Париж

Париж (Paris) диэн Франция киин уонна ордук улахан куората.

  1. 1,0 1,1 Excluding Bois de Boulogne and Bois de Vincennes
Париж
Flag of Paris
Coat of arms of Paris
Куорат былааҕа Куорат гербэтэ

Motto: Fluctuat nec mergitur

Tour Eiffel, École militaire, Champ-de-Mars, Palais de Chaillot, La Défense - 03
The Eiffel Tower (foreground) and the skyscrapers of Paris' suburban La Défense business district (background).
Location
Paris plan pointer b jms.gif
Map highlighting the commune of Paris
Time Zone CET (UTC +1)
Administration
Country France
Region Île-de-France
Department Paris (75)
Subdivisions 20 arrondissements
Mayor Bertrand Delanoë (PS)
(2008-2014)
City Statistics
Land area¹ 86.9[1] km²
Population²
(Jan. 2006 estimate)
2,167,994
 - Ranking 1st in France
 - Density 24,948/km² (2006[1])
Urban Spread
Urban Area 2,723 km² (1999)
 - Population 9,644,507
Metro Area 14,518.3 km² (1999)
 - Population 12,067,000 (2007)
1 French Land Register data, which excludes lakes, ponds, glaciers > 1 km² (0.386 sq mi or 247 acres) and river estuaries.
2 Population sans doubles comptes: residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) only counted once.
France
1875

1875 сыл.

1900 Сайыҥҥы Олимпия оонньуулара

II Сайыҥҥы Олимпия оонньуулара 1900 сыллаахха Франция Париж куоратыгар буолан ааспыттара.

1924 Сайыҥҥы Олимпия оонньуулара

VIII Сайыҥҥы Олимпия оонньуулара 1924 сыллаахха Франция Париж куоратыгар буолан ааспыттара.

2012 Сайыҥҥы Олимпия оонньуулара

Халыып:Olympic infobox

2012 сыллааҕы сайыҥҥы Олимпия оонньуулара, ол эбэтэр XXX Олимпиада, Холбоһуктаах Хоруоллук Лондон куоратыгар от ыйын 27 күнүттэн Атырдьах ыйын 12 күнүгэр дылы буолбута, ол кэнниттэн 2012 сыллааҕы сайыҥҥы паролипиада атырдьах ыйын 29 күнүттэн балаҕан ыйын 9 күнүгэр дылы буолбута.

Лондон куорат Олимпия оонньууларын ыыппыт куораттартан бастакынан үстэ ыыппыта: 1908 уонна 1948 сыллардаахха эмиэ Лондоҥҥа ааспыта.

Disneyland Paris

Disneyland Paris (Disneyland Resort Paris, Диснейлэнд Резорт Париж), Аан Дойдуга дьон сынньана кэлэринэн 2013 сыл тумугунэн саамай улахан парка буолар. Париж куорат кытыытыгар баар атракцион парката буолар, Walt Disney Company бас билэр.

Аралдьыйыы

Аралдьыйыы диэн дьон астынар эбэтэр сынньанар дьарыктара.

Б. э. иннинэ I үйэ

Биһиги эрабыт иннинэ I үйэ

Герценберг Константин Рудольфович

Герценберг Константин Рудольфович, 1923 сыллаахха ВКП(б) Саха обкомын сэкрэтээрэ. (1888 - 1951)

1888 сыллаахха Полтава губерниятыгар төрөөбүтэ. 1907 сыллаахха Либава куоракка (билигин Лиепая, Латвия) Военнай училищены бүтэрбитэ. 1914 сыллаахха Париж куракка электромеханика курстарын бүтэрбитэ. РСДРП чилиэнэ 1905 сылтан.

Гюго Виктор

Викто́р Мари́ Гюго́ (фр. Victor Marie Hugo [viktɔʁ maʁi yˈɡo]; 1802 олунньу 26 күнэ, Безансон — 1885 ыам ыйын 22 күнэ, Париж) — Франция суруйааччыта (поэт, прозаик уонна драматург), француз романтизмын сүрүннээччитэ уонна теоретига. Француз академиятын (1841) чилиэнэ.

