Niszczyciel rakietowy

Niszczyciel rakietowy – klasa współczesnych, wszechstronnie uzbrojonych dużych okrętów rakietowych, zdolnych prowadzić walkę z celami nawodnymi, podwodnymi, powietrznymi, kosmicznymi (broń antysatelitarna), i na lądzie. W wielu flotach zostały zastąpione przez fregaty i korwety, o również rosnących możliwościach bojowych.

USS Deyo;0598917
USS Deyo – amerykański niszczyciel rakietowy typu Spruance.

Geneza

Niszczyciele rakietowe stanowią dalsze ogniwo ewolucji klasy niszczycieli (kontrtorpedowców), istniejącej podczas I i II wojny światowej. Niszczyciele były uniwersalnymi okrętami przeznaczonymi głównie do obrony zespołów statków i okrętów przed mniejszymi okrętami nawodnymi i podwodnymi oraz lotnictwem, a także do wypełniania zadań uderzeniowych w składzie zespołów floty, w tym do przeprowadzania ataków torpedowych.

W okresie powojennym nastąpił dalszy rozwój niszczycieli i inne ukierunkowanie zadań, które miały wykonywać. Stały się w większym stopniu okrętami uderzeniowymi, a eskortowanie stopniowo przejęły mniejsze i słabiej uzbrojone fregaty. Wiązało się to z postępem w dziedzinie uzbrojenia, szczególnie rakietowego, i wkraczaniem pocisków rakietowych na dominującą pozycję na polu walki morskiej. Od tego czasu niszczyciele uzbrojone w rakiety zwane są rakietowymi, a ich zadaniem są wszystkie możliwe sposoby prowadzenia działań na morzu – zwalczanie jednostek nawodnych i podwodnych, a także lotnictwa. Niektóre z niszczycieli posiadają uzbrojenie rakietowe pozwalające na atakowanie obiektów lądowych.

Podklasa niszczycieli rakietowych stała się dominująca wśród innych jednostek w klasie niszczycieli i w praktyce nie spotyka się już obecnie niszczycieli nieuzbrojonych w pociski rakietowe, w związku z czym stosuje się często określenie niszczyciel, nie dodając przymiotnika "rakietowy". W odróżnieniu od niszczycieli rakietowych, powojenne niszczyciele nieposiadające uzbrojenia rakietowego określano jako klasyczne lub konwencjonalne.

Rozwój

Ewolucja tych jednostek nie nastąpiła jednak natychmiast, rozwijały się one wraz z systemami uzbrojenia. Pierwszym uzbrojeniem rakietowym, jakie pojawiło się na niszczycielach, były pociski przeciwlotnicze, które zmniejszyły się do takich rozmiarów, iż na przełomie lat 50 XX w. i lat 60 XX w., możliwe stało się instalowanie ich na okrętach mniejszych od krążowników rakietowych. Na początku lat 60 ubiegłego wieku pojawiły się niszczyciele takie, jak amerykańskie jednostki typu Charles F. Adams (pierwsze okręty zaprojektowane od początku jako niszczyciele rakietowe) oraz radzieckie projektu 56A (oznaczenie w kodzie NATO: Kotlin SAM), uzbrojone w przeciwlotnicze pociski rakietowe i torpedy nowszych typów do zwalczania okrętów podwodnych.

Następną generację z lat 60 XX w. stanowiły okręty wyposażone po raz pierwszy w przeciwokrętowe pociski rakietowe, np. radzieckie niszczyciele projektu 56M (w kodzie NATO: Kildin) i projektu 61MP (oznaczenie w kodzie NATO: Modified Kashin). Potem, w latach 70 XX w. zaczęto budować okręty uzbrojone także w rakietotorpedy przeciw okrętom podwodnym, takie jak radzieckie okręty projektu 1155 (Udałoj). Ostatnią fazą rozwoju było wprowadzenie okrętów przenoszących pociski manewrujące, jak miało to miejsce na amerykańskich niszczycielach typu Spruance. Dodatkowo każdy okręt posiadał artylerię pokładową. W tym samym czasie wprowadzono także śmigłowce pokładowe, które w specjalnych hangarach mogły przebywać na pokładzie przez dłuższy czas.

