državne religije uživaju poseban status ili državnu financijsku potporu, do zemalja gdje igraju ključnu ulogu u političkom životu, odnosno njihovi predstavnici su nadređeni svim ostalim državnim institucijama. Kao prvi primjer mogu poslužiti luteranske državne crkve u skandinavskim zemljama, a kao drugi suvremeni Iran.

Službene ili državne religije su fenomen koji je tokom najvećeg dijela historije bio prije pravilo nego izuzetak, odnosno tek su se postepeno počele odvajati religijske od političkih funkcija, odnosno religijski od državnih poglavara. U zapadnom svijetu se od 18. vijeka kao jedna od glavnih vrijednosti postepeno počinje promovirati sekularizam, odnosno odvajanje crkve i države koje se smatra nespojivim sa konceptom državne religije. Takvi su se trendovi proširili po ostatku svijeta - pri čemu izuzetak čine islamske zemlje - tako da većina ustava izričito promovira slobodu vjeroispovjesti, odnosno jednakopravnost građana s obzirom na njihova religijska uvjerenja. U praksi, međutim, pojedine vjerske zajednice mogu imati tako snažan uticaj na politički život i establišment neke zemlje, da u njima de facto predstavljaju državnu religiju.

Pojedine zemlje mogu imati i više od jedne službene religije, ali se pod time najčešće podrazumijeva vjerske zajednice koje određeni autoritarni ili totalitarni režimi "priznaju" kao "normalne", odnosno daju im izričitu slobodu djelovanja koja je zapriječena svim ostalima.

Faktor stidljivog torijevca

Faktor stidljivog torijevca (engl. Shy Tory factor) je izraz kojim se u kontekstu politike Ujedinjenog Kraljevstva opisuje fenomen u kome Konzervativna stranka na izborima postiže daleko bolje rezultate nego što to sugeriraju ispitivanja javnog mnijenja. Izraz se prvi put počeo koristiti nakon parlamentarnih izbora 1992. godine na kojima je tadašnji konzervativni premijer John Major uspio sačuvati mandat, iako su sve ankete, uključujući i izlazne na dan samih izbora sugerirale pobjedu opozicijskih laburista, ili neodlučni rezultat koji bi doveo do zamrznutog parlamenta. To se tradicionalno tumačilo kako nesklonošću pristaša Konzervativne stranke da sudjeluju u anketama, tako i strahom da svojom javnom podrškom konzervativcima budu "obilježeni" kao "zatucani rasisti", odnosno u raskoraku sa vrijednostima i stavovima koje promiče liberalni establišment.

Faktor stidljivog torijevca se tokom sljedeće dvije decenije manje spominjao, prije svega zato što su vodeće britanske anketarske agencije uložile napor za bolje baždarenje uzorka birača za ispitivanje, ali i toga što su na sljedećih nekoliko izbora (parlamentarnih izbora 1997. godine, parlamentarnih izbora 2001. godine, parlamentarnih izbora 2005. godine i parlamentarnih izbora 2010. godine) rezultati bili u skladu sa predizbornim ispitivanjima, a u slučaju laburista čak i bolji od predvidđanja, pa se neko vrijeme čak počelo govoriti o suprotnom efektu tzv. "faktora stidljivog laburista" (engl. Shy Labour factor).

Na izborima 2015. godine se, međutim, ponovno dogodilo da su konzervativci dobili daleko više glasova nego što su im sugerirale ankete, odnosno osvojili toliko mandata da premijer David Cameron, suprotno svim očekivanjima, može sastaviti većinsku vladu. Nesrazmjer između anketa i glasova je doveo do intenzivne debate pri čemu se "faktor stidljivog torijevca" ponovno počeo spominjati kao ključan element koga anketari nisu mogli ili htjeli uzeti u obzir. Istim se faktorom retroaktivno objašnjavao ishod referenduma o nezavisnosti Škotske gdje su zagovornici opstanka Unije pobijedili sa znatno većom prednošću nego što su bile sugerirale ankete, a sljedeće godine i ishod referenduma o izlasku Ujedinjenog Kraljevstva iz EU 2016. godine, čiji je uspjeh predstavljao potpuno iznenađenje s obzirom da su sve relevatne ankete do posljednjeg trenutka davale prednost zagovornicima ostanka.

Konformizam

Konformizam je promjena ponašanja i uvjerenja prema grupi kao posljedica stvarnog ili zamišljenog pritiska grupe. Događa se kad se ljudi nađu u dvosmislenim ili novim situacijama i može se lako objasniti informacijskim utjecajem – drugi ljudi pružaju informacije o prikladnom ili očekivanom ponašanju.

