Edomici

Edomici (określenie edom oznacza czerwony, z hebr.: אֱדוֹם) – starożytny lud pochodzenia zachodniosemickiego zamieszkujący Edom, położony na południe od Morza Martwego, późniejszą Idumeę. Byli blisko spokrewnieni z Izraelitami. W V wieku p.n.e. zostali wyparci ze swoich siedzib przez arabski lud Nabatejczyków i osiedlili się w części Judy, na południe od Hebronu. Ich bogiem plemiennym był Kaus (inaczej Kos). Według Księgi Rodzaju ich protoplastą był Ezaw (sam także nazywany Edomem), wnuk patriarchy Abrahama, brat Jakuba, zwanego później Izraelem.

Ich hellenistyczna nazwa to Idumejczycy. O Idumei i zamieszkujących ją Idumejczykach mówi się zwykle po roku 332 p.n.e., to znaczy po zajęciu Syropalestyny przez Aleksandra Macedońskiego. W II wieku p.n.e. Idumejczycy zostali podbici i przymusowo nawróceni przez Hebrajczyków i od tego momentu nie stanowili już odrębnego ludu, lecz zostali przyłączeni do innych plemion.

Król żydowski Herod Wielki miał ojca Idumejczyka, a matkę Nabatejkę.

Levant 01
Lewant w IX w. p.n.e.
Abdiasz (prorok)

Abdiasz (hebr.) עֹבַדיָה 'Abhadjah' (znaczy Sługa Jahwe), (łac.) Abdias (V wiek p.n.e. ?) – jeden z dwunastu biblijnych tzw. proroków mniejszych Spisał księgę biblijną nazwaną od jego imienia Księgą Abdiasza – najkrótszą księgę Starego Testamentu, liczącą zaledwie 21 wersetów. Pochodził prawdopodobnie z Judy.

Edom (kraj)

Edom – kraina historyczna leżąca na terenie dzisiejszego Izraela i Jordanii, zamieszkiwana przez Edomitów. W X w. p.n.e. czasowo podbita przez Izrael. Praojcem Edomitów był Ezaw, który był bratem ojca Izraelitów – Jakuba (Izraela).

Esjon-Geber

Esjon-Geber (hebr. עֶצְיֹן גֶּבֶר) – portowa miejscowość biblijna, położona nad Zatoką Akaba, prawdopodobnie tożsama z Tell el-Chelefe, choć brak na to wystarczających dowodów.

Idumea

Idumea (łac. Idumaea, hebr. Edom - czerwony) – kraina historyczna na południu Izraela, pierwotnie ciągnąca się aż do Morza Czerwonego. Od VI wieku p.n.e. ograniczona do okolic Hebronu i wzgórz między Morzem Martwym, a Morzem Śródziemnym. Zamieszkana przez Idumejczyków (Edomitów), będących plemieniem o semickim rodowodzie.

Ok. 163 p.n.e. terytorium Edomu zostało podbite przez Judę Machabeusza, władcę żydowskiego. Ostatecznie ok. 125 p.n.e. podbił Edomitów Jan Hirkan I, który zmusił ich do przyjęcia religii żydowskiej. Od tej pory Edomici stanowili część narodu żydowskiego.

Idumejczyk Antypater był doradcą króla Jana Hirkana II i ojcem Heroda Wielkiego, króla Judei. Za Heroda Wielkiego Idumea była rządzona przez gubernatorów, wśród których byli jego brat Józef i szwagier Kostobar I. Po śmierci Heroda Wielkiego Idumea została prowincją rzymską, po powstaniu żydowskim włączoną przez Tytusa do prowincji Judea. Następnie Rzymianie przyłączyli ją do prowincji Palestyna. Chociaż Idumejczycy przestali być odrębnym ludem, nazwa geograficzna "Idumea" przetrwała aż do czasów św. Hieronima.

Kadesz-Barnea

Kadesz-Barnea – oaza położona na pustyni Zin, miejsce skrzyżowania kilku dróg z południa na północ. W trakcie wykopalisk archeologicznych odkryto tam twierdzę z X wieku p.n.e. i ślady starożytnego osadnictwa.

Królestwo Judy

Królestwo Judy – starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, obejmujące terytorium krainy Judei (terytoria plemion Judy i Beniamina). Powstało w wyniku podziału zjednoczonego królestwa Izraela ok. 930 p.n.e. Jego stolicą była Jerozolima, innymi znaczącymi miastami były m.in. Lakisz, Hebron i Beer Szewa. Kres istnieniu państwa położyła inwazja Nabuchodonozora II z 586 p.n.e.

Większość informacji na temat tego państwa dostarcza Biblia, jednak, w odróżnieniu od wcześniejszych dziejów Izraelitów, wielu wiadomości dostarczają także pozabiblijne źródła pisane oraz badania archeologiczne.

Księga Abdiasza

Księga Abdiasza – (hebr. עובדיה Owadija) księga Starego Testamentu. Ogłasza wyrok Boga na Edomitów, a jednocześnie zwiastuje ostateczny tryumf Królestwa Bożego. Księga Abdiasza zawiera jeden rozdział liczący 21 wersetów, a tym samym jest najkrótszą księgą Starego Testamentu.

Nabatejczycy

Nabatejczycy (arab. الأنباﻂ al-Anbat) – starożytny lud pochodzenia semickiego przybyły z Półwyspu Arabskiego na tereny obecnego południowego Izraela i południowej Jordanii ok. VI w. p.n.e. W III w. p.n.e. utworzyli królestwo nabatejskie, które zostało w 106 r. n.e. włączone do rzymskiej prowincji Arabia. Stolicą ich państwa była Petra, potem Bostra. Mówili dialektem arabskim oraz posługiwali się alfabetem nabatejskim, który wywodzi się z alfabetu aramejskiego .

Starożytny Izrael w okresie babilońskim

Okres babiloński w starożytnym Izraelu trwał w latach 586 – 539 p.n.e.W 586 p.n.e. królestwo Judy zostało zajęte przez króla Babilonu, Nabuchodonozora II. Za opór stawiany przez stolicę Judy, Jerozolimę, miasto to zostało w 586 p.n.e. złupione, Świątynia została zburzona, a znaczna część ludności uprowadzona w niewolę do Babilonii.

W kraju pozostała głównie ludność rolnicza, która wniosła niewiele do materialnej i duchowej kultury Żydów. Głównym ośrodkiem religii i kultury żydowskiej stały się Babilonia, oraz, w mniejszym stopniu, Egipt.

Okres babiloński w samej Judzie jest słabo poznany. Juda była spustoszona i opustoszała, jednak generalnie nie była zasiedlana, choć Edomici i Ammonici zgłaszali pretensje do tego obszaru.

Nabuchodonozor ustanowił w Judzie namiestnika Godoliasza. Skupiła się wokół niego ludność pozostawiona w kraju, a także ci Judejczycy, którzy po klęsce schronili się w państwach sąsiednich, a teraz powrócili. Godoliasz został jednak zamordowany przez Izmaela, po czym reszta ludności judzkiej, z obawy przed zemstą, uciekła do Egiptu.

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.