Rip Torn

Rip Torn, właśc. Elmore Rual Torn Jr.[1][2][3] (ur. 6 lutego 1931 w Temple, zm. 9 lipca 2019 w Lakeville[4]) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy i telewizyjny pochodzenia niemieckiego. Laureat nagrody Emmy za rolę Artiego w sitcomie HBO The Larry Sanders Show[5], siedmiokrotnie nominowany do tej nagrody[6]. Także zdobywca nominacji do Oscara.

Rip Torn
Rip Torn (2005)
Rip Torn (2005)
Imię i nazwisko Elmore Ruel Torn Jr.
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1931
Temple, Teksas
Data i miejsce śmierci 9 lipca 2019
Lakeville, Connecticut
Zawód aktor, komik, producent, reżyser
Współmałżonek Ann Wedgeworth
(1955–1961; rozwód)
Geraldine Page
(1963–1987; jej śmierć)
Amy Wright
(1989–2019; jego śmierć)
Lata aktywności 1956–2016

Życiorys

Urodził się w Temple w Teksasie jako syn ekonomisty Elmore’a Ruala Torna Sr. i Thelmy Torn (z domu Spacek)[7], ciotka Sissy Spacek[6]. W 1948 ukończył Taylor High School w Taylor. Uczęszczał do korpusu kadetów Teksańskiego Uniwersytetu Rolniczo-Mechanicznego. W 1953 ukończył Uniwersytet Teksański w Austin[6]. Uczył się aktorstwa pod kierunkiem prof. Bena Payne’a, a po ukonczeniu studiów odbył służbę wojskową[7].

Po raz pierwszy pojawił się na ekranie jako dentysta w dramacie Elii Kazana Baby Doll (1956) z Karlem Maldenem. Studiował w Actors Studio u Lee Strasberga. Od 24 marca 1955 do 17 listopada 1956 zastępując Bena Gazzarę grał postać Bricka w spektaklu Tennessee Williamsa Kotka na gorącym blaszanym dachu[8]. Potem w zastępstwie za Paula Newmana od 10 marca 1959 do 30 czerwca 1960 występował w roli Chance’a Wayne’a w przedstawieniu Tennessee Williamsa Słodki ptak młodości, za którą był nominowany do Theatre World Award i Tony Award.

Rip Torn at the 47th Emmy Awards
Rip Torn podczas 47 rozdania nagród Emmy (1994)

Za rolę Marsha Turnera w Moje Cross Creek (Cross Creek, 1983) na podstawie książki Marjorie Kinnan Rawlings zdobył nominację do Oscara. Postać Lewisa Slatona w miniserialu CBS The Atlanta Child Murders (1985) przyniosła mu nominację do nagrody Emmy. Zadebiutował jako reżyser komediodramatu Telefon (The Telephone, 1988) z Whoopi Goldberg. Jako Artie w sitcomie HBO The Larry Sanders Show (1992–98) zdobył Emmy 1996 oraz pięć nominacji do tej nagrody (1993, 1994, 1995, 1997 i 1998).

W 1998 roku za postać Zeda w komedii Barry’ego Sonnenfelda Faceci w czerni (Men in Black, 1997) był nominowany do Nagrody Satelity. Za rolę Warrena Shutta w serialu CBS Szpital Dobrej Nadziei (Chicago Hope, 1996) i jako Don Geiss w serialu Rockefeller Plaza 30 (2008) otrzymał nominację do nagrody Emmy.

W 2010 użyczył głosu Hefajstosowi do gry God of War III. W 2011 wystąpił w teledysku grupy They Might Be Giants „Can't Keep Johnny Down.”[6]

15 stycznia 1955 poślubił Ann Wedgeworth, z którą miał córkę Danae. W 1961 roku rozwiedli się. 8 września 1963 ożenił się z Geraldine Page, z którą miał córkę Angelicę (ur. 17 lutego 1964) oraz dwóch synów: Tony’ego i Jonathana. 13 czerwca 1987 Geraldine Page zmarła na zawał mięśnia sercowego w wieku 62 lat. W 1989 poślubił Amy Wright, z którą ma dwie córki: Claire i Katie[9].

Zmarł 9 lipca 2019 w swoim domu w Lakeville w Connecticut, w otoczeniu rodziny, w wieku 88 lat[10][11].

Filmografia

Filmy fabularne

Seriale telewizyjne

Przypisy

  1. Personalidade: Rip Torn (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2017-10-31].
  2. Rip Torn (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2017-10-31].
  3. Rip Torn (ang.). Listal. [dostęp 2017-10-31].
  4. Althea Legaspi (2019-07-10): Rip Torn, Veteran Actor and ‘Larry Sanders Show’ Star, Dead at 88 (ang.). „Rolling Stone”. [dostęp 2019-07-10].
  5. Mike Barnes (2019-07-09): Rip Torn, Artie the Producer on 'The Larry Sanders Show,' Dies at 88 (ang.). „The Hollywood Reporter”. [dostęp 2019-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-10)].
  6. a b c d Fast Facts (ang.). „TV Guide”. [dostęp 2017-10-31]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  7. a b Rip Torn Biography (1931-) (ang.). FilmReference.com. [dostęp 2017-10-31].
  8. Rip Torn (ang.). Internet Broadway Database. [dostęp 2017-10-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-10)].
  9. Rip Torn (6 de Fevereiro de 1931) (port.). Filmow. [dostęp 2017-10-31].
  10. Zmarł Rip Torn. Znany z „Facetów w czerni” aktor miał 88 lat (pol.). Onet.pl. [dostęp 2019-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-10)].
  11. Andrew Pulver (2019-07-10): Rip Torn, cult actor and Artie in the Larry Sanders Show, dies aged 88 (ang.). „The Guardian”. [dostęp 2019-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-10)].

