Parafia

Parafia (z łac. parochia, paroecia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).

Historia

Powstanie instytucji parafii wiąże się z rozprzestrzenieniem chrześcijaństwa na tereny wiejskie. Ostatecznie znaczenie i rolę parafii określił sobór laterański IV (1215). W średniowiecznej Polsce parafie obejmowały kilka lub kilkanaście wsi. Były one powiązane z własnością ziemską: właściciel, zazwyczaj świecki, utrzymywał patronat nad kościołami, co dawało mu prawo przedstawiania kandydata na plebanię (od XII w. proboszcza określano terminem „pleban”, z łac. plebanus). Wierni w parafiach byli zobowiązani do ponoszenia różnych świadczeń, jak dziesięcina czy świętopietrze. W parafiach powstawały czasem konfraternie wiernych, zajmujące się dobroczynnością, pokutą i modlitwą, a nawet zarządzaniem majątkiem parafii (tzw. warsztaty).

W średniowieczu parafie wypełniały wielorakie funkcje. W Polsce od XIII w. przy zamożniejszych parafiach zaczęły powstawać podstawowe szkoły parafialne, a w miastach także szpitale. W wielu krajach parafie były też traktowane jako najniższy szczebel administracji państwowej (w Polsce podział na parafie wyrugował wcześniejszy podział administracyjny na opola).

Szacuje się, że na początku XIII w. w dzisiejszych granicach Polski istniało już ok. 1000 parafii. 300 lat później było ich już niemal sześciokrotnie więcej, a ok. 1772 roku 4700. Według pallotyńskiego Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego w poł. 2003 roku w Polsce istniało ok. 10 050 parafii katolickich (w tym parafie zakonne). W roku 2006 liczba parafii wzrosła – według spisu pod redakcją naukową ks. Witolda Zdaniewicza SAC, ks. Sławomira Zaręby i Roberta Stępisiewicza – do 10 162; w parafiach tych działa 29 490 kapłanów, w tym 5 674 zakonników.

Poza świętami obchodzonymi przez cały Kościół Katolicki bardzo ważnym wydarzeniem w parafii jest uroczystość odpustowa obchodzona w dniu wspomnienia jej patrona, lub w najbliższą niedzielę po tym dniu. Liczba odpustów parafialnych nie jest stała. W niektórych parafiach jest tylko jedna taka uroczystość w ciągu roku, w innych zdarza się nawet kilka odpustów parafialnych. Uczestnictwo w tej uroczystości wiąże się z możliwością uzyskania odpustu zupełnego.

Jednym ze źródeł finansowania parafii są datki i darowizny przekazywane przez wiernych. Darowizny przekazywane na rachunek bankowy parafii można odliczyć od dochodu darczyńcy jako darowizny na cele kultu religijnego (na realizację obrzędów czy innych czynności religijnych)[1].

Parafia w świetle Kanonu Prawa Kanonicznego z 1983

Według KPK tworzenie parafii należy do wyłącznej kompetencji biskupa diecezjalnego (kan. 515 § 2). Ten sam kodeks w kan. 518 wyróżnia parafie terytorialne – leżące na określonym terytorium i personalne, do których należy grupa wiernych określona według obrządku, języka, narodowości, albo w inny sposób. Raz na 5 lat każda parafia powinna być zwizytowana przez biskupa diecezjalnego. Parafia powinna posiadać własną pieczęć oraz własny zbiór dokumentów (kan. 535).

Inne znaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. Zamiast do koperty przelej pieniądze na konto parafii na PRNews.pl (Dostęp: 2012-01-25).
Chicago

Chicago ([ʃɪˈkɑ:gəʊ]) – miasto w Stanach Zjednoczonych, położone nad jeziorem Michigan w stanie Illinois.

Chicago stanowi trzecie pod względem wielkości i zaludnienia miasto w Stanach Zjednoczonych po Nowym Jorku i Los Angeles.

