DVD

DVD (Digital Video Disc lub Digital Versatile Disc[1]) – rozpowszechniony w roku 1995 standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm), lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.

Płyty DVD dzielą się na przeznaczone tylko do odczytu DVD-ROM oraz umożliwiające zapis na płycie DVD-R, DVD-R DL, DVD-RW, DVD+R, DVD+R DL, DVD+RW, DVD-RAM.

DVD logo
Logo DVD
DVD
DVD (strona zapisywalna)
DVD AFM J REBIS
Obraz uzyskany za pomocą AFM: powierzchnia DVD

Nazwa

Ten skrótowiec rozwinięty był jako Digital Versatile Disccyfrowy dysk ogólnego przeznaczenia. Nazwą oficjalną jest tylko DVD[2]. Wymowa upowszechniona w języku polskim i angielskim to: di-wi-di.

Technologia zapisu

W zamyśle twórców format DVD powstał do cyfrowego zapisu materiałów wideo, jednak rosnące zapotrzebowanie przemysłu komputerowego na nośniki o większej pojemności sprawiło, że DVD stał się formatem uniwersalnym. Dzięki użyciu do odczytu płyt DVD wiązki światła lasera o krótszej długości fali niż ta używana do odczytu płyt CD, przy tej samej wielkości (średnicy) płyt DVD i CD możliwe stało się umieszczenie na płytach DVD większej ilości gęściej upakowanych ścieżek.

Format DVD, wynaleziony w roku 1995, na przełomie XX i XXI wieku stał się jednym z najpopularniejszych nośników materiałów wideo na świecie, a zarazem następcą popularnego pod koniec XX wieku amatorskiego formatu VHS, wynalezionego w roku 1976. Rozdzielczość VHS wynosiła 320x576 pikseli, natomiast rozdzielczość DVD to 720x576 pikseli. W związku z tym format DVD jest pierwszym w historii masowo rozpowszechnionym nośnikiem wideo, który dorównał jakością, a zarazem rozdzielczością, profesjonalnym nośnikom wideo, takim jak na przykład używane do produkcji tv Betacam SP (440x576 pikseli) z 1986 roku czy DigiBeta (rozdzielczość równa DVD) z 1993 roku. Format DVD to również pierwszy w historii popularny nośnik wideo, który zapewnił prawidłową ostrość obrazu, w przeciwieństwie do formatu VHS, który oferował gorszą ostrość niż profesjonalna kolorowa taśma magnetyczna do rejestracji materiałów audiowizualnych, wynaleziona przez firmę Ampex w 1958 roku, i używana tylko przez nadawców telewizyjnych. Jedną z głównych zalet i powodów popularności DVD jest także wyjątkowa trwałość, w przeciwieństwie do formatu VHS, którego nośniki ulegały ciągłej destrukcji wraz z upływem czasu przez rozmagnetyzowanie, a także przez każde kolejne odtwarzanie (poprzez stały kontakt głowicy odczytującej z taśmą), które mechanicznie zużywało i stopniowo niszczyło taśmę. Dodatkowa zaleta DVD to niewielkie rozmiary i bardzo prosta budowa.

Na płytach DVD zastosowano także dwie warstwy nałożone jedna na drugą, w których można dokonywać zapisu. Warstwa dolna jest warstwą półprzezroczystą. Wiązka lasera w zależności od długości fali i kąta nachylenia może czytać informacje zapisane na warstwie położonej niżej lub też z warstwy wyższej. Kolejną zmianą w stosunku do CD jest możliwość zastosowania krążków DVD o obustronnym zapisie.

W przeciwieństwie do CD, DVD musi zawierać system plików. System plików stosowany na DVD to UDF, będący rozszerzeniem standardu ISO 9660, który używany jest do zapisu danych na CD.

O tytuł następcy formatu DVD walczyły technologie HD DVD i Blu-ray, dyski optyczne o pojemności odpowiednio 15 GB na warstwę i 25 GB na warstwę. Zwycięzcą został format Blu-ray, zaś HD DVD nie przyjęło się na rynku.

