Gibeon

Gibeon (hebr. גבעון) – jedno z najstarszych miast Kanaanu, wielokrotnie wzmiankowane w Biblii. Gibeon identyfikowany jest ze współczesnym el-Dżib, zlokalizowanym 13 km na północny zachód od Jerozolimy.

Źródła pisane

Według Księgi Jozuego (Joz 9,7) Gibeon był jednym z czterech miast Chiwwitów (Joz 10,2; 17), z którym Jozue zawarł przymierze (Joz 9,17–18) – mimo iż wcześniej skazał Gibeonitów na wieczną niewolę (Joz 9) – oraz gdzie zadał klęskę królowi Jerozolimy i jego koalicji (Joz 10). Zgodnie z 2 Księgą Samuela (2 Sm 2,12–17) w Chelkat-Chazurim nad stawem gibeońskim walczyli ludzie Abnera i Joaba. W 1 Księdze Kronik (1 Krn 14,16) znajduje się wzmianka o zwycięstwie Dawida na opanowanym przez Filistynów terenie od Gibeonu do Gezer. Salomon, jak informują 1 Księga Królewska (1 Krl 3,4–15) i 2 Księga Kronik (2 Krn 1,3–12), udał się na wyżynę w Gibeon, aby złożyć ofiarę i wyprosić u Boga mądrość. Jeszcze jedna bitwa nad stawem w Gibeonie miała miejsce pomiędzy Johananem, synem Kareacha, a Izmaelem, synem Netaniasza podczas wojny domowej, jak informuje Księga Jeremiasza (Jr 41,11–12).

Józef Flawiusz w swojej Wojnie żydowskiej (II, 516, 544) Gibeon nazywa Gabao. W tym mieście stacjonowało wojsko pod wodzą Cestiusza Gallusa w październiku 66 roku, udające się do Jerozolimy, położonej w odległości 50 stadiów. W Onomasticon (48, 9.11) Euzebiusza z Cezarei wspomniana jest wioska Gabaa, zlokalizowana ok. 6 km na zachód od Betel w pobliżu miejscowości Rama[1].

Badania archeologiczne

Wykopaliska archeologiczne w el-Dżib, zlecone przez Muzeum Archeologii i Antropologii Uniwersytetu Pensylwanii prowadzone były przez Jamesa B. Pritcharda w latach 1957, 1959, 1960 i 1962. W ich trakcie ustalono, że najstarsze, nieliczne, ślady osadnictwa pochodzą z epoki brązu. Późniejsze znaleziska, datowane na epokę żelaza, w szczególności zabytki epigraficzne, posłużyły do identyfikacji el-Dżib ze starożytnym Gibeonen. Ponadto na terenie miasta odkryto pozostałości po dwóch murach z otoczaków, datowanych na X i VIII wiek p.n.e., kilka pozostałości po budynkach mieszkalnych, dwa prowadzące do dużego zbiornika wodnego tunele i zachowane piwnice na wino[1].

Zbiornik wodny w Gibeonie, używany do czasów współczesnych, datowany jest na X wiek p.n.e. Miał wymiary średnicy 11 m i głębokości 25 m, na dno prowadziło 79 spiralnych kamiennych schodów. Prawdopodobnie zbiornik przeznaczony był do gromadzenia wody zarówno deszczowej, jak i gruntowej ze źródła Gibeonu, znajdującego się we wnętrzu góry na głębokości 55 m. Woda źródlana dostawała się do basenu za pośrednictwem tunelu i mniejszego zbiornika wodnego w postaci zamykanej na ciężkie drzwi, położonej pod powierzchnią płynącej wody groty. Aby zapewnić miastu stały dostęp do wody w czasie wojny, zbudowano drugi tunel, który rozpoczynał się w obrębie murów Gibeonu. Różnica pomiędzy jego początkiem a końcem wynosi 18 m, dlatego wycięto w nim 93 schody[2].

Piwnice na wino odkryto dzięki znalezieniu imadeł dzbanów z pieczęciami. Dalsze badania ustaliły, że wino w Gibeonie wytwarzano w 11 zlewniach, opatrzonych w prasy winne i misę na spływający z winogron sok. Wino magazynowano w wykutych w skale cysternach o głębokości 2 m. Zlewano je przez otwory o średnicy 90 cm, które następnie szczelnie zamykano kamiennymi pokrywami. Szacuje się, że pojemność wszystkich zlewni w Gibeonie wynosiła 95 tys. litrów (pojemność jednej zlewni dochodziła do 5 tys. dzbanów)[3].

Przypisy

  1. a b Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, s. 174.
  2. Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, s. 174–175.
  3. Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, s. 175.

