132

132 сыл.

Сыллар
128 129 130 131132133 134 135 136
Уоннуу сыллар
100-с 110-с 120-с130-с140-с 150-с 160-с
Үйэлэр
I үйэII үйэIII үйэ
II үйэ

II үйэ

Анаабыр улууһа

Анаабыр диэн Саха сирин улууһа. Улуус киинэ — Сааскылаах c. Улуус республика хотугулуу арҕаа уһугар сытар.

Атырдьах ыйын 21

Атырдьах ыйын 21 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 233-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 234-c күнэ). Сыл бүтүө 132 күн баар.

Грузия

.

Грузия (груз. საქართველო Sakartvelo) диэн Хапхаас дойдута, Эуропа уонна Азия икки ардыларыгар баар. Кирбиилэhэр Арассыыйалыын хоту, Азербайдьанныын илин, Эрмээн Сириниин соҕуруу уонна Түркийэлиин соҕуруулуу-арҕаа. Иэнэ 69,700 км², олохтоохторун ахсаана 4.4 млн. киhи (84% грузиннар).

Грузия ил тэрилинэн талыллар демократия уонна секуляр, унитар, президент республиката. Холбоhуктаах нациялар, Эуропа Сүбэтин, Аан дойду Атыы Тэрилтэтин, Хара байҕал Экономика Үлэлэhиитин Тэрилтэтин уонна ГУАМ кыттыылаахтара.

Конго Өрөспүүбүлүкэтэ

Конго Өрөспүүбүлүкэтэ (фр. République du Congo; конго: Repubilika ya Kongo; лингала: Republiki ya Kongó) диэн Орто Африка дойдута. Кирбиилэhэр Габоннуун, Камеруннуун, Орто Африка Республикатыныын, Конго Демократ Республикатыныын, Кабинда диэн Ангола эксклавыныын уонна Гуинея хомотунуун.

Өрөспүүбүлүкэ уруккута Франция колонията. 1960 тутулуга суох буолбута.

Литва

Литва (лит. Lietuva), официаллык Литва Өрөспүүбүлүкэтэ (Lietuvos Respublika), диэн Илин Эуропа дойдута. Балтик байҕал соҕурулуу-илин кытылыгар баар, кирбиилэhэр Латвиялыын хоту, Беларусьтуун соҕуруулуу-илин, Польшалыын уонна Калининград уобалаhыныын (Арассыыйа эксклава) соҕуруулуу-арҕаа. NATO уонна ЭУ кыттааччылара. Олохтоох ахсаана 3.4 млн киhи. Киин куората Вильнюс.

Литва Эуропа Униятын биир ордук түргэнник үүнэр экономиката. Ахсынньы 21 2007 с. Шенген Сөбүлэhиитигэр кыттыспыта.

Мэҥэ-Хаҥалас улууһа

Мэҥэ Хаҥалас — Саха Сирин ортотугар баар улуус. Административнай киинэ — Аллараа Бэстээх. Ол гынан баран улуус сорох тэрилтэлэрэ Майаҕа бааллар. Тыа хаhаайыстыбата олус сайдыылаах. Улуус баhылыга Старостин Николай Прокопьевич.

Оҕус (сулустар бөлөхтөрө)

Оҕус (лат. Taurus) — зодиак сулустарын бөлөҕө, Игирэлэр уонна Хой бөлөхтөр ыккардыларынан баар.

Пенза уобалаһа

Пенза уобалаhа (нууч. Пензенская область) — Арассыыйа Федерациятын субъега. Киин куората — Пенза .

Сатаҕай нэһилиэгэ (Амма улууһа)

Сатаҕай нэһилиэк. Амма улууһун нэһилиэгэ, киинэ Сатаҕай.

Улуус кииниттэн 132 км. Суола үрэх төрдүгэр сытар. Нэһилиэнньэтин ахсаана 563 киһи (2007 сыл).

Амма суолтан 40 км мэлдьи сырыылаах суолунан.

