Federalna Republika Jugosławii

Federalna Republika Jugosławii (Савезна Република Југославија – Savezna Republika Jugoslavija) – państwo powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii (1991–1992), będące federacją dwóch republik – Serbii i Czarnogóry. Państwo to istniało w latach 1992–2003.

Савезна Република Југославија
Savezna Republika Jugoslavija

Federalna Republika Jugosławii
1992–2003
Flaga Jugosławii
Herb Jugosławii
Flaga Jugosławii Herb Jugosławii
Hymn: Hej, Sloveni
Położenie Jugosławii
Język urzędowy serbsko-chorwacki
Stolica Belgrad
Ustrój polityczny republika federalna
Ostatnia głowa państwa prezydent Vojislav Koštunica
Ostatni szef rządu premier Dragiša Pešić
Powierzchnia
 • całkowita

102 350 km²
Liczba ludności (2003)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

10 829 175
105 osób/km²
Jednostka monetarna dinar jugosłowiański (YUM)
Data powstania 27 kwietnia 1992
Data likwidacji 4 lutego 2003
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC+2 – lato
Domena internetowa .yu
Scg02
Podział Jugosławii na republiki i autonomiczne prowincje

Dane geograficzne

  • Powierzchnia całkowita: 102 350 km²
  • Powierzchnia lądowa: 102 136 km²
  • Powierzchnia wodna: 214 km²
  • Całkowita granica lądowa: 2246 km
  • Długość wybrzeża: 199 km
  • Długość granic z sąsiadującymi państwami: Albania 287 km, Bośnia i Hercegowina 527 km, Bułgaria 318 km, Chorwacja 241 km, Macedonia 221 km, Rumunia 476 km, Węgry 151 km
  • Najwyższy punkt: Daravica 2,656 m n.p.m.
  • Najniższy punkt: Morze Adriatyckie 0 m
  • Język: serbsko-chorwacki 90%, albański (w Kosowie), węgierski (w Wojwodinie)
  • Waluta: Serbia: nowy dinar jugosłowiański (YD) = 100 para; Czarnogóra: euro = 100 centów

Historia

1980 r. – śmierć marszałka Josipa Broza Tity, dyktatora Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii.

1980–1990 r. – po śmierci marszałka Tity odżyły – tłumione wcześniej – antagonizmy narodowościowe.

1989 r.Slobodan Milošević został prezydentem Serbii. Po jego dojściu do władzy najbardziej widocznym zjawiskiem w życiu politycznym Jugosławii stał się serbski nacjonalizm. Jego przejawem było m.in. zniesienie w 1990 r. autonomii Wojwodiny (z liczną mniejszością węgierską) i Kosowa, zamieszkanego głównie przez Albańczyków.

1990 r. – we wszystkich sześciu republikach Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii odbyły się wolne wybory. W Słowenii, Chorwacji, Macedonii oraz Bośni i Hercegowinie zwyciężyły partie narodowe.

25 czerwca 1991 r.Słowenia i Chorwacja proklamowały niepodległość i wystąpienie z federacji co dało początek wojnie domowej. Doszło do walk armii jugosłowiańskiej z oddziałami słoweńskimi i chorwackimi. Walki serbsko-słoweńskie ustały po kilku dniach, serbsko-chorwackie toczyły się do końca roku.

8 września 1991 r.niepodległość ogłosiła Macedonia.

3 stycznia 1992 r. – władze Serbii i Czarnogóry proklamowały powstanie tzw. trzeciej Jugosławii. Serbowie zgłaszają pretensje terytorialne wobec sąsiadów.

5 kwietnia 1992 r.niepodległość ogłosiła Bośnia i Hercegowina. Rozpad Jugosławii stał się faktem.

27 kwietnia 1992 r. – formalne powstanie Federalnej Republiki Jugosławii, obejmującej tylko Serbię i Czarnogórę.

1999 r. – w zamieszkanym przez Albańczyków Kosowie doszło do walk serbskich sił zbrojnych z albańskim separatystami z UÇK. Serbia stała się celem nalotów sił NATO.

24 marca 1999 r. – początek natowskiej operacji lotniczej „Allied Force” nad Jugosławią. W efekcie bombardowań doszło do przejęcia kontroli nad Kosowem przez międzynarodowe siły pokojowe. Nastąpiło wycofanie się oddziałów serbskich z Kosowa i utworzono w nim międzynarodowy protektorat. W wyniku nalotów zginęło ok. 2 tys. mieszkańców Jugosławii, a kolejne kilkaset tysięcy musiało opuścić swoje domostwa[potrzebny przypis].

24 września 2000 r. – zwycięstwo w wyborach prezydenckich kandydata opozycji, Vojislava Koštunicy. Utrata władzy przez Slobodana Miloševicia.

