Metulla

Metulla (hebr. מטולה; ang. Metula) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Metulla
מטולה
Widok na Metullę

Widok na Metullę
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Burmistrz Herzel Boker
Powierzchnia 9,413 km²
Wysokość 527 m n.p.m.
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

1 511
161 os./km²
Nr kierunkowy +972 4
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Metulla
Metulla
Ziemia33°16′44″N 35°34′36″E/33,278889 35,576667
Strona internetowa
Portal Izrael

Położenie

Miasteczko jest położone w Górnej Galilei, na granicy z Libanem. Leży na północnym skraju Gór Naftali na wschodnim zboczu góry Har Cfija (610 m n.p.m.). We wschodniej części miasteczka znajdują się źródła rzeki Ajun, dającej początek rzece Jordan. W jego otoczeniu znajduje się moszaw Juwal, oraz kibuce Kefar Giladi i Misgaw Am. Po libańskiej stronie granicy znajduje się miasto al-Chijam, oraz wioski Kfar Kila, Deir Mimas, Burdż el-Moulouk, Ajn Arab Marjaajun i Arab el-Louaize. Na zachód od miasteczka znajduje się zamknięte od 2000 przejście graniczne Brama Fatimy pomiędzy Izraelem a Libanem. W rejonie Metulli rozlokowanych jest kilkanaście posterunków Sił Obronnych Izraela, a po stronie libańskiej jest wojskowa baza należąca do międzynarodowych sił UNIFIL.

Demografia

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2006 w osadzie żyło 1,5 tys. mieszkańców, w tym 93% Żydzi[1].

Populacja osady pod względem wieku (dane z 2006):

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0–4 6,5%
5–9 7,2%
10–14 9,4%
15–19 9,8%
20–29 17,8%
30–44 15,8%
45–59 23,0%
ponad 60 10,6%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia

Metula and Hermon
Widok na Metullę i górę Hermon
Metula CanadaCentre
Canada Centre w Metulli

Pierwotnie w miejscu tym znajdowała się druzyjska wieś Umm-Talla. Była ona zamieszkała przez około 100 Druzów, którzy mieszkali w kamiennych domach położonych na zboczu wzgórza, w otoczeniu gruntów ornych[2]. Podczas Powstania Druzów w 1895 roku mieszkańcy Metulli dołączyli do rebeliantów. Ponieważ pozostałe w wiosce kobiety nie były w stanie sobie poradzić z ciężką pracą na roli, właściciel ziemi, chrześcijanin z Sydonu o nazwisku Jabur Bej, sprzedał 1 280 hektarów żydowskiemu filantropowi baronowi Edmondowi Jamesowi de Rothschildowi[3]. Ziemia ta została następnie wydzierżawiona ponad 600 Druzom. Po upadku powstania Druzów, dawni mieszkańcy Metulli powrócili i zażądali zwrotu prawa najmu ziemi. Sprawujący nadzór w imieniu barona Rothschilda, Joszua Ossovetski wezwał władze tureckie, którzy aresztowali Druzów jako rebeliantów i dezerterów z tureckiej armii. Następnie Ossovetski zaproponował im niewielkie odszkodowania w zamian za zrezygnowanie z roszczeń do ziemi. Jednakże wielu z nich było nadal niezadowolonych i spory toczyły się przez osiem lat. W 1904 roku problem rozwiązało Jewish Colonization Association, które wypłaciło Druzom dodatkowe odszkodowanie w wysokości 3 tys. tureckich funtów[4]. Żydowska osada rolnicza Metulla została oficjalnie założona 9 czerwca 1896 roku. Był to moszaw, który początkowo nazwano Am Segula (hebr. עם סגולה; pol. Naród Wybrany). Większość mieszkańców była żydowskimi imigrantami z Rosji, do których dołączyli pionierzy z Petach Tikwy i Safedu. Pod koniec I wojny światowej Metulla znalazła się we francuskiej strefie okupacyjnej w Libanie. Metulla weszła do francuskiego Mandatu Syrii i Libanu. Arabowie oskarżali Żydów z Metulli o sprzyjanie władzom francuskim, chociaż w rzeczywistości usiłowali oni zachować neutralność. W styczniu 1920 wybuchły arabskie rozruchy, podczas których ponad 100 mieszkańców Metulli uciekło do Synodu. W nocy z 8 na 9 lutego 1920 roku moszaw Metulla został splądrowany przez Arabów. W październiku Żydzi powrócili do Metulli. Na podstawie brytyjski-francuskiego porozumienia z 1920 roku stwierdzono, że Metulla miała wejść do brytyjskiego Mandatu Palestyny, jednak cała procedura przeciągnęła się do kwietnia 1924[5]. Brytyjski działacz syjonistyczny Norman Bentwich napisał w 1919 roku:

