Boeing B-17

Boeing B-17 Flying Fortress (Leteća tvrđava) je odgovor firme Boeing na natječaj USAAC (United States Army Air Command) iz 1934. godine u kome se traži jedan višemotorni bombarder, koji može nositi teret od 900kg preko najmanje 3000km sa približnom brzinom od 320 km/h.

Boeing na ovaj natječaj odgovara modelom 299. Profilna visina krila ovog aviona odgovarala je pola radijusa trupa i za pogon su se koristila 4 motora firme Wright. Iako se prvi prototip srušio iz nepoznatog razloga, USAAC daje Boeingu nalog za predseriju od 13 aviona, sa oznakom YB-17 (kasnije Y1B-17). Sa napretkom konstrukcije, ovaj avion se sve više pokazuje vrlo otporan što se tiče avionike, pouzdanosti motora i odbrambenog naoružanja. Najviše aviona ovog tipa izlazi u zadnjim serijama kao B-17F (3400 komada) i B-17G (8685 komada), sa kojima su saveznici od 1943. do 1945. punili nebo iznad Njemačke. Poslije rata ovaj avion završava svoju vojnu i počinje svoju civilnu ulogu kao transporter čiji su poneki primjerci letjeli do devedesetih godina.

Boeing B-17 Flying Fortress
B-17 on bomb run
B-17 pred bacanjem bombi
ModelB-17 (model 299)
ProizvođačBoeing
Prvi let28. juli 1935
Prekinut1945
Glavni korisnikUSA
Broj napravljeni12.729
VarijanteYB-17, Y1B-17, B-17A-F.

Tehnički podaci (Boeing B-17 Flying Fortress)

Podaci Jedinice
Godina proizvodnje 1935-1945
Firma Boeing
Raspon krila 31,62 m
Dužina 22,66 m
Visina 5,82 m
Površina krila 131,92 m²
Težina (prazan) 16.391 kg
Mogući tovar -
Težina (maksimalna pri startu) 29.710 kg
Putnici -
Posada 9
Brzina 462km/h
Visina leta 10.800 m
Dužina leta 3.220 km
Pogon 4x Wright-R-1820-97 Cyclone zvjezdasti motori
Snaga 4x 895 kW (1.217 KS)
Naoružanje Do 8T bombi i 13* mitraljez u kalibru 12,7mm

Vanjske veze

Video

Boeing

The Boeing Company (NYSE: BA, TYO: 7661) je aerokozmonautička i vojna korporacija sa sjedištem u Chicagu u američkoj državi Illinois. Boeing je vodeći po prihodu svjetski proizvođač aviona i druga po veličini privatna tvrtka za vojne usluge na svijetu.Godine 2006. Boeing je prema narudžbama bio najveća kompanija za putničke avione na svijetu (s 55% narudžbi i 54% isporuka na svom dijelu tržišta), prešavši Airbus prvi put od 2000. godine. Boeing predstavlja najvećeg izvoznika u SAD, a Boeingove dionice čine komponentu indeksa Dow Jones Industrial Average.

Bombarder

Bombarderi su avioni posebne namjene u oružanim sukobima. Njihova glavna namjena proizilazi iz potreba Prvog svjetskog rata. Kao prvi bombarderi korišteni su izviđački avioni iz kojih su po potrebi bacane ručne bombe. Kada se uvidjeo učinak na pješadiju, počinje se razmišljati o pravljenju većih bombi za bolji učinak protiv neprijateljske pješadije. Tako već u drugom a djelimično već u prvom svjetskom ratu dolazi do bombardiranja položaja a kasnije, pogotovo u drugom svjetskom ratu, do sistematskog bombardiranja gradova.

Današnji bombarderi su specializirani za posebne potrebe i odgovorno potrebama nose naoružanje. Najpoznatije vrste bombi su:

Konvencionalne bombe, najčešće sa samo jednim punjenjem velike razorne moći.

Hemijske i biološke bombe, punjene hemijskim i biološkim sredstvima (naprimjer korištene u Drugom svjetskom ratu i Vijetnamu (posebno Agent Orange).

Termonuklearne ili atomske bombe, bombe punjene plutonijem ili uranijem, (bačene na Hirošimu i Nagasaki)Osim bombi, bombarderi mogu nositi i konvencionalne prateće rakete (Advanced Cruise Missile). Najpoznatiji bombarderi su: Boeing B-17, Boeing B-29, Boeing B-52, Tupolev Tu-95 i Tupolev Tu-160.

