Film fabularny

Film fabularny – jeden z podstawowych rodzajów filmowych, przeciwieństwo filmu dokumentalnego[1]. Film fabularny podzielony jest na gatunki, których świat przedstawiony ma charakter fikcjonalny, dający się opowiedzieć w ramach fabuły[1]. Jakkolwiek utwory fabularne mogą powstawać na podstawie autentycznych wydarzeń, wykorzystywać prawdziwe postaci i miejsca[2], zawsze tworzą rzeczywistość wyobrażeniową, skonstruowaną na podstawie scenariusza oraz gry aktorskiej[1]. Filmy fabularne powstawały od zarania dziejów kina[2], stając się najpopularniejszym rodzajem filmowym o silnym zróżnicowaniu gatunkowym[1].

Foreign Correspondent trailer 24
Kadr z filmu fabularnego Zagraniczny korespondent (1940)

Film a fabuła

Podstawą teoretyczną dla badań nad filmem fabularnym była szkoła formalistów rosyjskich, między innymi Borysa Eichenbauma, Wiktora Szkłowskiego oraz Jurija Tynianowa[1]. Szkłowski sformułował rozróżnienie sjużetu i fabuły. Fabuła jest konglomeratem schematów, motywów oraz wątków, natomiast pojęcie sjużetu odnosi się sposobu przedstawiania fabuły. O ile dla Tynianowa fabuła jest statycznym schematem akcji, połączonym szeregiem motywów oraz cechującym się następstwem czasowym, sjużet ma charakter dynamiczny (procesualny), a współdziałają w nim wszystkie elementy formy filmowej, od motywów fabularnych po techniki stylistyczne[3].

Tradycja kina klasycznego zakłada istnienie fabuł dwuwątkowych, gdzie protagonista bierze udział zarówno w wątku głównym określonym przez gatunek (na przykład przestępstwo w filmie kryminalnym), jak i pobocznym o charakterze melodramatycznym. Tradycyjnie intryga fabularna rozgrywa się wokół wzoru: ekspozycja → zawiązanie akcji → komplikacje → punkt kulminacyjny → rozwiązanie. Ze względu na sposób rozwiązania intrygi wyróżniane są dwa rodzaje fabuł: zamkniętą, w której rozwiązane zostają wszystkie wątki, co przynosi satysfakcję widzowi, oraz otwartą, w której wątki pozostają nierozwiązane, a odbiorcy pozostawia się pole do interpretacji[4].

Historia

Kino wczesne i premodernizm

Lumières Le Jardinier (l'Arroseur arrosé) 1895
Kadr z obrazu Polewacz polany, uważanego za pierwowzór filmu fabularnego

Choć powszechnie początek filmu fabularnego przypisuje się braciom Lumière i ich dziełu Polewacz polany (1895), za ojca fantazji filmowej uznawany jest Georges Méliès, który za pośrednictwem montażu oraz efektów specjalnych uzyskiwał efekt porównywalny z jego „żywymi” występami iluzjonistycznymi[5]. W filmach takich jak Podróż na Księżyc (1903) Mélièsa, ale także eksperymentatorskich dziełach szkoły z Brighton, fabuła ograniczała się do jednego wątku, a głównym celem tychże filmów było demonstrowanie możliwości kina[6]. Wprawdzie pojawiały się próby uszlachetnienia kina za pośrednictwem adaptacji sztuk teatralnych (np. autorstwa Film d’Art), jednakże filmy te wciąż miały charakter krótkometrażowy i posługiwały się niezbyt skomplikowanymi fabułami[7].