Bibliografia

  • Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, Warszawa 2002. Na książce ​ISBN 82-7157-461-4​; ​ISBN 83-7157-461-4​.
1000 (liczba)

1000 (tysiąc, skrót: tys.) – liczba naturalna następująca po 999 i poprzedzająca 1001.

Bet-Choron

Bet-Choron (lub Betoron, Bejt-Choron, Bethora, Beith Horon) ("dom Horona") – starożytne miasto z czasów biblijnych, położone przy ważnej drodze z Jerozolimy w górę doliny Ajalon. Miasto miało dwie części, oddalone o około 2 km, zwane Bet-Choron Górne (obecnie Beit ‘Ur al-Fauqa) oraz Bet-Choron Dolne (obecnie Beit ‘Ur al-Tahta). Strategiczne znaczenie miała przełęcz między obiema częściami.

Chiwwici

Chiwwici (hebr. חיווים) – starożytny lud kanaanejski, kilkukrotnie wzmiankowany w Biblii, zamieszkujący tereny na zachód od Jordanu. Po raz pierwszy wymienieni w Księdze Rodzaju (Rdz 10,17) pośród potomków Kanaana. Nie są znani z żadnych pozabiblijnych źródeł. Hebrajska nazwa chiwwi oznacza „mieszkańca namiotu”, co wskazuje iż przynajmniej na wczesnym etapie swoich dziejów prowadzili żywot nomadów.

W czasach patriarchów mieli zamieszkiwać Sychem (Rdz 34,2). Walczyli z Izraelitami podczas podboju Kanaanu za Jozuego. Posiadali wówczas cztery miasta: Gibeon, Kefira, Beerot i Kiriat-Jearim (Joz 9,17). Inna grupa Chiwwitów lokalizowana jest przez Biblię w górach Libanu, między Hermonem a Chamatem (Sdz 3,3). Chiwwici zamieszkali w Gibeonie zawarli przymierze z Jozuem i nie zostali podbici przez Izraelitów (Joz 9;11,17). Po raz ostatni wzmiankowani są w 2 Księdze Samuela (2Sm 24,7).

Ze względu na podobieństwo nazw, Chiwwici są często utożsamiani z Chorytami i, podobnie jak oni, uznawani za Hurytów. Inna teoria wywodzi ich nazwę od Cylicji (biblijne Kue) i uznaje ich za lud przybyły do Palestyny pod koniec epoki brązu, po upadku państwa Hetytów.

Gibeon (meteoryt)

Gibeon – meteoryt żelazny należący do oktaedrytów grupy IV A. Fragmenty tego meteorytu znajdowane są na terenie dzisiejszej Namibii. W 1836 roku po raz pierwszy, angielski astronom John Herschel, zidentyfikował znajdowane na terenie zrzutu bryły żelaza jako meteoryty żelazne. W meteorycie Gibeon zawartość niklu wynosi 7,68%.

W Polsce fragmenty meteorytu Gibeon można oglądać w Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu, w Obserwatorium Astronomicznym w Olsztynie oraz w Muzeum Mineralogicznym w Szklarskiej Porębie i Muzeum Kamieni w Kamieniu Pomorskim.

Gibeon (ujednoznacznienie)

Gibeon – jedno z najstarszych miast Kanaanu, wielokrotnie wzmiankowane w Biblii.

meteoryt Gibeon

wioska Gibeon w Namibii

Hardap

Hardap – jeden z 14 regionów administracyjnych Namibii, ze stolicą w Mariental.

John Martin

John Martin (ur. 19 lipca 1789 w Haydon Bridge pod Hexham w hrabstwie Northumberland, zm. 17 lutego 1854 na wyspie Man) – angielski malarz i grawer. Twórca romantycznych pejzaży i monumentalnych, inspirowanych Biblią obrazów o apokaliptycznej tematyce.

Korra Korrabes

Korra Korrabes – meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-bronzyowych H3. Pierwszy okaz meteorytu znaleziony został w listopadzie 1996 roku. Pewien farmer podczas szukania w korycie wyschniętej rzeki meteorytów Gibeon natknął się na kamień ważący 22 kg. W pobliżu znalazł jeszcze 11 innych mniejszych fragmentów meteorytu, w sumie zebrał 18 kg materii meteorytowej. W 2000 roku znaleziono jeszcze setki kolejnych kawałków meteorytu. Największy okaz wmurowany był w ogrodzenie okalające ogród. Jak dotąd zebrano około 120 kg materii meteorytowej. Meteoryt Korra Korrabes w swojej strukturze posiada ładnie wykształcone chondry zawierające szkliwo.

