لسانیات

لنگویسٹکس جاں بولی پڑھت کسے بولی دے سائینسی ول نال پڑھن نوں کیندے نیں۔

اردو

اردو بولی جاں اردو زبان (اردو) برصغیر دی عام بول چال دی زبان اے۔ جو نستعلیق جاں شاہمکھی آکھی جاندی لپی وچ لکھی جاندی اے۔ اس دا ابھار 11ویں صدی عیسوی دے لگپگ شروع ہو چکیا سی۔ ایہہ ہند آریہ بولیاں دی اک بولی اے اتے ایہہ ہند یورپی بولیاں دی ہند-ایرانی شاخاں دی اک ہند-آریائی بولی اے۔ کئی لوک اسنوں ہندی دا اک روپ مندے ہن۔ اردو اتے ہندی وچ بنیادی فرق ایہہ اے کہ اردو نستعلیق ، جسدا شاہمکھی لپی ناں وی پرچلت اے، وچ لکھی جاندی اے اتے عربی-فارسی شبد ودھیرے استعمال کردی اے۔ جدوں کہ ہندی دیوناگری لپی وچ لکھی جاندی اے اتے سنسکرت شبد زیادہ استعمال کردی اے۔ کجھ ماہر لسانیات اردو اتے ہندی نوں اک ہی زبان دیاں دو معیاری صورتاں گرداندے ہن۔ ایہہ دکھن ایشیائی مسلمان لوکاں وچ ودھیرے ورتی جاندی اے۔ انا فرق ہون دے باو جود وی ہندی اتے اردو چ ودھیرے انتر نہیں لگدا، بلکہ اکو سکے دے دو پہلو لگدے ہن۔ اردو دی ہندی دے نال اکروپیؤ ہون کر کے، دوناں زباناں دے بولن والے اک دوجے نوں عامَ طور اُتے سمجھ سکدے ہن۔ اس توں ودھیرے اردو نے پنجابی اتے سندھی دی ووکیبولری اتے لہجے نوں ودھیرے ورتیا اے۔ اردو اتے ہندی دے ہندوستانی لہجے وچ ودھیرے پنجابی اتے سندھی دی ووکیبولری دی ورتوں کیتی جاندی اے، جس نال سنسکرت اتے فارسی دے اوکھے اتے بولن وچ مشکل شبداں دی ورتوں توں نجات ملی اے، اتے دوویں بولیاں ودھیرے آسان ہو گئیاں ہن۔ پنجابی اتے سندھی نوں ہندی اتے اردو دے لہجے نوں جم دین والیاں بولیاں کہا جاندا اے۔ سدھے طور اُتے پنجابی اتے سندھی نے ہندی اتے اردو دے لئی ماں دا کردار کیتا اے، اسے لئی دوویں بولیاں ہندی-اردو دے بہت نیڑے دیاں بولیاں ہن۔

ازبک بولی

ازبک اک بولی اے جیہڑی ازبکستان چ بولی جاندی اے اے 2 کروڑ 35 لکھ ایدے بولن والے نیں۔

بنگالی

بنگالی بنگلہ دیش ہندستان تے ہور دیساں وج بولی جانوالی اک بولی اے۔ ایہ دنیا دی 6ویں تے دکھنی ایشیاء دی ہندی مگروں دوجی وڈی بولی اے۔

تھائی بولی

تھائی تھائی لینڈ چ بولی جان والی بولی اے ایدے بولن والیان دی گنتی دو کروڑ دے نیرے اے۔

رومانی

رومانی اک رومن بولی اے جیہڑی رومانیہ تے مالدووا ج بولی جاندی اے۔ ایدے بولن والیان دی گنتی 24 توں 28 ملین دے نیڑے اے تے جگ دیاں بولیاں ج ایدا نمبر 34واں اے۔ اے رومانیہ تے مولدووا چ سرکاری بولی اے۔

سرب

سرب یورپ دے دیس سربیا دے لوکاں نوں آکھیا جاندا اے جہڑے سلاو نسل نال تعلق رکھدے نیں تے بلقان دے علاقے چ وسدے نیں ۔ ایہہ آریا لوکاں دی اک شاخ نیں ۔ روس ، یوکرین بیلارس ، پولینڈ ، سلوینیا ، کروشیا ، چیک لوک راج تے سلواکیا وغیرہ دے لوک وی سلاو نیں ۔ بوسنیا تے ہرزیگووینا مسلمان وی سلاو نسل نال تعلق رکھدے نیں ۔

