Matka Boska Bolesna

Matka Boska Bolesna lub Matka Boża Siedmiobolesna (łac. Mater Dolorosa) – tytuł nadawany Matce Bożej, podkreślający jej rolę jako współodkupicielki.

Matka Boska Bolesna jest m.in. patronką Polski, Węgier i Słowacji.

Wspomnienie liturgiczne Najświętszej Maryi Panny Bolesnej (w tradycyjnym kalendarzu święto Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny) obchodzone jest w Kościele katolickim 15 września, dzień po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego.

Descente de croix du retable Stauffenberg ( détail ), oeuvre du Maître du retable de Stauffenberg, actif au 15ème siècle (Musée d'Unterlinden, Colmar)
Gotycki wizerunek Matki Boskiej Bolesnej z tryptyku autorstwa anonimowego Mistrza Ołtarza z Stauffenberg, Alzacja, ca 1455
Salamanca - Iglesia de la Vera Cruz 12
Figura Matki Bożej przebitej siedmioma mieczami boleści w kościele św. Krzyża w Salamance

Święta Matki Bożej Bolesnej – rys historyczny

Początkowo Kościół katolicki obchodził dwa święta dla uczczenia cierpień Najświętszej Maryi Panny[1]:

  • w piątek przed Niedzielą Palmową – Matki Bożej Bolesnej
  • 15 września – Siedmiu Boleści Maryi.

Pierwsze z tych świąt wprowadzono najpierw w roku 1423 w diecezji kolońskiej na terenie Niemiec. Nazywano je "Współcierpienie Maryi dla zadośćuczynienia za gwałty, jakich dokonywali na kościołach katolickich husyci". Było obchodzone w piątek po trzeciej niedzieli wielkanocnej. W roku 1727 papież Benedykt XIII rozszerzył je na cały Kościół i przeniósł na piątek przed Niedzielą Palmową. Ostatnia zmiana kalendarza kościelnego zniosła to święto[2].

Drugie z tych świat czci Bożą Matkę jako Bolesną i Królową Męczenników nie tyle w aspekcie chrystologicznym, co historycznym, przypominając ważniejsze etapy i sceny dramatu Maryi i Jej cierpień. Zaczęli to święto wprowadzać serwici. Od roku 1667 zaczęło się rozszerzać na niektóre diecezje. Papież Pius VII w roku 1814 rozszerzył je na cały Kościół, a dzień święta wyznaczył na trzecią niedzielę września. Papież Pius X ustalił je na 15 września[3].

Siedem boleści Matki Boskiej to

  1. Proroctwo Symeona
  2. Ucieczka do Egiptu
  3. Zgubienie Jezusa
  4. Spotkanie na Drodze Krzyżowej
  5. Ukrzyżowanie i śmierć Jezusa
  6. Zdjęcie z krzyża
  7. Złożenie do grobu[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. Matka Boża Bolesna + Święto Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny + Sanctus.Pl, sanctus.pl [dostęp 2019-08-01] (pol.).
  2. Matka Boża Bolesna + Święto Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny + Sanctus.Pl, sanctus.pl [dostęp 2019-08-01] (pol.).
  3. Matka Boża Bolesna + Święto Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny + Sanctus.Pl, sanctus.pl [dostęp 2019-08-01] (pol.).
  4. Siedem boleści Matki Bożej, liturgia.wiara.pl [dostęp 2017-11-18] (pol.).

Linki zewnętrzne

15 września. Najświętsza Maryja Panna Bolesna

Alessio Erardi

Alessio Erardi (ur. 1669, zm. 1727) – maltański malarz. Był synem artysty, również malarza, Stefano Erardiego i jego żony Cateriny Buttigieg. Początkowo studiował malarstwo pod kierunkiem swojego ojca, w końcu w latach 1695-1701 spędził pięć i pół roku w Rzymie. Jego styl malarski jest określany jako wczesna forma baroku, Alessio był pod wpływem malarstwa swego ojca, jak i Mattia Pretiego.

Wybrane prace Alessio Erardiego:

Matka Boska Bolesna, Kolegiata św. Wawrzyńca w Birgu

Matka Boża ze św. Janem Chrzcicielem, Kolegiata Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Bormli

Matka Boża Różańca Świętego (1702), Kościół Przemienienia Pańskiego w Lija

Hrabia Roger (1713), Katedra Świętego Pawła w Mdinie

Matka Boża Różańcowa, Sanktuarium Matki Bożej w Mellieħa (przypisywany)

Matka Boża z Dzieciątkiem Jezus i Duszami Czyśćcowymi, Rotunda w Moście

Matka Boża Łaskawa, Kościół Matki Bożej Łaskawej w Żabbar

różne prace w kościele Matki Bożej Zwycięskiej w Valletcie

rożne prace w oratorium kościoła Jezuitów w Valletcie

sufit w kaplicy Najświętszego Sakramentu, Bazylika Matki Bożej Bezpiecznej Przystani i św. Dominika w Valletcie

sufit kościoła św. Urszuli w Valletcie

Grand Master Raymond Perellos i Papież Klemens XI, Konkatedra świętego Jana w Valletcie

Antoni Blank

Jan Antoni Blank (ur. 6 maja 1785 w Olsztynie, zm. 20 lutego 1844 w Warszawie) – polski malarz historyczny, reprezentant warszawskiego klasycyzmu, portrecista. By podkreślić swoje polskie pochodzenie posługiwał się dwuczłonowym nazwiskiem, podpisując się często Jan Antoni Blank-Białecki.

