1915

Godina 1915 (MCMXV) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u četvrtak po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).

1915:
123456789101112
RođenjaSmrti
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1880-e  1890-e  1900-e  – 1910-e –  1920-e  1930-e  1940-e
Godine: 1912 1913 191419151916 1917 1918
1915 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1915
MCMXV
Ab urbe condita 2668
Islamski 1333 – 1334
Iranski 1293 – 1294
Hebrejski 5675 – 5676
Bizantski 7423 – 7424
Koptski 1631 – 1632
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1970 – 1971
 - Shaka Samvat 1837 – 1838
 - Kali Yuga 5016 – 5017
Kineski
 - Kontinualno 4551 – 4552
 - 60 godina Yin Drvo Zec
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11915
Podrobnije: Kalendarska era

Događaji

Januar/Siječanj

  • 1. 1. - Potopljen britanski bojni brod HMS Formidable, stradalo 547 članova posade.
  • 1. 1. - Dvojica muslimana iz Britanske Indije ubila četvoricu kod Broken Hilla u Australiji, zbog ratnog stanja između Britanije i Osmanskog carstva.
  • 5. 1. - Amerikanac Joseph E. Carberry postigao visinski rekord avionom, 3.560 m.
  • 12. 1. - Predstavnički dom SAD glasao protiv ženskog prava glasa.
  • 13. 1. - Zemljotres kod L'Aquile u centralnoj Italiji, preko 30.000 mrtvih.
  • 17. 1. - Kavkaska kampanja: Bitka kod Sarikamiša se završava ruskom pobedom.
  • 18. 1. - Japan uručio Dvadeset jedan zahtev Kini, koja u maju prihvata revidiranu verziju.
  • 19. 1. - Georges Claude patentirao neonsko osvetljenje u SAD.
  • 19. 1. - Nemački cepelin bacio bombe na Great Yarmouth i King's Lynn u Engleskoj, preko 20 mrtvih.
  • 23. 1. - John Chilembwe digao antikolonijalni ustanak u Nyasalandu (Malaviju) ali poražen već posle dva dana.
  • 24. 1. - Bitka kod Dogger Banka je britanska pomorska pobeda.
  • 25. 1. - U SAD obavljen prvi transkontinentalni telefonski poziv: Alexander Graham Bell u New Yorku i Thomas A. Watson u San Franciscu.
  • 25. 1. - General Joaquim Pimenta de Castro postaje premijer Portugala nakon vojnog udara (biće zbačen već u maju).
  • 26. 1. - 4. 2. - Neuspešni turski napad na Suecki kanal.
  • 31. 1. - Bitka kod Bolimova: njemačke snage prvi put masovno koriste bojni otrov, ksilil bromid. Pokušaj napada na ruske položaje na istočnom frontu neuspio zbog loših meteoroloških uvjeta.

Februar/Veljača

Birth-of-a-nation-klan-and-black-man
Film "Rođenje jedne nacije" raspalio rasistička osećanja
  • 1. 2. - Pronađen opal pored budućeg australskog mjesta Coober Pedy.
  • 2. 2. - U Puli izvučena potopljena francuska podmornica Curie - od juna će biti U-14.
  • 3. 2. - Obešeni punoletni učesnici Sarajevskog atentata: Danilo Ilić, Veljko Čubrilović i Miško Jovanović.
  • 6. 2. - Raspušten Bosanski sabor (nije se sastajao od početka rata).
  • 7 - 22. 2. - Druga bitka na Mazurskim jezerima je nemački uspeh na Istočnom frontu ali manji od očekivanog.
  • 8. 2. - U Los Angelesu premijerno prikazan film "Rođenje jedne nacije", jedan od najvažnijih, ali i najkontroverznijih ostvarenja u historiji filma.
  • 18. 2. - Rosa Luxemburg mora odslužiti zatvorsku kaznu zbog protivljenja ratu; ove godine je osnovana Spartakistička liga.
  • 20. 2. - 4. 12. - Panama–Pacific International Exposition u San Franciscu.
  • 24. 2. - Jadransko bojište: francuski razarač Dague naleteo na minu pred barskom lukom - potonuo sa 38 od 62 člana posade[1].