Wszystkie te typy uzbrojenia cały czas przechodzą różnego rodzaju ewolucje, ale pozostają głównymi montowanymi na niszczycielach. Stosowane są coraz doskonalsze systemy rakietowych pocisków przeciwlotniczych i przeciwokrętowych, połączone z doskonalszymi systemami elektronicznymi wykrywania celów i naprowadzania uzbrojenia, takimi jak amerykański AEGIS.

W czasie ewolucji niszczycieli rakietowych, ich wielkość się zwiększała. Wczesne jednostki miały wyporność standardową ok. 3000–3500 t, odpowiadającą największym niszczycielom klasycznym. Nowoczesne niszczyciele rakietowe to jednostki o wyporności od ok. 5000 do 9000 ton (porównywalnej z lekkimi krążownikami okresu II wojny światowej), długości sięgającej ok. 130–170 metrów, prędkości maksymalnej w granicach 25–35 węzłów, autonomiczności działania 15–25 dni, zasięgu zazwyczaj od 4 do 10 tysięcy mil morskich. Układ napędowy to przeważnie silniki Diesla i turbiny gazowe połączone w kombinowanym systemie CODOG, rzadziej CODAG, czasem występują same turbiny gazowe w systemie COGOG i COGAG, a na starszych jednostkach nawet turbiny parowe.

Uzbrojenie

Uzbrojenie rakietowe

Przeciwokrętowe pociski rakietowe

Przeciwokrętowe pociski rakietowe (klasy woda-woda, ang. surface-to-surface) stosowane na niszczycielach mają zazwyczaj zasięg 100-150 km i prędkość ok. 1 Ma, ale czasem dochodzącą nawet do 3 Ma. Przeciwokrętowe pociski rakietowe zazwyczaj montowane są poczwórnie, po dwa takie zestawy na okręcie. Rzadziej występują w podwójnych lub pojedynczych wyrzutniach wielokrotnego ładowania albo pionowych wyrzutniach pokładowych VLS, gdzie liczba pocisków dochodzi nawet do szesnastu i więcej.

Przeciwlotnicze pociski rakietowe

Przeciwlotnicze pociski rakietowe (klasy woda-powietrze, ang. surface-to-air) dzielą się na bliskiego i średniego zasięgu. Zestawy bliskiego zasięgu mogą atakować cele w odległości maksymalnej do ok. 50 km i służą do niszczenia środków napadu powietrznego, ale także do obrony przeciwrakietowej jednostki.

Jednak typowe przeciwlotnicze pociski rakietowe na niszczycielach to pociski średniego zasięgu od 50 do 100 km i przeznaczone wyłącznie do atakowania samolotów lub śmigłowców. Do wystrzeliwania pocisków przeciwlotniczych służą wyrzutnie wielokrotnego ładowania (zwykle dwuprowadnicowe) lub pionowe wyrzutnie VLS, a jeden niszczyciel przenosi w granicach od 8 do nawet 64 takich pocisków.

  • Federacja Rosyjska:
    • M-22 (w kodzie NATO SA-N-7 Gadfly)
    • Fort (pocisk na platformie okrętowej, zbudowany na bazie systemu S-300)
    • 3K95 (w kodzie NATO: SA-N-9 Gauntlet)
  • Stany Zjednoczone Ameryki:
    • RIM-67 Standard SM2

Pociski manewrujące

Osobny rodzaj pocisków, przenoszonych na amerykańskich niszczycielach, to duże pociski manewrujące dalekiego zasięgu, którymi okręty ze swych pokładów mogą razić cele na ziemi i na morzu w odległości od 500 do 3000 km. Okręty tego typu przenoszą od kilku do kilkunastu takich pocisków, zazwyczaj w pionowych wyrzutniach VLS.

Uzbrojenie do zwalczania okrętów podwodnych

Główne uzbrojenie do zwalczania okrętów podwodnych stanowią torpedy lub rakietotorpedy. Wyrzutnie torped w liczbie najczęściej od czterech do ośmiu przenoszą zazwyczaj torpedy kierowane kalibrów 324 i 533 mm, o zasięgu poniżej 10 Mm.

