کاسک

کاسک (روسی بولی چ کازاک) روس تے چڑھدے یورپ دے دکھنی گیاہستاناں چ رہن آلے مختلف نسل دے فوجی جنگجو لوکاں نوں آکھیا جاندا اے ۔

اینہاں دے وجود چ آن دے مختلف نظریئے نیں ، 14ویں صدی عیسوی دے اخیر چ دو کاسک مسلح جتھے (hosts) نمودار ہوئے ، اک دریائے ڈینیپر دے زیریں علاقے چ تے دوجا دریائے ڈون تے ۔ اینہاں نال کافی سارے روتھینی مہاجر رل گئے ، جہڑے نالدیاں ریاستاں ماسکو تے لتھوانیا چھڈ کے آئے سن ۔ 16ویں صدی عیسوی دے شروع چ ایہہ وڈیاں جنگجو ریاستاں ، جنہاں نوں ہتمندات آکھیا جاندا سی ، چ بدل گئے ۔ (ہتمانات نوں انگریزی بولی چ ہوسٹ یعنی فوجی جنگجو لشکر یاں ریاست آکھیا جاندا اے تے اردو تے پنجابی چ اسنوں اردو وی آکھیا جا سکدا اے ، جداں کہ تاتاری تے منگول اپنیاں ریاستاں نوں اردو یعنی لشکر آکھدے سن مثلا طلائی اردو تے وڈا اردو) ۔


یوکرین دے ڈینیپر کاسکاں نے زاپوروژینی سیچ بنائی ۔ جہڑی پہلے پولینڈ لتھوانیا دولت مشترکہ دی باجگزار سی ، تے دولت مشرکہ ولوں ودھدے سماجی تے مذہبی دباء پاروں ، اینہاں نے کاسک ہتمانات قائم کرن دا اعلان کیتا ، جسدی ابتدا 17ویں صدی عیسوی دےادھ چ بوہدان خمیلنیسکی دی قیادت چ بغاوت سی ۔ اسدے مگروں روسی سلطنت نال معاہدہ پریسلاول نال پولینڈ لتھوانیا دولت مشترکہ دا زوال شروع ہو گئیا تے یوکرین اگلے 3 سو سال لئی روس دے اقتدار تھلے چلا گیا ۔


ڈون کاسک ہتمانات روسی سلطنت دا اتحادی بن گیا ، تے روس نے اپنیاں سرحداں محفوظ کرن لئی علاقے دی منظم فتح تے سامراجیت دی شروع کیتی تے دریائے وولگا ، سائبیریا تے دریائے تیریک دے علاقےآں تے مل ماریا گیا ۔

18ویں صدی عیسوی چ ودھدی ہوئی روسی سلطنت کاسکاں دی وفاداری دی مرہون منت سی ۔ پر کاسکاں دے روایتی آزادانہ طرز زندگی پاروں بوہت ساریاں بغاوتاں نے وی جنم لیا ۔ جنہاں چ ستینکا رازن ، کوندریتی بولاوین تے ییمیلیاں پوگاچیو دیاں بغاوتاں شامل نیں ۔

18ویں صدی دے اخیر چ کاسک اک خاص سماجی رتبہ (سوسلوویئے) بن گیا ، تے ایہہ ببین القوامی تے اندرونی سرحداں تے نگرانی دی خدمات سرانجام دین لگ پئے تے باقاعدگی نال جنگاں چ فوجی مہیا کرن لگے ۔ بوہت ساریاں ترک روس جنگاں کاسک سپاہیاں نے لڑیاں ۔ بدلے چ اینہاں نوں وسیع سماجی آزادی دتی گئی ۔

