Europa Zachodnia

Europa Zachodnia – państwa zaliczane do zachodniej części Europy ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową.

Location-Europe-UNsubregions, Kosovo as part of Serbia
Wielkie regiony Europy według klasyfikacji statystycznej ONZ. Legenda:

     Europa Zachodnia

CIA Western-Europe-map2
Klasyfikacja według CIA World Factbook:

     Europa Zachodnia

     Europa Południowo-Zachodnia

Västeuropa-karta
Obszar cywilizacji zachodniej według Huntingtona (oznaczony na czerwono)
Ujęcie zespołu Expedition 29 ze stacji kosmicznej ISS przemierzającej Europę Zachodnią

Według klasyfikacji geograficznej ONZ

Według podziału używanego przez Wydział Statystyczny Organizacji Narodów Zjednoczonych[1], Europę Zachodnią tworzą:

Państwa te zajmują powierzchnię ponad 1,1 mln km2, a liczba ludności przekracza 185 mln mieszkańców (2008)[2]. Należy jednak zwrócić uwagę, iż zakwalifikowanie konkretnych państw lub obszarów do danego regionu ma na celu ułatwienie badań statystycznych i nie jest wyrazem uznania przez Organizację Narodów Zjednoczonych przynależności politycznej lub innej danego państwa lub obszaru[3].

Według klasyfikacji CIA

Amerykańska Centralna Agencja Wywiadowcza, w swoim corocznym raporcie The World Factbook[4], do krajów Europy Zachodniej zalicza:

Europa Południowo-Zachodnia:

Kwestia państw niemieckojęzycznych

Większość geografów i historyków zalicza jednak Niemcy, Austrię, Szwajcarię i Liechtenstein do Europy Środkowej[5] (Europa Środkowo-Zachodnia), która nie istnieje w – powstałym w czasie zimnej wojny – podziale statystycznym ONZ.

Określenie polityczno-gospodarcze

Stosunkowo często określenie to używa się w stosunku do wszystkich państw „starej” Unii Europejskiej oraz krajów EFTA (Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii)[6].

Zobacz też

Przypisy

  1. ONZ: Composition of macro geographical (continental) regions [...] (ang.). United Nations Statistics Division, 2008-01-31. [dostęp 2008-08-22].
  2. Witold Mizerski, Jan Żukowski: Tablice geograficzne. Warszawa: Adamantan, 2008, s. 420-421. ISBN 978-83-7350-121-8.
  3. http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm
  4. CIA: The World Factbook (ang.). [dostęp 2008-02-22].
  5. O. Halecki, The Limits and Divisions of European History, Sheed & Ward, London and New York 1950, wersja polska: Historia Europy – jej granice i podziały, Lublin 2002, s. 121.
  6. Municipal waste generation in Western Europe (EU-15 + EFTA), New Member States (NMS12), EU countries (EU-27) and total in Europe (total) (ang.). European Environment Agency. [dostęp 2014-05-06].
Członkowie Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych

Członkowie Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych – w skład Rady Bezpieczeństwa ONZ wchodzi obecnie 15 członków, w tym 5 stałych oraz 10 niestałych. Członkowie niestali wybierani są na okres 2 lat, co roku skład połowy z nich jest odnawiany. W celu zapewnienia geograficznej reprezentatywności, określona liczba miejsc jest zarezerwowana dla każdej z pięciu nieoficjalnych regionalnych grup państw członkowskich ONZ. W latach 1946–1965 Rada Bezpieczeństwa liczyła 11 członków (5 stałych i 6 niestałych).

Do pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa należą: Chińska Republika Ludowa, Francja, Rosja, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania. W latach 1946–1971 miejsce Chin zajmowała Republika Chińska, jednakże po tym czasie utraciła członkostwo w ONZ na rzecz ChRL. W latach 1946–1991 stałym członkiem był ZSRR, którego sukcesorem została Rosja.