Natomiast rakietotorpedy na niszczycielach występują przeważnie w dość znacznych ilościach, dochodzących do 90.

  • Federacja Rosyjska (zasięg ponad 25 Mm):
    • Mietieł (w kodzie NATO: SS-N-14 Silex)
    • Rastrub-B (w tym pocisk 85RUS z głowicą jądrową)
    • rodzina Kalibr (91RT2)
  • Stany Zjednoczone:
    • ASROC RUR-5A

Dodatkowym uzbrojeniem przeciw okrętom podwodnym mogą być rakietowe bomby głębinowe, o zasięgu rażenia nieprzekraczającym 3 mil morskich. Służą również jako broń ostatniej szansy przeciwko torpedom.

  • Federacja Rosyjska:
    • RGB-60.

Uzbrojenie artyleryjskie

Uzbrojenie artyleryjskie niszczycieli rakietowych odgrywa rolę drugorzędną i zostało znacznie zredukowane w stosunku do niszczycieli okresu II wojny światowej i pierwszych lat powojennych. Dzieli się na artylerię dużego i małego kalibru. Artyleria głównego kalibru, przeznaczona do obrony przed lotnictwem i ewentualnie ostrzału celów nawodnych lub lądowych, składa się najczęściej z dwóch dział, pojedynczych albo podwójnych kalibru 100/130 mm, o zasięgu ok. 5-10 Mm.

  • Republika Włoska:
    • Oto Melara kaliber 76 mm
  • Federacja Rosyjska:
    • AK-130 kaliber 130 mm
    • AK-100 kaliber 100 mm
    • AK-276 kaliber 76 mm
  • Stany Zjednoczone Ameryki:
    • Mark 45 kaliber 127 mm

Drugi element uzbrojenia artyleryjskiego stanowią wielolufowe działka szybkostrzelne małego kalibru 20-30 mm, służące głównie do bezpośredniej obrony jednostki przed nadlatującymi pociskami rakietowymi, a także samolotami w odległości do 2 km. Takie działka zazwyczaj są sprzężone z radarem w zestawy artyleryjskie obrony bezpośredniej, ale mogą też występować jako samodzielne.

Wyposażenie elektroniczne

Z postępem uzbrojenia nastąpił także rozwój środków wykrywania przeciwnika, kierowania uzbrojeniem, obrony przed atakami oraz systemów sprawnego dowodzenia i łączności na okręcie. Niszczyciele posiadają liczne radiolokatory, hydrolokatory i inne urządzenia, które są równie ważne jak samo uzbrojenie.

49KashinClassDestroyerMediterraneanJan1970
Radziecki niszczyciel rakietowy projektu 61 (typ NATO: Kashin) – "las" masztów kratownicowych i radarów, typowy dla lat 60
Duquesne 4
Niszczyciel rakietowy "Duquesne" należący do pierwszego typu francuskich niszczycieli rakietowych Suffren z lat 60. – radar dozoru powietrznego ukryty w wielkiej kopule
HMS Nottingham D91
Brytyjski niszczyciel rakietowy HMS "Nottingham" typu 42 z lat 70. – widoczne osłony radarów na nadbudówkach
  • Radary dozoru nawodnego i nawigacyjne
    • Rosja:
      • Wołga (w kodzie NATO: Palm Frond)
    • Francja:
      • Decca 1226
      • Recal DRBN 34
    • Stany Zjednoczone:
      • ISC Cardion SPS-55
      • Raytheon SPS-64
      • Norden SPS-67
  • Radary dozoru powietrznego
    • Francja:
      • Thomson-CSF DRBJ 11
      • Thomson-CSF DRBV 26
    • Stany Zjednoczone:
      • Hughes Mk 23 TAS
      • RCA SPY-1
    • Rosja:
      • MR-320M Topaz (w kodzie NATO: Strut Pair)
      • MR-710 Fregat (w kodzie NATO: Top Plate)
  • Radary naprowadzania i kierowania uzbrojeniem
    • Francja:
      • Thomson-CSF Vega DRBC 32
      • Thomson-CSF DRBR 51
    • Rosja:
      • 3TS-25 Garpun (w kodzie NATO: Plank Shave)
      • MR-90 Oriech (w kodzie NATO: Front Dome)
      • MR-123 Wympiel (w kodzie NATO: Bass Tilt)
      • MR-212 Drakon (w kodzie NATO: Eye Bowl)
      • MR-218 Lew (w kodzie NATO: Kite Screech)
      • MR-360 Podkat (w kodzie NATO: Cross Sword)
    • Stany Zjednoczone:
      • Lokheed SPG-60
      • Raytheon/RCA SPG-62
  • Sonary
    • Francja:
      • Thomson Sintra DUBA 25
      • VDS DUBV 43
    • Rosja:
      • MG-335 Platina (w kodzie NATO: Bull Horn)
      • MG-342 Orion (w kodzie NATO: Horn Jaw)
    • Stany Zjednoczone:
      • Gould/Raytheon/GE SQQ-89
      • GE/Hughes SQS-53
  • Systemy przeciwdziałania
    • Stany Zjednoczone:
      • Sensytech SLQ-25 Nixie
      • Raytheon SLQ-32