Konformizam se sastoji u nekritičnom stavu o zlu, u cilju da budemo društveno prihvaćeni od grupe s kojom se poistovjećujemo, pa čak i kad ona nema ispravne stavove.

Les Amours de la reine Élisabeth

Les Amours de la reine Élisabeth (sh. Ljubavi kraljice Elizabete), također poznat i pod engleskim naslovom Queen Elizabeth (sh. Kraljica Elizabeta) je francuski nijemi historijski film snimljen 1912. u režiji Louisa Mercantona i Henrija Desfontainesa. Predstavljao je adaptaciju Mercantonove istoimene kazališne predstave koja je prikazivala ljubavnu vezu engleske kraljice Elizabete I sa earlom od Essexa. Kao i u kazališnoj verziji, glavne uloge su tumačili Sarah Bernhardt i Lou Tellegen, koji su u to doba bili ljubavnici i u stvarnom životu. Bernhardt, koja je imala 68 godina, pristala je nastupiti na filmu (prema kome su njeni ugledni kolege i kulturni establišment još uvijek predrasude imali kao "cirkuskoj atrakciji") izjavivši da joj je to "posljednja prilika za besmrtnost". Francuski distributer L'Histrionic Films je prije premijere propao, ali je prava na prikazivanje u SAD otkupio Adolph Zukor koji je istovremeno osnovao Famous Players Film Company, jednu od kompanija od koje će nastati današnji Paramount Pictures. Ponekad se navodi da je upravo zahvaljujući tome Paramount stekao reputaciju studija specijaliziranog za prestižne filmske spektakle historijske tematike.

Les statues meurent aussi

Les statues meurent aussi (sh. Kipovi također umiru) je francuski kratki crno-bijeli dokumentarni film snimljen 1953. u režiji Chrisa Markera i Alaina Resnaisa. Napravljen je u produkciji časopisa Présence Africaine, a za temu ima afrička umjetnost, odnosno prezrivi odnos koji je prema njoj imao tadašnji evropski kulturni establišment. Les statues je zbog kritičkog stava prema odnosa tadašnje Francuske prema kolonijama postao predmetom cenzure koja je isjekla trećinu filma; integralna verzija je u Francuskoj prikazana tek 1968. godine.

Marcel Duchamp

Marcel Duchamp (pravo ime Henri-Robert-Marcel Duchamp; Blainville-Crevon, Francuska, 28. juli 1887. - Neuilly-sur-Seine, Francuska, 2. oktobar 1968.) je bio francuski slikar.

One Flew Over the Cuckoo's Nest (film)

Let iznad kukavičjeg gnijezda (eng. One Flew Over the Cuckoo's Nest) je film Miloša Formana iz 1975. s Jackom Nicholsonom i Louise Fletcher u glavnim ulogama. Film je adaptacija istoimenog romana Kena Keseyja. To je prvi film koji je osvojio svih pet glavnih Oscara (najbolji film, glavni glumac, glavna glumica, redatelj, scenarij), još od 1934. i filma Dogodilo se jedne noći, a što se samo još jednom ponovilo, 1991. s filmom Kad jaganjci utihnu.

Godine 1963. je postavljena kazališna verzija romana, ali film ne koristi scenarij kazališnog komada.

Film, koji su producirali Michael Douglas i Saul Zaentz, sniman je u bolnici u Salemu, država Oregon.

Policijski neredi

Policijski neredi ili policijski nemiri (engleski: Police riot) je izraz kojim se opisuju neredi koji svoj neposredni povod ili uzrok imaju u neprimjerenom djelovanju policije, odnosno nasilju koje izazivaju nasilnu reakciju od strane učesnika dotada mirnih demonstracija ili gledatelja neke javne manifestacije (koncert, sportska utakmica). Izraz se obično koristi u SAD, gdje je krajem 1960-ih stekao veliku popularnost među aktivistima radikalne ljevice koji su preko policije nastojali vlast i establišment optužiti za ulično nasilje.

Položaj LGBT osoba u Nepalu

LGBT osobe u Nepalu su u boljem položaju od svrgavanja monarhije 2007. godine, kada je homoseksualnost legalizovana. Vrhovni sud Nepala je 2008. godine doneo presudu po kojoj država traba da legalizuje istopolni brak. Neki izvori navode da bi novi ustav trebalo da odobri istopolne brakove i zabrani diskriminaciju na osnovu seksualne orijentacije.

