Wanda Warska

Wanda Warska (ur. 28 kwietnia 1930[1][2][3] lub 1932 w Poznaniu, zm. 6 lipca 2019 w Laskach)[4][5][6][7][8] – polska wokalistka jazzowa, wykonawczyni poezji śpiewanej i kompozytorka, artystka kabaretu literackiego „Piwnica pod Baranami” w Krakowie, od 1963 mieszkała w Warszawie, gdzie od 1967 prowadziła „Piwnicę Artystyczną” (zwaną też „Piwnicą Wandy Warskiej”)[9].

Wanda Warska
Wanda Warska (2006)

Wanda Warska (2006)
Data i miejsce urodzenia 28 kwietnia 1930 lub 1932
Poznań
Data i miejsce śmierci 6 lipca 2019
Laski
Instrumenty fortepian
Gatunki jazz
Zawód wokalistka, kompozytorka, poetka, malarka
Aktywność 1955–2016
Powiązania Andrzej Kurylewicz, Hot Club Melomani, Jazz Believers
Współpracownicy
Andrzej Kurylewicz
Instrument
fortepian
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RFN
2006.09.04. Wanda Warska and Andrzej Kurylewicz by Kubik
Andrzej Kurylewicz akompaniuje Wandzie Warskiej – Piwnica Artystyczna, Warszawa, 4 września 2006
Andrzej Kurylewicz, Wanda Warska (grób) 01
Grób Wandy Warskiej i Andrzeja Kurylewicza w katakumbach na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Życiorys

Absolwentka Średniej Szkoły Muzycznej i Szkoły Baletowej im. Stanisława Miszczyka w Poznaniu. Studiowała na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1954 występowała w zespole Jerzego Borowca MM 176[7].

Główna interpretatorka utworów Andrzeja Kurylewicza, którego żoną była od 1958 roku. W 1965 wspólnie założyli „Piwnicę Artystyczną”, która mieściła się najpierw przy Nowym Świecie 24, a od 1967 przy Rynku Starego Miasta w Warszawie[10].

Artystka zasłynęła wokalizą do filmu Pociąg (1959) Jerzego Kawalerowicza. Nagrała też muzykę do filmów: Pingwin (1964) Jerzego Stefana Stawińskiego, Wszystko na sprzedaż (1968) Andrzeja Wajdy i Karino (1977) Jana Batorego. Była wykonawczynią piosenek do słów Słowackiego, Norwida, Leśmiana, Tuwima, Osieckiej i innych. Występowała w Europie, a także na Kubie i w Wenezueli[11].

W 2016 przeszła udar mózgu.

Wanda Warska zmarła 6 lipca 2019 w Laskach pod Warszawą[8]. Została pochowana na Starych Powązkach 11 lipca 2019 roku, uroczystości pogrzebowe miały państwowy charakter[2].

Była matką filozofki, poetki i tłumaczki Gabrieli Kurylewicz.

Nagrody i wyróżnienia

Dyskografia

LP

Albumy CD

  • A Paris[18] (1992)
  • Stanisław Wyspiański: Jakżesz ja się uspokoję[19] (2002)
  • Piosenki z Piwnicy[20] (2004)
  • Domowe piosenki (2016)

Filmografia

  • Piwnica Wandy Warskiej (film muzyczno-dokumentalny)[1] (1979)

Przypisy

  1. a b Piwnica Wandy Warskiej w bazie filmpolski.pl
  2. a b Uroczystości pogrzebowe Wandy Warskiej. PolskieRadio24.pl, 2019-07-11. [dostęp 2019-07-11].
  3. Data na nagrobku, zob. Plik:Andrzej Kurylewicz, Wanda Warska (grób) 01.jpg.
  4. Wanda Warska w bazie IMDb (ang.)
  5. a b Wanda Warska, culture.pl [dostęp 2019-07-12].
  6. Warska Wanda, Encyklopedia PWN [dostęp 2019-07-12].
  7. a b Warska, Wanda – Osoby – Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki, bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2019-07-07].
  8. a b Nie żyje wokalistka jazzowa Wanda Warska, tvp.info, 7 lipca 2019 [dostęp 2019-07-07].
  9. Piwnica Artystyczna Kurylewiczów – Forma Teatr Instytut Sztuki i Badań Filozoficznych, www.piwnica-forma.waw.pl [dostęp 2019-07-07].
  10. Piwnica Wandy Warskiej nie zginie. zw.com.pl, 2011-01-24.
  11. Wanda Warska. Biblioteka Polskiej Piosenki [dostęp 2016-10-31].
  12. Rejestr Nagrodzonych Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy 1996-2009.
  13. M.P. z 2000 r. nr 17, poz. 383 – poz. 5.
  14. Spotkanie Jubileuszowe Z Wandą Warską. ochteatr.com.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-19)].
  15. Wanda Warska – Jazz '58. discogs.com [dostęp 2019-01-05].
  16. Somnambulicy.bibliotekapiosenki.pl.
  17. Pieśni i fraszki Jana z Czarnolasu. bibliotekapiosenki.pl.
  18. A Paris. bibliotekapiosenki.pl.
  19. Jakżeż ja się uspokoję. bibliotekapiosenki.pl.
  20. Piosenki z Piwnicy. bibliotekapiosenki.pl.