Дубай

Дубай (Дубаи), (араб. دبيّ‎) - ХАЭ саамай улахан куората буолар, биир улахан мегапроекка киирбит куорат буолар. Нэһилиэнньэтэ ынырык түргэнник улаата турар, билиҥҥи кэмҥэ 2 мөллүйүөн киһи олохтоох. Аан Дойду биир улахан (5 бастыҥ куораттарыгар) шопинг, күүлэй уонна туризм сирэ. Биир улахан мода киинэ буолар (Париж, Токио, Лондон, Лос-Анджелес, Нью-Йорк, Сеул, Сидней тэҥэ)

Монреал

Монреал ((фр. Montréal, англ. Montreal) — Канаада, Куэбэк сиригэр баар улахан куорат, дойду иккис улахан куората буолар. Улахан транспортнай артерия. Нэһилиэнньэтэ 4 мөллүйүөн курдук. Арҕаа сир шаарын өттүгэр Париж кэнниттэн иккис улахан франко-тыллаах куорат.

Нагоя

Нагоя (名古屋市 Nagoya-shi) диэн Дьоппуон ордук улахан куораттарыттан биирдэстэрэ уонна аан дойду биир улахан мода, шопиҥ киинэ. Токио кэнниттэн иккис киинэ буолар. Аан дойду биир улахан индустрия куората (Токио, Нью Йорк, Шанхай, Пекин, Франкфурт уонна Париж кэнниттэн). Манна бааллар Panasonic, Sony, GM-Japan, GP, Hyun, Genius курдук аан дойдуга биллэр корпорациялар. Олохтоохторун ахсаана 11 457 000 киhи.

Омуктар ыккардыларынааҕы Олимпия комитета

Омуктар ыккардыларынааҕы Олимпия кэмитиэтэ (кылг. ОыОК, нууч. кылг. МОК, фр. Comité international olympique, ааҥл. International Olympic Committee) — Олимпия оонньууларын уонна Олимпия хамсааһынын көҕүлүүр омуктар икки ардыларынааҕы тэрилтэтэ. Ыстаап-кыбартыырата Швейцария Лозанна куоратыгар баар.

ОыОК 1894 сыл бэс ыйын 23 күнүттэн, Пьер де Кубертен тыл көтөҕүүтүттэн ыла Париж куоракка аан бастаан баар буолбут. Бастакы бэрэсидьиэнинэн Деметриус Викелас буолбут. Онон, хас сыл аайы, бэс ыйын 23 күнүгэр Омуктар икки ардыларынааҕы Олимпия күнэ бэлиэтэнэр.

Томскай Григорий Васильевич

Томскай Григорий Васильевич (ахсынньы 5, 1947) диэн профессор, дипломат, суруйааччы, Жипто оонньуу ааптара.

Саха сиригэр (Үөһээ Бүлүү, Ороhу) төрөөбүтэ, Дьокуускай, Эдьигээн, Сиинэ уонна Дүпсүн сэттэ оскуолаларыгар үөрэммитэ. Саха университетын математика факультетын (1971 сыллаахха), Ленинград университетын математика кибернетикатын аспирантуратын (1975), Парижка баар Омуктар икки ардыларынааҕы дипломатия академиятын (1995), Париж-5 Декарт университет юриспруденция факультетын магистуратуратын (1996) бүтэрбитэ, Париж-9 Дофин университетыгар эмиэ үөрэммитэ (1978—1979).

Сахалартан бастакы математика салаатыгар үөрэх доктора (1987), UNESCO эксперта (1992—2005) уонна Саха Сирин UNESCO штаб-квартиратыгар бэрэстэбиитэлэ. 1988 сыллаахха Сонор оонньууну — Жипто бастакы версиятын айбыта, 1993 сыллаахха Жипто омуктар икки ардыларынааҕы федерациятын (FIDJIP — Federation Internationale du Systeme JIP) тэрийбитэ, 2005 сылтан ыла ЕВРОТАЛАНТ президенын солбуйааччыта, 2010 сылтан ыла КОНКОРД академия (Académie Internationale CONCORDE) президена.

Франция

Франция (фр. France), официаллык Француз Республиката (фр. République française) диэн Арҕаа Эуропаҕа баар дойду, онтон таhынан атын континеннарга уонна арыыларга баар бас билэр сирдэрдээх. Франция унитарнай президент аҥардаах республика.

Франция кирбиилэhэр Бельгиялыын, Лүксембургтуун, Германиялыын, Швейцариялыын, Италиялыын, Монаколыын, Андорралыын уонна Испаниялыын. Байҕал уҥуор баар департаменнарын нөҥүө Франция Бразилиялыын уонна Суринамныын (Француз Гуианата) уонна Недерланд Антилларыныын (Сен-Мартен) кирбиилэhэр. Холбоhуктаах Хоруоллуктуун Франция Ааҥл канаалын аннынан барар туннелынан ситимнээх.