Lotnictwo pokładowe

Na współczesnych niszczycielach stacjonują zazwyczaj dwa śmigłowce. Służą one głównie do zwalczania zanurzonych okrętów podwodnych przy pomocy torped pokładowych oraz czasami do atakowania jednostek nawodnych używając pocisków przeciwokrętowych.

Współczesne okręty

USS Higgins
USS Higgins
Amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke

Nowoczesne okręty opisywanej klasy różnią się od siebie nawzajem ilością różnych rodzajów uzbrojenia, jednak podstawowymi faktami łączącymi tę klasę jest posiadanie przeciwokrętowych i przeciwlotniczych pocisków rakietowych, różnej broni przeciw okrętom podwodnym, przynajmniej jednej armaty głównego kalibru i kilku mniejszych, oraz co najmniej jednego śmigłowca pokładowego. Starsze niszczyciele rakietowe nie posiadały wszystkich tych elementów.

Z powodu ogólnej tendencji do powiększania się poszczególnych klas okrętów wojennych oraz niejednolitej i zmiennej klasyfikacji w różnych państwach i okresach, granica, na której zaczyna się i kończy przynależność do klasy niszczycieli, jest dość trudna do ostrego wyznaczenia. Czasem trudno rozróżnić dużą fregatę rakietową od niszczyciela rakietowego, gdyż część współczesnych fregat to okręty duże, niewiele mniejsze od niszczycieli rakietowych średniego pokolenia, posiadające z nimi wiele wspólnych cech. Jednak ostatecznie można stwierdzić, iż w przeciwieństwie do fregat, dominującą funkcją niszczycieli rakietowych nie jest obecnie funkcja eskortowa. Mają one silniejsze od fregat rakietowych uzbrojenie, szczególnie artylerię pokładową i rakietową. Z drugiej strony, marynarka wojenna USA od lat 90. XX wieku zastępuje fregaty niszczycielami w roli okrętów eskortowych grup lotniskowców. Z kolei radzieckie współczesne niszczyciele projektu 1155, typu Udałoj są w Rosji klasyfikowane jako duże okręty przeciwpodwodne (Bolszoj Protiwołodoczynyj Korabl), których uzbrojenie jest dostosowane głównie do tego celu.

MM Luigi Durand de la Penne D560
Luigi Durand de la Penne
Włoski niszczyciel rakietowy typu Luigi Durand de la Penne

Dość specyficzna różnica zachodzi między obecnymi niszczycielami rakietowymi a krążownikami rakietowymi. Polega ona głównie na wielkości i trochę większej ilości uzbrojenia, jednak rodzajem tego uzbrojenia jednostki te w ogóle nie odbiegają od siebie. W związku z tym mają również stosunkowo podobne zadania, a najlepszym przykładem jest to, iż amerykańskie krążowniki typu Ticonderoga dzielą wręcz wspólny projekt kadłuba z dużymi niszczycielami typów Spruance i Kidd.