Slot mašina

Preteču savremene casino video slot mašine 1891. godine razvijaju Sitmen i Pit iz Bruklina, država i grad Njujork. Bio je to aparat za kockanje sa 5 bubnjeva koji su ukupno imali 50 slika karata i bio je baziran na pokeru. Ovaj poker aparat se pokazao kao izuzetno popularan i uskoro su mnogi barovi u gradu imali jedan ili više mehaničkih poker aparata. Igrači bi stavili novčić i povukli ručicu, koja bi pokrenula bubnjeve i karte koje su bile na bubnjevima, a igrač bi se nadao dobrom rasporedu karata na poker aparatu. Nije postojao direktan mehanizam isplate, tako da bi par kraljeva igraču doneo besplatno pivo, dok bi flešom mogao platiti cigare ili piće. Stoga su nagrade u potpunosti zavisile od toga šta je nudio lokalni establišment. Kako bi verovatnoća bila na strani kuće, po dve karte bi se vadile iz "špila": desetka list i žandar srce, što bi smanjivalo verovatnoću dobijanja fleša na poker aparatu za polovinu. Bubnjevi poker aparata bi takođe mogli biti preraspoređeni tako kako bi se nadalje smanjila verovatnoća pobede.

Sile morala u početku, a potom i vlasti, protivile su se radu slot mašina. Tokom dvadesetih godina 20. veka, slot mašine su bile popularne duž cele Amerike, posebno u turističkim mestima, i nastavile su da budu popularne za vreme velikog finansijskog kraha tridesetih godina. Međutim, uverenje da je organizovani kriminal kontroliše distribuciju slot mašina dovodi do zakonske restrikcije njihove prodaje i transporta, kao i restrikcije na korišćenje osim u privatnim klubovima. Van Nevade, koja je dugo imala legalizovano kockanje, prohibicija je bila sveobuhvatna do 1951, iako je ilegalno kockanje u privatnim klubovima bilo široko rasprostranjeno.

Pošto su kasnije zbog ogromnih prihoda ostale države dozvoljavale kockanje, slot mašine su ušle u široku upotrebu u svetu, posebno po casino-ima. Američki proizvođači su imali primarni segment tržišta. Za zaluđenika slot mašine, samo povlačenje ručice, zvuk cilindara koji se poravnavaju, i ponajviše od svega zveka padajućih novčića kada bi ih metalni prsti mašine ispustili, sve je to činilo deo privlačnosti. Kasnih '70ih u upotrebu ulaze elektronske video slot mašine pokretane pritiskom dugmeta i sa vizuelnim displejima, posebno za poker ili ajnc.

Žargonski naziv jednoruki Bandit ili jednoruki Džek rodio se zbog jedne ručice za povlačenje na slot mašini i mogućnosti da operator podesi količinu isplate, smanjujući je u vreme velikog obima igre i povećavajući je za vreme loših vremena. Neki igračke komisije su pokušale da izdejstvuju minimum isplate. U kasnom 20. veku rekordni džekpot za petobubanjsku slot mašinu je iznosio milion dolara (1000000$).

Srednja struja

Glavna struja, matični tok ili mejnstrim (engleski: main stream) je izraz koji u najširem smislu označava mišljenje, odnosno svjetonazor koji dijeli većina stanovnika nekog područja, zajednice, kulture ili države.

U užem smislu se pod time podrazumijeva kultura koja se temelji na srednjostrujaškim mišljenima, odnosno koja je namijenjena srednjostrujaškoj publici. Kao njena suprotnost se navodi kontrakultura ili supkulture.

Stavisky...

Stavisky... je francusko-italijanski biografski film snimljen 1974. godine u režiji Alaina Resnaisa. Naslovni lik, koga tumači Jean-Paul Belmondo, je Alexandre Stavisky, poslovni čovjek i varalica čije su malverzacije izazvale aferu Stavisky, skandal koji je uzdrmao temelje Treće republike u međuratnom periodu. Radnja se događa krajem 1933. i početkom 1934. godine, odnosno okvirno prikazuje posljednje mjesece njegovog života, uz flashbackove koji prikazuju njegovu ranu karijeru sitnog kriminalca i teatarskog producenta, odnosno epilog kada njegovi prijatelji i poznanici daju oprečne iskaze o njegovom životu parlamentarnoj komisiji koja istražuje skandal.