Linki zewnętrzne

1932 w muzyce

Wydarzenia muzyczne w 1932 roku.

28 kwietnia

28 kwietnia jest 118. (w latach przestępnych 119.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 247 dni.

Andrzej Dąbrowski (piosenkarz)

Andrzej Dąbrowski (ur. 13 kwietnia 1938 w Wilnie) – polski piosenkarz, perkusista, kompozytor, dziennikarz, fotografik, a także kierowca rajdowy (wicemistrz Polski w rajdach samochodowych w 1957).

Absolwent krakowskiego Liceum Muzycznego oraz Wydziału Instrumentalnego Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie (w klasie perkusji Józefa Stojki).

Od 1981 honorowy członek Związku Profesjonalnych Muzyków w Fort Worth w Teksasie. Jako fotografik miał pięć wystaw indywidualnych.

W 2005 uczestniczył w koncercie Wiosna Polaków. W 2013 brał udział w jubileuszowym 50. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Ponownie na deskach opolskiej sceny wystąpił w 2017 i 2018.

Andrzej Przybielski

Andrzej Grzegorz Przybielski (ur. 9 sierpnia 1944 w Bydgoszczy, zm. 9 lutego 2011 tamże) – polski trębacz jazzowy, związany z polską sceną awangardową i free jazzową.

Andrzej Szmidt

Andrzej Szmidt (ur. 1933 w Lyonie, zm. 18 grudnia 2006 w Warszawie), polski poeta, członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, laureat literackiej Nagrody Czesława Miłosza z 1992 roku (za tom wierszy „Skrzypeczki”).

Ukończył polonistykę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od 1958 związany z miesięcznikiem Więź, gdzie prowadził dział poezji. Zadebiutował w 1966 tomem poezji „Malowanki”. Następnie ukazały się: „Złożenie broni”, „Szczoteczka do sumienia”, „Wyrok nieprawomocny”, „Skrzypeczki”, „Modne ubranko”, „Wiersze wybrane', „Zapiski”.

Jego wiersz pt. „Taki pejzaż” śpiewały Ewa Demarczyk i Wanda Warska.

Jest pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

Cyrograf dojrzałości

Cyrograf dojrzałości – polski film fabularny w reżyserii Jana Łomnickiego z 1967 (premiera filmu miała miejsce trzy lata później).

Scenariusz filmu przygotował Jerzy Krzysztoń na podstawie własnego opowiadania pod tym samym tytułem, którego było częścią zbioru Złote gody z 1964.

Za plenery przy realizacji posłużył Sulejówek i Piotrków Trybunalski. Śpiew w ścieżce dźwiękowej wykonała Wanda Warska (żona kompozytora muzyki do filmu, Andrzeja Kurylewicza).

Głównym bohaterem filmu jest Wiktor z niewielkiego miasta, który właśnie zdał egzamin dojrzałości i skończył 18 lat. Świeżo upieczony maturzysta odczuwa swobodę po zakończeniu nauki i ma zamiar zaznać rozrywki, jednak do tego celu potrzebuje pieniędzy, a mianowicie kwotę 50 złotych. Ojciec odmawia udzielenia mu takiej sumy, zachęcając go do pracy, więc syn wychodzi na miasto szukając źródła. Jego zuchwałość, dobry nastrój, odważne plany i marzenia na przyszłość przeplatają się z refleksyjną obserwacją świata i rozczarowaniem ludźmi. Niezależnie od tego zasadą Wiktora pozostaje honorowość.

