Wight

Isle of Wight – wyspa należąca do archipelagu Wysp Brytyjskich, oddzielona od brytyjskiego wybrzeża cieśniną Solent. Kształtem przypomina romb o wymiarach 26 na 39 kilometrów i powierzchni 384 km².

Główne miasta wyspy to Ryde, Cowes oraz Newport. W sensie administracyjnym wyspa stanowi samodzielną jednolitą jednostkę administracyjną i jednocześnie hrabstwo ceremonialne z Newport jako ośrodkiem administracyjnym.

Głównym źródłem dochodów jest turystyka – wyspa słynie z niezwykłych krajobrazów. Posiada bardzo dobrą bazę dla turystyki rowerowej – liczne szlaki i wiele miejsc wartych odwiedzenia. Oprócz turystyki rowerowej silnie rozwiniętymi dziedzinami sportu są żeglarstwo oraz sporty motorowe (m.in. żużel).

Wyspa Wight jest jednym z najbardziej obfitujących w skamieniałości dinozaurów miejsc w Europie. Znaleziono tu skamieniałości ponad 20 gatunków dinozaurów oraz innych zwierząt z okresu kredy. W zatoce Compton podczas odpływu widoczne są ślady dinozaura.

Isle of Wight
Hrabstwo ceremonialne
i unitary authority
Zachodnie wybrzeże wyspy Wight

Zachodnie wybrzeże wyspy Wight
Flaga
Flaga
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Anglia
Region South East England
Siedziba Newport
Powierzchnia 384 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

138 300
• gęstość 360,2 os./km²
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Wielka Brytania

Położenie

Wight
Zdjęcie satelitarne Isle of Wight

Wyspa Wight ma w przybliżeniu kształt rombu, a jej powierzchnia wynosi 384 km². Nieco więcej niż połowa wyspy, zwłaszcza jej zachodnia strona, jest obszarem chronionego krajobrazu. 258 km² stanowią ziemie uprawne, 52 km² to krajobraz silnie przekształcony. Długość linii brzegowej wyspy wynosi 92 km. Krajobraz wyspy jest znacznie zróżnicowany, co spowodowało, że nazywa się ją ‘’Anglią w pigułce’’. Zachód wyspy ma charakter zdecydowanie wiejski, a charakteryzuje go silnie rozwinięte wybrzeże klifowe. Wał kredowy biegnie wzdłuż całej wyspy i kończy się malowniczą kulminacją utworów kredowych The Needles. Najwyżej położonym punktem Wyspy jest ‘’St Boniface Down’’ o wysokości 243 m. Reszta krajobrazu również charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem, z silnie zaznaczonym charakterem klifowym i zatokami, ważnymi dla fauny i flory morskiej. Rzeka Medina wpływa do cieśniny Solent na północy, podczas gdy druga rzeka, Yar – na północnym wschodzie, niedaleko Bembridge. Istnieje jeszcze jedna rzeka o nazwie Yar – na zachodzie wyspy.

Południowe wybrzeże wyspy graniczy z kanałem La Manche. Gdyby nie interwencja człowieka, wyspa mogłaby być podzielona na trzy, a morze wdzierałoby się w jej wnętrze: na zachodzie, gdzie kamienny wał zbudowany z otoczaków oddziela zatokę Freshwater od bagnistych wód zachodniej rzeki Yar oraz na brzegu wschodnim, gdzie cienki pas lądu oddziela zatokę Sandown od wschodniej rzeki Yar. Miejsce, gdzie znajduje się obecnie miasto Yarmouth, było kiedyś samodzielną wyspą, połączoną z resztą wyspy Wight jedynie wąskim przesmykiem na wschodzie miasta, regularnie naruszanym przez morską wodę.

Historia

Prehistoria

Wyspa Wight powstała, kiedy pod koniec plejstocenu w wyniku topnienia rozległych czap lądolodów Europy i Ameryki Północnej podniósł się znacznie poziom mórz. Powstał wówczas kanał La Manche, oddzielający wyspę od kontynentu, a zalanie doliny rzeki Solent spowodowało, że przekształciła się ona w cieśninę oddzielającą wyspę Wight od wybrzeża brytyjskiego. Rzymianie po podbiciu Brytanii w 43 r. nadali wyspie nazwę Vectis i wznieśli na niej swą warownię. Na jej miejscu stoi obecny zamek Carisbrooke[1]. Wg Bedy w V wieku zasiedlili ją Jutowie (Uictuarii).