Pojemność dysków

Nośniki w zależności od typu mogą pomieścić od 4,38 GiB, czyli 4,7 GB (jednowarstwowe, jednostronne płyty, powszechnie znane jako DVD5) do ponad 17 GB danych (płyty dwuwarstwowe, dwustronne). Płyty mają średnicę 12 cm, natomiast grubość nośnika wynosi 1,2 mm.

Najbardziej obrazowo pojemność płyt DVD przedstawia poniższa tabelka:

Standard DVD5 DVD9 DVD10 DVD18
Średnica płyty 12 cm 12 cm 12 cm 12 cm
Liczba stron 1 1 2 2
Liczba warstw 1 2 1 2
Pojemność 4,38 GiB
(4,7 GB)
7,90 GiB
(8,5 GB)
8,75 GiB
(9,4 GB)
15,90 GiB
(17,08 GB)
Czas trwania filmu video MPEG-2 (SP) 2 godziny 4 godziny 4 godziny 7 godzin 15 minut

Dodatkowo krążki -R i +R różnią się nieznacznie pojemnością (dane dla 12cm):

Typ dysku Liczba sektorów bajtów MiB GB GiB Szybkość
DVD-R SL 2 298 496 4 707 319 808 4 489,25 4,7 4,384 16x
DVD+R SL 2 295 104 4 700 372 992 4 482,625 4,7 4,378 16x
DVD-R DL 4 171 712 8 543 666 176 8 147,875 8,5 7,957 8x
DVD+R DL 4 173 824 8 547 991 552 8152 8,5 7,961 8x

Odtwarzacz DVD

DVD Multi Player Logo
Oznaczenie odtwarzaczy DVD
DVD player Philips
Odtwarzacz DVD Philips

Urządzenie odtwarzające płyty DVD, spełniające standardy DVD-Video i DVD-Audio.

Większość odtwarzaczy DVD wymaga podłączenia do telewizora, ale istnieją również przenośne odtwarzacze DVD z wbudowanym niewielkim monitorem LCD.

Odtwarzacz DVD powinien również:

Większość odtwarzaczy DVD pozwala również na odtwarzanie płyt CD (CD-Audio, MP3 itp.) oraz Video CD (VCD) i zawiera dekoder kina domowego (np. Dolby Digital, Digital Theatre System (DTS)). Niektóre nowsze modele odtwarzają też pliki wideo w formacie MPEG-4 ASP (tzw. DivXy), spopularyzowane w Internecie, a polskie odtwarzacze umożliwiają odtwarzanie ich z dopasowanymi napisami w formacie *.txt.

Zobacz też

Przypisy

  1. Słownik – Wiedza i innowacje. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. [dostęp 2015-11-02].
  2. DVD FAQ.

Linki zewnętrzne

Blu-ray

Blu-ray, Blu-ray disc (BD) – format zapisu optycznego, opracowany przez Blu-ray Disc Association (BDA). Następca formatu DVD, od którego odróżnia się większą pojemnością płyt, co jest możliwe dzięki zastosowaniu niebieskiego lasera. Konkurencyjny dla HD DVD.

Box set

Box set (czasem też boxed set) to zestaw zawierający nagrania muzyczne, filmy, programy telewizyjne lub powiązane z nimi rzeczy zapakowane w pudełko (ang. box).

CD-Action

CD-Action – polski magazyn poświęcony tematyce gier komputerowych.

Magazyn ukazuje się w cyklu niebędącym dokładnie miesięcznym, gdyż kolejne numery pisma ukazują się co 28 dni. W rezultacie corocznie wychodzi na rynek trzynaście numerów. Typowa objętość numeru to 132 strony (do marca 2009 było to 148 stron). Od grudnia 2006 do lipca 2011 wydawany tylko w wersji z jedną dwuwarstwową płytą DVD (wcześniej pojawiały się wersje z czterema płytami CD dla czytelników nieposiadających czytników DVD). Od sierpnia 2011 do lipca 2018 dodawane były dwie płyty DVD9 w tekturowym opakowaniu. W sierpniu 2018 roku wydawnictwo podjęło decyzję o zrezygnowaniu z dodawania fizycznego nośnika, zastępując go zdrapką z kodem. Rysownikami komiksów dla „CD-Action” są Marek Lenc i Marcin „Otis” Kępski.