روسی خانہ جنگی چ کاسک علاقے بالشویک مخالف سفید تحریک دے اہم مرکز بن گئے ، تے اینہاں دے اک حصے نے سفید ایمیگرے بنائی ۔ لال فوج دے ہتھوں تے اسدی فتح دے مگروں ، کاسک علاقے قحط دا شکار بنے تے وڈیاں مصیبتاں توں لنگھے تے 1930ء دے دہاکے دے ادھ توں مگروں ایہہ کجھ پرسکون ہوئے ۔ دوجی جنگ عظیم چ کاسک سویت یونین تے نازی جرمنی دونہاں ولوں لڑے ۔ سویٹ یونین دے ٹٹن مگروں کاسک طرز زندگی روس چ بوہت پھلیا پھولیا ۔ موجودہ روس دی فوج کاسکاں دے سپیشل یونٹ موجود نیں جہڑے مکمل طور تے اینہاں تے مشتمل نیں ۔ کاسک اپن ے ابائی علاقےآں چ سول انتظامیہ تے پولیس چ وی خدمات دیندے نیں تے ہن ایہہ روسی معاشرے دا انٹٹ (اٹوٹ) حصہ نیں ۔ قازقستان ، یوکرین تے دوجے دیساں چ وی کاسک تنظیماں موجود نیں ۔

Sergiy Vasylkivskiy- Cossack
زاپوروژینی کاسک
Sergiy Vasylkivskiy- Cossack colonel
زاپوروژینی کاسک کرنل
فائل:Repin Cossack.jpg
سلطنت عثمانیہ دے سلطان محمت جہارم نوں زاروپوژینی کاسکان دا جواب ، الیاریپن دی بنائی مورت

ناں

اردو ، پنجابی چ ایہہ ناں انگریزی بولی چوں آیا اے تے اس چ ایہہ ناں فرانسیسی توں آیا سی ۔ جدوں کہ فرانسیسی بولی ایہہ پولش بولی توں ترجمہ ہو کے آیا ، جہڑا کہ یوکرینی بولی دے لفظ کوزاک توں لیا گیا سی ۔ اصل چ ایہہ اک ترک بولی دا لفظ قازاق اے جسدا مطلب مہم جو یاں آزاد بندا اے ۔ کاسک (قازاق لر) خانان قازان چ وی سرحداں دے محافظ سن ۔

تریخ

ایہہ واضع نئیں کہ کدوں روسی لوک دریائے ڈینیپر تے دریائے ڈون دے تھلویں علاقےآں چ آباد ہونا شروع ہوئے ۔ شاید ایہہ 13ویں صدی عیسوی دے شروع چ اوس ویلے ایتھے آباد ہوئے جدوں منگول اردوآں (لشکراں) نے کومان تے دوجے ترک قبیلےآں دی اس علاقے چ طاقت توڑ دتی ۔ ایہہ معلوم اے کہ کاسکاں نے ایہہ آزادانہ طرز زندگی ، ترک کماناں تے چرکیسی کاساک آں (کاسوگ) توں وراثت چ لیا ۔

ابتدائی کاسک گروہ اج دے یوکرین دی بھوئیں تے 13ویں صدی عیسوی دے ادھ چ وجود چ آئے ۔

حوالے

  • Knotel, Richard, Knotel, Herbert, & Sieg Herbert, Uniforms of the World: A compendium of Army, Navy and Air Force uniforms 1700-1937, Charles Scribner's Sons, New York, 1980

ہور پڑھو

  • H. Havelock, The Cossacks in the Early Seventeenth Century, English Historical Review, Vol. 13, No. 50 (Apr., 1898), pp. 242–260, JSTOR
  • "The Cossack Corps", General der Flieger Hellmuth Felmy, US Army Historical Division, Hailer Publishing, 2007 http://www.hailerpublishing.com/cossack.html

باہرلے جوڑ

آبنائے بیرنگ

پانی گلی بیرنگ جسنوں مقامی لوک اماکپک آکھدے نیں ، براعظم ایشیا دے سبتوں چڑھدے حصے روس دے چوکوتکا خودمختار اوکروگ چ کیپ دژنیف تے براعظم اتلے امریکہ دے سبتوں لہندے امریکہ دے صوبے الاسکا دے کیپ پرنس آف ویلز وچکار اک پانی گلی اے۔