Średniowiecze

Po podbiciu Brytanii przez Normanów w XI wieku Wilhelm I Zdobywca oddał wyspę we władanie swojemu kuzynowi, Williamowi FitzOsbernowi, nadając mu tytuł Lorda wyspy Wight. Wówczas rozpoczęła się budowa zamku w Carisbrooke, zakończona w XII w. Wyspa znalazła się pod pełną kontrolą królów Anglii dopiero w 1293 r., kiedy ostatnia Lady wyspy, Isabella de Fortibus, sprzedała ją Edwardowi I. Od tej pory tytuł Lorda Wyspy Wight nadawał król, z krótką przerwą w okresie, kiedy Henry de Beauchamp, 1. książę Warwick, został koronowany na króla wyspy Wight przez Henryka VI. Henry de Beauchamp zmarł, nie pozostawiając męskiego potomka i tytuł wygasł.

Czasy nowożytne

W XVI wieku Henryk VIII ufortyfikował wyspę w obawie przed inwazją francuską i hiszpańską. Najbardziej znaną z jego budowli jest zamek w Yarmouth. W 1545 Sir Richard Worsley dowodził obroną przed inwazją Francuzów. Ostateczne zwycięstwo zapewniła Anglikom wygrana bitwa pod Bonchurch. W 1647 podczas angielskiej wojny domowej Karol I Stuart uciekł na wyspę Wight, licząc na wsparcie jej gubernatora, Roberta Hammonda, jednak Hammond pod pozorem zapewnienia królowi ochrony uwięził go w zamku Carisbrooke. Romantyczność i różnorodność krajobrazu wyspy przyciągały na nią wielu poetów i pisarzy. Bywali tu m.in. John Keats, Henry Wadsworth Longfellow i Alfred Tennyson[1]. W XIX wieku wyspa Wight stała się również popularnym miejscem wypoczynku dla europejskich rodów królewskich za sprawą królowej Wiktorii, która upodobała sobie rezydencję Osborne House w East Cowes. Podczas jej panowania Guglielmo Marconi prowadził tu prace nad przekazywaniem sygnałów radiowotelegraficznych. Królowa Wiktoria zmarła w rezydencji 22 stycznia 1901 r.

Fauna i flora

Wyspa Wight jest jednym z nielicznych miejsc w Anglii, w którym występują rude wiewiórki (innym jest wyspa Brownsea). W odróżnieniu od reszty kraju, na wyspie nie ma wiewiórek szarych. Z gatunków ochronnych spotyka się susła, nietoperze. Kwiatem – symbolem wyspy została wybrana w roku 2002 w drodze plebiscytu orchidea.

Administracja i polityka

W przeszłości wyspa była częścią hrabstwa Hampshire; w roku 1980 stała się samodzielną jednostką administracyjną, przy czym dla potrzeb ceremonialnych dalej pozostawała częścią hrabstwa Hampshire. W roku 1997 przy okazji reformy administracyjnej została utworzona jednolita jednostka administracyjna (unitary authority) oraz hrabstwo ceremonialne z własnym lordem-porucznikiem (Lord-Lieutenant). Wyspa jest trzecim od końca pod względem wielkości hrabstwem ceremonialnym w Anglii (za nią są City of London i Bristol). Posiada jednego reprezentanta w parlamencie brytyjskim i jest zamieszkana przez 138 300 obywateli (2011)[2], jest zatem najliczniej zaludnionym okręgiem wyborczym w Wielkiej Brytanii.

Atrakcje turystyczne

Alum Bay
Kolorowe piaski w zatoce Alum
The Needles from Alum Bay
The Needles
  • Zatoka Alum słynąca z różnokolorowych piasków
  • The Needles – wystające z morza kredowe białe skały
  • Ogród Botaniczny w Ventnor
  • Zamek Carisbrooke Castle
  • Pozostałości rzymskiej willi odkrytej w 1897 r. w Brading, w której można oglądać najlepiej zachowane mozaiki rzymskie w Anglii[1]
  • Rezydencja królewska Osborne House
  • Muzeum dinozaurów "Dinosaur Isle"
  • Festiwal na wyspie Wight odbywa się na wyspie z przerwami od 1968 roku. W 1970 zgromadził 600 tys. ludzi, a wśród artystów byli Jimi Hendrix, The Who, Miles Davis i The Doors.
  • Zabytkowa linia kolei parowej na odcinku Smallbrook Junction - Wotton, ponadto muzeum kolei na stacji Havenstreet.
  • Jedyna linia kolejowa na wyspie (poza zabytkową koleją parową) jest obsługiwana przez jedne z ostatnich na świecie jeżdżących egzemplarzy London Underground 1938 Stock.