Dekanat Białe Błota

Dekanat Białe Błota – jeden z dziewiętnastu dekanatów w łacińskiej diecezji bydgoskiej.

Utworzony został 1 września 2008 przez biskupa Jana Tyrawę.

Dekanat Nakło

Dekanat Nakło – jeden z dziewiętnastu dekanatów w rzymskokatolickiej diecezji bydgoskiej.

Dolores

Dolores – imię żeńskie pochodzenia hiszpańskiego wywodzące się od słowa dolor oznaczającego ból. W języku hiszpańskim używane w María de los Dolores – Matka Boska Bolesna. Popularnym zdrobnieniem imienia Dolores jest Lola lub Lolita.

Dolores imieniny obchodzi 15 września.

Józef Unierzyski

Józef Unierzyski (ur. 20 grudnia 1863 w Milewie koło Płocka, zm. 29 grudnia 1948 w Krakowie) – polski malarz, od 1891 profesor rysunku Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie, uczeń i zięć Jana Matejki, małżonek jego córki Heleny.

Kościół Matki Boskiej Bolesnej w Cielu

Kościół Matki Boskiej Bolesnej w Cielu – kościół położony we wsi Ciele, którego patronem jest Matka Boska Bolesna.

Kościół Matki Boskiej Bolesnej w Mysłowicach

Kościół Matki Boskiej Bolesnej – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Mysłowice archidiecezji katowickiej. Znajduje się w mysłowickiej dzielnicy Brzęczkowice i Słupna, na osiedlu Brzęczkowice.

Budowa świątyni rozpoczęła się w dniu 1 sierpnia 1945 roku. Kościół był budowany na miejscu położonym na granicy dwóch dzielnic: Brzęczkowic i Słupnej. Budowla miała być ogniwem spajającym mieszkańców. W dniu 10 kwietnia 1949 roku świątynia została poświęcona pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej. Wezwanie to było związane m.in. z latami starań o budowę świątyni. Projekt architektoniczny budowli został wykonany przez Henryka Gambca. Wystrój wnętrza świątyni jest autorstwa artysty rzeźbiarza Henryka Burca.

Świątynia jest jednonawowa, jest ozdobiona dwoma podcieniami i posiada centralnie podwyższone prezbiterium. Nawę nakrywa beczkowe sklepienie ozdobione mozaiką, wykonaną na kształt firmamentu. W końcu głównej nawy znajdują się dwie ogromne figury: Chrystus Ukrzyżowany i Matka Boska Bolesna stojąca pod krzyżem. Stacje drogi krzyżowej są opatrzone zmuszającymi do refleksji podpisami księdza Józefa Gawora i charakteryzują się ekspresją i sugestywnością.

Kościół Matki Bożej Bolesnej w Jerozolimie

Kościół Matki Bożej Bolesnej w Jerozolimie (hebr.: כנסיית גבירתנו הדואבת ) – kościół (zwany niekiedy kaplicą) w muzułmańskiej dzielnicy Starego Miasta na Via Dolorosa, należący do Kościoła katolickiego obrządku ormiańskiego, upamiętnia miejsce, gdzie Jezus Chrystus dźwigający krzyż, spotkał swoją matkę Maryję; stąd dedykacja świątyni Matce Bożej Bolesnej. Kościół jest częścią zespołu budynków, będących siedzibą katolickiego ormiańskiego Patriarchatu Jerozolimskiego. W pobliżu znajduje się IV Stacja Drogi Krzyżowej.

Marcin Altomonte

Marcin Altomonte, właściwie Martin Altomonte zwany Hohenberg (ur. 8 maja 1657 w Neapolu, zm. 14 września 1745 w Heiligenkreuzerhof w Austrii) – malarz pochodzenia włoskiego, działający w Polsce i Austrii.

Marcin Altomonte pojawił się w Polsce w 1684, wkrótce po wiktorii wiedeńskiej; w 1690 został nadwornym malarzem króla Jana III Sobieskiego. W 1684 przybył do Polski i poświęcił się ozdabianiu królewskich rezydencji, m.in. Wilanowa, Podhorców, Żółkwi oraz kościołów (n.p. w Świętej Lipce, Wilnie, Krakowie) Później przeniósł się do Wiednia, gdzie został malarzem dworu cesarskiego. Malował obrazy batalistyczne i religijne. Do bardziej znanych należą: Bitwa pod Wiedniem, Bitwa pod Ostrzykomiem, Ofiara Abrahama i Addolorata. Był też autorem szkiców i rysunków, np. Widok Placu Zamkowego.

Do kościoła w Świętej Lipce namalował następujące obrazy:

Matka Boska Bolesna – sygnowany z datą 1699. Jest to główny obraz na pierwszym ołtarzu od strony prezbiterium przy filarze oddzielający nawę główną od nawy północnej.