Mart/Ožujak

1915 Перемышль взят обратно
Opsada Pšemisla: Rusi zauzeli tvrđavu
  • 2. 3. - Austrougari potopili brod "Rumija" u luci Bar.
  • 11. 3. - Austrougarska optužnica protiv Alekse Šantića.
  • 14. 3. - Bitka kod Más a Tierre: Britanci potopili laku krstaricu SMS Dresden, poslednji brod Nemačke istočnoazijske eskadre.
  • 18. 3. - Dardanelska operacija: Britanci i Francuzi imaju tri potopljena i tri teško oštećena broda od turskih mina - odustaju od čisto mornaričkih pokušaja proboja do Istanbula, u kome se očekivao pad grada.
  • 18. 3. - Carigradski sporazum: u slučaju pobede, Rusija bi dobila Carigrad i Dardanele.
  • 22. 3. - Opsada Pšemisla: austrougarski garnizon se posle 133 dana predao Rusima.
  • 27. 3. - "Tifusarka Mary" definitivno zatvorena u karantin.
  • 28. 3. - Potopljen britanski putnički brod Falaba - 104 mrtvih, među kojima i prvi američki državljanin.
  • 30. 3. - U blizini Beograda artiljerijom raznesen austrougarski brod "Belgrad" koji je prevozio municiju.
  • 31. 3. - Austrougarski avion bacio sedam bombi na Cetinje - četvoro ranjenih i materijalna šteta[2].
  • mart - oktobar - Najezda skakavaca u Palestini (1915), zahvata i Siriju sa Libanom što, zajedno sa ratnim okolnistima izaziva veliku glad 1915-18, najteže pogođen Liban.

April/Travanj

Bundesarchiv Bild 146-1976-007-34, Gaswolken über Schlachtfeld
Oblak gasa iznad bojišta
  • 3. 4. - Upad bugarskih komita u Srbiju kod Strumice[3].
  • 4. 4. (pravoslavni Uskrs) - Austrijski avion bacio bombe na Podgoricu, ima mrtvih.
  • 4. 4. - Sastanak šefova generalštaba Austrougarske i Nemačke u Berlinu - plan koncentričnog napada na Srbiju iz AU i Bugarske.
  • 5. 4. - "Velika bela nada" Jess Willard nokautirao u Havani šampiona Jacka Johnsona.
  • 11. 4. - Premijera Chaplinovog filma The Tramp.
  • april - Pokret gladnih u Rijeci Crnojevića[4].
  • april - Sastanak političara iz Slovenije i Hrvatske u Istri - pokret za samoopredeljenje.
  • 21. 4. - 25. 5. - Druga bitka kod Ypresa - pat pozicija.
  • 22. 4. - Njemačke snage prvi put uspešno koriste bojne otrove, na Zapadnom frontu protiv francuskih položaja kod Ypresa.
  • 24. 4. - Deportacija jermenske elite iz Carigrada, jedan od prvih događaja Armenskog genocida.
  • 25. 4. - Galipoljska operacija: iskrcavanje ANZAC-a na Galipolje - neuspešni saveznički poduhvat traje do januara.
  • 26. 4. - Italija potpisala tajni Londonski ugovor sa Antantom, kojom joj su obećana proširenja na račun Austrougarske, uključujući Istru, Kvarner i deo Dalmacije (→ Jadransko pitanje).
  • 27. 4. - Austrougarska podmornica U-5 potopila francuski oklopni krstaš Léon Gambetta na vrhu italijanske "štikle" - 684 mrtvih.
  • 29. 4. - Italijani teško poraženi od sanusija kod mesta Gasr Bu Hàdi u Kirenaici.
  • 30. 4. - U Parizu osnovan Jugoslavenski odbor (predsednik Ante Trumbić, od 7. 5. prelazi u London).