Mandat niestałych członków Rady Bezpieczeństwa najdłużej pełniły: Japonia (22 lat), Brazylia (20 lat) i Argentyna (18 lat). Polska jest członkiem RB po raz szósty, zasiadając w niej w sumie przez dziesiąty rok, kadencja Polski upływa 31 grudnia 2019.

Detektyw

Detektyw (ang. detective, z łac. detego co oznacza „odkryć, wykryć, wyjawić”. ) – tytuł zawodowy osoby świadczącej usługi detektywistyczne oraz nazwa stanowiska utajnionego pracownika policji zajmującego się czynnościami śledczymi w sposób dyskretny.

Detektyw to potocznie osoba prowadząca śledztwo metodami niejawnymi, która posiada licencję na taką działalność w ramach prywatnego biura śledczego. Terminem stosowanym wobec osób prowadzących prywatne śledztwa jest termin private detective (pol. prywatny detektyw). Detektyw to również stanowisko służbowe w Policji, przeznaczone dla niektórych z policjantów wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze.

Europa Południowa

Europa Południowa (Europa Śródziemnomorska) – państwa trzech wielkich półwyspów na południu Europy: Iberyjskiego (Europa Południowo-Zachodnia), Apenińskiego i Bałkańskiego (Europa Południowo-Wschodnia) oraz szeregu wysp na Morzu Śródziemnym. Kraje Europy Południowej łączy dziedzictwo Starożytnej Grecji i Starożytnego Rzymu oraz powiązania gospodarcze w basenie Morza Śródziemnego.

Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Turystyki (UNWTO), w 2015 roku kraje Europy Południowej (Europy Śródziemnomorskiej) odwiedziło ponad 225 milionów turystów (4,8% więcej niż w roku poprzednim), generując przychody na poziomie 176 mld dolarów. Jest to najwyższa liczba turystów wśród wszystkich części świata.

Europa Północna

Europa Północna – nazwa stosowana dla określenia północnej części Europy.

W jej skład wchodzą:

Kraje nordyckie:

Dania

Finlandia

Islandia

Norwegia

Szwecja

Kraje bałtyckie:

Estonia

Litwa

Łotwa

oraz:

Irlandia

Wielka Brytania

Europa Zachodnia (region fizycznogeograficzny)

Europa Zachodnia - część Europy wyróżniana jako region w regionalizacji fizycznogeograficznej Europy zgodnej z Uniwersalną Klasyfikacją Dziesiętną Międzynarodowej Federacji Dokumentacji. Granice Europy Zachodniej rozumianej jako region fizycznogeograficzny nie pokrywają się z granicami Europy Zachodniej rozumianej jako region polityczny. Te pierwsze opierają się bowiem na kryteriach przyrodniczych, te drugie pokrywają się z granicami państwowymi, które w tym obszarze są sztuczne.

Region Europy Zachodniej łączy cztery wielkie jednostki fizycznogeograficzne o odmiennym charakterze:

izolowane, poddane silnemu wpływowi Oceanu Atlantyckiego Wyspy Brytyjskie,

akumulacyjny, nizinny Niż Środkowoeuropejski,

hercyński pas gór, wyżyn i basenów Pozaalpejskiej Europy Środkowej,

należące do pasa fałdowań alpejsko-himalajskich górskie regiony alpejski i karpacki.Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy Zachodniej:

2 Wyspy Brytyjskie

21 Irlandia

22 Wielka Brytania

3 pozaalpejska Europa Środkowa

31 Niż Środkowoeuropejski

32 Średniogórze Niemieckie

33 Masyw Czeski

34 Wyżyny Polskie

35 francuskie masywy i kotliny

4 region alpejski

41 Jura Szwajcarsko-Francuska

42 Północne Przedgórze Alp

43 Alpy

44 Nizina Padańska

5 region karpacki

51 Karpaty Zachodnie

52 Karpaty Wschodnie

53 Karpaty Południowe

54 Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska

55 Kotlina Panońska

56 Równiny Południoworumuńskie

Europa Środkowo-Wschodnia

Europa Środkowo-Wschodnia – nazwa stosowana dla określenia europejskich państw mających wspólne korzenie kulturowe i historyczne, a także wspólną przeszłość jako buforowe socjalistyczne republiki podlegające ZSRR lub będące jego częścią składową jako republiki radzieckie. Jest to zbitka dwóch określeń tej części Europy – geograficznego (środkowa) i politycznego (Wschodnia).