Przypisy

  1. a b c Karłowicz Maria: Na wyspie Wight, w: "Poznaj Świat" R. X, nr 6 (115), czerwiec 1962, s. 30-33
  2. Table P04 2011 Census: Usual resident population by five-year age group, local authorities in England and Wales (ang.). Office for National Statistics. [dostęp 2012-07-18].

Linki zewnętrzne

Big Show

Paul Donald Wight II (ur. 8 lutego 1972 w Aiken) – amerykański profesjonalny wrestler i aktor, obecnie występujący w federacji WWE w brandzie SmackDown pod pseudonimem ringowym Big Show.

Wight jest byłym siedmiokrotnym światowym mistrzem w wrestlingu, gdzie między innymi dwukrotnie posiadał WCW World Heavyweight Championship, dwukrotnie WWF/WWE Championship, dwukrotnie World Heavyweight Championship federacji WWE, a także ECW World Heavyweight Championship, dzięki czemu jest jedynym wrestlerem, który był w posiadaniu światowych mistrzostw WCW, WWE i ECW. Wight odniósł również sukces w dywizji tag team zdobywając między innymi World Tag Team Championship, WWE Tag Team Championship oraz WCW World Tag Team Championship z różnymi partnerami. Dzięki zdobyciu WWE Intercontinental Championship, WWE United States Championship i WWE Hardcore Championship stał się czternastym zwycięzcą Triple Crown Championship oraz dwunastym zwycięzcą Grand Slam Championship w historii WWE. Ponadto jest zwycięzcą 60-osobowego World War 3 matchu w 1996 oraz drugiego 30-osobowego André the Giant Memorial Battle Royalu na WrestleManii 31. Od 1995 brał udział w walkach wieczoru gal pay-per-view WCW oraz WWF/WWE, w tym WrestleManii 2000.

Poza prowadzeniem kariery wrestlingowej, Wight wystąpił w filmach oraz serialach telewizyjnych takich jak Świąteczna gorączka, Kariera frajera, Star Trek: Enterprise, Bananowy doktor, Świry oraz Tożsamość szpiega. W 2010 wystąpił w roli głównej w komediowym filmie Dobroduszny olbrzym produkcji WWE Studios.

Cowes

Cowes – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, na wyspie Wight, rozdzielone rzeką Medina na dwie części – zachodnią i wschodnią stanowiącą w rzeczywistości oddzielne miasto East Cowes. Liczba mieszkańców w 2001 roku wynosiła 9663.

Hampshire

Hampshire – hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne w południowej Anglii, w regionie South East England, położone nad kanałem La Manche i cieśniną Solent.

Jako hrabstwo ceremonialne liczy 3769 km², natomiast jako jednostka administracyjna – 3679 km². Liczba ludności hrabstwa ceremonialnego wynosi 1 759 800, a administracyjnego – 1 317 800. Stolicą jest miasto Winchester, posiadające status city, położone w środkowej części hrabstwa.

Na południowym wybrzeżu Hampshire zlokalizowane są dwa największe miasta – Southampton i Portsmouth, oba posiadające status city i będące jednymi z głównych brytyjskich portów morskich. Innymi większymi miastami w hrabstwie są Basingstoke, Gosport, Waterlooville, Aldershot, Farnborough, Fareham oraz Eastleigh.

Na terenie hrabstwa znajdują się dwa parki narodowe – New Forest oraz South Downs.

Na zachodzie Hampshire graniczy z hrabstwami Dorset i Wiltshire, na północy z Berkshire, a na wschodzie z Surrey i West Sussex. Na południe od hrabstwa znajduje się oddzielona cieśniną Solent wyspa Wight.

Hrabstwo Isle of Wight

Hrabstwo Isle of Wight – hrabstwo w USA, w stanie Wirginia, według spisu z 2000 roku liczba ludności wynosiła 29728. Siedzibą hrabstwa jest Isle of Wight.

