Eliasz

Eliasz, również Eliasz z Tiszbe[1] lub Eliasz Tiszbita (hebr. ‏אֱלִיָּהוּ‎ Eliyáhu, stgr. Ἠλίας Elias, cs. Илья-пророк[2]) – jeden z proroków Starego Testamentu żyjący w IX w. przed Chr. w północnym państwie Izraela (imię tłumaczone jako: „Bogiem jest Jah”, „moim Bogiem jest Jahwe”). Święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, koptyjskiego, ormiańskiego i syryjskiego[3].

Eliasz
אֱלִיָּהוּ
prorok
Eliasz na ikonie

Eliasz na ikonie
Miejsce urodzenia Tiszbe, Gilead
Data śmierci VIII wiek p.n.e.
Czczony przez Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
Kościoły wschodnie
Wspomnienie 20 lipca (kat.),
20 lipca/2 sierpnia. (praw.)

Eliasz w Biblii

Eliasz po raz pierwszy wymieniony jest w 1 Księdze Królewskiej jako niosący słowo Boga Jahwe Achabowi, królowi Izraela. Nazywany Tiszbitą – Eliasz Tiszbita (urodzony w Tiszbe w Gileadzie[a]; w starszych przekładach nazywany Teszbitczykiem lub Tisbitą. Po audiencji u króla Achaba skrył się na pustkowiu nad potokiem „Kerit, który jest na wschód od Jordanu”, gdzie kruki przynosiły mu pożywienie. Gdy z powodu suszy potok wysechł, Bóg posłał Eliasza do miasta Sarepta w okolicach Sydonu (Fenicja). Mieszkał w domu wdowy przez dwa lata. W tym czasie prorok wskrzesił jej zmarłego syna (1 Krl 17,3–24).

U końca swojego okresu odosobnienia Eliasz spotkał Obadiasza – zarządcę pałacu króla Achaba, który został wysłany na poszukiwanie nowych pastwisk dla bydła. Obadiasz – na polecenie Eliasza – oznajmił wkrótce swojemu panu, gdzie przebywał zbieg. Wkrótce król przybył na spotkanie Eliasza – obarczył go odpowiedzialnością za nieszczęścia Izraela (Achab wprowadził w swoim kraju kult boga Baala za namową żony, Jezabel). Rozstrzygnięciem sporu o prawdziwość Boga – Jahwe Eliasza i Baala Achaba – miały być publiczne ofiary całopalne na Górze Karmel. Jahwe pozwolił Eliaszowi dokonać cudu, który przekonał Izraelitów o fałszywości Baala. 450 proroków tego bożka zostało zabitych. Od tego czasu krainę opuściła susza i głód.

Jezabel rozwścieczona śmiercią proroków Baala zagroziła śmiercią Eliaszowi[4], lecz ten zbiegł do Beer Szewy i ukrywał się na pustyni. Gdy odpoczywał pod drzewem janowca odezwał się doń głos anioła: „Wstań, jedz; bo jeszcze daleką drogę masz”. Pożywiwszy się, wyruszył i szedł przez 40 dni do Góry Horeb (Synaj), gdzie zamieszkał w jaskini. Bóg wtedy zapytał: „Co tu czynisz, Eliaszu?”. W odpowiedzi na żalenie się Eliasza, Bóg nakazał mu iść do Damaszku i namaścić Chazaela królem Aramu, Jehu królem Izraela, a Elizeusza prorokiem własnego miasta[5].

Grota Eliasza
Hajfa – Grota, w której, według tradycji, Eliasz ukrywał się przed Jezabel

W 6 lat po tym ostrzegł Achaba i Jezabel, że oboje zginą tragicznie. Podobnie, 4 lata później, zapowiedział śmierć Achazjasza – syna Achaba i Jezabel, który przejął tron po ojcu[6]. Między tymi wydarzeniami historia proroka nie jest dokładnie znana – możliwe, że udał się w odosobnienie na jakiś czas.