ایونک لوک

ایونکس چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔

ایوینک لوک (روسی: Эвенки, ایوینکی؛ منگول: Хамниган, کھامنگن؛ انگریزی: Evenk) اتلے چڑھدے ایشیا دے سائبیریا، منچوریا اتے منگولیا علاقےآں وچّ وسن والے اک تنگسی لوکاں دے اک قبیلے جاں نسل نام ہے۔ روس دے سائبیریا علاقے وچّ سنّ 2002 وچّ 35،527 ایوینکی سن اتے ایہہ رسمی روپ ولوں اتلے روس دی مول جنجاتی(ابوریجنل) دی لسٹ وچّ شامل سن۔ چین وچّ ایوینکیاں نوں چین دی 56 نسلاں دی لسٹ وچّ وی شامل کیتا گیا سی اتے اس دیس وچّ سنّ 2002 دی جنگننا وچّ ایہناں دی آبادی 30، 505 سی۔ منگولیا وچّ ایہناں نوں کھامنگن کیہا جاندا ہے اتے اتھے دی سنّ 2010 دی جنگننا وچّ ایہناں دی گنتی صرف 535 سی اتے اوہ وی اپنی مول ایوینکی بولی چھڈکے منگولی بولی اپنا چکے سن۔

روس دی سائبیریا دی فتح

روس دی سائبیریا دی فتح 16ویں صدی عیسوی چ عمل چ آئی جدوں خانان سائبیریا

راجواڑےآں دا اک ڈھلا ڈھالا سیاسی ڈھانچہ سی ۔ جہڑا روسی مہم جوآں (جہڑے گنتی چ بوہت زیادہ سن) دیاں سرگرمیاں دے نشانے تے سی جنہاں نے بوہت سارے ٹبراں دی بنیاد تے قبیلےآں نوں اپنا وفادار بنا لئیا سی تے علاقے چ کئی قلعے اسارے جتھوں ایہہ حملے کردے سن ۔ اس دے جواب چ کوچم خان نے اپنی رعایا نوں اسلام قبول کرن لئی آکھیا (روسیاں دا خانان سائبیریا تے مل مارن لئی پراپیگنڈا)تے اپنے ٹیکس دا نظام بہتر کر کے اپنے اقتدار نوں مرکزی بنان دی کوشش کیتی ۔

سائبیریا دی فتح دی مہم جولائی 1580ء چ شروع ہوئی ، جدوں یارماک تیموفئیوچ 540 کاسک سپاہیاں نال ، خانان سائبیریا دے علاقے ووگولس تے حملہ کیتا ۔ اینہاں نال 300 جرمن تے لتھوانی غلام وی سن جنہاں نوں سترونگانوف نے زار روس توں خریدئیا سی ۔ پورے 1581ء دے سال ایہہ فوج یاگرا دے علاقے چ رہی تے ووگولس تے اوستیاک دے قصبےآں تے مل مارئیا ۔ اوس ویلے اینہاں نے کوچم خان دے اک ٹیکس اکٹھا کرن آلے اہلکار نوں وی پھڑئیا ۔ روسیاں دی پیش قدمی دے خلاف مسلسل تاتاری حملےآں دے بعد یارماک دی فوج نے خانان سائبیریا دے راجگھر قاشلق تے مل مارن دی مہم تیار کیتی ۔ ایہہ فوج مئی 1582ء چ اس مہم تے نکلی تے دریائے ارتش دے کنارے تے تن دن دی لڑائی چ یارماک نے کوچم خان تے اسدے 6 اتحادی تاتاری شہزادےآں دی متحدہ فوج نوں شکست دتی ۔ 29 جون نوں تاتاراں نے کاسک فوج تے حملہ کیتا پر اسنوں پسپا کر دتا گئیا ۔