Jednym ze współtwórców tego określenia był Oskar Halecki. Stało się ono bardziej popularne od lat 80., gdy trzej intelektualiści (Milan Kundera, Czesław Miłosz i István Bibó) użyli go jako przeciwwagi dla terminu Europa Wschodnia.

Obecnie do tego regionu zalicza się:

państwa Grupy Wyszehradzkiej (Polska, Czechy, Słowacja, Węgry)

państwa nadbałtyckie odłączone od ZSRR, będące niegdyś częścią lub dominium Rzeczypospolitej (Litwa, Łotwa, Estonia)

państwa ruskie odłączone od ZSRR, będące niegdyś częścią Rzeczypospolitej (Białoruś, Ukraina)

państwa powstałe z Jugosławii (Słowenia, Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Serbia, Czarnogóra, Macedonia Północna)

pozostałe kraje bałkańskie (Albania, Bułgaria i Rumunia).Łącznie do tego regionu zalicza się 18 państw (lub 19, wliczając także Kosowo, uznawane przez część państw świata).

Freedom House

Freedom House – założona w 1941 przez Wendella Wilkiego i Eleanorę Roosevelt amerykańska organizacja, określająca się jako "pozapartyjna organizacja non-profit", która jest "wyraźnym głosem na rzecz demokracji i wolności na całym świecie".

Freedom House mówi o sobie, że "wyrażała stanowczy sprzeciw wobec dyktatur w Ameryce Środkowej i Chile, apartheidu w Afryce Południowej, tłumienia praskiej wiosny, radzieckiej inwazji Afganistanu, ludobójstwa w Bośni i Rwandzie i brutalnego gwałcenia praw człowieka na Kubie, w Birmie, Chinach, Iraku. Jest szermierzem obrony praw działaczy demokratycznych, ludzi wierzących, związkowców, dziennikarzy i rzeczników wolnego rynku.".

W latach 40. XX wieku Freedom House popierała plan Marshalla i utworzenie NATO. W latach 50. i 60. była orędownikiem ruchu praw obywatelskich w USA. W latach 80. wspierała ruch „Solidarność” w Polsce i opozycję demokratyczną na Filipinach.

Freedom House deklaruje, że jej "zarząd jednomyślnie podziela pogląd, iż amerykańskie przywództwo na arenie międzynarodowej ma zasadnicze znaczenie dla sprawy praw człowieka i wolności".

Julian Talko-Hryncewicz

Julian Talko-Hryncewicz herbu Iłgowski (ur. 12 sierpnia 1850 w Rukszanach koło Kowna na Litwie, zm. 26 kwietnia 1936 w Krakowie) – polski lekarz, antropolog i etnograf, archeolog-amator, badacz Syberii, profesor Uniwersytetu Wileńskiego i Jagiellońskiego, członek Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności, członek Towarzystwa Historycznego we Lwowie.

Klimat umiarkowany

Strefa klimatów umiarkowanych – jedna z pięciu głównych stref klimatycznych w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza. Obejmuje rozległą strefę klimatyczną, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Roczne amplitudy temperatur od około 20 °C w klimatach morskich do 45 °C w skrajnie kontynentalnych.

Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima, często z opadami śniegu).