Udał się do Gilgal, do uczniów proroków – tam przekazał wiedzę o swym odejściu Elizeuszowi, swojemu następcy, który towarzyszył mu dalej w wędrówce do Betel i Jerycho. Przeszli „między rozstąpionymi wodami” Jordanu[7], lecz wkrótce „wóz ognisty i konie ogniste rozłączyły obydwu: i wstąpił Eliasz przez wicher do nieba”. Elizeusz miał wówczas powtórzyć gest swojego nauczyciela – uderzeniem płaszcza w wodę, rzeka rozstąpiła się i przeszedł przezeń. Pięćdziesięciu proroków widzących to zdarzenie rzekło: „Spoczął duch Eliasza na Elizeuszu”.

Ważnym elementem eschatologii żydowskiej stało się oczekiwanie na powrót Eliasza z nieba przed nadejściem Mesjasza i czasów mesjańskich[8]. Według apokryficznej Apokalipsy Eliasza, Eliasz wraz z Henochem w czasach ostatecznych mają się sprzeciwić przeciwnikowi Mesjasza, jednak zostają zabici i ich zwłoki leżą trzy i pół dnia na rynku. Później jednak zmartwychwstają i pokonują syna nieprawości. Do tej samej tradycji prawdopodobnie odwołuje się Apokalipsa św. Jana[9][10].

Cuda oraz ważniejsze wydarzenia z życia proroka

Cuda uczynione przez Boga w wyniku modlitw Eliasza opisane w Biblii:

  • rozmnożenie mąki i oliwy u wdowy z Sarepty – 1 Krl 17:14-16
  • wskrzeszenie syna wdowy z Sarepty – 1 Krl 17:17-24
  • sprowadzenie ognia z nieba na Górze Karmel (Eliasz tym samym udowodnił fałszywość Baala) - 1 Krl 18:30-39
  • rozdzielenie wód Jordanu – 2 Krl 2:8
  • przekazanie Charyzmatów swojemu uczniowi, Elizeuszowi – 2 Krl 2:10
  • tajemnicze odejście na ognistym rydwanie – 2 Krl 2:11

Odwołania w Nowym Testamencie

Żaden z dawnych proroków nie jest tak często wspominany w Nowym Testamencie jak Eliasz. Wypełnienie oczekiwania eschatologicznego związanego z Eliaszem – wyrażonego w proroctwie Malachiasza 3,23–24 i tak obecnego w Izraelu czasów Jezusa – pierwotny Kościół, w ślad za swym mistrzem związał z Janem Chrzcicielem (por. Mt 17, 10-13). Na równi z nim, także sam jego Następca, Jezus Chrystus został utożsamiony z Eliaszem (Mt 11,13–14; 16,14; 17,10; Mk 9,11; 15,35; Łk 9,7–8; Jn 1,21).

Jan nie był Eliaszem, ale utożsamił się z Eliaszem w sposób duchowy (por. J 1,21.25). Ta misja ukazana została w słowach anioła zwiastującego jego cudowne poczęcie i narodziny Zachariaszowi:

 Łk 1,17 w przekładach Biblii.
Pójdzie przed Panem w duchu i mocy Eliasza, żeby serca ojców nakłonić ku dzieciom, a nieposłusznych – do usposobienia sprawiedliwych, by przygotować Panu lud doskonały

W rozumieniu Ewangelii, Jan był wypełnieniem Eliaszowej misji pojednania zapowiedzianej przez Malachiasza w rozdz. 3,24[11].

Mateusz (11,11) i Łukasz (9,8) pokazali żywot Jana Chrzciciela jako odzwierciedlenie posłannictwa proroka Eliasza: życie w puszczy, przebywanie na pustyni, nagły początek misji (1 Krl 17,1–3; Łk 3,2–3); nawet te same włosienne szaty i skórzany pas dookoła bioder (2 Krl 1,8; Mt 3,4).

Istotne jest też – jak zauważył Félix Gils CSSp – że chociaż „Jan Chrzciciel urzeczywistnia typ Eliasza, gdy chodzi o praktykę pokuty na pustyni (Mt 3, 4; por. 2 Krl 1, 8), jednak rysy główne Eliasza odnajdujemy w osobie Jezusa”[11].