Zastosowanie

Niszczyciele rakietowe na świecie

Na takie okręty jak współczesne niszczyciele i na posiadanie większej ich ilości, mogą sobie obecnie pozwolić tylko największe z marynarek wojennych świata. W wielu innych zostały one zastąpione przez fregaty i korwety, o również rosnących możliwościach bojowych. Niszczyciele to jednostki przeznaczone do działań na wielkich akwenach, szczególnie przydatne są dla państw o długiej granicy morskiej. Swą uniwersalnością mogą zaspokoić potrzebę bezpieczeństwa i obrony takich granic morskich. Przeznaczone są do różnorodnych zadań, takich jak wykonywanie ataków na wszystkie rodzaje okrętów, pojedynczych i ich grup, niszczenie sił napadu powietrznego, eskortowanie własnych okrętów i statków, ogólnie prowadzenie wszechstronnej walki na wszelakich teatrach działań morskich, gdzie mogą działać pojedynczo i w grupach. Obecnie znaczące floty niszczycieli posiadają Stany Zjednoczone, Rosja, Chiny, Wielka Brytania i Japonia. Najpopularniejszymi niszczycielami są amerykańskie jednostki typu Arleigh Burke i rosyjskie projektu 956, typu Sowriemiennyj (oznaczenie w kodzie NATO: Sovremenny).

Jednostki omawianej klasy różnie nazywane są w poszczególnych krajach. Niemcy określają je jako Zerstörer, Włosi caccia, Francuzi frégates, a Rosjanie Eskadrielnyj Minonosiec (esminec), jednak najczęstszym określeniem, które przyjęło się w skali międzynarodowej jest anglosaskie Guided Missile Destroyer. Większość z tych nazw można tłumaczyć właśnie po prostu jako niszczyciel lub niszczyciel rakietowy.

Niszczyciele rakietowe w Polsce

Warszawa II TW 6-91
ORP Warszawa
niszczyciel rakietowy projektu 61MP

Marynarka Wojenna posiadała w swojej historii (PRL i RP) dwa niszczyciele rakietowe, oba noszące imię ORP "Warszawa". Pierwsza "Warszawa" to niszczyciel rakietowy obrony powietrznej projektu 56AE (oznaczenie w kodzie NATO: Kotlin SAM) wcielony do służby w Marynarce Wojennej ZSRR w 1958 jako "Sprawiedliwyj". Został kupiony przez Polskę w 1970, a wycofany w 1986. W przeciwieństwie do następcy był wyposażony tylko w przeciwlotnicze pociski rakietowe.

Druga "Warszawa" to początkowo także był okręt obrony powietrznej projektu 61M (oznaczenie w kodzie NATO: Kashin), ale w 1973 został on przez Rosjan dozbrojony w pociski przeciwokrętowe i zmodernizowany do standardu projektu 61MP (oznaczenie w kodzie NATO: Modified Kashin). Również ta jednostka od 1969 służyła w ZSRR i nazywała się "Smiełyj", a w 1988 została od Rosjan wydzierżawiona, by ostatecznie w 1992 zostać odkupioną przez Marynarkę Wojenną. Okręt ostatni raz opuścił banderę wojenną w 2003 i został przeniesiony do rezerwy a następnie zezłomowany, prawdopodobnie kończąc tym samym erę niszczycieli MW.

Zobacz też

Bibliografia

  • Jarosław Ciślak. "Polska Marynarka Wojenna 1995." Wydawnictwo Lampart w koedycji z Wydawnictwem Bellona. Warszawa 1995. ​ISBN 83-86776-08-0​
  • Camil Busquets, Niszczyciele, Fregaty i Korwety, Józef Kozłowski (tłum.), Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2002, ISBN 83-11-09371-7, OCLC 749432112.
  • Jacek Krzewiński. "Okręty Wojenne Świata" Dom Wydawniczy Bellona. Warszawa 2002. (​ISBN 83-11-09027-0​)
Elmo Zumwalt

Elmo Russell Zumwalt, Jr. (ur. 29 listopada 1920 w San Francisco w stanie Kalifornia, zm. 2 stycznia 2000 w Durham w stanie Karolina Północna) – amerykański dowódca wojskowy, admirał United States Navy, Chief of Naval Operations (1970–1974).