Począwszy od pierwszego amerykańskiego filmu pełnometrażowego Życia Mojżesza (1909)[8], można dostrzec tendencję znaczącego zwiększenia długości filmów. We Włoszech okresu I wojny światowej powstawały operowe włoskie monumenty takie jak Cabiria (1913) Giovanniego Pastrone[9], natomiast w Stanach Zjednocznych – pozbawionych tradycji teatralnej i operowej – wykształcił się styl klasyczny niezależny od innych sztuk. Tradycja narracji melodramatycznej w kinie amerykańskim utrwaliła się za sprawą takich filmów, jak Narodziny narodu (1915) oraz Nietolerancja (1916) Davida Warka Griffitha, w których reżyser stopniował napięcie, prowadził narrację równoległą oraz stosował strategię „ocalenia w ostatniej chwili”[10]. Lata 20. XX wieku przyniosły w Stanach Zjednoczonych konwencjonalizację gatunków filmowych, kręconych odtąd seryjnie i przyciągających widzów przede wszystkim aktorstwem[11]. Zwartą strukturę narracji, opartą na montażu, zaadaptowała również w latach 20. radziecka szkoła montażu, której teoretykami i praktykami byli tacy reżyserzy, jak Siergiej Eisenstein (Pancernik Potiomkin, 1925), Wsiewołod Pudowkin (Matka, 1926) oraz Ołeksandr Dowżenko (Ziemia, 1930)[12]. Narracja melodramatyczna cechowała także inspirowane malarstwem i teatrem niemieckie kino ekspresjonistyczne, stanowione między innymi przez Fritza Langa (Metropolis, 1926) oraz Friedricha Wilhelma Murnaua (Nosferatu – symfonia grozy, 1922)[13]

Kino klasyczne

Stagecoach-1939
Fotos z westernu Dyliżans (1939)

Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku kinematografie światowe zaadaptowały dźwięk, co miało szereg konsekwencji dla kina fabularnego. Kino dźwiękowe stało się bardziej mimetyczne od niemego, bardziej realistyczne, uspójnione, zdominowane przez dialog oraz przestrzeń pozakadrową. Napięcie poszczególnych scen budowała ponadto muzyka ilustracyjna o charakterze melodramatycznym, wzmacniająca emocje wobec sytuacji fabularnej filmów[14]. Właśnie wówczas w pełni ukształtowały się gatunki takie jak western (Dyliżans Johna Forda, 1939), melodramat kierowany do kobiecej widowni (Ludzie w hotelu Edmunda Gouldinga, 1931), film gangsterski (Człowiek z blizną Howarda Hawksa, 1932), horror (Dziwolągi Toda Browninga, 1932) oraz film marynistyczny (Kapitan Blood Michaela Curtiza, 1935)[15]. Rozwijała się również komedia w odmianie kabaretowej (Kacza zupa Leo McCareya, 1932), screwball comedy (Dziewczyna Piętaszek Hawksa, 1940; Ich noce Franka Capry, 1934)[16]. Kontrapunktem dla hollywodzkich filmów był francuski „czarny realizm poetycki”, znamionowany przez melancholijny nastrój, literackie dialogi oraz manieryczną formę zapowiadającą zjawisko filmu noir (Pépé le Moko Juliena Duviviera, 1937; Ludzie za mgłą Marcela Carné, 1938)[17].

Przełomem zwiastującym nowoczesny styl opowiadania okazał się Obywatel Kane (1941) Orsona Wellesa. Padające w nim na początku słowo „Różyczka” wypowiadane przez umierającego magnata dziennikarskiego nie znajdowało bezpośredniego uzasadnienia w samych dialogach; ponadto biografia Kane’a była konfrontowana z różnymi wersjami zdarzeń opowiadanymi przez jego bliskich, co podkreślało subiektywność narracji filmowej, poczytywanej przedtem w kategoriach „stylu zerowego”[18]. Wprowadzone w Obywatelu Kanie retrospekcje były wielokrotnie wdrażane w następujących po nim filmach noir, na przykład Żegnaj, laleczko (1944) Edwarda Dmytryka, Podwójnym ubezpieczeniu (1944) Billy’ego Wildera, Topielicy (1947) Roberta Montgomery’ego, Człowieku z przeszłością (1947) Jacques’a Tournera oraz Bulwarze Zachodzącego Słońca (1951) Wildera[19]. Filmy noir, w których przeważały nieszczęśliwe zakończenia, niekiedy poparte premodernistycznymi sekwencjami marzeń sennych (Kobieta w oknie Langa, 1944; Urzeczona Alfreda Hitchcocka, 1945)[20], odzwierciedlały chaotyczny porządek świata zdominowanego przez zbrodnię[20].