„Metulla, najbardziej wysunięta na północ placówka, nabiera nowej funkcji jako letnisko dla reszty kraju. Jej górskie powietrze i wspaniałe położenie wysoko ponad wąwozem, w którym spływa strumień Jordanu, sprawiają, że w suche dni lipca i sierpnia jej kilka domostw jest bardzo zatłoczonych. Metulla jest letnią stacją dla mężczyzn i kobiet z innych kolonii. Jest jednak zbyt bardzo oddalona od ważnych dróg, aby mogła przyciągnąć turystów. Ale od czasu do czasu ta górska okolica staje się miejscem odpoczynku dla żydowskich mieszkańców nizin, tak jak górskie stacje w Libanie są miejscem odpoczynku dla Syryjczyków z nizin”[6].

Metulla odgrywała ważną rolę w przemycie nielegalnych żydowskich imigrantów z Mandatu Syrii i Libanu do Palestyny. Podczas wędrówki po górskich okolicach, często dochodziło do rabowania imigrantów przez Arabów. Metulla służyła im jako przystanek tranzytowy i miejsce odpoczynku. Przewożono ich stąd dalej samochodami ciężarowymi w głąb kraju. Podczas arabskiego powstania w Palestynie (1936–1939) wokół osady wybudowano sieć pozycji obronnych, które obsadzili członkowie żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana. Podczas II wojny światowej Brytyjczycy nawiązali ścisłą współpracę wojskową z Haganą, tworząc kompanie szturmowe Palmach. Podczas operacji „Exporter” w czerwcu 1941 roku siły Palmach jako pierwsze przeniknęły na terytorium Libanu, zabezpieczając mosty na rzece Litani dla nacierających wojsk brytyjskich. Działania te prowadzono między innymi z rejonu Metulli. W latach 1943–1944 Brytyjczycy wybudowali most na rzece Ajun. Po wojnie, 17 czerwca 1946 roku, jednostka Palmach zniszczyła ten most. Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 przyznała rejon Rosz Piny państwu żydowskim. Społeczność arabska odrzuciła jednak propozycję podziału Palestyny na dwa państwa (żydowskie i arabskie) i doprowadziła do wybuchu Wojny domowej w Mandacie Palestyny. Arabskie milicja sparaliżowały żydowską komunikację w Galilei. Obrona rejonu Metulli była ważnym elementem działań Sił Obronnych Izraela podczas I wojny izraelsko-arabskiej w 1948 roku. Aby uniemożliwić libańskim wojskom zaatakowanie Metulli, już na samym początku wojny wysadzono most na rzece Ajun (odbudowano go dopiero w 1980 r.). Podczas operacji „Hiram” w październiku 1948 roku Izraelczycy wkroczyli na terytorium Libanu i zajęli sąsiednie wioski. Stały się one kartą przetargową podczas negocjacji nad traktatem o zawieszeniu broni izraelsko-libańskim w 1949 roku. Po wojnie okazało się, że większość pól uprawnych Metulli znalazła się na libańskim terytorium. Wymusiło to na mieszkańcach zmianę źródeł dochodów[7]. W 1949 roku Metulla otrzymała status samorządu lokalnego. W latach 50. XX wieku miejscowość zelektryfikowano.