Sam Jezus ukazywał swą misję w powiązaniu z Eliaszem. Już w synagodze w Nazarecie porównał niewiarę swoim rodaków do niewiary Izraela w misję Eliasza, który został posłany nie do wdów żydowskich, "tylko do owej wdowy w Sarepcie Sydońskiej”, będącej poganką (Łk 4,25n). Późniejsze wskrzeszenie młodzieńca z Naim było odpowiednikiem cudu dokonanego przez Eliasza w Sarepcie (Łk 7, 11-16; por. 1 Krl 17, 17-24). Uczniowie prosili Jezusa, by zesłał ogień karzący na niegościnnych Samarytan, podobnie jak Eliasz, za brak czci okazywanej Bogu zełał ogień na posłańców króla Samarii (2 Krl 1, 9-14; por. Łk 9, 54). Jezus miał zesłać jednak inny ogień, ogień Ducha Świętego (por. Łk 12, 49). Pokrzepienie, które Jezus otrzymał w Getsemani od anioła przywodzi nam myśl pocieszenie Eliasza na pustyni (por. Łk 22, 43; 1 Krl 19,5.7), z tą istotną różnicą, że Jezus nie prosił o śmierć. Szczególny paralelizm można dostrzec między uniesieniem Eliasza do nieba, a wniebowstąpieniem Chrystusa. Podczas gdy „jego duch spoczął na Elizeuszu” (2 Krl 2, 1-15), tak Jezus obiecał zesłać na swych uczniów swego Ducha, „obietnicę Ojca” (Łk 24,49-51; por. Łk 9,51)[11].

Pojawienie się Eliasza przy Przemienieniu Jezusa miało znaczenie symboliczne. Uosabiał on tradycję prorocką Izraela, by ukazać wypełnienie się zapowiedzi proroków w Jezusie (por. Mt 17,3n)[12]. Eliasz podobnie jak Mojżesz otrzymał objawienie Boże na górze Synaj. Rozmawiając z Jezusem na górze Przemienienia prorok świadczył, że sam Jezus, w swej osobie, jest Objawieniem Bożym[13].

Eliasz jest wspomniany również w Listach. Apostoł Paweł w Liście do Rzymian 11,2 ukazał Eliasza jako proroka walczącego z niewiernością Izraela, nawiązując do postawy Żydów, którzy nie uwierzyli w Jezusa. List Jakuba 5,17 przedstawia postać Eliasza jako wzór osoby modlącej się (por. Łk 4,25; 9,54)[11].

Eliasz w liturgii sederu paschalnego

W czasie rodzinnego Sederu paschalnego celebrowanego w judaizmie, po czterech częściach, jakby czterech odsłonach dramatu – następuje zawsze piąta część. Jej symbolem jest piąty kielich – kielich proroka Eliasza, (hebr. kos szel Elijahu hanawi). Odmawia się wtedy modlitwy Szefoch Chamatecha („Wylej swój gniew”) i Elijachu Hanawi (Eliasz Prorok)[14].

Obrzęd piątego kielicha zachęca świętujących Żydów do oczekiwania z nadzieją i ufnością na spełnienie ostatecznej obietnicy Boga: nadejścia epoki mesjańskiej. Kielich ten, najpiękniejszy, jaki znajduje się w domu nie powinien być podnoszony ani nie wolno z niego pić. Po sederze, dopóki Eliasz nie przyjdzie, wino z niego wlewa się z powrotem do butelki. Istnieje też zwyczaj, że kielich Eliasza napełniany jest winem z kielichów wszystkich uczestników Sederu, co symbolizuje, że wszyscy muszą działać razem, aby nadszedł Mesjasz. Oprócz kielicha, otwiera się także drzwi domu, aby zaprosić proroka Eliasza, którego przyjście będzie oznaczało, że Mesjasz jest już blisko. Czynią to najczęściej dzieci. Otwarcie drzwi jest także wyrazem braku lęku przed niebezpieczeństwem. Jest to bowiem „noc specjalnej opieki Boga” (hebr. lejl szimurim). Wszyscy wstają i recytują Szefoch Chamatecha i odśpiewują Elijachu Hanawi. Istnieje zwyczaj pozostawiania jednego pustego krzesła przy stole, jako „krzesła proroka Eliasza”. Podobnie jak kielich, powinno być to najdostojniejsze krzesło w domu. Po odśpiewaniu modlitw drzwi się zamyka[15].