Jest głównym centrum biznesowym, kulturalnym oraz naukowym Środkowego Zachodu Stanów Zjednoczonych. Najbliższymi i największymi przedmieściami Chicago są miasta Niles, Elmhurst, Melrose Park, Franklin Park, Cicero, Joliet, Addison, Evanston, Schaumburg, Wood Dale. Chicago bywa określane mianem „Wietrznego miasta” (ang. Windy City).

Civil parish

Civil parish (w dosłownym tłumaczeniu „parafia cywilna”) – jednostka samorządu terytorialnego najniższego szczebla, występująca na dużej części (lecz nie całości) obszaru Anglii, podobna charakterem do polskiej jednostki pomocniczej gminy.

Dekanat Brzeg Dolny

Dekanat Brzeg Dolny – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 9 parafii:

parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Bagno

parafia Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel → Brzeg Dolny

parafia Matki Bożej Królowej Polski → Brzeg Dolny

parafia Chrystusa Króla → Brzeg Dolny

parafia św. Michała Archanioła → Krzydlina Mała

parafia św. Walentego Męczennika → Lubiąż

parafia Podwyższenia Krzyża Świętego → Rościsławice

parafia św. Mikołaja i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Stobno

parafia św. Michała Archanioła → Uraz

Dekanat Kąty Wrocławskie

Dekanat Kąty Wrocławskie – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 11 parafii:

parafia św. Filomeny → Gniechowice

parafia Wniebowstąpienia Pana Jezusa → Jaszkotle

parafia śś. Piotra i Pawła → Kąty Wrocławskie

parafia Podwyższenia Krzyża Świętego → Kostomłoty

parafia Trójcy Świętej → Małkowice

parafia św. Katarzyny → Piotrowice

parafia św. Anny → Ramułtowice

parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny → Smolec

parafia Podwyższenia Krzyża Świętego → Sośnica

parafia św. Jadwigi → Świdnica Polska

parafia św. Wawrzyńca → Wawrzeńczyce

Dekanat Namysłów wschód

Dekanat Namysłów wschód – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej. Powstał 1 stycznia 2009 roku.

W skład dekanatu wchodzi 10 parafii:

parafia Wszystkich Świętych → Głuszyna

parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny → Kowalowice

parafia śś. Piotra i Pawła → Namysłów

parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny → Siemysłów

parafia św. Jana Chrzciciela → Smogorzów

parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Marcina → Strzelce

parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny → Szymonków

parafia św. Jacka → Wierzbica Górna

parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Włochy

parafia św. Wawrzyńca → Woskowice Małe

Dekanat Namysłów zachód

Dekanat Namysłów zachód (do 1 stycznia 2009 Dekanat Namysłów) – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 9 parafii:

parafia św. Anny → Bąkowice

parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny→ Biestrzykowice

parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Ligota Książęca

parafia św. Michała Archanioła → Michalice

parafia św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary → Namysłów

parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa → Przeczów

parafia Podwyższenia Krzyża Świętego → Smarchowice Wielkie

parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa → Świerczów

parafia św. Mikołaja → Wilków koło NamysłowaDziekani:

Ks.Józef Wojdak (2009-2013)

Ks.Krzysztof Szczeciński (2013-nadal)

Dekanat Oleśnica zachód

Dekanat Oleśnica zachód – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 9 parafii:

parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski → Borowa Oleśnicka

parafia św. Mikołaja → Brzezia Łąka

parafia św. Michała Archanioła → Długołęka

parafia Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel → Dobra

parafia św. Jadwigi → Dobroszyce

parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski → Januszkowice

parafia św. Jana → Oleśnica Śląska

parafia Najświętszej Maryi Panny Fatimskiej → Oleśnica

parafia Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej → Siekierowice.