Maj/Svibanj

  • 2. 5. - Počinje nemačka Gorličko-tarnovska ofanziva na istočnom frontu.
  • 3. 5. - Napisana ratna poema In Flanders Fields (objavljena u decembru).
  • 7. 5. - Nemačka podmornica potopila britanski putnički brod RMS Lusitania, poginulo 1198 od 1959 ljudi na plovilu, od čega 128 američkih građana.
  • 9. 5. - 18. 6. - Druga bitka kod Artois na Zapadnom frontu - pat-pozicija.
  • 17. 5. - Kraj poslednje čisto liberalne britanske vlade, premijer Asquith ubrzo formira koalicioni kabinet (pad vlade izazvan ostavkom Prvog pomorskog lorda Fishera i nestašicom granata). Konzervativci tražili i dobili smenu Prvog lorda admiraliteta Winstona Churchilla, koji je preuzeo odgovornost za neuspeh Dardanelske operacije.
  • 22. 5. - Quintinshillska železnička katastrofa u Škotskoj, 226 mrtvih.
  • 23. 5. - Italija stupa u rat na strani Antante, napadom na austrougarske položaje na Soči. Razarač Dinara bombardira Ankonu.
  • 25. 5. - Ugovor iz Kjahte: Rusija i Kina priznaju autonomiju (Spoljne) Mongolije pod kineskim sizerenstvom.
  • 27. 5. - Jermenski genocid: osmanski parlament donosi Zakon o deportaciji (Tehcir Kanunu) kojim je od 1. juna odobreno raseljavanje Jermena.
  • 27. 5. - Eksplozija na HMS Princess Irene, 352 mrtvih.
  • 29. 5. - Saveznička nota Srbiji za ustupak u Makedoniji uz proširenja na zapadu (još jedna 3. 8.).
  • 31. 5. - Nemački cepelin LZ 38 baca zapaljive bombe na London.

Jun/Juni/Lipanj

Italian Front 1915-1917
Italijanski front 1915-17

Jul/Juli/Srpanj

  • 9. 7. - Trupe Južnoafričke Unije sa saveznicima okupirale Nemačku Jugozapadnu Afriku (dan. Namibiju) - ostaju do 1990.
  • 24. 7. - Putnički brod SS Eastland se prevrnuo u Čikagu, 844 mrtvih.
  • 28. 7. - Neuspešni austrougarski napad na Palagružu, koju su Talijani zauzeli 11. srpnja (moraće se povući u kolovozu).
  • 28. 7. - Počinje SAD okupacija Haitija - zaštita ekonomskih interesa SAD i strah od nemačkog uticaja (traje do 1934).

Avgust/August/Kolovoz

Bundesarchiv Bild 183-R42025, Warschau, Einmarsch deutscher Kavallerie
Nemci u Varšavi
  • 5. 8. - Nemci ušli u Varšavu.
  • 6. 8. - Na Savi kod beogradske Čukarice porinut ratni brod "Jadar" (danas Dan Rečne flotile Vojske Srbije).
  • 6 - 21. 8. - Galipoljska operacija: Bitka na Sari Bairu je neuspešna poslednja saveznička ofanziva.
  • 13. 8. - U Egeju potopljen britanski brod za prevoz trupa HMT Royal Edward sa 935 mrtvih.
  • 17. 8. - U Atlanti linčovan Jevrejin Leo Frank, ranije osuđen na doživotni zatvor zbog silovanja maloletnice.
The charge of the 3rd Light Horse Brigade at the Nek 7 August 1915
Prikaz borbi kod Galipolja
  • 19. 8. - Južno od Irske potopljen putnički brod SS Arabic - 44 mrtvih od čega trojica Amerikanaca (mesec dana kasnije Nemci daju "Arabikovo" obećanje da će upozoravati nevojne brodove pre nego što ih potope).
  • 21. 8. - Usled "Velikog povlačenja" ruske vojske, car Nikolaj II smenio velikog vojvodu Nikolaja i sam preuzeo komandu nad oružanim snagama.
  • 27. 8. - Crnogorske snage divizijara Vešovića zauzele Skadar, protivno Antantinoj zabrani i ne obaveštavajući srpsku Vrhovnu komandu i načelnika Jankovića[6].

Septembar/Rujan

  • 6. 9. - Bugarska pristupila Centralnim silama.
  • 6. 9. - Britanska armija testira prototip tenka.
  • 10. 9. - Mobilizacija u Bugarskoj, koja je sklopila tajni ugovor sa Centralnim silama.
  • 18. 9. - Nemci ušli u Vilnius.
  • 24. 9. - Francuska i Velika Britanija odlučile da otvore Solunski front, na koji su upućene snage sa Galipolja.
  • 25. 9. - 14. 10. - Bitka kod Loosa: Britanci zauzimaju grad uz velike žrtve; prvi put su upotrebili otrovni gas i prva masovna upotreba "Kitchenerove vojske". Istovremeno počinje Treća bitka kod Artois i Druga bitka u Champagni.
  • 27. 9. - Austro-ugarskom sabotažom uništen italijanski bojni brod Benedetto Brin, 454 mrtvih.
  • 30. 9. - Oboren prvi neprijateljski avion iznad Srbije - Raka Ljutovac oborio nemačku letelicu topom sa Metinog brda u Kragujevcu - danas Dan roda PVO Vojske Srbije (pre rata se pominjao Miloš Kratovac?[7]).