Eliasz w islamie

095.Elijah Ascends to Heaven in a Chariot of Fire
Eliasz wstępuje do Nieba na ognistym rydwanie, grafika Gustave'a Doré

Eliasz jest uznawany za proroka także przez muzułmanów; jego postać pojawia się w Koranie pod imieniem ‏إلياس‎ trb. lijaas trl. ’ālīās).

Kult

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzono niegdyś 17 czerwca[16], obecnie za Martyrologium Rzymskim 20 lipca[17].

Cerkiew prawosławna wspomina świętego proroka odpowiednio 20 lipca/2 sierpnia[b][2].

Ikonografia

W ikonografii wczesnochrześcijańskiej prorok przedstawiany był często jako młodzieniec w tunice i paliuszu. Od wczesnego średniowiecza występuje już jako człowiek stary odziany w długą opończę, wykonaną z koziej skóry. Siwe włosy spadają na ramiona. Ma średniej długości brodę i bose stopy. Zazwyczaj prawą ręką błogosławi, w lewej dzierży zwój z napisem: „Gorliwie stawałem w obronie Pana, Boga Zastępów, gdyż synowie izraelscy porzucili przymierze z Tobą” (1 Kr 19, 10)[2].

Najczęściej przedstawianą sceną z życia proroka jest wniebowzięcie Eliasza na ognistym wozie zaprzężonym w skrzydlate rumaki. Niekiedy wóz proroka zmierza ku niebu po tęczy. U stóp wozu stoi prorok Elizeusz, chwytający spadający płaszcz mistrza. Ponadto proroka Eliasza spotykamy na ikonach Przemienienia Pańskiego, gdy w geście modlitewnym stoi po prawicy Chrystusa[2].

W tradycji zachodniej rolę atrybutów proroka pełnią kruk i/lub ognisty miecz[2].

W sztuce

Postać Eliasza jest związana z eponimicznym oratorium Felixa Mendelssohna-Batholdy'ego. Biblijny prorok Eliasz jest także głównym bohaterem powieści Paulo Coelho Piąta góra. George Washington Moon napisał epos Elijah the Prophet.

Obiekty geograficzne nazwane imieniem Eliasza

Zobacz też

Uwagi

  1. Serwis Cerkiew.pl podaje Tezba Galadzka
  2. podwójne datowanie

Przypisy

  1. Prorok Eliasz i oskarżenie o grzech. opoka.org.pl. [dostęp 2014-08-15].
  2. a b c d e Jarosław Charkiewicz: pror. Eliasz. Serwis Cerkiew.pl. [dostęp 2014-08-15].
  3. Elija (niem.). Ökumenisches Heiligenlexikon. [dostęp 2014-08-15].
  4. 1Krl 19,1-2 w przekładach Biblii.
  5. 1Krl 19,13-21 w przekładach Biblii.
  6. 2Krl 1,17 w przekładach Biblii.
  7. 2Krl 2,8 w przekładach Biblii.
  8. Ml 3,23 w przekładach Biblii. Por. Syr 48,10 w przekładach Biblii. Por. przypis do Ksiegi Malachiasza 3,23n w Biblii Jerozolimskiej, Poznań 2006.
  9. Ap 11,3-12 w przekładach Biblii.
  10. Eduard Lohse: Objawienie św. Jana. Komentarz. Tadeusz Wojak (tłum.). Warszawa: Zwiastun, 1985, s. 83–84. OCLC 189613944.
  11. a b c d Gils 1994 ↓, s. 264.
  12. Przypis do Mt 17,1-8. W: Biblia Jerozolimska. Szkoła Biblijna w Jerozolimie (opracowanie). Poznań: Pallottinum, 2006. ISBN 83-7014-519-1.
  13. Benedykt XVI 2011 ↓.
  14. Jędrzejewski, Krawcowicz 2006 ↓, s. 13.
  15. Jędrzejewski, Krawcowicz 2006 ↓, s. 31.
  16. Eliasz, prorok.. Deon.pl. [dostęp 2014-08-15].
  17. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 131-133. ISBN 83-7097-374-4.