Modernizm drugiej fali

Paisà-episodio2
Kadr z filmu Paisà (1946)

Alternatywny sposób opowiadania, w którym rozwój akcji nie zależy od bohatera, lecz od uwarunkowań społecznych, reprezentował modernizm drugiej fali. Jego zapowiedzią stały się filmy neorealistyczne, które wprowadziły budowę nowelową (Paisà Roberta Rosselliniego, 1946) oraz kolistą konstrukcję dramaturgiczną, powodującą powrót bohatera do stanu wyjściowego (Ziemia drży Luchina Viscontiego, 1948; Umberto D. Vittoria De Siki, 1952)[21]. W narracji modernistycznej drugiej fali bohaterowie tracą zdolność do działania, zmagając się z wewnętrznymi problemami natury egzystencjalnej, przeżywając alienację oraz bunt wobec świata. Wśród przykładów takiej alienacji można wskazać bohaterów filmów Michelangela Antonioniego (np. Przygoda, 1960; Powiększenie, 1966) oraz późnych dzieł Ingmara Bergmana (Milczenie, 1963; Persona, 1966)[22]. Na znaczeniu w modernizmie drugiej fali zyskały chwyty subiektywizujące, jak w Tam, gdzie rosną poziomki (1958) Bergmana, autotematycznym (1963) Federica Felliniego oraz w podporządkowanym strumieniowi świadomości Zeszłego roku w Marienbadzie (1959) Alaina Resnais’go[23]. Bohaterowie modernizmu drugiej fali nie mają motywacji psychologicznej i działają impulsywnie, jak bohater Do utraty tchu (1959) Jeana-Luca Godarda[24]; często są podporządkowani przypadkowi, jak postacie w Pali się moja panno (1966) Miloša Formana[25].

Postmodernizm

W latach 80. XX wieku wykrystalizował się styl filmu fabularnego zwany postmodernizmem. Postmodernizm jest reakcją na wyczerpanie się form drugiej fali modernizmu i przejawia się w zniesieniu tradycyjnego podziału na kulturę wysoką i niską, nostalgicznym przywoływaniu przeszłości oraz silnie akcentowanej intertekstualności, współgrającej z zasadą podwójnego kodowania[26]. Tropy postmodernistyczne pojawiają się w filmach takich jak Nietykalni (1987) Briana De Palmy ze sceną strzelaniny na schodach przywołującą Pancernik Potiomkin czy też mieszającym styl niski i wysoki Pulp Fiction (1994) Quentina Tarantino. Ten ostatni film upowszechnił w kinie fabularnym zabieg polegający na przestawieniu kolejności poszczególnych rozdziałów, nadający strukturze narracyjnej Pulp Fiction wymiar cykliczny[27]. Filmy postmodernistyczne cechuje również figura niewiarygodnego narratora, powszechna w takich dziełach jak Podziemny krąg (1999) Davida Finchera, Szósty zmysł (2000) M. Night Shyamalana, Mulholland Drive (2001) Davida Lyncha[28], a także metoda „rozpraszania uwagi” poprzez wprowadzanie równoległych wątków akcji w ramach jednego obrazu (Timecode Mike’a Figgisa, 2000), łączenie różnych porządków czasowych (Godziny Stephena Daldry’ego, 2002)[29], prezentowanie różnych wersji losów bohatera (Przypadek Krzysztofa Kieślowskiego, 1981)[30] lub epizodyczną konstrukcję rozłożoną na szereg różnych bohaterów (Na skróty Roberta Altmana, 1983)[31]. Do chwytów postmodernistycznych można zaliczyć również inwersję czasową, obecną np. w Memento (2000) Christophera Nolana oraz Nieodwracalnych (2002) Gaspara Noé[32].