Klimat umiarkowany dzieli się na:

umiarkowany ciepły

wybitnie morski i morski (mała roczna amplituda temperatury powietrza, znaczące opady w ciągu całego roku, np. Europa Zachodnia)

przejściowy (zmienne stany pogody, np. Polska)

kontynentalny, wybitnie kontynentalny oraz kontynentalny suchy, wybitnie suchy i skrajnie suchy (duża roczna amplituda temperatury powietrza, opady małe z dominacją letnich, np. Ukraina, Białoruś, płd. Rosja, Kazachstan)oraz odmiany monsunowe (duża roczna amplituda temperatury, silne opady podczas monsunu letniego, np. północna Japonia, północno-wschodnie Chiny)

umiarkowany chłodny

morski (chłodne lata, łagodne zimy, silne opady przez cały rok, np. środkowa Norwegia, płd. Islandia, Nowa Fundlandia, Falklandy, Wyspy Campbella, Archipelag Aleksandra)

kontynentalny, wybitnie i skrajnie kontynentalny (bardzo ciepłe, upalne lato i mroźna, siarczysta zima, na przykład środkowa Federacja Rosyjska)

przejściowy (zmienne stany pogody, np. Finlandia)

Lista państw i terytoriów zależnych według kontynentów

Państwa niepodległe zaznaczone są czcionką pogrubioną, natomiast terytoria niesamodzielne kursywą. Niektóre państwa ogłosiły niepodległość, ale jest ona nieuznawana przez większość państw świata.

Megaregion

Megaregion (t. megaregion fizycznogeograficzny) - wielkopowierzchniowa jednostka podziału fizycznogeograficznego, wyróżniona przede wszystkim na podstawie uwarunkowanych neotektonicznie makroform ukształtowania powierzchni. Megaregiony są najwyższymi i największymi jednostkami regionalizacji fizycznogeograficznej - wyróżnia się je w obrębie kontynentów (części świata).

W regionalizacji fizycznogeograficznej zgodnej z uniwersalną klasyfikacją dziesiętną Międzynarodowej Federacji Dokumentacji megaregiony oznacza się jedną cyfrą. W Europie wyróżnia się dziewięć megaregionów:

I. Europa Północna

0 Archipelagi Europy Północnej

1 Półwysep FennoskandzkiII. Europa Zachodnia

2 Wyspy Brytyjskie

3 Pozaalpejska Europa Środkowa

4 Region alpejski

5 Region karpackiIII. Europa Południowa

6 Wyspy i półwyspy Morza ŚródziemnegoIV. Europa Wschodnia

7 Krym i Kaukaz

8 Niż Wschodnioeuropejski

9 UralW granicach megaregionów wyróżnia się mniejsze jednostki - prowincje.

Neobizantynizm

Neobizantynizm , Styl neobizantyński lub Styl neobizantyjski – nurt w architekturze historyzmu drugiej połowy XIX wieku i początku XX wieku, nawiązujący do architektury bizantyńskiej. Stosowany szczególnie w budynkach użyteczności publicznej i w budynkach sakralnych. Architektura neobizantyńska zawiera elementy klasycznej architektury bizantyńskiej, zaczerpnięte ze średniowiecznej chrześcijańskiej architektury Europy Wschodniej, szczególnie krajów prawosławnych, na które największy wpływ wywarło Cesarstwo Bizantyńskie w okresie między V a XI wiekiem. Styl ten charakteryzuje się zastosowaniem arkad, półkolistych sklepień i kopuł; do budowy stosuje cegły, stiuk, a w zdobnictwie mozaikę.

Pozaalpejska Europa Środkowa

Pozaalpejska Europa Środkowa (Pozaalpejska Europa Zachodnia, Pohercyńska Europa Środkowa; 3) – megaregion Europy Zachodniej.

Pozaalpejska Europa Środkowa leży między pasmem młodych gór fałdowych orogenezy alpejskiej na południu a starymi kaledońskimi masywami Fennoskandii i Wysp Brytyjskich na północy. Rozciąga się od atlantyckiego wybrzeża Francji na zachodzie po wschodnią granicę Polski na wschodzie (skrawki znajdują się również na Ukrainie i w obwodzie kaliningradzkim Rosji). Dzieli się na dwa główne obszary: rozległa Nizina Środkowoeuropejska oraz europejską część pasma starych gór i wyżyn orogenezy hercyńskiej, do których należą tzw. Francuskie Wyżyny i Kotliny, Średniogórze Niemieckie, Masyw Czeski i Wyżyny Polskie.