Сулустар бөлөхтөрө

Сулустар бөлөхтөрө. Халлааны чинчийээччигэ ориентир буолар сулустар көстөр бөлөхтөрө.

Аан дойду астрономия холбоһуга 88 бөлөҕү билинэр. Таабылга латыын ааттара ааттыыр падежка бааллар, онтон үөскэтэр падеж туспа сулустары бэлиэтииргэ туһаныллар.

Түүлээх нэһилиэгэ (Уус-Алдан улууһа)

Түүлээх нэһилиэк. Уус-Алдан улууһун нэһилиэгэ, киинэ Кылаайы.

Улуус кииниттэн 132 км хотугулуу-илин диэкки сытар.

Нэһилиэнньэтин ахсаана 567 киһи (2007 сыл).

Уус-Алдан улууһа

Уус-Алдан — Саха Сирин киин өттүгэр тайаан сытар улуус. Билиҥҥи көрүҥүнэн 1930 сыл тохсунньу 9 күнүгэр тэриллибитэ.

Киинэ — Бороҕон (7 тыһ. тахса киһи). Нэһилиэнньэлээх пууннара — 35, нэһилиэктэрэ — 22. Нэһилиэнньэтэ 2002 сыллаахха — 23 тыһ. тахса. Нэһилиэнньэ сир иэнигэр тиксиитэ — 1,23 киһ./км². Нэһилиэнньэ баһыйар үгүс өттө (2002 с.) — сахалар (98 %).

Улуус сирин-уотун иэнэ көнө хаптал сир. Улуус улахан өртө Саха киин хаптал сиринэн тайыыр. Тохсунньу орто температурата — -42 °C, от ыйыгар - +17…+18 °С. Сөҥүү түһүүтэ сылга 200–250 мм. Улууһу таарыйар улахан өрүстэр — Өлүөнэ, Алдан. Элбэх күөллэрдээх, олортон ордук улаханнара — Мүрү, Өнөр, Таргылдьыма.

Улууска бороҥ чох, тутуу матырыйаала буолар хостонор баай саппааһа булуллубута.

Уус-Алдан улууһа саха уустарын икки ордук бөдөҥ холбоһуктарыттан (Хаҥаластары тэҥэ) биирдэстэрэ — Бороҕон ууһун сирдэрин ылар. «Бороҕон» диэн ааты түүрдүү-моҥуоллуу уустар улуу иллэрин терүттээччи Чыҥыс Хаан тахсыбыт бордьигин ууһун аатыттан сэдиптииллэр.

Чехия

Чех Республиката (чех. Česká republika), кылгастык Чехия (Česko) диэн Орто Эуропа дойдута уонна ЭУ кыттыылааҕа. Кирбиилэhэр Польшалыын хотугулуу-илин, Германиялыын арҕаа, Аустриялыын cоҕуруу уонна Словакиялыын илин. Киин уонна ордук улахан куората Прага. Чехия төрүкү үс регионтан турар: Богемия, Моравия уонна Силезия.

Чурапчы

Чурапчы — Чурапчы улууhун административнай киинэ. Дьонун ахсаана 8 769 киhи (2010 сыл). Чурапчы күөл аттыгар, Куохара үрэх кытыытыгар уонна тоҕус томторго турар. 1725 с. тэриллибитэ.

Чурапчы улууhун гимназията

Макаров Степан Кузьмич аатынан Чурапчы гимназията — Чурапчыга баар улуус бүттүүнүттэн дьоҕурдаах оҕону сүүмэрдээн үэрэтэр оскуола. Гимназия директора — Посельскай Юрий Павлович.

Чурапчы улууһа

Сигэ баһа

Чурапчы диэн Саха Сирин ортотугар баар улуус.

Ыам ыйын 11

Ыам ыйын 11 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 131-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 132-c күнэ). Сыл бүтүө 234 күн баар.

Ыам ыйын 12

Ыам ыйын 12 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 132-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 133-c күнэ). Сыл бүтүө 233 күн баар.

Атын омук тылынан

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.