Slow cinema

Równocześnie z postmodernizmem wykrystalizowała się odmiana modernizmu, która w zachodniej historiografii określana jest mianem slow cinema, podczas gdy w Polsce figuruje pod nazwą neomodernizmu. Kino neomodernistyczne, w przeciwieństwie do postmodernizmu filmowego, cechuje powolny postęp akcji, minimalizm pod względem użytych środków wyrazu oraz kontemplacja rzeczywistości[33]. Spośród kanonicznych dzieł slow cinema wymienia się kino Tsai Ming-lianga (Niech żyje miłość, 1991), Béli Tarra (Szatańskie tango, 1994), Gusa Van Santa (Słoń, 2003), Jeana-Pierre’a i Luca Dardenne’ów (Rosetta, 1999), Bruno Dumonta (Ludzkość, 1999) oraz Aleksandra Sokurowa (Moloch, 1999)[34].

Kino postklasyczne

Po 1975 roku obok nurtu postmodernistycznego wyłoniła się postklasyczna odmiana kina fabularnego. Ciągłość pomiędzy kinem klasycznym a postklasycznym polega na znacznie częstszym wykorzystywaniu technik subiektywizacyjnych; ponadto filmy postklasyczne kosztem dramaturgicznej logiki przebiegu zdarzeń na ekranie wykorzystują ponownie zdobycze kina atrakcji, tzn. intensywne efekty specjalne oraz chwyty melodramatyczne. Do przykładów takich filmów zaliczane są np. Szklana pułapka Johna McTiernana (1988), Twierdza Michaela Baya (1996) oraz Dzień Niepodległości Rolanda Emmericha (1996)[35].

Przypisy

  1. a b c d e Morstin-Popławska 2005 ↓, s. 59.
  2. a b Katafiasz 2003 ↓, s. 293.
  3. Ostaszewski 2007 ↓, s. 80.
  4. Ostaszewski 2005 ↓, s. 59–60.
  5. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 15–16.
  6. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 17–19.
  7. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 22–23.
  8. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 39.
  9. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 26.
  10. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 41.
  11. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 44.
  12. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 62–66.
  13. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 75–77.
  14. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 115–116.
  15. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 117–122.
  16. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 113–125.
  17. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 145.
  18. Syska i Wojnicka 2015 ↓, s. 128.
  19. Ostaszewski 2018 ↓, s. 126.
  20. a b Ostaszewski 2018 ↓, s. 149.
  21. Ostaszewski 2018 ↓, s. 151–152.
  22. Ostaszewski 2018 ↓, s. 157–161.
  23. Ostaszewski 2018 ↓, s. 165–168.
  24. Ostaszewski 2018 ↓, s. 171.
  25. Ostaszewski 2018 ↓, s. 176.
  26. Ostaszewski 2018 ↓, s. 201–203.
  27. Ostaszewski 2018 ↓, s. 206–209.
  28. Ostaszewski 2018 ↓, s. 218.
  29. Ostaszewski 2018 ↓, s. 250.
  30. Ostaszewski 2018 ↓, s. 255.
  31. Ostaszewski 2018 ↓, s. 243.
  32. Ostaszewski 2018 ↓, s. 262–263.
  33. Syska 2014 ↓, s. 155–165.
  34. Syska 2014 ↓, s. 179.
  35. Ostaszewski 2018 ↓, s. 128–129.