Regionalizacja Pozaalpejskiej Europy Środkowej:

31. Nizina Środkowoeuropejska

32. Średniogórze Niemieckie

33. Masyw Czeski

34. Wyżyny Polskie

35. Francuskie Masywy i KotlinyNiż Środkowoeuropejski rozciąga się od depresji holenderskich po Polskę na długości około 1200 km. Szerokość Niżu na zachodzie wynosi 100 km, natomiast na wschodzie dochodzi do 500 km. Obszar Niżu związany jest z głębokim obniżeniem tektonicznym między wypiętrzeniem masywu skandynawskiego i strefą masywów i basenów hercyńskich, gdzie krystaliczne podłoże zanurzone jest do znacznej głębokości, poniżej 2000 m. Obniżenie wypełnione jest seriami utworów paleozoicznych, mezozoicznych i młodszych. Z uwagi na zróżnicowanie budowy geologicznej i rzeźby terenu na obszarze Niżu Środkowoeuropejskiego wyróżnia się następujące jednostki fizycznogeograficzne: Nizinę Holenderską zbudowaną głównie z osadów naniesionych przez wody Mozy i Renu oraz utworów polodowcowych, Półwysep Jutlandzki i Wyspy Duńskie zbudowane głównie z utworów polodowcowych oraz pas pojezierzy i pas pradolin.

Średniogórze Niemieckie obejmuje obszar średnich gór i zagłębień hercyńskich wypełnionych młodszymi utworami. Góry tworzą szereg masywów. Największe z nich leżą w dorzeczu Renu, górnej Wezery i Łaby. Na południu sąsiaduje z Wogezami masyw Szwarcwaldu zbudowany ze skał krystalicznych (gnejsów, granitów), które wyłaniają się na powierzchnię spod zdartej pokrywy mezozoicznej. W rzeźbie powierzchni masywów zachowały się ślady starej penepleny hercyńskiej, występujące na różnych wysokościach oraz powierzchnia zrównań trzeciorzędowych.

Kolejny obszar to Masyw Czeski, ukształtowany w okresie hercyńskim. Zbudowany ze skał krystalicznych, głównie granitów i łupków. Ograniczony łańcuchami górskimi Rudaw, Sudetów, Szumawy, Lasu Czeskiego i Lasu Bawarskiego.

Wyżyny Polskie to obszar wyżynny w południowej i południowo-wschodniej Polsce. Obejmuje Wyżynę Śląsko-Krakowską,Wyżynę Małopolską i Wyżynę Lubelsko-Lwowską.

W wyniku złożonych procesów rozwojowych na obszarze tzw. Francji hercyńskiej (atlantyckiej) wykształcił się szereg odrębnych jednostek, które łącznie tworzą całość strukturalną. Do jednostek tych należą: Masyw Centralny, Masyw Armorykański, Basen Paryski, Basen Akwitański i Rów Rodanu. Ten zwarty kompleks otoczony jest Oceanem Atlantyckim, kanałem La Manche, Morzem Śródziemnym, łukiem Alp i doliną Renu. Największe wypiętrzenie stanowi Masyw Centralny, będący najwyżej wzniesionym hercynidem Europy. Stąd rozchodzą się stare struktury hercyńskie w kształcie dwóch łuków. Po wypiętrzeniu hercyński masyw podlegał silnym procesom denudacyjnym. Zachowało się na nim kilka powierzchni zrównań, odpowiadających wiekowo różnym cyklom erozyjnym. Procesy denudacyjne spowodowały odsłonięcie podłoża skał krystalicznych i przyczyniły się do zniszczenia pokładów węgla kamiennego.

Protestantyzm na świecie

Artykuł przedstawia statystyki protestantyzmu według krajów świata, regionów i kontynentów. Uwzględniono niemalże wszystkie nurty protestantyzmu, które opierają się na podstawach religii chrześcijańskiej i akceptują pięć zasad protestantyzmu m.in. zielonoświątkowców, baptystów, luteran, anglikanów, adwentystów, anabaptystów, ewangelików reformowanych, prezbiterianów, kongregacjonalistów, Kościoły Chrystusowe, metodystów, ruch uświęceniowy, kościoły niezależne, oraz protestantów niedenominacyjnych.