سائبیریائی تاتاری

سائبیریائی تاتار ، تاتاراں دی اک ذیلی شاخ اے ، جہڑے روس دے علاقے سائبیریا چ رہندے نیں ، تے بعض اوقات اینہاں نوں اک علیحدہ نسلی گروہ وی سمجھئیا جاندا اے ۔ ایہہ سائبیریائی تاتار بولی بولدے نیں ، جہڑا کہ تاتاری بولی دا اک لہجہ اے ۔اینہاں دے آباؤ اجداد چ کجھ ترک ، اوگر ، منگول تے ساموئید قبیلے شامل نیں پر اینہاں دے اصلی آباؤ اجداد قپچاق نیں ۔اینہاں دی بولی دی قپچاق بولی توں نکلی اے پراس تے وولگا یورال تاتاری بولی دا اثر اے ، جہڑی کہ بذات خود وی کجھ حد تک قپچاق بولی توں نکلی اے ۔

سائیبیریائی تاتار مسلمان نے تے ماسکو دی روسی سلطنت (ماسکوی روس) دے سائیبیریا چ اینہاں دی خانان سائبیریا ناں دی اک آزاد ریاست قائم سی ، جس تے روس نے قبضہ کر لے ایتھوں مسلماناں دی حکومت ختم کر دتی تے تے ایتھے دے رہن آلے سائبیریائی تاتاراں دا بے دریغ قتل عام کیتا تے ایتھے سلاوی نسل دے روسیاں تے کاسک لوکاں نوں آباد کردتا ۔ اج اس علاقے دی اکثریتی آبادی روسی اے تے ایتھے دے ترک نسل دے اصل باشندے اقلیت چ نیں ۔

عثمانی یوکرین

عثمانی یوکرین / خان یوکرین (یوکرینی بولی: Ханська Україна) سجے کنارے یوکرین (ڈینیپر دریا دے سجے یعنی مغربی کنارے دے یوکرینی علاقے دے نال نال کیف ویودشپ دے دکھنی علاے) لئی اک تریخی شبد اے جو کہ اپنے ترک نام ییدیسان توں بعد وی جانیا جاندا اے۔ اسدا پہلا ذکر 1737 دیاں دستاویزاں وچ آیا جدوں روس دے خفیہ ایجنٹ لوپل نے عثمانی یوکرین اتے حملہ کرن دی اپیل کیتی۔

قاشلق

قاشلق ، ایسکر یاں سیبیر گھبلے زمانے آں قرون وسطی (14ویں توں 16ویں صدی عیسوی دے وچکار) سائبریائی تاتارآں دی ریاست خانان سائبیریا دا راجگھر سی جہڑا دریائے ارتش دے سجے کنڈے واقع سی (اج دے توبولسک توں 12 میل چڑھدے دکھن چ واقع سی) ۔ 15ویں صدی عیسوی دے بعد ایہہ خانان سائبیریا دا راجگھر سی ۔ اس دی بوہتی ترقی دا ویلا 16ویں صدی دا پہلا ادھ سی ۔ 1582ء چ کاسک اتامان یرماک نے قاشلق دا محاصرہ کرلئیا تے اسنوں تباہ کر دتا ۔ اس تباہ ہوئے شہر نوں تاتاریان نے 1584ء چ واپس حاصل کر لئیا تے فیر 1586ء چ ہمیشہ لئی کھو دتا ۔ قریبی شہر توبولسک دی 1587ء چ نیہہ رکھی گئی ۔ عام طور تے روسی قاشلق دی کھنڈراں نوں کوچم خان دے قلعے دے کھنڈرات قرار دیندے نیں ۔

قریم یورتی

ریاست خانان کریمیا 1441ء توں 1783ء تک کریمیائی تاتار مسلماناں دی اک ریاست سی ، جس دا مقامی ناں قریم یورتی یعنی قریم وطن سی ۔ ترک اسنوں قریم خانلغی آکھدے سن تے انگریزی چ اسنوں کریمیئن خانیٹ کہئیا جاندا اے ۔ خانان کریمیا دی ایہہ ریاست طلائی اردو یعنی سنہری لشکر سلطنت ، جس دی حکومت منگولیا توں لے کے یورپ دے وچکار تک سی ، د ے خاتمے دے بعد قائم ہون آلیاں ترک تے تاتاری ریاستاں چوں سب توں لمبے چر تک قائم رہن آلی ریاست سی ۔

