Jordan (rzeka)

Jordan (hebr. נהר הירדן, nahar hayarden; arab. نهر الأردن, nahr al-urdun) – rzeka w Azji, na Bliskim Wschodzie, przepływająca przez Liban, Syrię, Izrael, Palestynę oraz Jordanię na kilku odcinkach będąc rzeką graniczną. Długość rzeki to 251 km, a powierzchnia dorzecza 18 000 km².

Wody Jordanu wykorzystywane są do celów irygacyjnych i energetycznych, ale ich podział i wykorzystanie jest przyczyną wielu sporów wśród państw, przez które przepływa. W 2010 roku media donosiły o skutkach nadmiernej eksploatacji Jordanu, w wyniku której obniżył się poziom wody w rzece oraz zasilanym przez nią Morzu Martwym[1].

Jordan
الأردن
Rzeka Jordan

Rzeka Jordan
Kontynent Azja
Państwo  Liban
 Izrael
 Jordania
 Syria

 Palestyna

Rzeka
Długość 251 km
Powierzchnia zlewni 18000 km²
Źródło
Miejsce Antyliban, Hermon (zbieg rzek Hasbani, Banias, Dan, Ajoun)
Współrzędne 33°11′12″N 35°37′09″E/33,186667 35,619167
Ujście
Recypient Morze Martwe
Współrzędne 31°45′41″N 35°33′30″E/31,761389 35,558333
Mapa
Mapa rzeki
Położenie na mapie Jordanii
Mapa lokalizacyjna Jordanii
źródło
źródło
ujście
ujście

Przebieg

Jej początkiem, na terytorium Libanu, są cztery rzeki (potoki) źródłowe spływające z południowych stoków gór Antyliban. Rzekami tymi są:

Łączą się w dolinie Hula.

Płynie na południe dnem tektonicznego rowu Jordanu w górnym biegu tworząc liczne progi. Przepływa przez Jezioro Hula, następnie przez Jezioro Tyberiadzkie. W dolnym biegu meandruje. Uchodzi deltą do Morza Martwego na wysokości 396 m poniżej poziomu morza.

Większymi dopływami (lewymi, wschodnimi) są Jarmuk i Nahr al-Szewka.

Jordan w Biblii

W Starym Testamencie wymieniona jako główna rzeka Ziemi Obiecanej. Biblia wymienia rzekę między innymi przy okazji opisu przejścia przez niego suchą nogą przez Izraelitów pod wodzą Jozuego; osuszania go przez Eliasza i dwukrotnie przez Elizeusza (osuszenia te nie miały trwałego charakteru). Jordan odegrał też ważną rolę w cudownym uzdrowieniu Naamana.

W Nowym Testamencie Jordan wymieniony został jako miejsce chrztu Jezusa i Żydów dokonywanego przez Jana Chrzciciela. Według tradycji za miejsce, w którym chrzcił Jan Chrzciciel uznaje się Kasr al-Jahud.

Zobacz też

Przypisy

  1. Bliski Wschód – Jordan wysycha.

Bibliografia

  • Encyklopedia Geograficzna Świata t. VI Azja, AW Opres i PPWK, Kraków 1997, ​ISBN 83-85909-23-0​.
Bet Josef

Bet Josef (hebr. בית יוסף; ang. Beit Yosef) – moszaw położony w Samorządzie Regionu Emek ha-Majanot, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Bet Sze’an (dolina)

Dolina Bet Sze’an (hebr. עמק בית שאן, Emek Bet Sze’an) – rozległa dolina będącą częścią Rowu Jordanu. Dolina Bet Sze’an położona jest w północnej części Izraela.

Charod

Charod (hebr. נחל חרוד, Nahal Charod) – rzeka płynąca w północnej części Izraela, mająca swoje źródła w Parku Narodowym Majan Charod przy wiosce Gidona. Przepływa przez Dolinę Charod i Dolinę Bet Sze’an. Ma swoje ujście w rzece Jordan. Rzeka ma długość około 32 km.

Jardena

Jardena (hebr. ירדנה; ang. Yardena) – moszaw położony w Samorządzie Regionu Emek ha-Majanot, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Jordan

Jordan – imię męskie

Cieki wodne

Jordan – potok, dopływ Kłodnicy

Jordan – potok, dopływ Czarnej Przemszy

Jordan – rzeka na granicy Izraela i Jordanii

Jordan – rzeka w Nowej Zelandii

Jordan – struga, dopływ DrwęcyOsoby o imieniu Jordan

Jordan – pierwszy biskup Polski

Jordan (zm. 1328) – biskup warmiński

św. Jordan Ansalone – włoski dominikanin, misjonarz, męczennik

bł. Jordan z Saksonii – dominikanin

Katie Price Jordan – brytyjska modelka i aktorka

Jordan Farmar – koszykarz grający w lidze NBAOsoby o nazwisku Jordan

Camille Jordan – francuski matematyk

DeAndre Jordan – koszykarz amerykański

Eddie Jordan – Irlandczyk, założyciel zespołu F1 – Jordan Grand Prix

Henryk Jordan – polski lekarz i społecznik

Jan Jordan – żupnik krakowski

Joe Jordan – szkocki piłkarz i menedżer

Károly Jordán – węgierski taternik i matematyk

Michał Stefan Jordan – generał polski

Michael Jordan – koszykarz amerykański

Michael Hakim Jordan – koszykarz amerykański

Neil Jordan – irlandzki twórca filmowy

Pascual Jordan – niemiecki fizyk

Robert Jordan – (właśc. J.O. Rigney), pisarz amerykański

Spytek Wawrzyniec Jordan – możnowładca polski

Zygmunt Jordan – polski działacz polityczny i wojskowy

Umberto Giordano – kompozytor włoskiInne

Jordan – amerykański serial telewizyjny

Jordan – święto w kościołach wschodnich

Jordan Grand Prix – zespół Formuły 1Miejscowości w USA

Jordan – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Scott

Jordan – miejscowość w stanie Montana, w hrabstwie Garfield

Jordan – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga

Jordan – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie GreenGminy w USA

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Whiteside

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Jasper

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Warren

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Monona

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Antrim

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Fillmore

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Hickory

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Ripley

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Clearfield

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Northumberland

Jordan (ang. Jordan Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Tripp

Jordan (ang. Jordan Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie GreenInne miejscowości

Jordan – miasto w Nowej ZelandiiZobacz też

Jordanowie – polski ród szlachecki

Nachal Tawor

Nachal Tawor (hebr. נחל תבור; arab. وادي البيره, Wadi al-Bira) – strumień płynący w Dolnej Galilei w północnej części Izraela. Swoje źródła ma w masywie górskim Hare Nacerat, przepływa u podnóża Góry Tabor, a następnie płynąc północną krawędzią płaskowyżu Ramot Jissachar dociera do Doliny Jordanu, gdzie ma ujście w rzece Jordan. Rzeka ma długość około 33 km.

Newe Ur

Newe Ur (hebr. נווה אור; ang. Neve Ur) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Emek ha-Majanot, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców (HaTenoa’a HaKibbutzit).

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.