Oktobar/Listopad

Vojska Ada Ciganlija
Srpski vojnici na Adi Ciganliji
TropasSerbiasEvacuandoNish--excitingpersonal00ever
Evakuacija Niša
  • 3. 10. - Francuske i britanske snage počele iskrcavanje u Solunu (Francuzi će napredovati do Strumice i Krivolaka, → Solunski front).
  • 5. 10. - Počinje Mojkovačka operacija u Crnoj Gori (do 6. 1. 1916).
  • 6. 10. - Trojna invazija na Srbiju počinje velike njemačkom i austro-ugarskom ofenzivom - artiljerijska priprema i prvi desanti (30.000 granata na Beograd).
  • 7. 10. - Glavno forsiranje Dunava i Save, major Dragutin Gavrilović izdao čuvenu naredbu o odbrani Beograda.
  • 9. 10. - Nemačko-austrougarska okupacija Beograda.
  • 12. 10. - Medicinska sestra Edith Cavell streljana zbog pomaganja bekstva savezničkih vojnika iz Belgije.
  • 14. 10. - Bitka na Moravi (ili Niška operacija) i Bitka na Ovčem Polju: bugarski napad na Srbiju.
  • 14. 10. - U Berlinu došlo do "puternih nereda", protesta zbog skupoće ove i druge hrane.
  • 17. 10. - 21. 11. - Krivolačka bitka: Bugari odbili francusko napredovanje, veliki gubici na obe strane. (bg Wiki)
  • 22. 10. - Bugari zauzimaju Skoplje, četiri dana kasnije i Kačaničku klisuru; u toku je albanska pobuna.
Bulgaria during World War I
Bugarska u Prvom svetskom ratu
  • 23. 10. - Torpedovan nemački oklopni krstaš SMS Prinz Adalbert, 672 mrtvih.
  • 28. 10. - Prvi sastanak hrvatsko-slovenskog kluba u Mariboru.
  • 29. 10. - Aristide Briand novi francuski premijer (do 1917).
  • oktobar, krajem - Alpski korpus nemačke vojske doveden iz Francuske na srpsko bojište.
  • oktobar - Objavljena Kafkina "Metamorfoza".

Novembar/Studeni

Decembar/Prosinac

Одбацивање свега што је неприкладно за транспорт

Odbačena srpska oprema

Од Пећи ка Андријевици

Od Peći ka Andrijevici

The remnants of the Serbian Armies at Tchakor

Na Čakoru

Изгубљени у снегу

"Izgubljeni u snegu"

Death in the snow

Smrt u snegu

War Illustrated - Serbia 012

"Beg Srbije preko snežnih Albanskih alpa"

Srpska vojska na obali

Srpska vojska na albanskoj obali

  • decembar, početak - Albanska golgota: glavnina srpske vojske kreće preko Crne Gore i Albanije, sa mnogo civila; prve izbeglice stižu na more u okolini Skadra oko 15. 12. (→ Albanska spomenica).
  • decembar - Italijanska vojska zauzela Valonu i Drač (do februara).
  • 4. 12. - Saveznička konferencija u Calaisu: Britanci privremeno ubedili Francuze da se evakuiše Solunski front[8].
  • 5. 12. - Francuska podmornica Fresnel se nasukala na ušću Bojane.
  • 6. 12. - Druga međusaveznička konferencija u Chantilly-ju: prvi pokušaj zajedničke strategije, odustaje se od napuštanja Solunskog fronta.
  • 7. 12. - Mesopotamska kampanja: Osmanlije započele opsadu Kuta u južno-centralnom Iraku (Britanci se predaju u aprilu).
  • 10. 12. - Ford proizveo milioniti Model T.
  • 12. 12. - Flag of the Empire of China (1915–1916).svg Predsednik Kine Yuan Shikai se proglasio za cara (era Hongxian, "Ustavno obilje" - traje svega 83 dana).
  • 19. 12. - U Petrogradu otvorena suprematistička Izložba 0.10, Kazimir Maljevič izložio "Crni kvadrat".
  • 19. 12. - Douglas Haig je novi komandant Britanskih ekspedicionih snaga.
  • 23. 12. - Prva plovidba HMHS Britannica.
  • 25. 12. - U Kini počinje građanski Rat nacionalne zaštite ili Antimonarhijski rat.
  • 28 - 29. 12. - Saveznički uspeh u pomorskoj Bitci kod Drača.
  • 30. 12. - Južno od Krita potopljen britanski putnički brod SS Persia, 343 mrtvih.

