Kunti

K'anas pruwinsyapi kaq Kunti llaqtamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Qu wayrawayta
Wayrawayta:
C: Chincha;
A: Anti;
U: Uralan;
K: Kunti.

Kunti, intip yaykunan, intip chinkanan, intip palpunan, inti wañukuq law, inti chinkakuq law icha inti wasakuq law, Arhintinap runasiminpi ukulaw (ukhu law) nisqaqa huk rikuchiq iñum. Kuntipiqa inti yaykuspa chinkanmi, ch'isipi.

Antikuna

Anti nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.Antikuna, Antis icha Anti walla (kastilla simipi: Andes, shukllachishka kichwapi Punasuyu) nisqaqa ancha hatun urqukunam Piruw, Buliwya, Ikwadur, Arhintina, Chili, Kulumbya, Winisuyla mama llaqtakunapi. Chaypis Tawantinsuyu karqan.

Araral

Araral nisqaqa Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, huk urqum, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Pilquya kantunpi, Chilipas, Antofagasta suyupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.688 mitrum aswan hanaq.

Buliwyap Kunti Wallan

Buliwyap Kunti Wallan icha Ariq Walla (Cordillera Occidental de Bolivia / Cordillera Volcánica) nisqaqa Antikunapi huk wallam, Buliwya mama llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Paqaqi pruwinsyapi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Urin Lipis pruwinsyapipas, Uru Uru suyupi, Atawallpa pruwinsyapi, Ladislao Cabrera pruwinsyapi, Sajama pruwinsyapipas, Chili mama llaqtapipas, Antofagasta suyupi, El Loa pruwinsyapi, Arika Parinaqutapas suyupi, Parinaquta pruwinsyapi. Sajama nina urquqa llapan urqukunamanta aswan hatunmi.

Chawpi Qhatantika

Chawpi Qhatantika icha Chawpi Qhatant'ika (Katantica Central) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Apulupampa wallapi, huk urqum, Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.630 mitrum aswan hanaq.

Katantika qutupiqa kanmi kay umachakunam:

Pilichuku Waracha 5.650 m

Apulu 11 5.650 m

Bures rit'i urqu 5.560 m

Radioafición 5.580 m

Kunti Qhatantika 5.630 m

Lluqu Lluqu 5.605 m

Anti Qhatantika 5.592 m

Qhatantika II 5.550 m

Monte Alba 5.525 m

Urin Qhatantika 5.310 m

Iru Phutunqu (Chinchay Lipis-Chili)

Iru Phutunqu nisqaqa (aymara simi iru, phutunqu, kastilla qillqaypi Iru Putuncu, Irruputuncu / Iruputuncu) Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, juk ariqmi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Kana kantunpi, Chili mama llaqtapipas, Uqhu (Bofedal) urqu ñiqpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.163 mitrum aswan hanaq.

Juriqi

Juriqi (kastilla simipi: Juriques) nisqaqa Antikunapi huk nina urqum, Buliwya suyupi, Kunti Wallapi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi, Chili mama llaqtapipas, Antofagasta suyupi, El Loa pruwinsyapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.860 mitrum aswan hanaq.

Jurqara

Jurqara (Jorcada) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, P'utuqsi suyupi, huk nina urqum, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi Hatun Qitina kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.650 mitrum aswan hanaq.

Karu rimay tuyru

Karu rimay tuyru icha Karu rimay yupay (kastilla simipi: prefijo telefónico) nisqaqa huk llaqtap icha k'itip karu rimanapaq yupaymi, ch'ulla runap icha wasip karu rimay yupaypa ñawpaqninpi karu rimay antaman ñit'inam.

Kaymi mama llaqtakunap karu rimay tuyrunkuna, Mamallaqtapura karu willanapaq tantanakuy (Unión Internacional de Telecomunicaciones, UIT) nisqap kamasqan, E.164 nisqa kamalliy qillqasqanpi.

Kastilla simi

Kay qillqapis Waylas Qichwachawmi kaykan: Kastilla shimi.Kastilla simi icha Kastillanu (Español, Castellano) nisqaqa huk romanu simim, latin simimanta paqarisqa. Ispaña mama llaqtapi yurispa, ispañul atipaqkunaqa lliw Tiksi muyuntinpi, tukuy chawpiwan uralan Awya Yalapi mast'arqan, chaypi rimasqa simikunata kastillanuchay nisqawan anchuchispa.

