1943 сыл

1943 сыл.

Сыллар
1939 1940 1941 194219431944 1945 1946 1947
Уоннуу сыллар
1910-с 1920-с 1930-с1940-с1950-с 1960-с 1970-с
Үйэлэр
XIX үйэXX үйэXXI үйэ

Төрөөбүттэр

Өлбүттэр

Астрахан уобалаhа

Астрахан уобалаhа эбэтэр Астраханскай уобалас — Арассыыйа Федерациятын субъега. Россия соҕуруу федеральнай уокуругар киирэр. 1943 сыл ахсынньы 27 күнүгэр төрүттэммитэ. Волгоград уобалаһын, Калмыкияны уонна Казахстааны кытта кыраныыссалардаах. Административнай центра - Астрахань.

Жадейкин Максим Степанович

Жадейкин Максим Степанович (1914, Налитово с. —09.01.1944, Украина) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1944).

Захаров Петр Иванович

Захаров Петр Иванович — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.

1909 сыллаахха Чурапчы улууһун Төлөй нэһилиэгэр төрөөбүт.

Москубатааҕы тыа хаһаайыстыбатын Каганович аатынан оскуолатыгар үөрэммит. Аармыйаҕа Московскай уобалас Загорскай оройуонун военкоматынан ыҥырыллыбыт.

Арҕаа фроҥҥа 16-с байыаннай-топографическэй этэрээккэ сулууспалаабыт.

Кэргэнигэр Марусяҕа нууччалыы суруйбут суруктарыгар аҕам суругун туппатым, сахалыы суруйбутун цензура тохтоппут быһыылаах, ону ирдэһэн була сатаа диэбит. 1943 сыл тохсунньу 11 күнүнээҕи суругар госпитальга сытабын үтүөрэн баран чааспар төннүөм диэбит. .

1943 сыл ыам ыйын 12 күнүгэр 5016 №-дээх эвакогоспитальга бааһырыытыттан өлбүт. Москва Преображенскай кылабыыһатыгар көмүллүбүт.

Каяндер Аймо

Аймо Каарло Каяндер (фин. Aimo Kaarlo Cajander; 1879 сыл муус устар 4, Ништадт, — 1943 сыл

тохсунньу 21, Хельсинки, Финляндия) — ботаник уонна политик.

Кондаков Николай Алексеевич

Кондаков Николай Алексеевич (12.07.1920, Дьөккөн нэһилиэгэ, Бүлүү улууһа — 11.07.1979) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1990).

Кондратьев Семен Семенович

Кондратьев Семен Семенович — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.

1910 сыллаахха Хайахсыт нэһилиэгэр Чурапчы улууһугар төрөөбүт. Икки кылаас үөрэхтээх, Буденнай аатынан колхуоска бухгалтердаабыт. Аармыйаҕа 1942 сыл бэс ыйын 21 күнүгэр Чурапчы оройуонун военкоматынан ыҥырыллыбыт. Ильмень күөлгэ сэриилэспит. 1943 сыллаахха атырдьах ыйын 19 күнүгэр өлбүт (Память кинигэҕэ кулун тутар 10 өлбүт диэн сылдьар эбит). Новгород уобалаһыгар, Старорусскай оройуон Шестово дэриэбинэтигэр көмүллүбүт. 1943 сыл от ыйын 7 күнүгэр суруйбут суруктарыттан көрдөххө бииргэ төрөөбүт быраатын Алексейы кытта бастаан утаа биир сиргэ сылдьыбыттар. Ол дьонугар ыыппыт суруктарыгар Эдьигээн оройуонун Хатылы нэһилигэр көһөрүллүбүккүтүн истибиппит диэбиттэр (Чурапчылары көһөрүү).1943 сыл олунньу ыйыттан Хотугу-Арҕаа фроҥҥа сэриилэспит. Демянск уонна Старай Русса анныгар кыргыһыыларга кыттыбыт. Атырдьах ыйын 19 күнүгэр уҥа илиитигэр ыарахан бааһырыыны ылбыт.