Gabriela Kurylewicz

Gabriela Kurylewicz (ur. 23 czerwca 1971 w Warszawie) – polska filozof, doktor nauk humanistycznych (2003), nauczycielka akademicka, poetka i tłumaczka.

Kamil Urbański

Kamil Urbański (ur. 1981 r. w Starachowicach ) - polski kompozytor, pianista jazzowy, aranżer. Absolwent Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach .

Laureat wielu nagród, m.in. na Warszawskim Festiwalu Pianistów Jazzowych , Bielskiej Zadymce Jazzowej , czy Nagrody Polskiego Przemysłu Fonograficznego Fryderyk .

Od 2010 r. wraz z Jędrzejem Łaciakiem współtworzy wyróżniane wielokrotnie Interplay Jazz Duo .

W latach 2004 – 2012 związany z Piwnicą Artystyczną Wandy Warskiej

i Andrzeja Kurylewicza w Warszawie .

Współpracował m.in. z takimi artystami jak: Wanda Warska, Andrzej Kurylewicz, Stanisław Soyka, Aga Kiepuszewska, Gaba Kulka, Kwartet Wilanów, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus .

Karino

Karino – polski serial obyczajowy z 1974 roku. Serial liczy 13 odcinków.

Karino (film)

Karino - polski film familijny z 1976 roku. Jest to kinowa wersja serialu telewizyjnego o tym samym tytule z 1974 roku.

Muzyka teatralna i telewizyjna

Muzyka teatralna i telewizyjna – album Andrzeja Kurylewicza (autora wszystkich kompozycji), Wandy Warskiej i Czesława Niemena. Płyta zawiera muzykę jazzową i rockową. Płyta została wydana na winylu w 1971 r. przez wytwórnię Polskie Nagrania Muza.

Osiecka (album)

Osiecka – solowy album Katarzyny Nosowskiej z piosenkami Agnieszki Osieckiej wydany 28 listopada 2008. Nagrania dotarły do 1. miejsca listy OLiS.

Część utworów, które znajdują się na albumie Nosowskiej została już wcześniej przygotowana i wykonana na specjalnym koncercie w Teatrze Muzycznym Roma. Występ odbył się 15 września w ramach koncertu galowego XI edycji konkursu Pamiętajmy o Osieckiej.

Muzykę nagrano w Muzycznym Studiu Trójki im. Agnieszki Osieckiej w dniach 1–4 listopada 2008, natomiast wokale we wrocławskim studiu Fonoplastykon w dniach 5–9 listopada 2008.

W 2009 roku płyta została nagrodzona Fryderykiem w kategorii „Album Roku – Piosenka Poetycka”. 5 czerwca ukazała się edycja specjalna albumu, która zawiera dodatkowy nośnik DVD, na którym znajduje się 43 minutowy film ukazujący prace nad płytą. 9 września wydawnictwo uzyskało status dwukrotnej platynowej płyty. Łączny nakład przekroczył 60 tys. zestawów.

Piwnica pod Baranami

Piwnica pod Baranami (PpB) – kabaret literacki założony w 1956 w Krakowie. W Piwnicy powstawały przez lata piosenki i krótkie formy sceniczne.

Pięć oceanów

Agnieszka Osiecka – Pięć oceanów – 5-płytowa kompilacja, zawierająca utwory z tekstami napisanymi przez Agnieszkę Osiecką, która sama dokonała wyboru nagrań. Album został wydany w 1997 nakładem Polskiego Radia, w 2002 ukazała się jego reedycja.

1 października 2003 uzyskał w Polsce status podwójnej platynowej płyty.

Pociąg (film 1959)

Pociąg – czarno-biały polski film fabularny w reżyserii Jerzego Kawalerowicza z roku 1959. Film przedstawia losy pasażerów nocnego pociągu jadącego z Warszawy na Hel, skupiając się na dwóch osobach: meteorolożce Marcie (Lucyna Winnicka) oraz chirurgu Jerzym (Leon Niemczyk), którzy zrządzeniem losu znajdują się w jednym przedziale wagonu kolejowego. W tym samym czasie milicja poszukuje zbiegłego mordercy, który zarezerwował bilet w tym samym przedziale.

Scenariusz Pociągu, napisany przez Kawalerowicza wraz z Jerzym Lutowskim, oparty był na autentycznym epizodzie z życia reżysera. Film spotkał się z mieszanymi recenzjami polskich krytyków, lecz zyskał sławę za granicą: zdobył nagrodę techniczną imienia Georges’a Mélièsa na festiwalu filmowym w Wenecji. Na tym samym festiwalu doceniona została również rola Winnickiej.

