Kapusta warzywna głowiasta

Kapusta warzywna głowiasta, popularnie nazywana kapustą głowiastą (Brassica oleracea L. var. capitata L.) – odmiana kapusty warzywnej[2]. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Nie występuje w stanie dzikim, jedynie w uprawie.

Kapusta warzywna głowiasta
Kapusta głowiasta biała

Kapusta głowiasta biała
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj kapusta
Gatunek kapusta warzywna
Nazwa systematyczna
Brassica oleracea L. var. capitata L.
Sp. pl. 2:667. 1753
Starr 070730-7852 Brassica oleracea var. capitata
Główki kapusty głowiastej
Cabbage and cross section on white
Główka kapusty i jej przekrój
Starr 070618-7334 Brassica oleracea var. capitata
Plantacja kapusty głowiastej

Morfologia

Pokrój
Wytwarza zwartą, pojedynczą głowę, okrytą liśćmi. Wewnątrz tworzą ją liście płonne.
Łodyga
Skrócony pęd tworzy razem z liśćmi głowę. Odmiany wczesne mają mniejsze główki i bardziej luźne liście. Odmiany późne tworzą głowy większe, bardziej zbite, czasami nalot woskowy.
Kwiaty
Kwiatostan groniasty, kwiaty żółte, po zapłodnieniu tworzy się owoc – łuszczyna, a w niej kilka sztuk nasion.

Zmienność

Wyróżniano dawniej kilka form:

  • kapusta głowiasta biała (B. oleracea var. capitata f. alba) – zewnętrzne liście są zielone, jest szerzej rozpowszechniona.
  • kapusta głowiasta czerwona (B. oleracea var. capitata f. rubra) – jej liście zawierają antocyjany, co nadaje jej ciemny czerwonofioletowy kolor.
  • B. oleracea var. conica DC.

Według nowszych ujęć taksonomicznych są to tylko synonimy tej samej odmiany[2].

Cechy odmianowe

Najważniejsze cechy odmianowe:

  • długość okresu wegetacji (od sadzenia rośliny do zbioru)
    • wczesne 60-90 dni;
    • średnio wczesne 100-120 dni;
    • średnio późne 120-140 dni;
    • późne > 140 dni
  • kształt głowy:
    • kuliste;
    • kuliste spłaszczone;
    • stożkowate;
    • jajowate
  • twardość głów (im odmiana wcześniejsza tym bardziej luźna):
    • bardzo luźne;
    • luźne;
    • średnio twarde;
    • twarde;
    • bardzo twarde

Wymagania

  • rozsada wrażliwa na chłody
  • optymalne temperatury 15 – 20°C
  • klimat umiarkowany i wilgotny (podgórski i nadmorski)
  • gleby żyzne pH 7,2 – 7,8
  • wysokie zapotrzebowanie na wodę
  • roślina światłolubna

Zastosowanie

Jest uprawiana jako warzywo. Często jest kiszona. Znana już w starożytnym Rzymie.

Wpływ na zdrowie

W kapuście występuje szereg związków zwanych glukozynolnami oraz produkty ich rozkładu izotiocyjaniany będące czynnikiem czynnikiem chemoprewencyjnym: sulforafan, indolo-3-karbinol, izotiocyjanian allilu, askorbigen, glukobrassycyna, izotiocyjanian fenyloetylu, synigryna, 3,3’-diindolilometan oraz mające szereg działań prozdrowotnych[3].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
  2. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-15].
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Justyna Szwejda-Grzybowska. Antykancerogenne składniki warzyw kapustnych i ich znaczenie w profilaktyce chorób nowotworowych. „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna”. XLIV (4), s. 1039–1046, 2011.
Kapusta

Kapusta (Brassica L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny kapustowatych. Należy do niego 38 gatunków roślin, które w stanie dzikim występują głównie w Europie (21 gatunków), zwłaszcza w rejonie Morza Śródziemnego, poza tym rozproszone w Azji o umiarkowanym klimacie. Formy dziko rosnące zasiedlają siedliska ruderalne i piaszczyste, często na terenach nadmorskich. Liczne gatunki, mieszańce, odmiany i kultywary są uprawiane jako warzywa w różnych regionach świata.

Kapusta warzywna

Kapusta warzywna lub kapusta ogrodowa (Brassica oleracea L.) – gatunek roślin z rodziny kapustowatych. W naturze rośnie na wybrzeżach morskich Wielkiej Brytanii, na północnym wybrzeżu Hiszpanii, zachodnim i północnym Francji oraz na brzegach morskich w Szlezwiku-Holsztynie w Niemczech. Z tego gatunku wyhodowano szereg odmian uprawnych rozpowszechnionych w uprawie na całym świecie.

Kapusta warzywna włoska

Kapusta warzywna włoska, zwana też w skrócie kapustą włoską (Brassica oleracea L. var. sabauda L. – odmiana kapusty warzywnej). Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Nie występuje w stanie dzikim, jedynie w uprawie.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.