Bibliografia

  • Félix Gils CSSp: Eliasz. W: Słownik teologii biblijnej. X. Léon-Dufour (red.), K. Romaniuk (tłum. i oprac.). Wyd. 4. Poznań: Pallottinum, 1994, s. 263-264. ISBN 83-7014-224-9.
  • Benedykt XVI (Joseph Ratzinger): Jezus z Nazaretu. Wiesław Szymona (przekład). T. 1 (Od chrztu w Jordanie do Przemienienia). Kraków: Wydawnictwo M, 2011, s. 321.
  • Paweł Jędrzejewski, Barbara Krawcowicz: Pesach. Los Angeles – Warszawa: Stowarzyszenie 614. Przykazania, 2006.
Aleksander Eliasz

Aleksander Eliasz (rum. Alexandru Iliaș), hospodar Wołoszczyzny w latach 1616-1618 i 1627-1629 jako Aleksander IV oraz hospodar Mołdawii w latach 1620-1621 i 1631-1633 jako Aleksander VII; pochodził z dynastii Muszatowiczów.

Najprawdopodobniej był wnukiem hospodara mołdawskiego Aleksandra IV Lăpușneanu, synem jego syna Eliasza. W 1616, po dość długiej przerwie w sprawowaniu funkcji hospodarskiej przez przedstawicieli rodu Muszatowiczów, został mianowany na hospodara Wołoszczyzny. W 1618 został obalony za sprawą opozycji bojarskiej i choć ta została stłumiona przez Imperium Osmańskie, tron wołoski Turcy oddali popieranemu przez Polskę Gabrielowi Mohyle. W 1620 - po śmierci współpracującego z Polską Kacpra Grazziani - Porta z kolei mianowała Aleksandra hospodarem mołdawskim, jednak już wkrótce, w 1621 (w roku bitwy pod Chocimiem) został odsunięty od rządów. W 1627 zdołał uzyskać ponownie, na okres dwóch lat, tron wołoski, a następnie, w latach 1631-1633 jeszcze raz piastował stanowisko hospodara Mołdawii. Stojąc na stanowisku protureckim, rządził krajem nie przy współudziale miejscowych bojarów, ale Greków sprowadzanych ze Stambułu. Zagrożenie wpływów bojarów zaowocowało ich spiskiem i obaleniem Aleksandra Eliasza (na jego miejsce bojarzy wezwali z Polski Mirona Barnowskiego-Mohyłę).

Synami Aleksandra Eliasza byli hospodar mołdawski Eliasz III Aleksander oraz hospodar wołoski Radu XI Eliasz.

Źródło: J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.

Eliasz (Aude)

Eliasz, imię świeckie Elias Aude (ur. 1941 w Anfa) – libański duchowny prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego, od 1980 metropolita Bejrutu.

Eliasz (Bykow)

Eliasz, imię świeckie Nikołaj Bykow (ur. 3 kwietnia 1954 w Czernorecziu) – rosyjski biskup prawosławny.

Eliasz (biskup koptyjski)

Eliasz (ur. 24 grudnia 1951) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2001 biskup Chartumu i Południowego Sudanu.

Eliasz Aleksander

Eliasz Aleksander, także Aleksander Eliasz (rum. Iliaş Alexandru, Iliaş al III-lea) – hospodar Mołdawii w latach 1666-1668 z rodu Muszatowiczów.

Był synem hospodara Aleksandra Eliasza. Zmarł wkrótce po utracie tronu w Konstantynopolu. Był ostatnim hospodarem mołdawskim z dynastii Muszatowiczów.

Eliasz Bonbarone

Eliasz Bombarone, Eliasz z Kortony (ur. ok. 1180 w Bevilia koło Asyżu, zm. 22 kwietnia 1253 w Cortonie) – brat zakonny, wikariusz generalny i generał franciszkanów, misjonarz i dyplomata, budowniczy Bazyliki św. Franciszka w Asyżu.