18 października 2005 nastąpiła próba wprowadzenia wersji pisma na rynek czeski. Była ona jednak nieudana, ukazał się tylko jeden numer (wyłącznie w wersji DVD).

DVD Player

DVD Player (formalnie Apple DVD Player) - domyślny odtwarzacz filmów DVD systemu OS X.

Direct-to-video

Direct-to-video (ang. bezpośrednio na wideo) – film wydany bezpośrednio na rynek kina domowego, z pominięciem dystrybucji kinowej bądź emisji w telewizji. Chociaż wszystkie najważniejsze studia filmowe zakończyły dystrybucję filmów na kasetach VHS, przenosząc się na nośniki DVD i Blu-ray, terminy direct-to-DVD czy direct-to-Blu-ray używane są rzadziej, jako alternatywa.

Filmami wydawanymi bezpośrednio na rynek kina domowego często są tzw. cheapquele (ang. cheap – tani, człon quel stosowany jest w teorii filmowej) – specyficzna odmiana kontynuacji, charakteryzująca się niższym od oryginalnego filmu budżetem, często stanowiące kontynuację popularnych horrorów. Cheapquele powstają zazwyczaj w momencie, w którym film (najczęściej element serii) odnosi porażkę finansową i zniechęceni twórcy decydują się zamknąć serię. Jest to okazja dla reżyserów filmów klasy B, którzy kierują zazwyczaj cykl w nowym, niekoniecznie prowadzącym do sukcesu kierunku, wydając swoje produkcje na rynku video. Czasem zdarza się, że cheapquele są tak złe lub nie mają na tyle wspólnego z poprzednimi filmami z serii, że nie zostają zaakceptowane przez odbiorców jako kontynuacje pierwowzorów. Cheapquelami można określić m.in. filmy Ulice strachu: Krwawa Mary, Osiem milimetrów 2, Efekt motyla 2 i Szkoła uwodzenia 2 (będący także prequelem).

Często filmy wydane na rynku video trafiają również do telewizji. Tak było w przypadku cheapqueli Uniwersalnego żołnierza – filmów Uniwersalny żołnierz II: Towarzysze broni i Uniwersalny żołnierz III: Niewyrównane rachunki. Filmy te poprzedzały Uniwersalnego żołnierza: Powrót, który de facto jest cheapquelem, ale nie telewizyjnym.

Popularne jest również wydawanie bezpośrednio na DVD, dawniej na video, parodii wielkich kinowych hitów, również charakteryzujących się mniejszym budżetem, bądź tzw. mockbusterów. Taką formę dystrybucji często stosują również początkujący filmowcy.

Film

Film – utwór audiowizualny, składający się ze scen, które składają się z jednego lub więcej (do kilkudziesięciu) ujęć. Pierwotnie filmy wyświetlano w kinach, współcześnie również w telewizji i za pomocą innych urządzeń, takich jak magnetowidy, odtwarzacz DVD, blu-ray.

Format obrazu

Format obrazu – wymiary wyświetlanego obrazu wyrażone ilorazem jego długości do wysokości (zazwyczaj przedstawione jako x:y lub x×y, przy czym symbol oddzielający wartości, dwukropek lub znak mnożenia, czytane są jako na). Obecnie najpopularniejszymi formatami obrazu są, anamorfotyczny standard kinowy 2,39:1, tradycyjny 4:3 (1,33:1) stosowany powszechnie w telewizji, oraz jego następca 16:9 (1,78:1), wykorzystywany także w telewizji wysokiej rozdzielczości HDTV i telewizji cyfrowej. Wszystkie powyższe formaty stanowią część specyfikacji standardu kompresji obrazu MPEG-2, który jest wykorzystywany do zapisu na nośnikach DVD. Ostatnia z wymienionych proporcji stała się standardowym formatem w najnowszych technologiach zapisu optycznego Blu-ray i HD DVD, będąc kompromisem pomiędzy dwoma najpopularniejszymi standardami wyświetlania panoramicznego obrazu kinowego: europejskiego 1,66:1 i wykorzystywanego w Stanach Zjednoczonych, oraz Wielkiej Brytanii 1,85:1.

