Tanakh

Tanákh (תנך , TNK) è l'acrònimu cû quali venunu chiamati li tri testi sacri di la Riliggiuni ebbràica, la nnuminata "Bibbia ebbràica", parti di l'Anticu Tistamentu cristianu. Li tri littri T N K sunnu l'acronimu dâ sprissioni:
Torah, Neviim, Ketuvim (Torah, Prufeti, Àutri Scritti o Aggiògrafi), li tri parti di la Scrittura.

TNK, secunnu li rèuli funètichi di la lingua ebbràica, si pò prununziari tantu comu tanach ca comu puru (cchiù di radu) tenách.

È ntirissanti nutari ca la palora "Bibbia" nun havi un tèrmini aquivalenti nnâ lingua ebbràica.

Tutti li libbra sunnu scritti nta la lingua ebbràica cu picca parti 'n aramàicu. Lu cànuni ebbràicu accetta sulu lu testu ebbràicu, dittu testu masorèticu.

separatore

Entire Tanakh scroll set
Judaismu

Lu Judaismu esti la riliggiuni, la filusufia e lu modu di vìviri dî Jurei, custituitu dê discinnenti dî israeliti ca pruvinìanu di l'antica tierra d'Israeli e di cuarchi minuranza ca a iddi s'ha ghjutu junciennu, pri mmenzu dâ cummirsioni, e chi s'hannu ammiscatu a iddi duranti li du' mila anni dâ loru diàspura. Lu judaismu cunteni ilimenti riliggiusi, ma 'un si lìmita sulu a chisti, picchí macari havi un còdici di cunnutta, na liggislatura, e abbitùddini ca 'un sunnu spicificamenti riliggiusi.

Sicunnu 'i testi funnamintali dû judaismu, n particulari la Tanakh, la fidi di l'antichi israeliti e dî loru discinnenti esti basata n capu a n'allianza strinciuta tra Diu e Abbrahamu, (datata sicunnu dî testi dâ storiografia riliggiusa, comu lu Seder Olam Rabba, n tornu ô sicunnu millenniu avanti a l'era cumuni; e ca fu, d'appressu, rinnuvata cu Musè, cincu sèculi cchiù tardu.

Li jurei fùnnanu lu judaismu n capu a la riliggiuni abbrahàmica ca nciura câ leggi Musàica (Torah, Nevi' im e Ketuvim), cullettivamenti addisignati cû tèrmini Tanakh; di cca lu tèrmini Tanakh o Bibbia abbràica, pi nnicari la Bibbia dî Jurei.

Sta riliggiuni si funna n capu ô cultu dû Diu d'Abbrahamu, d'Isaccu e di Jacobbi, e zoè n capu ô cultu dû Nomu inneffàbbili ca cuncèpi comu na fiamma eterna (YHWH), ca ditèni tutti li puteri (Elohim), 'u trascinnenti Signuri dî signuri (Adonaï), ca veni pinzatu èssiri comu Unu e Unicu e ca esti cualificatu accussì: onniputenti, onniscenti, giustu e misiricurdiusu. Sta riliggiuni prufissa videmma ca l'accucchiamentu di tutti li puteri (Elohim) ha manifistatu lu Criaturi dû munnu ca cuntinua a mpiàrisi nnô distinu di Israeli, facennu ncursioni nnâ sò Storia, comu cuannu fici nèsciri di l'Eggittu li figghi d'Israeli. Li Cohen dû Tèmpiu di Jerusalemmi, distruggiutu du' voti, assicuràrunu lu Sò cultu. Li rabbini trasmìsiru d'appressu la tradizzioni judea n finu ô jornu di oi.

Lu judaismu esti unu dî cchiù antichi tradizzioni riliggiusi monuteisti ancuora pratticati oi. Li valùra e la stòria dû pòpulu judeo sunnu â surggiva di du' àutri riliggiuni abrahàmichi, lu christianìsimu e l'islàmm. Ma 'un nn'è â surggiva dû samaritanìsimu, chi esti mmeci, na tradizzioni israelita cuncurrenti, e mancu dû zuruastrìsimu, dirivàtu iddu stissu dû mazdeìsimu.

Àutri lingui

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.