Isle of Wight Festival

Isle of Wight Festival (ang. Festiwal na Wyspie Wight) odbywał się w latach 1968–1970 pod koniec sierpnia na wyspie Wight w Anglii. Ewoluował z początkowo imprezy jednodniowej (31.08.1968) z ok. 10 tys. widzów, przez dwudniową (30–31.08.1969) z ok. 150 tys. widzów, do pięciodniowej (26–30.08.1970). Każdy ze wspomnianych koncertów był organizowany w innym miejscu. Najbardziej znaną edycją festiwalu jest ta z 1970 roku, która zgromadziła 600 tys. widzów, podziwiających takie gwiazdy jak: Jimi Hendrix (to jeden z jego ostatnich koncertów, umarł 18 września), Miles Davis, The Who, The Doors, Procol Harum, The Moody Blues, Joan Baez.

Po raz kolejny odbył się po 32-letniej przerwie w 2002 roku i od tego czasu odbywa się corocznie na terenach w pobliżu Newport, największego miasta na wyspie – jest to kolejna nowa lokalizacja. Inną zmianą było przesunięcie terminu imprezy na połowę czerwca. Nowej odsłonie imprezy wiele brakuje do poprzedniej (1968–1970), zwłaszcza artystów z najwyższej światowej półki, których dotąd było niewielu: The Who w 2004, The Rolling Stones w 2006. Z roku na rok impreza gromadzi jednak coraz większą widownię (70 tys. w 2008).

J. Samuel White

J. Samuel White − brytyjska stocznia mająca swoją siedzibę we wschodnim Cowes (East Cowes) na wyspie Wight, obecnie nieistniejąca. Jedna z najstarszych stoczni brytyjskich (podczas II wojny światowej wymieniana jako najstarsza ze stoczni na liście Admiralicji).

Latarnia morska Nab Tower

Latarnia morska Nab Tower – latarnia morska położona na stalowej wieży zbudowanej u wejścia do Solent do obrony Cieśniny Kaletańskiej przed niemieckimi okrętami podwodnymi w okresie I wojny światowej. Położona jest na około 10 kilometrów na wschód od wybrzeża wyspy Wight.

Zbudowana jako jedna z zaplanowanych ośmiu wież, będących częścią planu obrony Cieśniny Kaletańskiej przed U-Bootami. Projekt nigdy nie został ukończony. Jedna z nieukończonych wież o wysokości 28 metrów została doholowana do Nab Rock, która wcześniej była oznakowana przez latarniowiec. Tam zatopiono ją aby osiadła na dnie morza, w czasie tej operacji uległa lekkiemu przechyleniu.

7 listopada 1999 roku zbudowany w Stoczni Gdańskiej frachtowiec „Dole America” wpadł na wieżę ulegając uszkodzeniu.

Latarnia rozpoczęła pracę w 1920 roku. W 1983 roku została zmodernizowana i zautomatyzowana; w 1995 zainstalowano zasilanie z baterii słonecznych.

Zasięg światła białego wynosi 12 Mm. Obecnie stacja jest monitorowana z Trinity House Operations & Planning Centre w Harwich.

Latarnia morska Needles

Latarnia morska Needles – latarnia morska położona na skale będącej przedłużeniem najbardziej na zachód wysuniętego przylądka The Needles wyspy Wight. Rozdzielającego zatoki Alum Bay oraz Scratchell's Bay. Latarnia położona jest około 5 km na zachód od miasta Freshwater. W 1994 roku latarnia została wpisana na listę zabytków English Heritage pod numerem 1291000. Latarnia sąsiaduje z latarnią morską Hurst Point oraz latarnią morską St Catherine.

Pierwsze żądania zbudowania latarni na bardzo niebezpiecznym przylądku wyspy Wight zostały skierowane do korporacji Trinity House w 1781 roku, która otrzymała od Korony patent na jej budowę w styczniu 1782 roku. Latarnię rozpoczęto budować według projektu R. Juppa w 1785 roku, jej uruchomienie nastąpiło 29 września 1786 roku. Pierwsza latarnia została zbudowana na klifowym wybrzeżu The Needles ponad 140 metrów ponad poziom morza. Z powodu częstych mgieł często stawała się bezużyteczne ze względu na swoje położenie.

W 1859 roku Trinity House zdecydowało o budowie nowej latarni na kredowych skałach kończących The Needles na poziomie morza. Zaprojektowana przez Jamesa Walkera granitowa wieża latarni o wysokości ponad 33 metrów i grubości ścian do około 106 cm u podstawy oraz 61 centymetrów w górnej części.

W 1987 na jej szczycie zbudowano lądowisko dla helikopterów.

W 1994 roku latarnia została zautomatyzowana i jest sterowana z Trinity House Operations Control Centre w Harwich. Była jedną z ostatnich trzech nadzorowanych przez latarników w Wielkiej Brytanii.

