Rodzaj (biologia)

Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Kategoriami pomocniczymi dla rodzaju są nadrodzaj (supergenus) i podrodzaj (subgenus).

Biological classification L Pengo vflip pl
Schematyczne przedstawienie podstawowych jednostek używanych w klasyfikacji biologicznej. Kolejno od góry: życie, domena, królestwo, typ (w zoologii) lub gromada (w botanice), gromada (w zoologii) lub klasa (w botanice), rząd, rodzina, rodzaj i gatunek

Naukowa nazwa rodzaju

Zasady tworzenia nazw rodzajowych i gatunkowych opisują Międzynarodowe Kodeksy Nomenklatury Botanicznej, Zoologicznej i Bakterii.

Rodzajowi nadawana jest unikatowa i uninominalna (jednoczłonowa) nazwa, która wchodzi w skład binominalnej (dwuczłonowej) nazwy gatunkowej oraz trynominalnej (trójczłonowej) nazwy podgatunku.

Nazwa rodzaju jest rzeczownikiem w mianowniku liczby pojedynczej, pochodzącym z greki, łaciny lub zlatynizowania z innego języka. Ma określony rodzaj gramatyczny (ang. gender) – męski, żeński lub nijaki – zależny od słowa, od którego ta nazwa pochodzi. Naukową nazwę rodzaju zapisuje się zawsze wielką literą i krojem pisma odróżniającym ją od pozostałego tekstu, a identycznym z krojem epitetu gatunkowego, jeśli wchodzi w skład nazwy gatunku.

Na przykład:

  1. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.
  2. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.
  3. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.
  4. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.

Tradycyjnie w tekście prostym stosuje się kursywę (przykład 1).

Autor nazwy rodzajowej

Po nazwie podawane jest nazwisko autora i – oddzielona przecinkiem – data pierwszej publikacji, np. Cardinalis Bonaparte, 1838.

Typy nomenklatoryczne

Typem nomenklatorycznym rodzaju jest gatunek typowy, czyli gatunek w oparciu o który został opisany dany rodzaj, natomiast na podstawie rodzaju typowego opisywana jest rodzina.

Pozycja taksonomiczna

Wyższą od rodzaju kategorią podstawową jest rodzina, niższą gatunek. Pozycja rodzaju w układzie hierarchicznym (z uwzględnieniem kategorii pomocniczych) wygląda następująco.

  • rodzina
  • podrodzina
  • nadrodzaj
  • rodzaj
  • podrodzaj
  • gatunek

Zobacz też

Bibliografia

  1. International Code of Zoological Nomenclature (ang.). International Commission on Zoological Nomenclature, 1999. [dostęp 27 lutego 2010].

Linki zewnętrzne

  • Nomenclator Zoologicus – indeks nazw rodzajowych w nomenklaturze zoologicznej od 1758 do 2004
  • ZooBank – oficjalny rejestr nomenklatury zoologicznej Międzynarodowej Komisji Nomenklatury Zoologicznej (ICZN)
Kategorie systematyczne
zoologiczne
botaniczne

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.