Rękawczyn (województwo wielkopolskie)

Rękawczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Orchowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się zabytkowa drewniana chata nr 10 z 1798 roku, wpisana do krajowego rejestru zabytków pod nr 380/122 z 10.12.1984 r.

W okresie międzywojennym we wsi mieszkał Jerzy Waldorff; Wanda Warska zadedykowała mu swoją piosenkę "Zaproś nas do Trzemeszna" (1979), w której padają słowa: "zaproś nas do Trzemeszna, zaproś nas do Rękawczyna, przez Trzemżal do Rękawczyna".

15 września 1939 nad jeziorem Kamienieckim Niemcy rozstrzelali Jana Piechowiaka i jego 18-letniego syna Bolesława (pochowanych na cmentarzu w Kamieńcu). Na miejscu zbrodni znajduje się głaz pamiątkowy ze stosownymi tablicami.

VI Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu

VI Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu odbywał się od 27 do 30 czerwca 1968 roku.

Pierwszego dnia w opolskim amfiteatrze wystąpił Centralny Zespół Pieśni i Tańca Wojska Polskiego, który zaprezentował widowisko zatytułowane Piękna nasza Polska cała. W Maratonie Kabaretowym, który odbywał się w auli WSP w Opolu, wystąpili m.in. Jarema Stępowski, Alina Janowska, Wojciech Siemion, Wojciech Młynarski, Jan Pietrzak, Kazimierz Grześkowiak. Maraton prowadził Jacek Fedorowicz. Drugiego dnia festiwalu, po Premierach, zaprezentowano koncert Polska jazzowa pieśń i piosenka.

W Weronie

W Weronie – wiersz Cypriana Kamila Norwida napisany ok. 1847 roku, inspirowany historią Romea i Julii. Początkowo był tytułowany przez poetę jako Nad grobem Julii Capulleti w Weronie. Wiersz zbudowany jest z czterech strof tercynowych. W latach 70. XX wieku wiersz spopularyzowała piosenkarka Wanda Warska śpiewając go do muzyki Andrzeja Kurylewicza (na płycie Muzyka teatralna i telewizyjna).

Wanda (imię)

Wanda – imię żeńskie zapisane po raz pierwszy przez Wincentego Kadłubka, wcześniej nieznane. Według Kadłubka było to imię legendarnej władczyni Krakowa, córki Kraka. Początkowo, w XII-XIV w., zapisywane jako Węda lub Wanda. Stało się popularne w XIX w., w związku z romantyczną modą na średniowiecze.

Etymologia imienia Wanda nie została dotychczas jednoznacznie wyjaśniona. Może ono pochodzić od starosłowiańskiego słowa węda (czyli "wędka"; wymawianego w dawnej polszczyźnie z a nosowym: wanda; wedle Kroniki wielkopolskiej "uroda Wandy łowiła rycerzy"), litewskiego vandene ("rusałka") lub vanduo ("woda, fala"), niemieckiego Wenedka ("Łużyczanka, Słowianka") lub skrótu germańskich imion typu Wendelburg, Wendelgard. Jeszcze inna hipoteza mówi, że imię to powstało od nazwy plemienia Wandalów, lub wodza Chorwatów Avandzy wzmiankowanego przez X-wiecznego arabskiego kronikarza Al-Masudiego.

Imię Wanda pojawiło się najpierw w średniowiecznej literaturze polskiej (los księżniczki Wandy oprócz Kadłubka i Kroniki wielkopolskiej opisywał także Długosz). W XVII w. trafiło wraz z legendą o Wandzie do literatury francuskiej i niemieckiej. Występowało w operach Kurpińskiego (Zamek na Czorsztynie, czyli Bojomir i Wanda, 1819) i Dvořáka (Vanda, 1875) oraz w misterium Wanda Norwida (1851). Mityczna Wanda była uwieczniana przez malarzy, np. Piotrowskiego i Lessera. Imię to pojawiło się też wśród postaci literatury: Zawiszy Czarnego Słowackiego (1844-1845), Legendy Wyspiańskiego (1897), Oziminy Berenta (1911), Przedwiośnia Żeromskiego (1925), W dniu urodzin Wandy June Vonneguta (1970), Szatana z VII klasy Kornela Makuszyńskiego. Tytuł Wanda nosiło pierwsze polskie czasopismo kobiece (założone w 1818 r.). Imię to pojawiało się też w filmach, np. w Rybce zwanej Wandą, amerykańskiej komedii filmowej z 1988 r. Wanda Kraków to nazwa klubu sportowego założonego w tym mieście w 1949 r.