W 2010 roku rozpoczęto projekt wartości pół miliona funtów w celu zabezpieczenia i renowacji latarni.

Latarnia morska St Catherine

Latarnia morska St Catherine "St. Catherine's Lighthouse"– latarnia morska położona na najbardziej na południe wysuniętym cyplu wyspy Wight St. Catherine's Point, w Niton. W 1967 roku latarnia została wpisana na listę zabytków English Heritage.

Pierwsza latarnia morska na przylądku St. Catherine's Point został uruchomiona w 1323 roku przez Waltera de Godyton. Obok latarni zbudował także kaplicę, która razem z latarnią dotrwała do około 1530 roku.

Obecnie zbudowana latarnia rozpoczęła pracę w marcu 1840 roku, została wybudowana w celu ostrzegania przepływających statków po rozbiciu się w okolicach przylądka St. Catherine's Point żaglowca "Clarendon" w 1838 roku.

Obecnie stacja jest monitorowana z Trinity House Operations & Planning Centre w Harwich.

Live at the Isle of Wight

Live at Isle of Wight – czwarty album irlandzkiej grupy bluesrockowej Taste, wydany w 1972 roku, już po rozpadzie grupy. Jest to nagranie live najsłynniejszego koncertu Taste podczas Isle of Wight Festival, gdzie zespół wystąpił obok takich sław jak The Who czy Jimi Hendrix.

Nechamandra alternifolia

Nechamandra alternifolia (Roxb. ex Wight) Thwaites – gatunek słodkowodnych roślin z rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae), jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Nechamandra. Występuje w Azji, na obszarze od subkontynentu indyjskiego do południowo-wschodnich Chin.

Newport (Wight)

Newport – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), na wyspie Wight, port nad rzeką Medina (uchodzącą do cieśniny Solent), ośrodek administracyjny hrabstwa Isle of Wight. W 2015 roku miasto liczyło 25 346 mieszkańców.

Rohan Wight

Rohan Wight (ur. 30 stycznia 1997 w Adelaide) – australijski kolarz torowy i szosowy, złoty medalista torowych mistrzostw świata.

Rutland

Rutland – hrabstwo ceremonialne i jednolita jednostka administracyjna (unitary authority) w środkowej Anglii, w regionie East Midlands.

Powierzchnia hrabstwa wynosi 382 km², a liczba ludności – 38 606 (2016). Rutland jest najmniejszym spośród historycznych hrabstw Anglii oraz jednym z najmniejszych hrabstw ceremonialnych (mniejsze są tylko City of London, City of Bristol oraz Isle of Wight). Na terenie hrabstwa znajdują się dwa miasta – Oakham, będące ośrodkiem administracyjnym, oraz Uppingham.

Hrabstwo ma charakter wiejski, a w przeszłości na jego obszarze znajdował się słabo zaludniony las dębowy. Pierwsza wzmianka o Rutland jako samodzielnym hrabstwie pochodzi z 1159 roku.

W środkowej części hrabstwa znajduje się Rutland Water, największe pod względem powierzchni sztuczne jezioro w Anglii, zbudowane w latach 70. XX wieku.

Rutland graniczy z hrabstwem Leicestershire na zachodzie i północnym zachodzie, z Lincolnshire na wschodzie i północnym wschodzie oraz z Northamptonshire na południu.

Ryde

Ryde − miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), na północno-wschodnim wybrzeżu wyspy Wight.

Spithead

Spithead − cieśnina pomiędzy północno-wschodnim wybrzeżem wyspy Wight a Wielką Brytanią, wschodnia część cieśniny Solent. Stanowi tradycyjne miejsce pokazów i rewii floty Royal Navy.

Spithead tworzy głęboki i dobrze osłonięty od wiatrów akwen w pobliżu wejścia do zespołu portów w Portsmouth, ich naturalną redę. Swą nazwę zawdzięcza mieliźnie Spit Sand, ograniczającej ją od północy. Dzięki dobremu położeniu, bliskości dużych baz marynarki oraz stoczni i łatwemu dostępowi do kanału La Manche, Spithead od średniowiecza stanowiła główne kotwicowisko floty na południowym wybrzeżu. Stanowiąc najbezpieczniejsze podejście do portu w Southampton odgrywa również ważną rolę dla floty handlowej.