سرباں دی بولی وی سرب بولی کہلاندی اے ۔

فارسی

فارسی ہند یورپی بولیاں دی بولی اے ای ایران افغانستان تاجکستان چ بولی جاندی ایے 8 کروڑ 20 لکھ لوک فارسی بولدے نیں مغلیہ سلطنت دے دور وچ ھندستان تے پاکستان چ فارسی سرکاری زبان سی۔ فارسی نوں افغانستان وچ دری آکھیا جاندا اے۔ پنجابی بولی وچ فارسی دے بہت سارے لفظ شامل نیں۔

فارسی اک ہند یورپی زبان اے جہڑی ایران ، افغانستان ، تاجکستان چ تے ازبکستان دے کجھ علاقیاں چ بولی جاندی اے ۔

فارسی زبان نوں ایران ، افغانستان تے تاجکستان چ دفتری زبان دی حثیت حاصل اے ۔ ایران ، افغانستان ، تاجکستان تے ازبکستان چ فارسی تقریبا 8 کروڑ 20 لکھ لوکاں دی ماں بولی اے ۔

فارسی , اک بولی ہے جو ایران، افغانستان، تاجکستان اتے ازبکستان دی پہلی اتے سرکاری بولی ہے۔ اسنوں 7.5 کروڑ لوک بولدے ہن۔ بولی پریوار دے لحاظ نال ایہہ ہند یورپی بولیاں دی شاخ ہند ایرانی بولیاں دی اک شاخ ایرانی بولیاں دی میمبر ہے اتے ہندی دی طرحاں اس وچّ کریا واک دے آخر وچّ آؤندی ہے۔ ایہہ سنسکرت نال کافی ملدی-جلدی ہے اتے اردو (اتے ہندی) وچّ اس دے کئی شبد ورتے جاندے ہن۔ ایہہ عربی - فارسی لپی وچّ لکھی جاندی ہے۔ انگریزاں دے آؤن توں پہلاں برصغیر وچّ فارسی دی ورتوں درباری کماں اتے لکھائی دی بولی دے روپ وچّ ہندی سی۔ دربار وچّ ورتوں ہون دے کارن ہی افغانستان وچّ اس داری کیہا جاندا ہے۔

پشتو

پشتو ہند یورپی بولیاں دے تبر دی ہند ایرانی بولیاں دی ٹولی دی اک بولی اے جیڑی افغانستان تے پاکستان بولی جاندی اے۔ پشتو ہند ایرانی بولیاں دی ٹاہنی ھند ایرانی بولیاں دی ٹولی دی چڑدے پاسے دی اک بولی اے۔ پشتو بولن آلیاں نوں پٹھان یا پختون کیندے نیں۔ پشتو تین کروڑ اٹھ لکھ لوکاں دی ماں بولی اے۔

گجراتی

گجراتی (ગુજરાતી؛ [ɡudʒəˈɾɑːt̪i]) بھارت دی اک بولی اے جو خاص طور اتے بھارت دے صوبے گجرات وچ بولی جاندی اے۔

ہسپانوی

ہسپانوی چینی دے مگروں 410 ملین بولن والیاں دی دنیا چ دوجی وڈی ماں بولی اے۔ اے سپین ارجنٹینا چلی پیرو بولیویا ایکویڈار میکسیکو تے ہور کئی دیساں دی سرکاری بولی اے۔

ہسپانوی اک رومن بولی اے جیہڑی دسویں صدی چ اتلے سپین دیاں کئی بولیاں نال رل کے بنی قسطیلیہ دی بادشاہت چ اے سپین تے فیر ہسپانوی سلطنت دی کاروبار تے سرکار دی بولی بن گئی۔ ہسپانوی بولی تے عربی دا وی گوڑا رنگ اے تے اے ایتھے 8 صدیاں تک عرباں دے راج کرن یا رہن توں ہویا اے۔

ہندی

ہندی اک بولی دا ناں اے جیڑی اتلے تے وشکارلے ھندستان چ بولی جاندی اے۔ ایدا تعلق ھند یورپی بولیاں دی ٹولی نال اے۔ ہندی ھندستان چ 41 فیصد آبادی دی ماں بولی اے۔ اینوں ھندستان توں علاوہ فیجی، پاکستان، ماریشیس، نیپال، سورینام تے گویانہ چ بولیا جاندا اے۔

یونانی بولی

یونانی یونان وچ بولی جاندی اک ہند-یورپی بولی اے۔

دوجیاں بولیاں وچ

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.