Jako dowódca Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (ang. Chief of Naval Operations) zreformował Marynarkę poprawiając, między innymi, warunki bytowe załóg oraz likwidując przejawy dyskryminacji rasowej. W uznaniu jego zasług dla Stanów Zjednoczonych oraz US Navy w szczególności, na cześć admirała nazwano pierwszy niszczyciel rakietowy typu Zumwalt, a ślad za tym, cały typ okrętów.

Od 14 kwietnia 1970 do 1 lipca 1974 był najmłodszym w historii dowódcą Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.

Elmo Zumwalt został wyróżniony najwyższymi amerykańskimi i zagranicznymi medalami i odznaczeniami za służbę wojskową w szczególności w trakcie wojny wietnamskiej.

Fregaty rakietowe typu Tromp

Okręty typu Tromp – pierwszy typ holenderskich fregat rakietowych, określanych też poza Holandią jako niszczyciele rakietowe, składający się z dwóch jednostek: „Tromp” i „De Ruyter”. Służyły one w holenderskiej marynarce wojennej pomiędzy 1975 a 2001.

Marynarka Wojenna Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej

Marynarka Wojenna Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (chiń. upr. 中国人民解放军海军; chiń. trad. 中國人民解放軍海軍; pinyin: Zhōngguó Rénmín Jiěfàngjūn Hǎijūn) – jeden z rodzajów sił zbrojnych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, armii Chińskiej Republiki Ludowej. Do początków lat 90. XX wieku marynarka wojenna ChRL podlegała wojskom lądowym. Od tamtego czasu przeszła gwałtowną modernizację i zmianę statusu jako odrębnego rodzaju sił zbrojnych. Reformy i modernizacja marynarki mają za zadanie doprowadzić ChL-W MW do możliwości operowania na pełnym oceanie. Obecnie jest to druga co do wielkości marynarka wojenna świata.

ORP Warszawa

ORP "Warszawa" – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez 3 okręty polskiej Marynarki Wojennej; pochodzi od nazwy miasta Warszawy, stolicy Polski:

ORP "Warszawa" (w służbie 1920-1939) – monitor rzeczny, uczestnik kampanii wrześniowej 1939

ORP "Warszawa" (w służbie 1970-1986) – niszczyciel rakietowy projektu 56AE, eks radziecki "Sprawiedliwyj"

ORP "Warszawa" (w służbie 1988-2003) – niszczyciel rakietowy projektu 61MP, eks radziecki "Smiełyj".

ORP Warszawa (1957)

ORP Warszawa (w służbie 1970-1986) – polski niszczyciel rakietowy projektu 56AE (kod NATO: Kotlin SAM), w PMW nr burtowy 275. Był drugim okrętem o tej nazwie w Polskiej Marynarce Wojennej.

ORP Warszawa (1968)

ORP Warszawa – polski niszczyciel rakietowy projektu 61MP (w kodzie NATO: typu Modified Kashin), drugi niszczyciel rakietowy, a trzeci okręt o tej nazwie, pełniący służbę w Marynarce Wojennej w latach 1988–2003.

Drugi niszczyciel rakietowy o nazwie ORP „Warszawa” został zbudowany w latach 1966–1969 w Mikołajowie (Ukraińska SSR) i początkowo pełnił służbę w radzieckiej marynarce pod nazwą „Smiełyj” (odważny), jako duży okręt zwalczania okrętów podwodnych. Został wciągnięty na listę floty ZSRR 20 grudnia 1968, a budowę ukończono 27 grudnia 1969. 9 stycznia 1970 wszedł w skład Floty Czarnomorskiej. Najpierw przeznaczony był do zadań dozorowych, później również do zwalczania okrętów podwodnych. W latach 1972–1974 został zmodernizowany do projektu 61MP i następnie trafił do Floty Bałtyckiej. Od grudnia 1982 do stycznia 1985 przeszedł remont kapitalny w Rydze. W 1987 okręt został wydzierżawiony przez Polskę od ZSRR. Na przełomie października i listopada został przyprowadzony przez radziecką załogę. Uroczyste podniesienie polskiej bandery oraz nadanie nowej nazwy ORP „Warszawa” i numeru burtowego 271 nastąpiło 9 stycznia 1988 w Porcie Wojennym Gdynia. Matką chrzestną była Krystyna Antos, pracownica Huty Warszawa. Wchodził w skład 3 Flotylli Okrętów. Okręt stał się następnie jednostką flagową Marynarki Wojennej. Na przełomie 1992 i 1993 Polska odkupiła niszczyciel od Rosji za niską cenę, w zamian za anulowanie rosyjskich długów względem Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni (razem z okrętami podwodnymi ORP „Dzik” i „Wilk”). Po raz ostatni niszczyciel opuścił biało-czerwoną banderę 5 grudnia 2003 w macierzystym porcie, kończąc tym samym swoją niemal 16-letnią służbę w polskiej Marynarce Wojennej. Skreślony z listy floty został 1 grudnia 2003.