Dekanat Oława

Dekanat Oława – dekanat w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 12 parafii:

parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny → Domaniów

parafia Znalezienia Krzyża Świętego → Godzikowice

parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa → Kotowice

parafia św. Marcina Biskupa → Marcinkowice

parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa → Niwnik

parafia Matki Bożej Różańcowej → Oława

parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła → Oława

parafia Miłosierdzia Bożego → Oława

parafia Najświętszej Marii Panny Matki Pocieszenia → Oława

parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej → Oława-Nowy Otok

parafia św. Marii Magdaleny → Osiek koło Oławy

parafia św. Mikołaja → Wierzbno

Dekanat Prusice

Dekanat Prusice – dekanat w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 10 parafii:

parafia św. Marcina → Barkowo

parafia Podwyższenia Krzyża Pańskiego → Korzeńsko

parafia św. Judy Tadeusza i św. Antoniego Padewskiego → Oborniki Śląskie

parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa → Oborniki Śląskie

parafia św. Jana Chrzciciela → Powidzko

parafia św. Jakuba → Prusice

parafia św. Karola Boromeusza → Radziądz

parafia Matki Bożej Częstochowskiej → Skokowa

parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny → Strupina

parafia Trójcy Świętej → Żmigród

Dekanat Trzebnica

Dekanat Trzebnica – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 11 parafii:

parafia Miłosierdzia Bożego → Boleścin

parafia św. Wawrzyńca → Cerekwica

parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa → Czeszów

parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny → Koczurki

parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika → Kryniczno

parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Łozina

parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła → Trzebnica

parafia św. Bartłomieja i św. Jadwigi → Trzebnica

parafia św. Michała Archanioła → Wszemirów

parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny → Wysoki Kościół

parafia św. Jadwigi Śląskiej → Zawonia

Dekanat Wołów

Dekanat Wołów – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 9 parafii:

parafia Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel → Głębowice

parafia św. Marcina → Krzelów

parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny → Małowice

parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny → Moczydlnica Klasztorna

parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny → Piskorzyna

parafia św. Michała Archanioła → Smogorzów Wielki

parafia św. Michała Archanioła → Wińsko

parafia św. Wawrzyńca → Wołów

parafia św. Karola Boromeusza → Wołów

Dekanat Wrocław Katedra

Dekanat Wrocław Katedra – dekanat w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 13 parafii:

Parafia Najświętszego Imienia Jezus → Wrocław

Parafia Najświętszego Serca Jezusowego → Wrocław

Parafia Najświętszej Maryi Panny na Piasku → Wrocław

Parafia św. Bonifacego → Wrocław

Parafia cywilno-wojskowa św. Elżbiety → Wrocław

Parafia św. Jana Chrzciciela → Wrocław

Parafia św. Macieja (Centralny Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego) → Wrocław

Parafia św. Michała Archanioła → Wrocław

Parafia św. Wawrzyńca → Wrocław

Parafia Świętego Krzyża → Wrocław

Parafia Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia → Wrocław-Kowale

Parafia Opieki św. Józefa → Wrocław-Ołbin

Parafia Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej → Wrocław-Zalesie

Dekanat Wrocław Krzyki

Dekanat Wrocław Krzyki – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 10 parafii:

Parafia św. Andrzeja Apostoła → Bielany Wrocławskie

Parafia św. Wojciecha Biskupa i Męczennika → Domasław

Parafia Miłosierdzia Bożego → Rzeplin

Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Tyniec Mały

Parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski → Wrocław-Klecina

Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny → Wrocław-Krzyki

Parafia Trójcy Świętej → Wrocław-Krzyki

Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Wrocław-Ołtaszyn

Parafia św. Anny → Wrocław-Oporów

Parafia św. Ojca Pio z Pietrelciny → Wrocław-Partynice

Dekanat Wrocław północ I (Osobowice)

Dekanat Wrocław północ I (Osobowice) – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 11 parafii:

Parafia św. Mikołaja w Pęgowie → Pęgów

Parafia św. Anny → Szewce

Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego → Strzeszów

Parafia św. Alberta Wielkiego → Wrocław-Sołtysowice

Parafia św. Anny → Wrocław-Widawa

Parafia św. Antoniego → Wrocław

Parafia św. Jadwigi → Wrocław-Świniary

Parafia Najświętszej Maryi Panny Bolesnej → Wrocław-Różanka

Parafia Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła → Wrocław-Polanowice

Parafia Odkupiciela Świata → Wrocław

Parafia św. Teresy od Dzieciątka Jezus → Wrocław

Dekanat Wrocław zachód (Leśnica)

Dekanat Wrocław – zachód (Leśnica) – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 7 parafii:

Parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski → Wrocław-Jerzmanowo

Parafia św. Andrzeja Boboli → Wrocław-Kuźniki

Parafia św. Jadwigi Śląskiej → Wrocław-Leśnica

Parafia św. Anny → Wrocław-Pracze Odrzańskie

Parafia św. Andrzeja Apostoła → Wrocław-Stabłowice

Parafia Najświętszej Maryi Panny Różańcowej → Wrocław-Złotniki

Parafia św. Wawrzyńca → Wrocław-Żerniki

Dekanat Wrocław Śródmieście

Dekanat Wrocław (Śródmieście) – jeden z 33 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 10 parafii:

Parafia Bożego Ciała → Wrocław

Parafia Chrystusa Króla → Wrocław

Parafia św. Elżbiety → Wrocław

Parafia św. Ignacego Loyoli → Wrocław

Parafia św. Karola Boromeusza → Wrocław

parafia św. Klemensa Dworzaka → Wrocław

Parafia św. Maurycego → Wrocław

Parafia św. Mikołaja → Wrocław

Parafia św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława → Wrocław

Parafia św. Augustyna → Wrocław

Dekanat Ziębice

Dekanat Ziębice – dekanat w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 10 parafii:

parafia Trójcy Świętej → Bożnowice

parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny → Ciepłowody

parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Henryków

parafia św. Jadwigi → Krzelków

parafia św. Jana Ewangelisty → Niedźwiednik

parafia św. Wawrzyńca → Osina Wielka

parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny → Starczówek

parafia św. Bartłomieja → Wigańcice

parafia św. Piotra i Pawła → Ziębice

parafia św. Jerzego → Ziębice

Dekanat Środa Śląska

Dekanat Środa Śląska – dekanat w rzymskokatolickiej archidiecezji wrocławskiej.

W skład dekanatu wchodzi 10 parafii:

parafia Michała Archanioła → Chomiąża

parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa → Chwalimierz

parafia Najświętszej Maryi Panny Wspomożycielki Wiernych → Ciechów

parafia św. Marcina → Kulin

parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny → Malczyce

parafia św. Szczepana → Szczepanów

parafia Podwyższenia Krzyża Świętego → Środa Śląska

parafia św. Andrzeja Apostoła → Środa Śląska

parafia Najświętszej Maryi Panny Różańcowej → Wilczków

parafia św. Wawrzyńca → Wrocisławice

Wezwanie (religia)

Wezwanie (religia) – odwołanie się do patrona danego kościoła lub parafii (np. kościół pod wezwaniem św. Jana)

Dotyczy również odwołania się do nazwy czy symbolu będących przedmiotem szczególnej czci religijnej (np. parafia pod wezwaniem Świętego Krzyża, kościół pod wezwaniem Miłosierdzia Bożego).

Warto jednak podkreślić, że sformułowanie (przykładowe) „kościół pod wezwaniem św. Jana” lub „kościół pw. św. Jana” to kolokwializm. Według prawa kościelnego świątynie rzymskokatolickie noszą tytuły, a ewangelicko-augsburskie imiona. W obu przypadkach w tekstach oficjalnych, naukowych, urzędowych oba terminy pomija się, pisząc krótko „kościół św. Jana”.

Wezwanie kościoła. Patrz: kategoria „Wezwania kościołów”.

Wezwanie parafii. Patrz: kategoria „Wezwania parafii”.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.