Bibliografia

Actors Studio

Actors Studio – amerykańskie stowarzyszenie zrzeszające aktorów, reżyserów teatralnych i dramatopisarzy. Zostało założone w 1947 roku przez Elię Kazana, Cheryl Crawford i Roberta Lewisa. W 1949 roku dołączył Lee Strasberg, który został jego kierownikiem w 1952 roku.

Z założenia był to rodzaj warsztatów aktorskich, a nie szkoła. Actors Studio przyświecało założenie realizmu w grze aktorskiej (metoda Stanisławskiego).

W warsztatach Actors Studio uczestniczyli m.in. Marlon Brando, James Dean, Dustin Hoffman, Tom Cruise, Al Pacino i Robert De Niro.

Człowiek, który spadł na ziemię (film 1976)

Człowiek, który spadł na ziemię – brytyjski film (dramat sci-fi) z 1976 roku w reżyserii Nicolasa Roega. Adaptacja filmowa powieści Waltera Tevisa o tym samym tytule.

Zdjęcia nagrywano głównie w Nowym Meksyku w 1975 roku. Premiera filmu miała miejsce 18 marca 1976 w Londynie.

Faceci w czerni

Faceci w czerni (tyt. oryg. Men in Black) – film produkcji amerykańskiej w reżyserii Barry’ego Sonnenfelda z roku 1997.

Faceci w czerni II

Faceci w czerni II – film produkcji amerykańskiej w reżyserii Barry’ego Sonnenfelda z roku 2002.

Maria Antonina (film 2006)

Maria Antonina (ang. Marie Antoinette) – amerykańsko-francusko-japoński dramat biograficzno-kostiumowy w reżyserii Sofii Coppoli opisujący życie francuskiej królowej Marii Antoniny, żony króla Ludwika XVI. Scenariusz filmu luźno nawiązuje do biografii królowej pt. Maria Antonina. Podróż przez życie autorstwa Antonii Fraser. Rolę tytułową gra w nim Kirsten Dunst, a w pozostałych rolach m.in. Jason Schwartzman, Judy Davis i Rip Torn. Światowa premiera filmu odbyła się na Festiwalu w Cannes 24 maja 2006, natomiast premiera w Polsce – 5 stycznia 2007. Film pochodzi z wytwórni Sony Pictures Entertainment i Columbia Pictures.

Moje Cross Creek

Moje Cross Creek - amerykański film biograficzny z 1983 roku na podstawie książki Marjorie Kinnan Rawlings.

Nadine

Nadine – amerykański film komediowy z 1987 roku oparty na scenariuszu i reżyserii Roberta Bentona. Wyprodukowany przez TriStar Pictures. Główne role w filmach zagrali Jeff Bridges i Kim BasingerPremiera filmu miała miejsce 7 sierpnia 1987 roku w Stanach Zjednoczonych.

Norman Mailer

Norman Kingsley Mailer, właśc. Nachum Molech Mailer (ur. 31 stycznia 1923 w Long Branch, zm. 10 listopada 2007 w Nowym Jorku) – amerykański powieściopisarz, eseista, dziennikarz, scenarzysta i reżyser filmowy, dwukrotny laureat Nagrody Pulitzera.

W swoich utworach często podejmował aktualną problematykę (twórczość o charakterze reportażowym i publicystycznym), krytykował współczesne amerykańskie społeczeństwo i jego obyczaje.

Obiekt pożądania

Obiekt pożądania (Love Object) – amerykański film fabularny, umiejętnie łączący konwencje horroru, czarnej komedii oraz erotyki. Główną rolę powierzono Desmondowi Harringtonowi (Droga bez powrotu). Początkowo film miał zostać wydany na rynku wideo, spotkał się jednak z przychylnością krytyki, automatycznie trafiając do kin.

Operacja Bekon

Operacja „Bekon” (ang. Canadian Bacon) – amerykańska komedia z roku 1995. Jest jedynym filmem fabularnym autorstwa Michaela Moore’a niemającym cech dokumentu.

Scooby Doo podbija Hollywood

Scooby Doo podbija Hollywood (ang. Scooby-Doo Goes Hollywood) – film animowany z roku 1979, pierwszy na podstawie serii Scooby Doo.

Film emitowany obecnie na kanale Boomerang w Kinie Boomerang, dawniej był również emitowany przez Cartoon Network w Kinie CN.

Słodki ptak młodości (film 1962)

Słodki ptak młodości – amerykański dramat filmowy z 1962 roku, ekranizacja sztuki Tennessee Williamsa.

Torn

Osoby:

David Torn - amerykański kompozytor

Rip Torn - amerykański aktorInne:

Torn - album zespołu EvergreyZobacz też:

Thorn

W obronie życia

W obronie życia - amerykański melodramat z 1991 roku.

Zakręcony (film 1998)

Zakręcony (org. Senseless) – amerykański film komediowy z 1998 roku.

Zły urok

Zły urok – amerykański komediodramat z 1982. Główne role w filmie zagrali Bette Midler, Rip Torn oraz Ken Wahl. Reżyserem filmu jest Don Siegel, który podczas produkcji filmu doznał ataku serca. Był to ostatni obraz filmowca.

Śpiączka (film)

Śpiączka (ang. Coma) – thriller medyczny produkcji amerykańskiej; adaptacja bestsellera Robina Cooka w reżyserii Michaela Crichtona. Światowa data premiery przypadła na styczeń 1978. W Polsce film był wyświetlany w kinach i emitowany w TV (TVP, TCM) pod oryginalnym tytułem.

Ścieżka dźwiękowa jest autorstwa Jerry’ego Goldsmitha.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.