Na świecie żyje ponad 800 milionów protestantów, co stawia protestantyzm na drugim miejscu po katolicyzmie pod względem liczby zrzeszonych w tym nurcie chrześcijan. Blisko trzech na dziesięciu chrześcijan jest wyznania protestanckiego. Statystykę procentową opracowano głównie na podstawie Pew Research Center i Joshua Project (oznaczane *). Więcej danych można znaleźć na Międzynarodowym Raporcie Wolności Religijnej Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych Ameryki z 2004 r., a także Adherents.com oraz The CIA World Factbook. Populację i stosunek podano na podstawie danych pochodzących z Pew Research Center i Joshua Project.

Recydywa (zespół muzyczny)

Recydywa – polski zespół rockowy/blues-rockowy założony we Wrocławiu w roku 1985 roku. Przez pierwsze dwa lata działalności zespół występował pod nazwą Recydywa Blues Band w składzie: Andrzej Pluszcz – gitara basowa, śpiew, Ireneusz "Pióro" Nowacki – perkusja i Aleksander Mrożek – gitara. W tym składzie w 1986 nagrano płytę live (Recidive In Concert) we wrocławskim klubie Rura. W połowie roku 1987 Mrożka zastąpił nowy gitarzysta – Krzysztof Mandziara, zespół zmienił brzmienie na znacznie ostrzejsze. W najtrwalszym składzie – Pluszcz/Mandziara/Nowacki, pod skróconą nazwą, jako Recydywa, zespół nagrał płytę Równowaga strachu. Anglojęzyczna wersja nosiła tytuł Deadly Games. Recydywa grała bardzo wiele koncertów w Polsce – zarówno w klubach, jak i na najważniejszych imprezach: w Jarocinie, w katowickim Spodku – i za granicą (Europa Zachodnia, Skandynawia, ZSRR). Zespół współpracował także z austriackim zespołem Freak Weber, w efekcie nagrano CD Freak Weber & Friends – Live (1992). Przed śmiercią Andrzeja Pluszcza w grudniu 2005 roku zespół grał krótko w składzie Andrzej Pluszcz (voc, bg), Aleksander Mrożek (g) i Kazimierz Marut (dr). Pod koniec roku 2006 zespół reaktywował się (w składzie Irek "Pióro" Nowacki, Krzysztof "Wojskowy" Mandziara oraz Paweł "Muzzy" Mikosz – nowy basista i wokalista), pod nazwą CrossRecydywa, nawiązując dodatkowo do wcześniejszego projektu muzycznego, w którym Mandziara i Nowacki brali udział (Cross). Pod koniec kwietnia 2007 roku Krzysztof Mandziara odszedł od zespołu i grupa zawiesiła działalność.

Rudolf Dilong

Rudolf Dilong (ur. 1 sierpnia 1905 w Trstenie, zm. 7 kwietnia 1986 w Pittsburgh) – słowacki poeta, publicysta, franciszkanin.

W latach 30. i 40. należał do Katolickiej Moderny, która uwolniła poezję o orientacji katolickiej od teologiczno-moralizatorskiego utylitaryzmu. W swojej twórczości poruszał także tematykę patriotyczną. Od 1945 roku przebywał na emigracji (Europa Zachodnia, Argentyna, Stany Zjednoczone).

Rádio Slovakia International

Rádio Slovakia International - rozgłośnia radiowa Slovenskego rozhlasu nadająca dla Słowaków przebywających za granicą Słowacji dostępne na falach krótkich, przez satelity oraz przez internet. Ma pięć zagranicznych redakcji (angielską, niemiecką, francuską, hiszpańską oraz rosyjską) oraz macierzystą w języku słowackim. Każda z nich przygotowuje półgodzinny blok w swoim języku, które są nadawane w następujący sposób:

redakcja słowacka - na cały świat,

redakcja angielska - Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Europa Zachodnia, Australia,

redakcja niemiecka - Europa Zachodnia,

redakcja francuska - Europa Zachodnia, Ameryka Południowa, Ameryka Północna,

redakcja hiszpańska - Europa Zachodnia, Ameryka Południowa,

redakcja rosyjska - Europa Wschodnia, Azja.Godziny nadawania są dostosowane do strefy czasowej, w której znajdują się słuchacze.