Miejscowość była wielokrotnie ostrzeliwana i atakowana przez terrorystów przenikających przez granicę z terytorium Libanu. 1 stycznia 1970 roku terroryści porwali Szmuela Rosenwassera. Został on uwolniony w lutym 1972 roku w zamian za zwolnienie z izraelskich więzień jednego z terrorystów[8]. Pomimo tych napaści, w 1976 roku otworzono przejście graniczne Brama Fatimy. W lipcu 1981 roku Metulla była kilkakrotnie ostrzelana z terytorium Libanu. Podczas wojny libańskiej (1982–1985) Izraelczycy ponownie wkroczyli do Libanu. Na północ od Metulli znajdowało się lotnisko polowe. 10 marca 1985 roku w pobliżu mostu na rzece Ajun doszło do samobójczego zamachu terrorystycznego przeprowadzonego na konwój izraelskich żołnierzy. W zamachu zginęło 12 żołnierzy, a 14 zostało rannych. Kiedy w 2000 roku izraelska armia wycofała się ze strefy bezpieczeństwa w południowym Libanie, sytuacja w rejonie Metulli znacznie się pogorszyła. Przejście graniczne zamknięto. Jest ono otwierane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, takich jak ułatwienie dostępu do pomocy medycznej dla mieszkańców południowego Libanu. Podczas II wojny libańskiej w 2006 roku miejscowość ucierpiał od ostrzału rakietowego Hezbollahu. W Metulli istnieją specjalne zarządzenia bezpieczeństwa, nakazujące wszystkim schronienie się w schronach po ogłoszeniu alarmu lub po pierwszej salwie nieprzyjacielskiego ostrzału.

Kultura i sport

W miejscowości jest dom kultury oraz biblioteka publiczna. Z obiektów sportowych jest basen pływacki, sala sportowa z siłownią, boisko do piłki nożnej i korty tenisowe. W Metulli znajduje się także jedyne w Izraelu lodowisko o olimpijskich wymiarach. Wchodzi ono w skład kompleksu sportowego Winter Sports Kanada Center, finansowanego przez żydowską społeczność z Kanady. Trenują tutaj izraelscy łyżwiarze figurowi i odbywają się Mistrzostwa Izraela Łyżwiarstwa Figurowego.

Edukacja

W miejscowości znajdują się dwa przedszkola oraz szkoła podstawowa HaNadiv. Liczba uczniów wynosi 112, a średnia w klasie to 19 uczniów (dane z 2008).

Turystyka

Osada jest znanym kurortem zimowym i letnim. W pobliżu znajduje się Park Narodowy Nahal Ajon, z czterema wodospadami, które robią szczególne wrażenie zimą[7]. Przy zwiedzaniu okolicznych terenów trzeba podporządkować się zarządzeniom bezpieczeństwa Sił Obronnych Izraela.

Gospodarka

Podstawą tutejszej gospodarki jest rolnictwo, sadownictwo i turystyka.

Komunikacja

Z miejscowości wyjeżdża się na południe drogą nr 90, którą dojeżdża się do kibucu Kefar Giladi. Na zachód od miasteczka znajduje się zamknięte od 2000 przejście graniczne Brama Fatimy pomiędzy Izraelem a Libanem.

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2008-02-02].
  2. C.R. Conder, H.H. Kitchener: The Survey of Western Palestine. London: Palestine Exploration Fund., 1881, s. 89.
  3. Benny Morris: Righteous Victims: A History of the Zionist-Arab Conflict, 1881–1999. New York: Alfred A. Knopf, 2001, s. 55. ISBN 978-0-679-74475-7.
  4. Arieh L. Avneri: The Claim of Dispossession. New Brunswick: Transaction Books, 1984, s. 96–98. ISBN 0-87855-964-7.
  5. Alan Dowty. A Question That Outweighs All Others: Yitzhak Epstein and Zionist Recognition of the Arab Issue. „Israel Studies”. 6, s. 34–54, 2001.
  6. Norman Bentwich: Palestine of the Jews. London: Kegan Paul, Trench, Trubner & Co., 1919, s. 96.
  7. a b „Winnica”. Marzec 2005, 2005. Mark Warren – dyrektor. Carnegie, Australia: The David Press. PP 328874/00009 (pol.).
  8. Mordecai Naor: The 20th Century in Eretz Israel. Kolín n.Rýnem: Könemann, 1998, s. 409, 415. ISBN 3-89508-595-2.

Linki zewnętrzne

Bukata

Bukata (właściwie Buq'ata; hebr.: בוקעאתא; arab. بقعاتة) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Miasteczko leży w północnej części Wzgórz Golan pomiędzy górami Hermonit i Warda.

Droga ekspresowa 90 (Izrael)

Droga ekspresowa 90 (hebr. כביש 90) – najdłuższa droga krajowa w Izraelu, biegnąca z miasta Ejlat na południu do miejscowości Metulla na północy kraju. Przebiega w ten sposób od granicy z Egiptem do granicy z Libanem. Przez całą swoją długość biegnie Rowem Jordanu wzdłuż granicy z Jordanią, a później w pobliżu granicy z Syrią.