Latrun

Latrun (hebr. לטרון; arab. اللطرون) – wzgórze położone w zachodniej części Doliny Ajalon na granicy równiny Szefeli i Wyżyny Judejskiej, w centralnej części Izraela. Z racji swojego strategicznego położenia przy drodze prowadzącej do Jerozolimy wzgórze odegrało ważną rolę w historii.

Linia kolejowa Windhuk – Nakop

Linia kolejowa Windhuk – Nakop to niezelektryfikowana linia kolejowa w Namibii łącząca stolicę tego kraju z miastem Upington w Republice Południowej Afryki. Linia została wybudowana pomiędzy 1914 i 1915 rokiem jako połączenie kolejowe Windhuk–Keetmanshoop w imieniu kolei państwowych Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej. Linia kolejowa jest obsługiwana przez TransNamib na odcinku do miasta Karasburg. Dalsze połączenie do Republiki Południowej Afryki jest obecnie niewykonywane.

Muzeum Mineralogiczne w Szklarskiej Porębie

Muzeum Mineralogiczne w Szklarskiej Porębie – prywatne muzeum z siedzibą w Szklarskiej Porębie (jedno z dwóch tego typu muzeów w Szklarskiej Porębie, obok Muzeum Ziemi "Juna"). Placówka jest przedsięwzięciem rodziny Sokołowskich, do których należy również Muzeum Kamieni w Kamieniu Pomorskim.

Muzeum powstało w 1993 roku. W swej ekspozycji posiada skamieniałości dinozaurów i innych zwierząt kopalnych (m.in. trylobitów), a także „Las Karboński” – skamieniałe pnie drzewa Dadoxylon i stromatolity. Na bogatą kolekcję minerałów i skał składają się m.in. kalcyty i stalaktyty z Wojcieszowa, rudy metali z Trepczy i Cavnik oraz okazy z terenów Karkonoszy i Gór Izerskich, a także meteoryt Gibeon.

Muzeum jest obiektem całorocznym, czynnym codziennie. Wstęp jest płatny

National Museum Cardiff

National Museum Cardiff (pol. Muzeum Narodowe w Cardiff) – muzeum i galeria sztuki poświęcone historii Walii. Jest położone w centrum Cardiff w Cathays Park. Budynek, w którym mieszczą się zbiory muzealne, został oficjalnie otwarty w 1927 roku. W zbiorach muzeum znajdują się eksponaty z dziedziny archeologii, geologii i historii naturalnej Walii oraz kolekcja dzieł sztuki.

Okręgi wyborcze w Namibii

Okręg wyborczy (ang. Constituencies) - w Namibii jest to jednostka podziału administracyjnego II stopnia. Każdy z 13 regionów administracyjnych kraju jest podzielony na 6 do 12 okręgów. W sumie jest ich 107.

Rama (miasto biblijne)

Rama (hebr. רָמָה), Ramataim-Cofim, Arymatea – miasto biblijne, należące według Księgi Jozuego (Joz 18,25) do pokolenia Beniamina.

Dokładna lokalizacja Ramy jest niepewna. Położona była na Wyżynie Judejskiej nieopodal Lod. Zgodnie z przekazem 1 Księgi Samuela (1Sm 22,6) w sąsiedztwie Ramy znajdowały się Geba i Gibeon, zaś Księga Nehemiasza (Ne 11,33) dodatkowo precyzuje położenie miasta na tereny pomiędzy Chacor i Gittaim. Euzebiusz z Cezarei w Onomasticonie wzmiankuje o tym, że Rama blisko sąsiadowała z Lod, gdzie mieszkał Józef z Arymatei. Później położenie Ramy wskazywano na Rentis, zlokalizowanym około 13 km na północny wschód od Liddy (Lod).

Na początku IX wieku p.n.e. miasto zostało umocnione przez Baszę, o czym wzmiankuje 1 Księga Królewska (1 Krl 15,17), zaś jeden z jego następców, Asa, według tejże księgi (1 Krl 15,22) polecił rozebrać fortyfikacje Ramy i wykorzystać kamienie na wzniesienie Geba i Mispy. Na przełomie VII–VI wieku p.n.e., w okresie podbojów babilońskich, dowódca Nabuchodonozora II, Nebuzaradan, według Księgi Jeremiasza (Jr 40,1) spędził ludność żydowską do Rama przez wyprowadzeniem jej do niewoli. Po skończeniu niewoli babilońskiej Rama, jak przekazuje Księga Nehemiasza (Ne 11,33) została odbudowana. Prawdopodobnie w II–I wieku p.n.e. Rama weszła w skład ziem, które zostały nadane Machabeuszom przez Seleucydów.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.