Kunanqa kastilla simitaqa kay mama llaqtakunapim rimanku:

IspañaKuba, Duminikana (Ayti wat'api), Burinkin (Puerto Rico)Mishiku (de facto), Watimala, El Salvador, Honduras, Nikarawa, Kustarika, PanamaArhintina, Bulibya, Chili, Ikwadur, Kulumbiya, Parawayi, Piruw, Uruwayi, WiniswilaHukllachasqa Amirika Suyukuna (USA) (aslla simi)Chawpi Pacha Winiya (Ikwaturyal Winiya), Kunti Sahara, chinchay MarukuPhilipina wat'akuna (aslla simi)

Kañapa urqu

Kañapa urqu (kastilla simipi: Cerro Cañapa) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk urqum, Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi, Pilquya kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.882 mitrum aswan hanaq.

Nelly urqu

Nelly (kastilla simipi: Cerro Nelly) nisqaqa Buliwyapi, Antikunapi, huk urqum, Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi, Q'umirqucha ñiqpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.676 mitrum aswan hanaq.

Qaqilla

|}

Qaqilla icha Kallihun (kastilla simipi: Caquella / Callejón / Callijun) nisqaqa Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, huk nina urqum, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, San Juan kantunpi, Kañapa qucha, Asnaq quchañiq. Pikchunqa mama quchamanta 5.947 m / 5.949 mitrum aswan hanaq.

Qhawana (nina urqu)

Qhawana (kastilla simipi: Cerro Cahuana / Apagado; mana: Escalante nina urqu icha El Apagado, Chilipi!) nisqaqa Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, huk nina urqum Buliwya suyupi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi, Chili mama llaqtapipas. Pikchunqa mama quchamanta 4.950 / 5.703 mitrum aswan hanaq.

Rimaykunap ayllun

Rimaykunap ayllun nisqaqa ancha ñawpa pacha kasqa huk ñawpa simimanta yurisqa rimaynintin, achka icha aslla rimaykunam, kunan pacha mana icha sasalla hap'iqanalla kaspapas.

Sanurya urqu

Sanurya icha Sanawrya (Cerro Sanabria) nisqaqa Buliwyapi, Antikunapi, huk urqum, Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.392 mitrum aswan hanaq.

Sarapuru

Sarapuru (kastilla simipi: Sarapuro) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk nina urqum, Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qimis munisipyupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.400+ mitrum aswan hanaq.

Silala urqu

Silala (kastilla simipi: Cerro Silala / Cerro Silala Chico) nisqaqa Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, Siluli ch'in pachapi, huk nina urqum Buliwya suyupi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi Hatun Qitina kantunpi, Chili mama llaqtapipas. Pikchunqa mama quchamanta yaqa 4.750 m / 5.685 maswan hanaqmi.

Tapakilcha

Tapakilcha (Tapaquilcha) nisqaqa Antikunapi, Buliwya suyupi, huk urqum Buliwyap Kunti Wallanpi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Qulcha "K" munisipyupi, Suniqira kantunpi. Pikchunqa mama quchamanta 4.479 m / 5.758 mitrum aswan hanaq.

Tinkurachina siwi

Tinkurachina siwi nisqakunaqa (kastilla simipi: coordenada geográfica) Tiksimuyupi ima puystutapas sut'ichanapaq, taripanapaq runap kamachisqan siwi hina muyukunam.

Kimra siwi icha Tinkurachina hanaq (latitud) nisqaqa chawpipacha siq'imanta qhipakunakama yupasqam. Chawpipachapiqa ch'usaq k'atma (0º), chinchay qhipapiqa chinchay hanaq isqun chunka k'atma (90º Ch / 90º N), urin qhipapitaq urin hanaq isqun chunka k'atma (90º Ur / 90º S).

Suni siwi icha Tinkurachina suni (longitud) nisqataq London llaqtanta puriq Greenwich siwimanta iskaynintin kinraymanmi yupasqa. Greenwich siwipiqa London llaqtapi ch'usaq k'atma (0º), chay siwipqa huk kinrayman, anti puriyllaman anti pachak pusaq chunka k'atma (180º An / 180º E) nisqakama, kunti puriyllaman kunti pachak pusaq chunka k'atma (180º Ku / 180º W) nisqakamam yupanchik.

Waywash walla walla

Waywash walla walla nisqaqa (kastilla qillqaypi Cordillera Huayhuash) (Waywash hirkakuna, niyan Ankash qalluchu) Piruw mama llaqtapi, Antikunapi, Kunti Walla wallapi, huk walla wallam, Anqash suyupi, Lima suyupi, Wanuku suyupipas.

Lliwmanta aswan pikchunkunaqa kaymi: Yerupaja, hukkunapas.

Huk simikunapi

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.