Resnais je ideju za film dobio vidjevši voštanu figuru sa likom Staviskog u muzeju. Postao je impresioniran ličnošću koja je bila u stanju šarmirati nekadašnje francusko otmjeno društvo i politički establišment, ali na kraju i sam postao žrtvom iluzija o vlastitoj veličini i nedodirljivosti. Resnais je smatrao da jedino Belmodno, koji je tada uživao status najveće francuske filmske zvijezde, može adekvatno tumačiti takav lik. Za scenario je angažirao Jorgea Sempruna, španskog pisca sa kojim je bio surađivao na filmu Rat je završen, a koji je svemu dodao i političku dimenziju, odnosno reference na buduće događaje kao što su španski građanski rat i Holokaust.

Iako je u filmu koristio nelinearnu, i ponekad zbunjujuću, narativnu strukturu nalik na Prošle godine u Marienbadu, kritičari sa filmom nisu bili previše oduševljeni, zamjerajući mu preveliku konvencionalnost. Dio kritičara je smatrao da Resnais nije jasno iskazao kritizira li u filmu Alexandrea kao pojedinca, nostalgiju za "boljom" prošlošću (rekonstruiranu kroz raskošnu Art Deco scenografiju i muziku Stephena Sondheima ili buržoaziju. Sa druge strane Stavisky... je dobio posebne pohvale zbog angažmana Charlesa Boyera, kome je uloga protagonistovog aristokratskog prijatelja bio polsljednji veliki nastup u karijeri.

The Man in the White Suit

The Man in the White Suit (sh. Čovjek u bijelom odijelu) je britanska crno-bijela science fiction filmska komedija snimljena 1951. godine u režiji Alexandera Mackendricka. Protagonist, koga tumači Alec Guiness, je briljantni kemičar koji nakon niza skupih i neuspješnih eskperimenata uspijeva pronaći način proizvodnje vlakna koje je otporno na nečistoću. Radnja prikazuje kako njegov pronalazak izaziva neprijateljstvo kako kapitalističkih vlasnika tekstilnih tvornica zabrinutih da će ostati bez profita, tako i sindikata zabrinutih da će radnici ostati bez posla. The Man in the White Suit, koji je na satirički način prikazivao tadašnji britanski establišment je bio jedan od najpopularnijih filmova svog vremena, a danas se smatra klasikom tzv. ealinške komedije.

Ustanak

Ustanak (njemački: Aufstand, ruski: Восстание) je naziv za oružanu pobunu protiv nečije državne vlasti. Njeni učesnici, odnosno ustanici, su podanici te vlasti koji je nastoje sa određene teritorije te je zamijeniti vlastitom i/li nečijom drugom. Motivi, ciljevi kao i metode vođenja ustanka variraju ovisno okolnostima - od onih u kojima se nastoje u potpunosti ukloniti nečija vlast ili režim ili neka teritorija izdvojiti (otcijepiti) iz države, do onih u kojima ustanici ne dovode u pitanje okvirni politički poredak, nego nasiljem nastoje poboljšati svoj položaj (smanjenje poreza, ukidanje regrutacije) ili izboriti određena prava (ispovijedanje vlastite religije i sl.).

Pod ustancima se obično podrazumijevaju pobune osoba ili društvenih grupa koje se nalaze u podređenom položaju u odnosu na vladajuću klasu ili establišment. Kao primjer se navode ustanci robova u Rimu ili seljački ustanci u Kini i srednjovjekovnoj Evropi. To se također odnosi i na određene nacije ili etničke grupe koje se oružjem nastoje osloboditi strane vlasti - kao primjer se navodi jevrejski ustanci protiv Rimskog Carstva ili Šleski ustanci 1919-1921.

Ustanci mogu predstavljati dio šire cjeline, odnosno oružanog sukoba u kome sudjeluju suverene države; jedna od njih pri tome može potpomagati ustanike na teritoriji neprijatelja kako bi ga oslabila. Drugi svjetski rat, u kome su Saveznici pomagali razne ustanke protiv osovinskih vlasti za to pruža niz primjera.

Posebna vrsta ustanka je ona u kome aktivno sudjeluju organi same državne vlasti, a koja za cilj ima njenu promjenu; za takve se situacije koristi izraz državni udar. Ukoliko ustanak preraste u dugotrajan sukob između relativno izjednačenih protivnika, onda se za njega koristi izraz građanski rat. Za ustanak koji za svoj krajnji motiv ima postizanje dalekosežnih ili dramatičnih promjena društveno-političkog uređenja se koristi izraz revolucija.

Na drugim jezicima

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.