Kroz godinu

  • U Detroitu postavljen prvi znak Stop.
  • Alfred Wegener objavio Die Entstehung der Kontinente und Ozeane ("Poreklo kontinenata i okeana"), pretpostavio postojanje nekadašnjeg superkontinenta (kasnije nazvan Pangea).
  • Opisan Trokut Sierpińskog.
  • Nemačka Niedermayer-Hentigova ekspedicija: pokušaj ubeđivanja Afganistana da napadne Britansku Indiju (deo tzv. Indo-nemačke zavere).
  • Osnovan Drevni mistični red Rosae Crucis.

Rođenja

Januar/Siječanj — Mart/Ožujak

April/Travanj — Jun/Lipanj

Jul/Srpanj — Septembar/Rujan

Oktobar/Listopad — Decembar/Prosinac

Kroz godinu

Smrti

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

  • 3. 2. - Sarajevski atentatori:
  • 6. 2. - Draginja Babić, srpska lekarka (* 1886)
  • 6. 2. - Selimir Đorđević, lekar, upravnik Valjevske bolnice (* 1866)
  • 14. 2. - Elizabeth Ross, britanska lekarka, dobrovoljac u Srbiji (* 1878)
  • 18. 2. - Stojan Novaković, političar, diplomata, filolog (* 1842)
  • 19. 2. - Kosta Kostić, istoričar (* 1875)
  • 25. 2. - Vukoman Aračić, srpski general (* 1850)
  • 11. 3. - Stephan von Millenkovich, književnik, austrijski oficir (* 1836)
  • 13. 3. - Sergej Vite, bivši ruski premijer (* 1849)
  • 15. 3. - George Llewelyn Davies, inspiracija za "Izgubljene dečake" iz Petra Pana (* 1893)
  • 21. 3. - Frederick Taylor, inženjer, promoter efikasnosti (* 1856)

April/Travanj – Jun/Lipanj

  • 7. 5. - Joca Savić, srpski glumac i reditelj (* 1847)
  • 8. 5. - Platon Papakostopulos, prvi pedijatar u Srbiji (* 1864)
  • 9. 6. - Milan Grlović, hrvatski novinar (* 1852)
  • 15. 6. - Konstantin Konstantinovič, ruski veliki knez, književnik (* 1858)
  • 20. 6. - Josif I, bugarski egzarh (* 1840)
  • 27. 6. - Toma Leko, sanitetski oficir, upravnik valjevske bolnice (* 1884)

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

  • 2. 7. - Porfirio Diaz, bivši predsednik Meksika (* 1830)
  • 4. 7. - Lorna Ferris, engleska medicinska sestra u Srbiji (* 1887)
  • 14. 7. - Jovan Dragašević, srpski oficir, vojni geograf (* 1836)
  • 16. 7. - Ellen G. White, osnivač Adventista sedmog dana (* 1827)

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

Kroz godinu

  • Vanđel Dimitrijević Skopljanče, četnički vojvoda (* 1875)
  • Jovan Dolgač, četnički vojvoda (* 1860)

Nobelove nagrade

Reference

  1. Dague (†1915). wrecksite.eu
  2. "Politika", 20. marta 1915, str. 1
  3. Politika, 24.3.1915. str. 1. digitalna.nb.rs
  4. Istorija s. n., str. 76
  5. Kostroma Strike of 1915. encyclopedia2.thefreedictionary.com
  6. 6,0 6,1 Istorija s. n., str. 89
  7. Vreme, 1. okt. 1940, str. 7. digitalna.nb.rs
  8. The Allied Conference at Calais, 4 December 1915. firstworldwar.com

Literatura

  • Istorija srpskog naroda, knjiga 6, tom 2, SKZ 1983.

Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar

20th Century Fox

Twentieth Century Fox Film Corporation ili 20th Century Fox je američka filmska kompanija i jedna od šest najvećih filmskih studija u SAD-u. Osnovana je udruživanjem dvaju filmskih studija; Fox Films Corporation (osnovana 1915.) i 20th Century Pictures (osnovana 1933.).

Studij je smješten u Los Angelesu, Kalifornija i dio je kompanije Fox Entertainment Group, od 1984. do 2013. u vlasništvu News Corporationa.

Neke od najpoznatijih filmskih franšiza 20th Century Foxa su Zvjezdani ratovi (sa LucasFilm Ltd.), Simpsoni, X-Men, Umri muški, Alien, Ledeno doba i dr.

30. 12.

30. prosinca/decembra (30. 12.) je 364. dan godine po gregorijanskom kalendaru (365. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 1 dan.

Anthony Quinn

Za ostale osobe po imenu Anthony Quinn v. Anthony Quinn (razvrstavanje)Anthony Quinn (21. april, 1915 – 3. jun 2001.) bio je Oscarima nagrađen meksičko-američki glumac, slikar i pisac. Poznat je kao zvijezda niza cijenjenih i uspješnih filmova kao što su Zorba the Greek i Fellinijeva La strada. Quinn se također povezuje sa spektakularnim filmovima kao što su Lawrence of Arabia, Viva Zapata!, Lust for Life, Barabbas, Requiem for a Heavyweight, Mohammad, Messenger of God, The Shoes of the Fisherman i The Guns of Navarone.

Augusto Pinochet

Augusto Pinochet Ugarte ili Augusto Pinoče (25. 11. 1915., Valparaiso - 10. 12. 2006) je bio bivši diktator u Čileu.

Rodio se u Valparaisu, a zbog svoje je vojne službe često putovao po zemlji. Ima petero djece.

Bio je vođa četveročlane vojne hunte koja je 11. 9. 1973. s vlasti svrgnula socijalističkoga predsjednika Allendea. Njene prve godine su obilježene masovnim hapšenjima, mučenjima i brutalnim likvidacijama ljevičara.

Predsjednik Čilea bio je od 1973. do 1990. godine. Njegov Čile i Argentina Jorgea Videle bile su na rubu otvorenog rata zbog pograničnih otoka. Ipak sukob se smirio razumnim dogovorima. Miru je najviše pridonio izaslanik pape Ivana Pavla II.

Pinochetov režim je, s druge strane, proveo radikalni program neoliberalnih ekonomskih reformi pod pokroviteljstvom Čikaške škole i poznatog ekonomista Miltona Friedmana. Tom programu se pripisuje procvat čileanske ekonomije i prosperitet zbog koga je Čile 1980-ih odudarao od ostalih zemalja Latinske Amerike.

Nakon silaska s vlasti je 1998. godine uhapšen u Londonu pod optužbom za mučenje španskih državljana. Iz zdravstvenih razloga mu je dozvoljen povratak u Čile, gdje su se protiv njega do smrti vodili komplicirani sudski postupci.

By the Sea (film, 1915)

By the Sea (sh. Kraj mora) je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1915. u režiji Charlesa Chaplina. U njoj Chaplin tumači ulogu Skitnice koji dolazi na plažu i nastoji zavoditi tamošnje kupačice, izazivajući ljubomorne reakcije njihovih muževa. By the Sea je snimljen na plaži u Los Angelesui, nalik na ranije Chaplinove filmove napravljene za Keystone Studios, radnju i skečeve imao improvizirane na samom setu.

Frank Sinatra

Francis Albert Sinatra (Hoboken, 12. prosinca 1915. - Los Angeles, 14. svibnja 1998.), američki pjevač i glumac

Sinatra je bio živuće utjelovljenje američkog "Showmana", ali i prilično kontroverzna ličnost izvan pozornice. Sin talijanskog emigranta, rođen je u radničkoj obitelji. Kao mladić počinje se baviti glazbom, prvo u maloj skupini, a zatim samostalno. Postepeno niže uspjehe i privlači milijune djevojaka. No, procvat rocka zadaje ozbiljan udarac njegovoj karijeri. Sinatra tada kreće u filmske vode i dobiva ulogu u filmu "Odavde do vječnosti", za koju osvaja Oscara za najbolju sporednu ulogu 1953. Od tada se paralelno bavi glumačkim i pjevačkim poslom. Autor je stotinjak albuma, a nastupio je u 58 filmova. Poput prave "zvijezde" čitavog je života punio stranice žutog tiska svojim brakovima, avanturama, navodnim vezama s mafijom i svojom sklonošću piću.