W polskiej służbie okręt przeszedł ponad 40 000 Mm, wystrzelił ćwiczebnie m.in. 31 pocisków plot, 8 pocisków przeciwokrętowych, 32 torpedy.

Wobec nieznalezienia kupca został przeniesiony do rezerwy MW i zezłomowany w Gdańsku.

Oznaczenia okrętów radzieckich i rosyjskich w nomenklaturze NATO

Oznaczenia okrętów radzieckich i rosyjskich w nomenklaturze NATO – lista projektów okrętów radzieckich i rosyjskich, uporządkowana alfabetycznie według oznaczeń nadanych im w kodzie NATO. Zawiera główne numery projektów, które dane oznaczenie kodowe otrzymały jako pierwsze. Wykazane są wyłącznie jednostki pływające Marynarki Wojennej ZSRR oraz Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej.

Suffren (1965)

Suffren (D602) – francuski niszczyciel rakietowy typu Suffren, który wszedł do służby w 1967. Był siódmym okrętem w historii Francuskiej Marynarki Wojennej nazwanym imieniem francuskiego admirała Pierre André de Suffren. Został wycofany ze służby w 2001. Był to pierwszy francuski niszczyciel rakietowy.

USS Barry (DDG-52)

USS Barry (DDG-52) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke, należący do pierwszej wersji produkcyjnej jednostek tego typu "Flight I".

19 marca 2011 roku o godz. 21:45 czasu lokalnego, w ramach operacji "Odyssey Dawn", "Barry" odpalił pociski manewrujące Tomahawk SLCM na stanowiska libijskiej obrony powietrznej w okolicach Trypolisu i Misraty.

USS Chandler (DDG-996)

USS Chandler (DDG-996) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Kidd. Budowany dla marynarki wojennej Iranu jako "Andushirvan" został przejęty przez US Navy. Po wycofaniu ze służby sprzedany w 2004 do Tajwanu.

USS Decatur (DDG-73)

USS Decatur (DDG-73) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke. Jest to piąty okręt US Navy noszący nazwę upamiętniającą Stephena Decatura.

Stępka okrętu została położona 11 stycznia 1996 roku w stoczni Bath Iron Works w Bath, w stanie Maine. Wodowanie nastąpiło 10 listopada 1996 roku. Niszczyciel został oddany do służby 29 sierpnia 1998 roku i pozostaje w niej do dnia dzisiejszego.

Portem macierzystym okrętu jest Naval Base San Diego.

W 2003 roku USS „Decatur”, operując na Zatoce Perskiej, przechwycił statek przewożący około 1,7 t haszyszu. Załoga statku była według Departamentu Obrony powiązana z Al-Kaidą.

W kwietniu 2013 roku okręt został wysłany wraz z niszczycielem USS „John S. McCain” (DDG-56) w okolice Półwyspu Koreańskiego w związku z nasilającym się w regionie kryzysem.

USS Dewey (DDG-105)

USS Dewey (DDG-105) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke. Jest to czwarty okręt US Navy noszący nazwę upamiętniającą admirała George'a Deweya.