Jako imię chrzestne do przełomu XVIII/XIX stulecia na obszarze Polski i Niemiec było praktycznie niespotykane; zaczęto je częściej nadawać w XIX w. W drugiej połowie XIX i w pierwszej XX w. należało do imion popularnych w Polsce. Nadawane było i jest też w innych krajach, np. w Stanach Zjednoczonych cieszyło się popularnością w latach 1930-1959 (należy do 60 imion kobiecych najczęściej nadawanych w tym czasie).

W 2004 r. imię Wanda nosiło 154 998 kobiet w Polsce (39. miejsce wśród imion kobiecych pod względem popularności), niemniej jednak obecnie nadawane jest rzadko (kilkadziesiąt nadań rocznie).

Wanda imieniny obchodzi 26 stycznia, 23 czerwca.

Odpowiedniki w innych językach:

ang. – Wanda

czeski – Vanda

franc. – Wanda, Vanda

hiszp. – Vanda

łac. – Wanda, Vanda

niem. – Wanda

ros. – Ванда (Wanda)

węg. – Vanda

wł. – VandaZnane osoby o tym imieniu:

Wanda Błeńska (1911-2014), lekarka, misjonarka

Wanda Bacewicz (1914-2011), poetka, dziennikarka

Wanda Chodkowska (1905-1944), zakonnica, żołnierz Armii Krajowej

Wanda Chotomska (1929-2017), poetka, pisarka

Wanda Dąbrowska (1884-1974), bibliotekarka

Wanda Dobaczewska (1892-1980), pisarka, poetka

Wanda Gertz (1896-1958), żołnierz Legionów Polskich i Kedywu

Wanda Gołkowska (1925-2013), malarka

Wanda Gosławska (ur. 1922), artystka plastyk, ceramiczka i rzeźbiarka

Wanda Jackson (ur. 1937), piosenkarka

Wanda Jakubowska (1907-1998), reżyser filmowy

Wanda Klaff (1922-1946), nadzorczyni SS, zbrodniarka wojenna

Wanda Kwietniewska (ur. 1957), piosenkarka

Wanda Landowska (1877-1959), klawesynistka, kompozytorka

Wanda Łuczycka (1907-1996), aktorka

Wanda Malczewska (1822-1896), Czcigodna Sługa Boża Kościoła, mistyczka

Wanda Łyżwińska (ur. 1953), polityk

Wanda Neumann (ur. 1945), aktorka

Wanda Nowicka (ur. 1956), polska działaczka społeczna, wicemarszałek Sejmu RP

Wanda Opęchowska (1888-1955), działaczka społeczna, instruktorka harcerska

Wanda Panfil-González (ur. 1959), lekkoatletka, maratonka

Wanda Paklikowska-Winnicka (ur. 1911-2001), artysta plastyk

Wanda Pieniężna (1897-1967) - dziennikarka, działaczka społeczno-oświatowa, nauczycielka i posłanka na Sejm PRL II kadencji

Wanda Polańska (ur. 1931), śpiewaczka operetkowa

Wanda Półtawska (ur. 1921), polska lekarka

Wanda Rapaczyńska (ur. 1947), polska bizneswoman

Wanda Rewieńska (1897-1942), działaczka niepodległościowa, harcmistrzyni, geograf

Wanda Rolbieska (1876-1952), nauczycielka

Wanda Rutkiewicz (1943-1992), himalaistka

Wanda Siemaszkowa (1867-1947), aktorka, reżyser

Wanda Stanisławska-Lothe (1910-1985), aktorka

Wanda Szuman (1890-1994), działaczka społeczna, pedagog

Wanda Truszkowska (1917-2004), botanik, fitopatolog

Wanda Warska (1932-2019), wokalistka

Wanda Wasilewska (1905-1964), działaczka komunistyczna, pisarka

Wanda Wermińska (1900-1988), śpiewaczka operowa

Wanda Wiłkomirska (ur. 1929), skrzypaczka

Wanda Zeman (1952-2012), montażystka filmowa

Wanda Zieleńczyk (1920-1943), poetka

Wanda Żółkiewska (1909-1989), autorka literatury dziecięcej

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.