Франция сайдыылаах дойду, аан дойду алтыс улахан экономиката. Франция Эуропа Униятын уонна Холбоhуктаах нациялар тэрийээччи кыттааччыларын ахсааннарыгар киирэр. Франкофония, G8, NATO уонна Латин Униятын кыттыылааҕа. Онтон таhынан Холбоhуктаах Нациялар Харыстабыл Сүбэлэрин биэс олохтоох кыттааччыларыттан биирдэстэрэ уонна ядернай саадахтаах дойдулар ахсааннарыгар киирэр.

Ыам ыйын 20

Ыам ыйын 20 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 140-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 141-c күнэ). Сыл бүтүө 225 күн баар.

Эйфель башнята

Эйфель башнята (фр. La Tour Eiffel) — диэн Париж биллэр тутуута 1887 уонна 1889 сыллар икки ардыларыгар быыстапкаҕа киирэр аарка курдук тутуллубута. Тутуутун сыаната £35 мөл. этэ. Үрдүгэ 300 миэтэрэ, ол гынан баран 24 миэтэрэлээх антенна ааҕыллыбат. Антеннаны аахтахха 324 миэтэрэ үрдүк буолар. Үөһээ тахсарга 1655 үктэллээх, ыйааһына 10 тыһ тонна. 18,038 чаастартан турар. Сырдатарга 20,000 лаампа умайар, уонна 80 км кабеллардаах. .

Эуропа Холбоhуга

Эуропа Холбоhуга (ЭУ) диэн 28 Эуропа иллэрин политика уонна экономика холбоhуктара. 1992 олунньутугар ылыллыбыт Маастрихт Үлэҕинэн тэриллибитэ (1993 сэтинньитигэр чахчылаах буолбута). 500 млн олорооччулардаах, ЭУ номинал брутто аан дойду оҥоhугун 30% (16.8 трлн $) таhаарар.

ЭУ бары кыттааччы иллэрин сокуоннарын системаларын биир стандартаан соҕотох баhаар тэрийбитэ, кини Түөрт Көҥүлү мэктиэлиир. Кини бүтүн эргиэн, агрикултуура, балыктааhын уонна регионнааҕы сайдыы политикаларын өйүүр. Уон алта кыттааччы дойду эуро диэн бүтүн валютаны ылыммыттара. ЭУ сүүрбэ биир дойдута NATO кыттааччылара. ЭУ Шенген Сөбүлэhиитигэр кыттыылаах дойдуларын (ол ахсааныгар ЭУ'тыгар киирбэт дойдулар) икки ардыларыгар пааспор контролын эhиитигэр улахан оруолу оонньообута.

ЭУ омуктар икки ардыларынааҕы дьаhалта уонна супранационализм булкаас систематынан үлэлиир. Сүрүн институттара уонна органнара: Эуропа Комиссията, Эуропа Парламена, Эуропа Холбоhугун Сүбэтэ, Эуропа Сүбэтэ, Эуропа Кырдьыктабыл Суута уонна Эуропа Киин Баана. ЭУ олорооччулара Парламены хас биэс сыл аайы талаллар.

Билиҥҥи ЭУ 1951 алта дойду тэрийбит Эуропа чох уонна ыстаал холбоhуттан уонна 1957 Ром Үлэҕиттэн төрүөттээх. Онтон ыла холбоhук саҥа дойдулар киниэхэ кыттыhаннар улааппыт уонна саҥа политика эйгэлэрэ уонна институттар эбиллибиттэр.

ЮНЕСКО

ЮНЕСКО (Холбоһуктаах Наассыйалар үөрэххэ, билимҥэ уонна култуураҕа тэрилтэлэрэ) (ааҥл. UNESCO; United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization) - ХНТ аналлаах салаата, 1946 сыллаахха эйэни үөрэх, билим уонна култуура сайдыытын көмөтүнэн хааччыйар соруктаах тэриллибитэ. Дойдулар үөрэҕэ суох буолууну утары охсуһууларын, босхо үөрэхтээһини өйүүр, санаа уонна билии атастаһар киин курдук үлэлиир.

1972 с. Аан дойду Утумун тиһигин оҥорууну үбүлээн тэрийбитэ. Бу тиһиккэ судаарыстыбанан көмүскэниэхтээх култуура уонна айылҕа эбийиэктэрэ киирэллэр.

1984 с. АХШ бу тэрилтэттэн тахса сылдьыбыта, төттөрү 2002 сыллаахха киирбитэ. Великобритания уонна Сингапур 1985 с. тахсыбыттара. Великобритания төттөрү 1997 с. киирбитэ.

Атын омук тылынан

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.