نغائے بیک

نغائے بیک اوہ تاتاری نیں جہڑے کاسک (سرحدی محافظ) بن گئے ، جہڑے عام طور تے روسی آرتھوڈکس سعائی نیں تے کوہ یورال چ رہندے نیں ۔ ایہہ 17ویں تے 18ویں صدی عیسوی چ روسی سلطنت دی قازقستان نال سرحد دے پہرے دار سن ۔ نغائے بیک دعوی کردے نیں کہ اوہ تاتاری کیتے کئے اوگری میگیار قبیلےآں دی نسل چوں نیں ، جنہاں نے پانومی میداناں (ھنگری) ول ہجرت نئیں کیتی ۔

روس چ نغائے بیکاں دے سبتوں وڈے پنڈ دا ناں پاریژ (پیرس) اے جسدا ناں فرانس دے راجگھر پیرس دے ناں تے اے ۔ اس دی وجہ نغائے بیکاں دا نیپولین دیاں جنگاں چ حصہ لینا اے ۔

وولگا تاتار

وولگا تاتار ، تاتاریاں دا اک گروہ تے حصہ اے جہڑے زیادہ تر کوہ یورال دے گھبلے علاقے چ رہندے نیں ۔

چواش کیپ دی لڑائی

چواش کیپ دی لڑائی (23 اکتوبر 1582ء) چ روسی سلطنت دی یرماک تیموفیئوچ دی قیادت چ مہم دی فتح تے خانان سائبیریا دے آخری خان کوچم خان دی شکست تے ختم ہوئی ، جس نال مسلماناں دی سائبیریا تے حکومت دا خاتمہ ہو گئیا ۔ ایہہ جنگ خانان سائبیریا دے راجکھر قاشلق [[عسکیر) دے نیڑے ہوئی سی ۔

کاسک (ناول)

کساکّ (روسی بولی: Казаки [کوزاکی]) لیو تالستائی دا 1863 وچّ د رسیئن میسینجر ولوں شائع چھوٹا ناول ہے۔ مول طور تے اسنوں ینگ مینہوڈ کیہا گیا سی۔ ایوان ترگنیف اتے نوبل وجیتا ایوان بونن دونوں روسی لکھاریاں نے اس رچنا دی بھاری سلاگھا کیتی۔ ترگنیف نے اسنوں اپنی من پسند تالستائی دی رچنا کیہا۔ تالستائی نے اس کہانی اتے اگست 1853 وچّ کم شروع کیتا۔ اگست 1857 وچّ، الیاڈ نوں دوبارہ پڑھن توں بعد، اوہناں نے اسنوں پوری طرحاں دوبارہ لکھن دی دھار لئی۔ 1862,وچّ تاش دی کھیڈ وچّ بری طرحاں ہارن توں بعد ایہہ 1863 وچّ مڑ چھاپ آیا سی، اسے سال اوہناں دے گھر پہلے بچے نے جنم لیا سی۔

کراسنودر کرائی

روس اک وفاق اے تے 1 مارچ 2008ء توں اسدیاں 83 وفاقی اکائیاں نیں ۔ 1993ء چ اسدے وفاقی علاقےآں دی گنتی 89 سی ، پر 2008ء چ ایہہ گھٹ کے 83 ہوگئی ، اسدی وجہ مختلف علاقآں نوں ملا کے نویں علاقے بنانا اے ۔

کرائی روس دے اوہناں علاقےآں نوں آکھیا جاندا اے ، جہڑے کسے نا کسے ویلے چ روسی سلطنت یاں روس دے سرحدی علاقے رہے سن یاں ایس ویلے سرحدی علاقے نیں ، اس ویلے روس دیاں 83 وفاقی اکائیاں چوں 6 کرائیاں نیں ۔ کرائی دا گورنر وفاق نامزد کردا اے تے پارلیمنٹ دا انتخاب مقامی طور اتے ہندا اے

کراسنودر کرائی روس دیاں 9واں کرائیاں چوں اک کرائی اے ، اسدا راجگڑھ کراسنودر شہر اے ۔

دوجیاں بولیاں وچ

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.