Hitparade.ch

Hitparade.ch – strona internetowa, na której publikowane są szwajcarskie listy przebojów. Listy dotyczą najlepiej sprzedających się między innymi singli i albumów w danym tygodniu w Szwajcarii. Zestawienia sporządzane są w każdą niedzielę, upubliczniane zaś w następnym tygodniu w środę.

Live CD

Live CD – system operacyjny (zazwyczaj z dołączonym oprogramowaniem) zainstalowany na nośniku (CD, DVD, HD DVD, Blu-ray, pamięć USB – Live USB) z własnym programem rozruchowym, umożliwiający uruchomienie go w pamięci RAM, bez potrzeby instalowania na dysku twardym komputera.

Po uruchomieniu systemu z nośnika CD, zmiany dokonane w systemie podczas jego pracy nie zostaną zapisane na nośnik. Tym samym ponowne uruchomienie systemu z tego samego nośnika w trybie Live spowoduje, że korzystać będziemy z systemu dokładnie takiego samego, jak przy poprzednim uruchomieniu.

Niektóre Live CD posiadają narzędzia instalacyjne pozwalające na zainstalowanie ich na dysku twardym komputera oraz innych pamięciach masowych, jak np. pendrive.

Większość Live CD posiada możliwość dostępu do wewnętrznych albo zewnętrznych dysków twardych, dyskietek i innych pamięci masowych.

Najczęściej spotyka się Live CD z systemami operacyjnymi bazującymi na jądrze Linux (tzw. dystrybucje). Live CD mogą także zawierać inne systemy, takie jak Mac OS, OS X, AROS, BeOS, FreeBSD oraz Microsoft Windows. Pierwszym systemem w postaci Live CD był Mac OS w wersji 7.

Program SYSLINUX służy do załadowania Live CD opartych na jądrze Linux, podobnie do dystrybucji uruchamianych z dyskietek.

Na komputerach PC startowy CD-ROM korzysta ze specyfikacji El Torito, zgodnie z którą na CD-ROM-ie znajduje się specjalny plik, traktowany przez komputer jak obraz dyskietki startowej.

Wiele Live CD, bazujących na jądrze Linuksa, używa skompresowanego obrazu systemu plików, często wraz z cloop skompresowanym urządzeniem blokowym loop, co generalnie podwaja efektywną pojemność. Dzięki czemu typowy Knoppix zawiera około 1200 pakietów oprogramowania.

We współczesnych systemach Windows istnieje specjalna wersja nazywana Windows PE. Możliwe jest uruchomienie jej z płyty CD lub DVD oraz z innych nośników. System ten pozwala na uruchamianie dowolnych programów z wyjątkiem powłoki Windows Explorer. Jest wykorzystywany m.in. przez zestaw programów instalujących system Microsoft Windows na dysku twardym, ale pozwala również na normalną interaktywną pracę użytkownika.

Pierwsze komputery PC nie posiadały dysków twardych, system DOS znajdował się na dyskietce. Dziś nazwalibyśmy to Live FDD.

MegaCharts

MegaCharts – przedsiębiorstwo zajmujące się listami przebojów w Holandii. Jest odpowiedzialne za zbieranie i publikowanie bogatej kolekcji oficjalnych rankingów, list przebojów w Holandii, z których najbardziej znane są Mega Top 50 oraz Mega Album Top 100. MegaCharts jest częścią GfK Benelux Marketing Services.