Był jednym z tzw. uczniów drugiej godziny św. Franciszka z Asyżu. Pracował na placówce misyjnej w Syrii. Po śmierci w 1221 r. Piotra z Katani, pierwszego wikariusza generalnego franciszkanów został jego następcą. Jego autorstwa jest właśnie pierwszy dokument urzędowy o św. Franciszku: list informujący braci o śmierci Biedaczyny z Asyżu (1226 r.)

Na kapitule w 1227 r. został zastąpiony na urzędzie generała przez Jana Parenti. Wkrótce Eliaszowi zostało powierzone zadanie zbudowania bazyliki godnej przechowywania ciała św. Franciszka. Wypełnił je znakomicie, gdyż już w dwa lata po kanonizacji można było umieścić tam relikwie Świętego (1230). Obok powstał klasztor zwany Sacro Convento.

W 1232 r. Eliasz został wybrany generałem Zakonu. Rządził nim jednak w sposób autorytarny, unikając zwoływania kapituł. W stosunku do braci będących w opozycji posuwał się nawet do uwięzienia lub wydalenia z zakonu. Pracując nad rozszerzeniem franciszkanów i ich roli w Kościele, doprowadził w walnym stopniu do przekształcenia pierwotnej wspólnoty braci w zorganizowany zakon z dużymi klasztorami. Wywołało to otwarty sprzeciw, zwłaszcza wśród pierwszych towarzyszy św. Franciszka. Eliasz uwikłał również Zakon w spory polityczne między papieżem Grzegorzem IX a cesarzem Fryderykiem II ze sobą w roli mediatora. Na kapitule w 1239 r. uznano Eliasza za niezdolnego do pełnienia urzędu. Generałem wybrano Alberta z Pizy, a rok później Hajmona z Faversham.

W 1240 r. Eliasz został w związku z popieraniem cesarza Fryderyka ekskomunikowany przez papieża Grzegorza IX i w konsekwencji wydalony z Zakonu. Na krótko przed śmiercią w 1253 r. pojednał się zarówno z Stolicą Apostolską, jak i zakonem.

Eliasz Hoyek

Eliasz Hoyek (1843 – 1931) – duchowny katolicki Kościoła maronickiego, w latach 1898-1931. 72. Maronicki patriarcha Antiochii.

Eliasz II (hospodar mołdawski)

Eliasz II, rum. Iliaş Rareş (ur. ok. 1531, zm. 1562) – hospodar Mołdawii w latach 1546-1551 z rodu Muszatowiczów.

Był synem hospodara Piotra III Raresza. Objął tron mołdawski po śmierci swojego ojca w 1546. Podczas swojego panowania zmagał się ze spiskami bojarskimi, wspieranymi m.in. przez Polskę. W celu wzmocnienia swej władzy podjął próbę opodatkowania dóbr kościelnych, co spotkało się z dużym oporem. W tej sytuacji zbiegł w 1551 do Turcji, gdzie przyjął islam i został mianowany paszą Silistrii. Zmarł w Syrii.

Eliasz II (hrabia Maine)

Eliasz II (ur. 1115, zm. 15 stycznia 1151 w Tours), hrabia Maine, młodszy syn Fulka V, hrabiego Andegawenii, i Ermengardy, hrabiny Maine, córki hrabiego Eliasza I.

Wydaje się, że ojciec przeznaczył dla niego hrabstwo Maine, ale jego starszy brat Godfryd odmówił przekazania hrabstwa Eliaszowi. Ten w 1145 r. zbuntował się przeciw bratu. Został jednak pokonany i uwięziony w Tours. Zmarł w niewoli w 1151 r.

Ożenił się z Filipą, córką Rotrou III, hrabiego du Perche, i Matyldy, nieślubnej córki króla Anglii Henryka I. Eliasz i Filipa nie mieli razem dzieci.

Eliasz II (patriarcha Aleksandrii)

Eliasz II – prawosławny patriarcha Aleksandrii od 1171 do 1175 roku.

Eliasz I (hospodar mołdawski)

Eliasz I, rum. Iliaş (ur. 1409, zm. 1448) – hospodar mołdawski w latach 1432–1433 lub 1434 i 1435–1443 z dynastii Muszatowiczów.