19 lipca 1545 roku na obszarze Spithead stoczona została nierozstrzygnięta bitwa pomiędzy flotami angielską i francuską, słynna z zatonięcia angielskiego okrętu flagowego "Mary Rose". W 1797 roku wśród załóg kotwiczących na redzie okrętów doszło do buntu, największego w dotychczasowej historii Royal Navy. Akwen był areną przygotowań floty do operacji Overlord w 1944 roku i wojny falklandzkiej w 1982 roku. Już od czasów panowania Henryka V odbywały się tam parady floty, kontynuowane do czasów współczesnych z okazji uroczystości koronacyjnych bądź jubileuszy królewskich.

Thirsk

Thirsk – miasto w Anglii, w hrabstwie North Yorkshire, w dystrykcie Hambleton. Leży nieopodal zachodniej granicy parku narodowego North York Moors, 35 km na północny zachód od miasta York i 314 km na północ od Londynu. W 2001 miasto liczyło 4703 mieszkańców.

W Thirsk mieszkał i pracował jako weterynarz James Herriot (właściwie James Alfred Wight), autor cyklu książek Wszystkie stworzenia duże i małe.

Toinowate

Toinowate (Apocynaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goryczkowców. Obejmuje ponad 4,5 tys. gatunków (według niektórych szacunków nawet do ok. 6 tys.) łączonych w ok. 400 rodzajów. Toinowate występują głównie na obszarach tropikalnych i subtropikalnych. Rośliny drewniejące są najbardziej zróżnicowane w wilgotnych lasach równikowych i na mokradłach w Azji południowo-wschodniej, rośliny zielne zajmują głównie siedliska okresowo suche. Zasięg nielicznych rodzajów sięga strefy umiarkowanej. W Polsce rosną dwa gatunki rodzime z rodzajów barwinek Vinca i ciemiężyk Vincetoxicum. Wielu przedstawicieli wykorzystywanych jest jako źródło związków wykorzystywanych w medycynie i wartościowego drewna (np. Landolphia, Alstonia, Aspidosperma). Rośliny z licznych rodzajów uprawiane są jako ozdobne (np. hoja, plumeria, trojeść, oleander, stefanotis, barwinek, Mandevilla).

Wyspy Brytyjskie

Wyspy Brytyjskie (ang. The British Isles, irl. Éire agus an Bhreatain Mhór, wal. Ynysoedd Prydain; 2) – megaregion fizycznogeograficzny Europy Zachodniej. Grupa wysp w północno-wschodniej części Atlantyku, położona na północny zachód od kontynentalnej Europy, oddzielona od niej kanałem La Manche i Cieśniną Kaletańską. W skład megaregionu Wyspy Brytyjskie wchodzą dwie prowincje: Irlandia (21) i Wielka Brytania (22).

Wyspy Brytyjskie obejmują dwie główne wyspy: Wielką Brytanię (209 331 km²) i Irlandię (84 406 km²) oraz ponad pięć tysięcy mniejszych wysp, wśród których największe i najbardziej znane to Hebrydy (7 555 km²), Szetlandy (1 466 km²), Orkady (975 km²), Anglesey (714 km²), Man (572 km²), Arran (427 km²), Wight (381 km²), Bute (122,2 km²) oraz Wyspy Scilly (16,3 km²). Łączna powierzchnia Wysp Brytyjskich wynosi 315 134 km².

Wyspy Brytyjskie leżą w całości na europejskim bloku kontynentalnym, od którego zostały oddzielone przez płytkie morza epikontynentalne dopiero w czwartorzędzie. Leżą w strefie fałdowań kaledońskich (Szkocja, Walia, północna Irlandia) i hercyńskich (Anglia, południowa Irlandia). Po uprzednim zrównaniu górotwory kaledońskie i hercyńskie w okresie fałdowań alpejskich zostały pocięte uskokami, zdyslokowane, przekształcone w zręby i zapadliskowe obniżenia.

Klimat Wysp Brytyjskich jest umiarkowany morski, kształtuje się pod przemożnym wpływem Oceanu Atlantyckiego, a szczególnie Prądu Zatokowego.

Wyspy Brytyjskie należą obecnie do dwóch państw: Irlandii i Wielkiej Brytanii. Położona na Morzu Irlandzkim wyspa Man posiada odrębny status polityczny i prawnie nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ani Unii Europejskiej (zobacz: Ustrój polityczny Wyspy Man)

Podział administracyjny Anglii
Regiony
Jednostki
poziomu
hrabstwa
Hrabstwa ceremonialne Anglii

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.