Stępka okrętu została położona 4 października 2006 roku w stoczni Ingalls Shipbuilding w Pascagoula, w stanie Missisipi. Wodowanie nastąpiło 18 stycznia 2008 roku. Niszczyciel został oddany do służby 6 marca 2010 roku i pozostaje w niej do dnia dzisiejszego.

Portem macierzystym okrętu jest Naval Base San Diego.

W 2013 roku na pokładzie okrętu tymczasowo zainstalowano eksperymentalny system broni laserowej Laser Weapon System (LaWS).

USS Hayler (DD-997)

USS Hayler (DDG-997) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Spruance. Okręt planowany jako niszczyciel śmigłowcowy DDH, na skutek anulowania programu przebudowy ukończony jako klasyczny niszczyciel typu Spruance. Zatonął 13 listopada 2004 jako okręt cel.

USS Jason Dunham (DDG-109)

USS Jason Dunham (DDG-109) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke. Nazwa okrętu pochodzi od nazwiska kaprala piechoty morskiej, Jasona Dunhama, który zginął na skutek ran odniesionych podczas II wojny w Zatoce Perskiej i został uhonorowany Medalem Honoru.

Nazwę okrętu ogłosił sekretarz marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, Donald Winter podczas oficjalnej ceremonii, która miała miejsce 23 marca 2007 roku w rodzinnej miejscowości Dunhama. Stępkę pod budowę okrętu położono 11 kwietnia 2008 roku w stoczni Bath Iron Works w Bath w stanie Maine. Budowa zakończyła się w 2009 roku, a okręt wszedł do służby w 2010 roku.

USS John Paul Jones

Okręty US Navy o nazwie USS "John Paul Jones", pochodzącej od Johna Paula Jonesa:

Pierwszy "John Paul Jones" (DD-932) był niszczycielem typu Forrest Sherman, który został zwodowany w 1955. W 1965-1967 został przerobiony na niszczyciel rakietowy i przeklasyfikowany na "DDG-32". Skreślony z listy w 1985.

Drugi "John Paul Jones" (DDG-53) był niszczycielem typu Arleigh Burke, który został zwodowany w 1991. Pozostaje nadal w służbie (stan na 2007 rok).

USS John S. McCain (DDG-56)

USS John S. McCain (DDG-56) — amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke, wchodzący w skład VII Floty Stanów Zjednoczonych na Pacyfiku.

USS Michael Murphy (DDG-112)

USS Michael Murphy (DDG-112) – amerykański niszczyciel rakietowy o napędzie konwencjonalnym, 62. jednostka typu Arleigh Burke. Została nazwana na cześć odznaczonego pośmiertnie Medalem Honoru Michaela P. Murphy’ego. Ceremonia chrztu okrętu odbyła się 7 maja 2011 roku, a matką chrzestną została pani Maureen Murphy, matka patrona.

USS Ramage (DDG-61)

USS Ramage (DDG-61) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke. Okręt nazwano imieniem wiceadmirała Lawsona P. Ramage'a. Podczas budowy nosił oznaczenie DDG-61. Portem macierzystym okrętu jest Naval Station Norfolk w stanie Wirginia.

21 lipca 1997 niszczyciel eskortował USS "Constitution", gdy ten płynął po zatoce Massachusetts.

28 października 2009, stojąc w gdyńskim porcie po zakończeniu udziału w ćwiczeniach Joint Warrior, podczas przeprowadzania rutynowej obsługi karabinu maszynowego M240 przypadkowo wystrzelił trzy pociski w stronę portu. Trafiony został magazyn, nie było rannych. Lokalna policja zezwoliła na planowe wyjście okrętu z portu po przesłuchaniu załogi.

USS Spruance (DDG-111)

USS Spruance (DDG-111) – amerykański niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke, który w momencie wejścia do służby w United States Navy był 61 jednostką tego typu.

Okręt jako druga jednostka w historii US Navy został nazwany imieniem admirała Raymonda Spruance, który przyczynił się do sukcesu Amerykanów w bitwie o Midway.

Klasy okrętów po I wojnie światowej
Okręty lotnicze
Okręty artyleryjskie, rakietowe i torpedowe
Okręty transportowe
Okręty wojny minowej
Okręty podwodne
Okręty pomocnicze

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.