2001 r. – aresztowanie Slobodana Miloševicia, a następnie jego ekstradycja do Hagi, w zamian za wielomilionowe wsparcie dla zrujnowanej wojnami i nalotami NATO Serbii.

4 lutego 2003 r.Federalna Republika Jugosławii została rozwiązana, a w jej miejscu powstało państwo związkowe nazwane Serbią i Czarnogórą.

11 marca 2006 r. – w więzieniu w Hadze w wieku 64 lat umiera były prezydent Jugosławii – Slobodan Milošević.

3 czerwca 2006 r. – proklamowanie niepodległości przez Czarnogórę. Po referendum Serbia i Czarnogóra stały się oddzielnymi państwami.

Zobacz też

Betim Halimi

Betim Halimi (ur. 28 lutego 1996 w Gnjilane, Federalna Republika Jugosławii) – kosowski piłkarz, grający na pozycji bramkarza.

FK Vojvodina

FK Vojvodina (serb. ФК Војводина) – serbski klub piłkarski z siedzibą w Nowym Sadzie. Został założony w 1914 roku. Występuje w rozgrywkach Super liga Srbije.

Flaga Jugosławii

Flaga Jugosławii zmieniała się kilkakrotnie w czasie ponadosiemdziesięcioletniej historii tego organizmu.

Herb Jugosławii

Herb Jugosławii zmieniał się kilkakrotnie podczas istnienia federalnego państwa. Pierwszy herb państwa Słowian południowych uchwalono w 1921 roku, a ostatni herb Jugosławii był w oficjalnym użyciu do roku 2006.

Jugosławia na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2000

Jugosławię na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2000 reprezentowało 111 zawodników.

Jugosławia na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1998

Jugosławię na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1998 reprezentowało dwóch zawodników: jeden mężczyzna i jedna kobieta. Był to piętnasty start reprezentacji Jugosławii na zimowych igrzyskach olimpijskich. Wystartowali oni w narciarstwie alpejskim.

Jugosławia na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002

Jugosławię na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 reprezentowało sześcioro zawodników.

Jugosławia na letnich igrzyskach olimpijskich

Jugosławia (W latach: 1920 - 1936 Królestwo Jugosławii, 1948 - 1988 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii, 1996 - 2000 Federalna Republika Jugosławii) po raz pierwszy wystartowała na letnich IO w 1920 roku na igrzyskach w Antwerpii. Wystartowała we wszystkich igrzyskach do 2000 roku, jednak z powodu międzynarodowych sankcji na start w Igrzyskach Olimpijskich 1992 jugosłowiańskiej reprezentacji nie pozwolono. Mimo tego MKOl zezwolił, aby pochodzący z Jugosławii sportowcy startowali jako niezależna drużyna. Medale zdobyte przez tę drużynę nie zostały włączone do ogólnej klasyfikacji Jugosławii. Bezpośrednią sukcesorką Jugosławii (lecz nie dorobku medalowego) jest Serbia i Czarnogóra startująca na igrzyskach w Atenach w 2004 roku. Łącznie w latach 1920-2004 Jugosławię/Serbię i Czarnogórę reprezentowało 1120 sportowców (973 mężczyzn i 147 kobiet). Najwięcej złotych medali i medali w ogóle zdobyto na igrzyskach w Los Angeles w 1984 roku.

Mistrzostwa Serbii i Czarnogóry w piłce siatkowej mężczyzn

Mistrzostwa Serbii i Czarnogóry w piłce siatkowej mężczyzn – cykliczne, krajowe rozgrywki sportowe, organizowane od 2003 roku przez Związek Piłki Siatkowej Serbii i Czarnogóry, mające na celu wyłonienie najlepszego siatkarskiego zespołu w Serbii i Czarnogórze.

Mistrzostwa odbywały się w latach 2003-2006. Wraz z uzyskaniem przez Czarnogórę niepodległości krajowe federacje zaczęły organizować oddzielne rozgrywki w Serbii i w Czarnogórze.

W latach 1991-2003 rozgrywane były mistrzostwa FR Jugosławii.

Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2002

Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2002 – 66. edycja mistrzostw świata organizowana przez IIHF, która odbyła się po raz dziewiąty w Szwecji. Turniej Elity odbył się w dniach 26 kwietnia-13 maja, a miastami goszczącymi najlepsze drużyny świata były Göteborg, Jönköping i Karlstad.