IC 1915

IC 1915 (također poznat kao ESO 200-5 i PGC 12435) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 930 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Sat. Najveći prečnik je 0,60 (162 hiljade sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (135 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio DeLisle Stewart 14. oktobra 1898. godine.

In the Park

In the Park (sh. U parku) je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1915. u režiji Charlesa Chaplina. U njoj Chaplin tumači ulogu skitnice koji dolazi u park u kome operiraju džepari, i gdje će se suočiti s nizom komičnih nesporazuma. Zbog sličnosti radnje, In the Park se ponekad naziva neslužbenim remakeom Twenty Minutes of Love, Chaplinovim režijskim debijem koji je godinu dana ranije snimio za Keystone Studios. Ista je kuća nešto kasnije njegov film Caught in the Rain izdala pod alterantivnim naslovom In the Park, što ponekad zna izazivati zabunu među historičarima filma.

Ingrid Bergman

Ingrid Bergman (Stockholm, 29. kolovoza 1915. - London, 29. kolovoza 1982.), švedska filmska i kazališna glumica, trostruka dobitnica Oscara. Američki filmski institut proglasio ju je četvrtom najvećom ženskom glumačkom zvijezdom u povijesti.

Kosmos-1915

Kosmos-1915 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Kosmos-1915 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 26. januara 1988. Raketa-nosač Sojuz je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 6300 kilograma. Kosmos-1915 je bio vojni satelit za fotografsku kartografiju.

Ley Seis de Enero de 1915, San Andrés Tuxtla

Ley Seis de Enero de 1915 je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Andrés Tuxtla.

Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 106 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 413 m.

Opština Riva Palacio, Chihuahua

Riva Palacio je opština u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua.

Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 1915 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2393 m.

Prvi svjetski rat

Prvi svjetski rat bio je globalni oružani sukob između dva saveza država (Antanta i Središnje sile) koji se odvijao na više kontinenata od 28. srpnja 1914. do 11. studenog 1918. Posljedica rata bilo je više od 40 milijuna žrtava, uključujući približno 15 do 20 milijuna mrtvih vojnika i civila, - čime je to jedan od najsmrtonosnijih sukoba u modernoj ljudskoj povijesti - i značajna razaranja država i ekonomija, te se smatra prvim ratom globalnih, svjetskih razmjera. Stoga je prvotno nazivan Veliki rat ili Rat koji će okončati sve ratove. Oko 60 milijuna europskih vojnika bilo je mobilizirano od 1914. do 1918.Prvi svjetski rat vodila su dva velika saveza. Sile Antante u početku su činile Ujedinjeno Kraljevstvo, Rusko Carstvo i Francuska, te njihovi teritoriji i protektorati. Brojne druge države pridružile su se silama Antante, od kojih su najvažnije bile Kraljevina Italija, koja se pridružila u travnju 1915., i Sjedinjene Američke Države, koje su u rat stupile u travnju 1917. Središnje sile činili su Njemačko Carstvo i Austro-Ugarska. Osmansko Carstvo pridružilo se Središnjim silama u listopadu 1914., a godinu dana poslije to je napravila i Kraljevina Bugarska. Do završetka rata od europskih zemalja samo su Nizozemska, Švicarska, Španjolska i skandinavske zemlje ostale službeno neutralne, iako su mnoge pružale financijsku i materijalnu pomoć jednoj strani u ratu.

Neposredni povod ratu bio je atentat na austrougarskog prijestolonasljednika, nadvojvodu Franju Ferdinanda u Sarajevu 28. lipnja 1914., koji je izvršio Gavrilo Princip. Napad Austro-Ugarske na Srbiju aktivirao je niz savezništava koji su pokrenuli lančanu reakciju objava rata. Za mjesec dana veći se dio Europe zaratio.