Consolidated B-24

Consolidated B-24 Liberator (Liberator-oslobodilac) je odgovor firme Consolidated (kasnije Convair) na potražnju USAAC (United States Army Air Command) iz 1939 godine za jednim teškim bombarderom veće snage nego Boeing B-17. Za samo nekoliko mjeseci je razrađen plan B-24 i već u decembru polijeće prototip.

Krila su montirana na ramenima trupa što omogućava skoro potpuno okrugli trup i tako veći kapacitet tereta. Kao uslov od USAAC su postavljeni visina leta od 10.670 m, brzina od 480km/h i dužina leta od 4800 km. Iako ti uslovi nisu dostignuti (pogledajte tehničke podatke), B-24 zadovoljava i počinje prelaziti u serijsku proizvodnju. Pored toga što je B-17 bio poznatiji avion, tehničke mogućnosti B-24 su bilo puno bolje. Najviši broj komada ovog aviona koji se istakao u pacifičkim borbama Drugog svjetskog rata, je napravljeno u seriji B-24J (6678 komada).

Još uvijek velik broj ovih aviona leti u privatnom vlasništvu (oko 70) i može se vidjeti na historijskim izložbama širom svjeta.

Tora! Tora! Tora!

Za ostala značenja, v. Tora Tora Tora (razvrstavanje).Tora! Tora! Tora! (japanski: トラ・トラ・トラ) je američko-japanski ratni film snimljen 1970. godine u režiji Richarda Fleischera, Toshia Masude i Kinjia Fukasakua. U njemu se prikazuju događaji neposredno pred i tokom samog napada japanske mornaričke avijacije na američku mornaričku bazu u Pearl Harboru kojom je otpočeo rat na Pacifiku, odnosno SAD ušle u Drugi svjetski rat.

Film je nastao po ideji američkog producenta Daryla F. Zanucka koji je nekoliko godina prije sa filmom Najduži dan postigao izuzetan uspjeh prikazujući savezničko iskrcavanje na Normandiju. Za Tora! Tora! Tora! je nastojao koristiti isti osnovni pristup - prikazivanje događaja u stilu dokudrame, maksimalno inzistiranje na autentičnosti i objektivnosti, što je uključivalo različite perspektive, uključujući japansku, a zbog čega su angažirani japanski glumci, studiji i režiseri, te je tako na projektu nakratko sudjelovao i proslavljeni Akira Kurosawa. Sa druge strane, Tora! Tora! Tora! je predstavljala daleko veći izazov od Najdužeg dana prije svega zbog toga što se snimala u boji, što je značilo da se nije moglo ubacivati autentične crno-bijele dokumentarne snimke u scene borbi, prije svega onih zračnih. Taj se problem riješio po uzoru na prethodne godine prikazani film Bitka za Britaniju, odnosno kombinacijom maketa, replika autentičnih aviona iz doba Drugog svjetskog rata, kao i suvremenih školskih aviona modificiranih i "ušminkanih" da sliče na stvarne avione; zahvaljujući tome se mogla snimati scena u kojoj se čak 30 aviona istovremeno bori u zraku. U jednoj je sceni pak, korišten autentični Boeing B-17 koji je namjerno srušen prilikom slijetanja i time rekonstruiran stvarni događaj. Filmu je dosta pomogla i američka ratna mornarica te je tako, između ostalog, nosač aviona Yorktown u njemu "glumio" japanske nosače. Veliki je trud uložen u specijalne efekte, odnosno scene uništenja američkih bojnih brodova u bazi, a što je kasnije nagrađeno Oscarom u toj kategoriji.

Sa budžetom od oko 25 miliona US$, Tora! Tora! Tora! je bio jedan od najskupljih filmova svog vremena te je, usprkos toga što je postao 9. najgledaniji film u američkim kino-dvoranama 1970. godine, stekao status flopa. Niti kritike mu nisu bile previše naklonjene, te mu se zamjerao izuzetno spor tempo, kao i "klasični" način prikazivanja radnje. Usprkos svega toga, u samom Japanu je postigao izuzetan uspjeh, kao i u ostatku svijeta. Kasniji kritičari su počeli hvaliti prije svega njegovu informativnost, a prema jednoj anketi iz 1994. godine upravo je Tora! Tora! Tora! tadašnjim Amerikancima bila glavni izvor saznanja o napadu na Peral Harbor. Scene iz filma su kasnije bile reciklirane u cijelom nizu filmova i TV-serija posvećenih Drugom svjetskom ratu ili napadu na Pearl Harbor što uključuje Bitku za Midway, Pearl, Odavde do vječnosti, The Final Countdown, pa čak i film Australia iz 2008. godine.

Na drugim jezicima

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.