Eliasz I (hrabia Maine)

Eliasz I (zm. 11 lipca 1110) – hrabia Maine, pan de La Flèche, syn Jana de Beaugency, pana de La Flèche, i Pauli, córki Herberta I, hrabiego Maine.

W 1093 r. jego kuzyn, Hugon V d'Este, zrezygnował ze swoich praw do hrabstwa Maine i przekazał je właśnie Eliaszowi. Nowy hrabia musiał toczyć walki o hrabstwo z księciem Normandii Robertem II Krótkoudym. W walkach tych wspierał go hrabia Andegawenii Fulko IV. Kiedy książę Robert udał się na wyprawę krzyżową Eliasz doszedł do porozumienia z jego bratem, królem Anglii i regentem Normandii Wilhelmem II Rudym, który uznał Eliasza za hrabiego Maine.

Pierwszą żoną Eliasza była Matylda, córka Gerwazego, pana de Château-du-Loir. Eliasz miał z nią jedną córkę, Ermengardę, która poślubiła hrabiego Fulka V Andegaweńskiego. Drugie małżeństwo Eliasz zawarł w 1109 r. z Agnieszką z Akwitanii. Małżeństwo to pozostało bezdzietne.

Eliasz Kuziemski

Eliasz Kuziemski, również Eliasz Oparek-Kuziemski (ur. 30 lipca 1922 w Kutach, zm. 1 czerwca 2000 we Wrocławiu) – polski aktor.

Eliasz z Wąwolnicy

Eliasz z Wąwolnicy (ur. w Wąwolnicy w XIV w., zm. w XV w.) – polski teolog, profesor Uniwersytetu w Pradze, rektor Uniwersytetu Krakowskiego.

Ignacy Eliasz II

Ignacy Eliasz II – duchowny monofizyckiego kościoła jakobickiego, w latach 1838-1847 roku syryjsko-prawosławny patriarcha Antiochii.

Ignacy Eliasz III

Ignacy Eliasz III – duchowny monofizyckiego kościoła jakobickiego, w latach 1917-1932 roku syryjsko-prawosławny patriarcha Antiochii.

Radu Eliasz

Radu VIII Eliasz, rum. Radu Ilie Haidăul, hospodar wołoski w latach 1552 - 1553 z dynastii Basarabów. Syn hospodara Radu z Afumați.

Panowanie Radu Eliasza trwało jedynie kilka miesięcy i związane było z udaną wyprawą na Wołoszczyznę bojarów, którzy uciekli lub zostali wygnani do Siedmiogrodu przez Mirczę Pastucha. Po bitwie pod Măneşti, która miała miejsce 16 listopada 1552 roku, Mircza Pastuch musiał się wycofać z kraju. Już wiosną 1553 roku obalony hospodar powrócił z siłami turecko-tatarskimi by restaurować swoją władzę i mimo odniesionego nad nimi zwycięstwa Radu Eliasz nie był w stanie utrzymać się na tronie, będąc zmuszonym do powrotu do Siedmiogrodu. Próbował jeszcze raz podjąć próbę zdobycia władzy na Wołoszczyźnie w sierpniu 1553 roku, prowadząc kolejną wyprawę skierowaną przeciwko Mirczy Pastuchowi. Tym razem jednak zakończyła się ona niepowodzeniem.

Radu XI Eliasz

Radu XI Eliasz (rum. Radu Iliaș) – hospodar Wołoszczyzny w roku 1632 z dynastii Muszatowiczów.

Był synem hospodara mołdawskiego i wołoskiego Aleksandra Eliasza. Objął tron wołoski, jednak na krótko, obalony przez opozycję bojarską (na której czele stał późniejszy hospodar Mateusz Basarab), która pokonała go w bitwie pod Bukaresztem.

Źródło: J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.

Walery Eljasz-Radzikowski

Jan Kanty Walery Eljasz-Radzikowski (używał imienia Walery) (ur. 13 września 1840 w Krakowie, zm. 23 marca 1905 w Krakowie) – polski malarz i fotograf, popularyzator Tatr i Zakopanego, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego, autor przewodników tatrzańskich, członek korespondent Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu od 1897 roku, członek Wydziału Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Krakowie w 1895 roku.

Prorocy islamu w Koranie

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.