Dystrykt Północny (Izrael)

Dystrykt Północny (hebr. ‏מחוז הצפון‎, Mechoz ha-Cafon) – jeden z sześciu administracyjnych dystryktów w Izraelu. Dystrykt ma powierzchnię 3324 km² (3484 km² wraz z wodami), dodatkowo 1154 km² na Wzgórzach Golan, co daje łącznie powierzchnię 4478 km² (4638 km² wraz z wodami), zamieszkany jest przez 1 216 800 mieszkańców (dane z 2007), a jego stolicą jest Nazaret.

En Kinijje

En Kinijje (hebr. עין קנייא) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Miasteczko leży na Wzgórzach Golan.

Górna Galilea

Górna Galilea (hebr. הגליל העליון) - górzysta kraina w północnym Izraelu, położona w Galilei.

Kacrin

Kacrin (hebr. קצרין; oficjalna pisownia w ang. Katzrin) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Kefar Kama

Kefar Kama (hebr. כפר כמא; arab. كفر كما) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Miasteczko leży w Dolnej Galilei.

Kefar Tawor

Kefar Tawor (hebr.: כפר תבור) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Miasteczko leży na północny wschód od góry Tabor w Dolnej Galilei.

Kirjat Szemona

Kirjat Szemona (hebr. קריית שמונה; arab. كريات شمونة; ang. Qiryat Shemona lub Kiryat Shmona; pol. Miasto Ośmiu) – miasto w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Madżdal Szams

Madżdal Szams (hebr. מג'דל שמס; arab. مجدل شمس) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Miasteczko leży w północnej części Wzgórz Golan. Jest to największe skupisko Druzów na Wzgórzach Golan.

Migdal

Migdal (hebr. מגדל) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Miasteczko jest położone na zachodnim brzegu Jeziora Tyberiadzkiego, w odległości około 5 km na północ od Tyberiady, w Galilei.

Palestyna pod panowaniem Brytyjczyków

Palestyna pod panowaniem Brytyjczyków znajdowała się w okresie od 1917 do 1948 roku.

Poddystrykt Akka

Poddystrykt Akka (hebr. נפת עכו, Nafat Ako; ang. Akko Subdistrict) – jednostka administracyjna wchodząca w skład Dystryktu Północnego, w Izraelu.

Poddystrykt Jezreel

Poddystrykt Jezreel (hebr. נפת יזרעאל, Nafat Jizra'el; ang. Jezreel Subdistrict) - jednostka administracyjna wchodząca w skład Dystryktu Północnego, w Izraelu.

Poddystrykt Safed

Poddystrykt Safed (hebr. נפת צפת, Nafat Cfat; ang. Zefat Subdistrict) – jednostka administracyjna wchodząca w skład Dystryktu Północnego, w Izraelu.

Przejście graniczne Brama Fatimy

Przejście graniczne Brama Fatimy (ang. Fatima Gate Crossing, hebr. שער פאטמה) – nieczynne międzynarodowe izraelsko-libańskie drogowe przejście graniczne, położone na północnym krańcu Gór Naftali w tzw. Palcu Galilei. W jego bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się izraelska miejscowość Metulla i libańska wioska Kafar Kila.

Puchar Kontynentalny 2012/2013

16. edycja Pucharu Kontynentalnego odbył się na przełomie 2012 i 2013 roku.

Terminy etapów turnieju określono w czerwcu 2012 roku na spotkaniu w Budapeszcie. W edycji uczestniczyła drużyna mistrza Polski, Ciarko PBS Bank KH Sanok, która wystąpiła w III rundzie.

Samorząd Regionu Golan

Samorząd Regionu Golan (hebr. מועצה אזורית גולן) – samorząd regionu położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Samorządowi podlegają osady rolnicze położone na Wzgórzach Golan.

Tel Chaj

Tel Chaj (hebr. תל חי; ang. Tel Hai; pol. Wzgórze Życia) – nieistniejąca już żydowska osada, która została założona w 1905 roku w Palestynie, będącej wówczas częścią Imperium Osmańskiego. Została zniszczona 1 marca 1920 roku w wyniku ataku libańskich Beduinów. Obecnie jako historyczne miejsce jest częścią kibucu Kefar Giladi.

Dystrykt Północny
Stolica Dystryktu
Poddystrykt Jezreel
Poddystrykt Akka
Poddystrykt Safed
Poddystrykt Tyberiada
Poddystrykt Golan

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.