Bibliografia

  • Olga Katafiasz, Fabularny film [w:] Tadeusz Lubelski (red.), Encyklopedia kina, Kraków: Biały Kruk, 2003, s. 293.
  • Agnieszka Morstin-Popławska, Fabularny film [w:] Rafał Syska (red.), Słownik filmu, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2005, s. 59.
  • Jacek Ostaszewski, Fabuła [w:] Rafał Syska (red.), Słownik filmu, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2005, s. 59-60.
  • Jacek Ostaszewski, Formalizm [w:] Alicja Helman, Jacek Ostaszewski (red.), Historia myśli filmowej, Gdańsk: Słowo/obraz terytoria, 2007, s. 75-90.
  • Jacek Ostaszewski, Historia narracji filmowej, Kraków: Universitas, 2018.
  • Rafał Syska, Filmowy neomodernizm, Kraków: Avalon, 2014.
  • Rafał Syska, Joanna Wojnicka, Historia filmu: od Edisona do Nolana, Bielsko-Biała: Dragon, 2015.

Linki zewnętrzne

Adam Bajerski

Adam Bajerski (ur. 27 maja 1966 w Cieszynie), polski operator filmowy.

Ukończył studia na Wydziale Operatorskim PWSFTViT w Łodzi (w 1992).

Brał udział w realizacji seriali telewizyjnych ( „Ojciec Mateusz”, „Strażacy”, „Na krawędzi 2”) filmów dokumentalnych i wielu innych form audiowizualnych . Filmowy debiut fabularny to Zmruż oczy, za który otrzymał (wspólnie z Pawłem Śmietanką) nagrodę za zdjęcia na 28. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i nagrodę specjalną na festiwalu Camerimage 2003. W 2007 otrzymał na 32. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni nagrodę za zdjęcia do filmu Sztuczki.

Jest żonaty, ma troje dzieci.

Aleksandra Radwan

Aleksandra Radwan (ur. 11 kwietnia 1990 w Lublinie) – polska aktorka teatralna, filmowa, telewizyjna, radiowa i dubbingowa.

Anton Corbijn

Anton Corbijn, właściwie Anton Johannes Gerrit Corbijn van Willenswaard (ur. 20 maja 1955 w Strijen) – holenderski fotograf i reżyser wideoklipów muzycznych.

Courtney Love

Courtney Love, właśc. Courtney Michelle Harrison (ur. 9 lipca 1964 w San Francisco) – amerykańska muzyk, kompozytorka, autorka tekstów i wokalistka, a także aktorka i producentka muzyczna. Courtney Love znana jest przede wszystkim jako wokalistka i gitarzystka zespołu rockowego Hole. Krótko była też wokalistką Faith No More. Wdowa po Kurcie Cobainie, wokaliście i gitarzyście zespołu Nirvana. Matka Frances Bean Cobain, urodzonej w 1992 roku.

Film telewizyjny

Film telewizyjny (znany również jako film TV) – pełnometrażowy film fabularny lub dokumentalny, wyprodukowany na zlecenie lub przez samą stację telewizyjną.

Premierowy pokaz filmu telewizyjnego odbywa się w stacji telewizyjnej – nie jest wyświetlany w kinach, jak film kinowy.

Film telewizyjny ma fabułę, przedstawiającą kompletną historię, zamykającą się w jednej części, a nie w kilku, jak w przypadku seriali telewizyjnych.

W Polsce stacja TVN zrealizowała filmy telewizyjne z cyklu Prawdziwe historie.

Gatunek filmowy

Gatunek filmowy – forma zbiorcza dla filmów wykazujących podobne schematy fabularne, wspólną ikonografię, określone typy bohaterów oraz sytuacje, w których rozgrywa się akcja. Gatunek polega na reprodukcji formuły przyswojonej w ekranowym obiegu, a cechuje go ustabilizowanie i powtarzalność poszczególnych filmów.