Początki tego radia sięgają 4 stycznia 1993 kiedy to pojawiły się pierwsze audycje dla Słowaków przebywających za granicą. 23 marca 1993 rozgłośnia zaczęła również nadawać po angielsku, rosyjsku, niemiecku i po francusku. Niedługo później pojawiły się również przekazy po hiszpańsku. W 2006 przez problemy finansowe rozgłośnia przestała nadawać na krótkich falach; radio było dostępne tylko przez internet. 29 października 2006 rozgłośnia ponownie zaczęła nadawać na paśmie krótkich fal.

Sieweczka morska

Sieweczka morska (Charadrius alexandrinus) – gatunek małego ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae), związany z wybrzeżami słonych zbiorników wodnych.

Systematyka i występowanie

Zamieszkuje w zależności od podgatunku:sieweczka morska (Charadrius alexandrinus alexandrinus) – Europa Zachodnia, wyspy wschodniego Atlantyku oraz Afryka Północna, Europa Południowa, Bliski Wschód oraz Azja Środkowa i Bliski Wschód. Zimuje w subsaharyjskiej Afryce, Azji Południowej i zachodniej części Indonezji. Do Polski zalatuje sporadycznie – do 2017 stwierdzona 47 razy, obserwowano łącznie 58 osobników.

sieweczka białolica (Charadrius alexandrinus dealbatus) – południowo-wschodnie Chiny.

Charadrius alexandrinus nihonensis – południowo-wschodnia Rosja, północno-wschodnie i wschodnie Chiny, Korea, Japonia i Tajwan.

Charadrius alexandrinus seebohmi – południowo-wschodnie Indie i Cejlon.Zaliczane dawniej do Charadrius alexandrinus taksony C. a. nivosus i C. a. occidentalis zostały wydzielone w osobny gatunek o nazwie sieweczka jasna (Charadrius nivosus).Cechy gatunku

Samiec C. a. alexandrinus w szacie godowej ma kantarek, przednią część wierzchu głowy i pokrywy uszne czarne. W tym samym kolorze również plamy na bokach szyi. Pozostałą część wierzchu głowy, grzbiet i skrzydła jednolicie szarobrązowe. Reszta ciała biała. U samicy, samca w szacie spoczynkowej i osobników młodocianych kolor czarny zastępuje ciemnobrązowy. Nogi i dziób ciemne. C. a. dealbatus ma dłuższy dziób, a samiec w szacie godowej ma wierzch głowy z rdzawym odcieniem. Samce C. a. seebohmi mają wierzch głowy jednolicie szarobrązowy, bez czarnej plamy z przodu. C. a. occidentalis i C. a. nivosus są bardziej szare niż brązowe, bledsze i mają krótsze nogi.

Wymiary średnie

dł. ciała ok. 15–20 cmrozpiętość skrzydeł ok. 35–45 cmwaga ok. 30–55 g

Biotop

Głównie wybrzeża mórz i słonych jezior.

Gniazdo

W formie zagłębienia w ziemi.

Jaja

W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w kwietniu – lipcu (w zależności od strefy klimatycznej) 3 lub 4 jaja. Zazwyczaj tworzy małe (do 25 par) kolonie.

Wysiadywanie

Jaja wysiadywane są przez okres 23 do 29 dni przez obydwoje rodziców – podczas dnia przez samicę, a nocą przez samca.

Pożywienie

Lądowe i wodne bezkręgowce.

Ochrona

W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej.

Kontynenty i regiony Ziemi
Afryka
Ameryka
Azja
Europa
Australia i Oceania
Obszary polarne
Oceany
Zobacz też

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.