Chrystus Ukrzyżowany – obraz nie sygnowany. Ze względu na technikę wykonania uznawany jest przez historyków sztuki za dzieło Altomonte. Obraz znajduje się w ołtarzu równoległym do ołtarza M.B. Bolesnej, przy filarze oddzielającym nawę główną od nawy południowej.

Święty Józef – obraz sygnowany, bez daty. Obraz jest na drugim ołtarzu od strony prezbiterium, za ołtarzem M.B. Bolesnej.

Święta Anna – obraz sygnowany z datą 1700. Obraz jest w ołtarzu, przy drugim filarze od strony prezbiterium i po południowej stronie nawy głównej.Niezależnie od czterech głównych obrazów ołtarzowych Altomontemu przypisuje się autorstwo mniejszych. Należą do nich: na ołtarzu M.B. Bolesnej Zdjęcie z Krzyża, Upadek pod Krzyżem i Św. Ludwik na koniu oraz małe obrazy na pozostałych trzech wymienionych wyżej ołtarzach bocznych z wyjątkiem małego obrazu nad św. Józefem.

Altomonte jest autorem także dwóch ogromnych obrazów batalistycznych dla kościoła w Żółkwi: Bitwa pod Wiedniem i Bitwa pod Parkanami. Oba obrazy zostały dzięki polskim funduszom odrestaurowane w Warszawie, jednak musiały wrócić do Lwowskiej Galerii Sztuki i wbrew obietnicom strony ukraińskiej nie zostały one umieszczone na swoim prawowitym miejsce w żółkiewskiej farze.

W Wiedniu namalował m.in. obraz w ołtarzu głównym w kościele św. Piotra.

Michael Willmann

Michael Lucas Leopold Willmann (Michał Leopold Willmann, ochrzczony 27 września 1630 w Królewcu, zm. 26 sierpnia 1706 w Lubiążu) – niemiecki malarz, zwany „śląskim Rembrandtem”.

Naranjito (Ekwador)

Naranjito – miasto w Ekwadorze, w prowincji Guayas , stolica kantonu Naranjito.

Miejscowość został założona w 1750 roku. Przez miasto przebiega droga krajowa E488. Patronem miasta jest Matka Boska Bolesna.

Obraz Smętnej Dobrodziejki Krakowa

Obraz Matki Boskiej Bolesnej w Krakowie, zwany także obrazem „Smętnej Dobrodziejki Krakowa” – późnogotycki obraz znajdujący się w kaplicy Matki Bożej Bolesnej przy kościele Franciszkanów na Starym Mieście w Krakowie.

Parafia Matki Boskiej Bolesnej w Łodzi

Parafia Matki Bożej Bolesnej w Łodzi – rzymskokatolicka parafia w dekanacie Łódź-Teofilów-Źubardź archidiecezji łódzkiej.

Pedro de Mena

Pedro de Mena y Medrano (ur. w sierpniu 1628 w Grenadzie, zm. 13 października 1688 w Maladze) – rzeźbiarz hiszpański epoki baroku.

Kształcił się w warsztacie swojego ojca Alonsa de Mena, a także u Alonsa Cano. Zmarł w Maladze, mieście, w którym spędził większość życia, i gdzie prowadził warsztat rzeźby przez trzydzieści lat aż do śmierci w 1688.

Rząska

Rząska – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów przy linii kolejowej 133 Kraków – Katowice.

Integralne części miejscowości: Podkamyk, Za Gajem.

Szymonków

Szymonków – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

Typ budowy wsi nazywany jest wielodrożnica.

Tymowa (województwo małopolskie)

Tymowa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Czchów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnowskim. Integralne części miejscowości: Góry, Granice, Nagórze, Zadebrze, Zalesie, Zeliny.

Zbiory dzikowskie

Zbiory dzikowskie – kolekcja dzieł sztuki rodziny Tarnowskich z obrazami Paola Veronesa, Antoona van Dycka, Rembrandta, Trevisaniego, braci Carraccich, a także liczne rękopisy luminarzy europejskich między innymi rękopis Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, oraz białe kruki, na przykład: komplet wydań Biblii w języku polskim, pierwodruki ojców literatury polskiej.

W czasie II wojnie światowej zbiory uległy rozproszeniu. Obecnie można je spotkać między innymi w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Narodowym w Krakowie, Muzeum Narodowym w Warszawie, Ossolineum we Wrocławiu i Lwowie.

Obecnie, dzięki współpracy przedstawicieli rodu Tarnowskich oraz Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega – Zamku Tarnowskich w Dzikowie zbiory są stopniowo scalane w siedzibie muzeum to jest Zamku Tarnowskich w Dzikowie-Tarnobrzegu.

Nazwa zbiory dzikowskie wywodzi się od nazwy miejscowości Dzików, a dokładniej Zamku Dzikowskiego – rodowej siedziby rodu Tarnowskich linii wielowiejsko-dzikowskiej, a dzisiejszej dzielnicy Tarnobrzega.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.