Konwencjonalizm filmów może wynikać nie tylko z ikonografii czy konstrukcji fabularnej, ale również z punktu widzenia kamery czy techniki zastosowanej przy montażu. Jako przesłankę do klasyfikacji filmów według poszczególnych gatunków wyróżniono trzy rodzaje filmowe: film animowany, film dokumentalny i film fabularny. Największe podziały gatunkowe występują w przypadku filmów fabularnych.

Wyróżnikiem danego gatunku może być spodziewana reakcja danego odbiorcy (np. horror, komedia, melodramat, film pornograficzny, film sensacyjny), temat (np. film wojenny, film sztuk walki, film gangsterski, film kryminalny, film biograficzny), forma (np. film poetycki, film awangardowy, dreszczowiec, film muzyczny, film przygodowy, film noir), czas akcji (np. film historyczny, film fantastycznonaukowy, film fantasy, film kostiumowy, film płaszcza i szpady), technologia (np. film animowany) lub też po prostu wyrazista ikonografia (kanonicznym przykładem jest tu western). Filmy, które nie podlegają jednoznacznej klasyfikacji, kwalifikują się do ogólnego określenia „dramat”, dzielonego na filmy psychologiczne, obyczajowe i społeczne.

Od czasów postmodernizmu filmowego zaciera się klasyczny podział gatunkowy – mieszają się schematy fabularne oraz ikonografie. Tak zwane cross-gens są trudne do jednoznacznej klasyfikacji.

Haker

haker – jako osoba o wysokich umiejętnościach informatycznych

haker – jako osoba szukająca i ewentualnie wykorzystująca słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych

Haker – serial telewizyjny

Haker – polski film fabularny

Haker – amerykański film akcji

Jerzy Kaczmarek (aktor)

Jerzy Kaczmarek (ur. 14 lutego 1929 w Łodzi, zm. 13 lipca 1995 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy.

Jolanta Dylewska

Jolanta Dylewska (ur. 9 marca 1958 we Wrocławiu) – operatorka filmowa, reżyserka, pedagog i scenarzystka filmów dokumentalnych.

Marek Robaczewski

Marek Robaczewski (ur. 27 lutego 1958) – polski aktor, autor tekstów i reżyser dubbingowy. Bardzo rzadko występuje przed kamerami.

Jest synem zmarłego w 2003 roku aktora Eugeniusza Robaczewskiego i Wandy Elbińskiej-Robaczewskiej, również aktorki, zmarłej w 2004 roku.

Mateusz Pospieszalski

Mateusz Marian Pospieszalski (ur. 6 października 1965 w Częstochowie) – polski kompozytor, aranżer. Gra na saksofonie, fletach, klarnecie basowym, instrumentach klawiszowych, akordeonie, śpiewa (także techniką alikwotową – tzw. tybetański śpiew gardłowy). Członek Akademii Fonograficznej ZPAV. Pochodzi z wielodzietnej muzykalnej rodziny Pospieszalskich (jego bratem jest m.in. Jan Pospieszalski). Ma dwóch synów – Marka, który również gra na saksofonie, oraz Łukasza.

Mały

Mały – szczyt w paśmie Arczycy, w północnej części Gorganów

Mały – polski film fabularny z 1970

Mały – kanadyjsko–amerykański film fabularny z 2006

Milionerzy

Milionerzy – teleturniej emitowany w polskiej telewizji, na podstawie formatu Who Wants to Be a Millionaire?

Who Wants to Be a Millionaire? – wersja brytyjska

Who Wants to Be a Millionaire? – wersja amerykańska

Milionerzy – niemiecko-amerykański film animowany z 1999 roku

Milionerzy – amerykańsko-brytyjski film fabularny z 2004 w reżyserii Danny’ego Boyle’a

Nick Cave

Nick Cave, właśc. Nicholas Edward Cave (ur. 22 września 1957 w Warracknabeal w Australii) – australijski muzyk, poeta, pisarz, kompozytor, scenarzysta i aktor, znany przede wszystkim z występów w zespole Nick Cave and the Bad Seeds.