«Хорсунун иһин» мэтээлинэн наҕараадаламмыт (02.10.1943).1943 сыл атырдьах ыйын 19 күнүгэр Старай Русса анныгар кыргыһыыга өлбүт. Ленинград уобалаһыгар Старорусскай оройуон Липовицы дэриэбинэ таһыгар ойуурга көмүллүбүт.Хойут Старорусскай оройуон Медниково[төрүт?] дэриэбинэтигэр буойуннар кылабыыһаларыгар көмүллүбүт.

Космачёв Михаил Михайлович

Космачёв Михаил Михайлович (15.10.1920—23.12.1944) — гвардия старшай сержана, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1945).

Краснояров Клавдий Карпович

Краснояров Клавдий Карпович (12.06.1907, Исаковка д., Омскай уобалаһа — 24.09.1943, Большая Листвень д., Украина) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1944).

Курган уобалаһа

Курган уобалаhа эбэтэр Курганскай уобалас (Нууччалыы: Курганская область) — Арассыыйа Федерациятын субъега. Россия Ураллааҕы федеральнай уокуругар киирэр. 1943 сыл Олунньу 6 күнүгэр төрүттэммитэ.

Кэбээйи (нэһилиэк)

Кэбээйи нэһилиэк. Кэбээйи улууһун нэһилиэгэ, киинэ Кэбээйи.

Улуус кииниттэн 120 км. соҕуруу диэкки сытар.

Нэһилиэнньэтин ахсаана - 2576 киһи (2007 сыл).

Лонгинов Владимир Дионисьевич

Лонгинов Владимир Дионисьевич (02.09.1919, Бэс-Күөл, Горнай улууһа, Саха уобалаһа — 18.11.1943, Украина) — старшай сержант, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1943).

Миронов Алексей Афанасьевич

Миронов Алексей Афанасьевич (11.04.1912, Кэнтик нэһилиэгэ, Үөһээ Бүлүү улууһа, Саха уобалаһа — 30.03.1945, Венгрия) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1990).

Парахин Ефим Данилович

Парахин Ефим Данилович (20.01.1913, Успенье с., Орловскай уобалас — 08.04.1997) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1945).

Попов Фёдор Кузьмич

Попов Фёдор Кузьмич (08.12.1921, Сыымах, Иккис Баатара нэһилиэгэ, Мэҥэ-Хаҥалас улууһа, Саха уобалаһа — 13.10.1943, Лоевскай оройуон, Белоруссия) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, сахалартан бастакы Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1944).

Степанов Тимофей Андреевич

Степанов Тимофей Андреевич (22.11.1943—20.10.2005) — саха живописеһа, саха норуодунай худуоһунньуга, реставратор, Российскай Федерация худуоһунньуктарын Сойууһун чилиэнэ.

Стрельцов Виктор Николаевич

Стрельцов Виктор Николаевич (02.04.1910 Весенний бөһ., Бодойбо оройуона, Иркутскай уобалаһа — 31.05.1972) — Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1943).

Ульяновскай уобалас

Ульяновскай уобалас эбэтэр Ульяновск уобалаһа (Нууччалыы: Ульяновская область) — Арассыыйа Федерациятын субъега. Россия Приволжскай федеральнай уокуругар киирэр. 1943 сыл тохсунньу 19 күнүгэр төрүттэммитэ.

Шавкунов Егор Иванович

Шавкунов Егор Иванович (09.08.1913, Шадринск — 23.08.1944) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1945).

Шуб Теодор Абрамович

Шуб Теодор Абрамович — филолог чинчийээччи, нуучча тылын чинчийбитэ, Русскай Устье олохтоохторугар эспэдииссийэ тэрийэн, анаан үөрэппитэ, 1943 сыл сэтинньитигэр ТЛИНЧИ дириэктэринэн ананан баран 5 сыл тухары ол дуоһунаска үлэлээбит.

Атын омук тылынан

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.