Rat se vodio na nekoliko bojišta koja su naširoko okruživala Europu. Zapadno bojište odlikovalo se sustavom rovova i utvrđenja koje je odvajala ničija zemlja. Ova su se utvrđenja prostirala dužinom većom od 600 km. Na Istočnom bojištu velika prostranstva istočnoeuropskih nizina i ograničena željeznička mreža nisu omogućile da se ovdje razvije stanje kao na Zapadu, iako su sukobi bili podjednako žestoki. Na balkanskom, bliskoistočnom i talijanskom bojištu također su vođene žestoke borbe, a bitke su se odvijale i na moru te prvi put - i u zraku.

Rat je završen potpisivanjem nekoliko mirovnih sporazuma, od kojih je najvažniji Versajski ugovor 28. lipnja 1919., iako su sile Antante potpisale primirje s Njemačkom 11. studenog 1918. Najuočljivija posljedica rata bila je nova teritorijalna podjela Europe. Sve članice Središnjih sila izgubile su teritorij, a stvorene su nove države. Njemačko Carstvo izgubilo je svoje kolonije, proglašeno je odgovornim za rat i prinuđeno da plaća veliku odštetu. Austro-Ugarska i Osmansko Carstvo bili su ukinuti. Od teritorija koje je zauzimala Austro-Ugarska stvorene su Austrija, Mađarska, Čehoslovačka i Kraljevina SHS. Osmansko Carstvo je ukinuto: teritoriji carstva izvan Anadolije bili su dodijeljeni silama Antante kao protektorati, a jezgra Osmanskoga Carstva reorganizirana je u Republiku Tursku. Rusko Carstvo, koje je izašlo iz rata nakon oktobarske revolucije, izgubilo je veliki dio svoje zapadne granice, a na tim teritorijima stvorene su nove države: Finska, Estonija, Latvija, Litva i Poljska. Nakon rata osnovana je Liga Naroda kao međunarodna organizacija posvećena izbjegavanju budućih ratova i rješavanju sporova između država diplomatskim putem. Prvi svjetski rat označio je kraj poretka koji je postojao nakon Napoleonovih ratova i bio je važan faktor izbijanju Drugog svjetskog rata.

Redovna godina koja počinje u četvrtak

Ovo je kalendar za svaku redovnu godinu koja počinje u četvrtak (nedjeljno slovo D). Primjeri: Gregorijanske godine 1998, 2009 & 2015 ili julijanske godine 1915 (v. donje tablice). Ovo je jedina redovna godina u kojoj postoje tri datuma Petak 13..

Redovna godina je godina s 365 dana, tj. godina koja nije prijestupna godina.

Ovaj tip godine ima 53 tjedna/sedmice u dnevno-tjednom formatu ISO 8601.

The Bank (film, 1915)

The Bank (sh. Banka) je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1915. u režiji Charlesa Chaplina. U njoj se Chaplin pojavljuje u naslovnoj ulozi, odnosno kao skromni domar u banci zaljubljen u lijepu blagajnicu (čiji lik tumači Edna Purviance) i koji pogrešno misli da mu je ona uputila ljubavno pismo. The Bank se smatra jednim od manje tipičnih Chaplinovih filmova za tadašnji period njegove karijere, odnosno još jednim primjerom kako je počeo unositi sentimentalne elemente ali i tužne završnice u svoja ostvarenja.

The Champion (film, 1915)

The Champion (sh. Šampion) je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1915. u režiji Charlesa Chaplina. U njoj on tumači naslovnu ulogu skitnice koji postaje uspješni sparing paring etabliranim boksačima.

The Return of the Frog

The Return of the Frog (sh. Povratak Žabe) je britanski crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1938. godine u režiji Mauricea Elveya. Predtavlja nastavak filma The Frog, koji se temeljio na romanu Fellowship of the Frog Edgara Wallacea, ali se zaplet temeljio na Wallaceovoj inače nevezanoj priči The India Rubber Man. Radnja prikazuje kako Scotland Yard nastoji zaustaviti kriminalca koji se namjerava osvetiti svom bivšem suradniku.

Work (film, 1915)

Work (sh. Rad) je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1915. u režiji Charlesa Chaplina. Snimljena je u losanđeleskom studiju Majestic, a u njemu Chaplin tumači radnika koji zajedno sa svojim šefom odlazi postaviti tapete u bogatašku kuću, gdje će susret sa disfunkcionalnim ukućanima izazvati katastrofalne posljedice.

Na drugim jezicima

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.