Był także członkiem zespołów Grinderman, The Birthday Party i The Boys Next Door.

Robin Hood

Robin Hood – bohater średniowiecznych angielskich legend ludowych, którego faktyczne istnienie nie zostało potwierdzone przez źródła historyczne.

Syrenka Warszawska (nagroda filmowa)

Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) – jedna z głównych nagród filmowych przyznawanych podczas Lubuskiego Lata Filmowego.

1957

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Jerzy Kawalerowicz za film Cień

1958

w kategorii „najlepszy film polski” – Andrzej Munk za film Człowiek na torze

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Jerzy Zarzycki za film Zagubione uczucia

1959

w kategorii „najlepszy film polski” – Andrzej Munk za film Eroica

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Kazimierz Kutz za film Krzyż walecznych

1961

w kategorii „najlepszy film polski” – Andrzej Munk za film Zezowate szczęście

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Jerzy Kawalerowicz za film Matka Joanna od Aniołów

1962

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Stanisław Różewicz za film Głos z tamtego świata

1964

w kategorii „najlepszy film polski” – Andrzej Munk za film Pasażerka

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Aleksander Ford za film Pierwszy dzień wolności

1967

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Stanisław Różewicz za film Westerplatte

1969

w kategorii „najlepszy film polski” – Andrzej Wajda za film Wszystko na sprzedaż

1970

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Krzysztof Zanussi za film Struktura kryształu

w kategorii „najlepszy film zagraniczny” – Tomás Gutiérrez Alea za film Wspomnienia

1971

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Andrzej Wajda za film Krajobraz po bitwie

1972

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Tadeusz Konwicki za film Jak daleko stąd, jak blisko

1973

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Edward Żebrowski za film Ocalenie

w kategorii „najlepszy film zagraniczny” – Andriej Tarkowski za film Andriej Rublow

w kategorii „wyróżnienie specjalne” – Krsto Papić za film Kajdanki

1974

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Krzysztof Zanussi za film Iluminacja

w kategorii „najlepszy film zagraniczny” – Ingmar Bergman za film Szepty i krzyki

w kategorii „wyróżnienie specjalne” – Bob Fosse za film Kabaret

1975

w kategorii „najlepszy film polski” – Andrzej Wajda za film Ziemia obiecana

w kategorii „najlepszy film zagraniczny” – Jerry Schatzberg za film Strach na wróble

w kategorii „wyróżnienie specjalne” – Claude Goretta za film Zaproszenie

1976

w kategorii „najlepszy film fabularny” – Janusz Majewski za film Zaklęte rewiry

Teddy Award

Teddy Award – nagroda przyznawana corocznie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie filmom o tematyce LGBT od 1987 roku. Nagroda jest przyznawana w przeddzień ceremonii wręczenia nagród Złotego Niedźwiedzia przez dziewięcioosobowe jury złożone z organizatorów innych festiwali filmowych LGBT.

Wojciech Waglewski

Wojciech Antoni Waglewski (ur. 21 kwietnia 1953 w Nowym Sączu) – polski gitarzysta, kompozytor, aranżer i producent muzyczny. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV oraz Polskiej Akademii Filmowej.

Syn Jerzego Waglewskiego. Żonaty z Grażyną, z którą ma dwóch synów, artystów hip-hopowych: Fisza (Bartosz, 1978) i Emade (Piotr, 1981).

Zespół Filmowy „Silesia”

Zespół Filmowy Silesia – polskie studio produkcji filmów z siedzibą w Katowicach. Powstało 1 stycznia 1972 roku, rozwiązane w 1983 roku.

Kierownikami artystycznymi studia byli w latach 1972-78 Kazimierz Kutz, 1978-83 Ernest Bryll, zaś kierownikami literackimi Ryszard Kłyś (1974-79) i Michał Komar (1979-83). Szefami produkcji studia byli Tadeusz Baljon i Jan Włodarczyk.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.