Czas i miejsce rozgrywania pozostałych turniejów:

Dywizja I Grupa A: 14-20 kwietnia, Eindhoven (Holandia)

Dywizja I Grupa B: 14-20 kwietnia, Dunaújváros i Székesfehérvár (Węgry)

Dywizja II Grupa A: 31 marca-6 kwietnia, Kapsztad (Południowa Afryka)

Dywizja II Grupa B: 25-31 marca, Nowy Sad (Federalna Republika Jugosławii)

Kwalifikacje do Dywizji II: 11-13 kwietnia, Meksyk (Meksyk)

Nikola Špirić

Nikola Špirić (ur. 4 września 1956 w Drvar, Bośnia i Hercegowina, Socjalistyczna Federalna Republika Jugosławii), polityk bośniacki, premier Bośni i Hercegowiny od 4 stycznia 2007 do 12 stycznia 2012.

Puchar Serbii i Czarnogóry w piłce nożnej mężczyzn

Puchar Serbii i Czarnogóry w piłce nożnej (serb. Куп Србије и Црне Горе у фудбалу / Kup Srbije i Crne Gore u fudbalu) – rozgrywki piłkarskie o charakterze pucharu krajowego w Serbii i Czarnogórze (do 2002 zwanej Federalna Republika Jugosławii, po raz pierwszy zorganizowany w 1991 roku, a rozwiązany w 2006.

Reprezentacja Serbii w koszykówce mężczyzn

Reprezentacja Serbii w koszykówce mężczyzn – drużyna, która reprezentuje Serbię w koszykówce mężczyzn. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Związek Koszykówki Serbii. W ocenie FIBA reprezentacja Serbii nie jest kontynuatorem tradycji reprezentacji Jugosławii. Decyzja ta jest zgodna z prawem międzynarodowym (Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 777 poparta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją nr 47/1), które stanowi, że Federalna Republika Jugosławii (dzisiejsza Republika Serbii) nie jest kontynuatorem prawnym Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Reprezentacja Federalnej Republiki Jugosławii zadebiutowała w rozgrywkach FIBA w 1995 podczas eliminacji Mistrzostw Europy 1995. Swój pierwszy mecz rozegrała przeciwko Bułgarii wygrywając 93:87, a następnie zapewniła sobie awans do finałów mistrzostw. Drużyna w swoim debiucie w finałach Mistrzostw Europy po zwycięstwie w finale nad Litwą zdobyła tytuł Mistrza Europy oraz awans do turnieju koszykówki na IO 1996.

Od 2006 w związku z referendum niepodległościowym w Czarnogórze drużyna reprezentuje wyłącznie Republikę Serbii.

Reprezentacja Serbii w piłce siatkowej kobiet

Reprezentacja Serbii w piłce siatkowej kobiet – drużyna, która reprezentuje Serbię w piłce siatkowej kobiet. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Związek Piłki Siatkowej Serbii.

Siatkarska drużyna Serbii jest wg FIVB oficjalnym sukcesorem tradycji reprezentacji Jugosławii. Należy jednak pamiętać, iż według prawa międzynarodowego (Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 777 poparta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją nr 47/1) Federalna Republika Jugosławii (dzisiejsza Republika Serbii) nie jest kontynuatorem prawnym Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Reprezentacja Serbii w piłce siatkowej mężczyzn

Reprezentacja Serbii w piłce siatkowej mężczyzn – drużyna, która reprezentuje Serbię w piłce siatkowej mężczyzn. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Związek Piłki Siatkowej Serbii.

Siatkarska drużyna Serbii jest wg FIVB oficjalnym sukcesorem tradycji reprezentacji Jugosławii. Należy jednak pamiętać, iż według prawa międzynarodowego (Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 777 poparta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją nr 47/1) Federalna Republika Jugosławii (dzisiejsza Republika Serbii) nie jest kontynuatorem prawnym Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii

Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii (maced. Социјалистичка федеративна република Југославија, serb.-chor.

Socijalistička federativna republika Jugoslavija, Социјалистичка федеративна република Југославија, słow. Socialistična federativna republika Jugoslavija) – państwo socjalistyczne na Półwyspie Bałkańskim, istniejące w latach 1945–1992, obejmujące teren Jugosławii.

Formalnie państwo to zostało proklamowane w 1943 roku jako Demokratyczna Federacyjna Jugosławia. Dopiero w listopadzie 1945 zdominowany przez komunistów parlament zdetronizował króla i proklamował republikę. W 1946 roku nazwę oficjalną zmieniono na Federacyjna Ludowa Republika Jugosławii, a w 1963 – na Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii. Potocznie była przez mieszkańców niekiedy nazywana „drugą Jugosławią” (dla odróżnienia od „pierwszej”, czyli Królestwa Jugosławii).

Świadkowie Jehowy w Czarnogórze

Świadkowie Jehowy w Czarnogórze – społeczność wyznaniowa w Czarnogórze, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2018 roku 274 głosicieli, należących do 5 zborów. W 2018 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zebrało się 571 osób. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Biuro Oddziału w Belgradzie w Serbii. Biuro Krajowe mieści się w Podgoricy.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.