Oricon

Oricon Inc. (jap. 株式会社オリコン Kabushiki-gaisha Orikon) – japońskie przedsiębiorstwo założone przez Sōkō Koike w 1967, zajmujące się zbieraniem informacji na temat sprzedaży muzyki (CD i DVD), gier elektronicznych i tworzeniem tygodniowych rankingów. Tygodniowe rankingi są ogłaszane w każdy wtorek. Grupa Oricon sporządza też szacowaną listę popularności na oficjalnej stronie internetowej. Diagramy Oricon są obecnie bardzo popularne w Japonii.

PlayStation 2

PlayStation 2 (jap. プレイステーション2 Pureisutēshon Tsu, skrót PS2) – konsola gier wideo produkcji Sony Computer Entertainment, następca PlayStation. Konsola miała swoją premierę 4 marca 2000 w Japonii, a w Stanach Zjednoczonych 26 października 2000.

Konsola pozwala na uruchamianie gier przeznaczonych specjalnie na tę platformę zapisanych na płytach CD-ROM i DVD-ROM. Urządzenie jest kompatybilne wstecz, tzn. umożliwia również korzystanie z większości starszych gier przeznaczonych dla konsoli PlayStation. Konsola pozwala również na odtwarzanie filmów na dyskach DVD-Video oraz muzyki na dyskach CD-Audio. Urządzenie sprzedawane jest w wersji standardowej i slim (zmniejszonej wersji, znanej również jako PSTwo) w kolorze czarnym oraz dwóch specjalnych wersjach kolorystycznych: Satin Silver (srebrnej) oraz Pink (różowej). Konsola pozwala również na grę wieloosobową przez Internet – wymaga to dodatkowego urządzenia o nazwie Network Adapter (w wersji slim jest on już wbudowany).

W dniu premiery w Stanach Zjednoczonych sprzedano około 500 000 sztuk, a sprzedaż konsoli wygenerowała przychód ok. 149 mln USD.

W styczniu 2013 roku firma Sony poinformowała, że kończy produkcję i sprzedaż konsoli na całym świecie.

Productores de Música de España

Productores de Música de España (skr. Promusicae) – hiszpański oddział International Federation of the Phonographic Industry, nazwa zestawienia najpopularniejszych albumów i singli w Hiszpanii. Rankingi powstają w każdą niedzielę na podstawie tygodniowych opracowań. Utworzone nowe zestawienie jest podawane finalnie do wiadomości publicznej na oficjalnej stronie internetowej PROMUSICAE, która obejmuje takie notowania, jak Top 50 Songs, Top 100 Albums Chart, Top 20 Compilations Chart, Top 20 DVD Chart oraz Airplay Chart.

Płyta kompaktowa

Płyta kompaktowa (ang. Compact Disc, CD-ROM – Compact Disc – Read Only Memory), rzadziej fonodysk – dysk optyczny opracowany wspólnie przez koncerny Philips i Sony, opublikowany pod koniec lat 70. XX w. Zaprojektowany w celu nagrywania i przechowywania dźwięku, przy użyciu standardu CD-Audio. W porównaniu do istniejących wówczas nośników danych, dysk kompaktowy cechował się dużą pojemnością, niezawodnością oraz niską ceną.

Region DVD

Region DVD lub też kod regionu – kod maszynowy przypisany czytnikom DVD jak i płytom DVD-Video, w zależności od strefy ekonomicznej. Regionalizacja dla płyt i czytników wideo jest swego rodzaju zabezpieczeniem przed piractwem, a przede wszystkim blokadą przed niekontrolowanym handlem filmami (importem tanich filmów z innych krajów). Komercjalne aspekty zmuszają użytkowników do zakupu płyt w jednym regionie zgodnie z kodem regionalizacji swojego odtwarzacza. Polska znajduje się w regionie opisanym kluczem nr 2 (Region drugi). System kodowy wspomagany był przez algorytm Content Scramble System.

W teorii zabezpieczenie miało uniemożliwić wyżej wspomniany handel (filmy w USA, czy Australii można nabyć szybciej, z innymi dodatkami lub po niższych cenach) oraz tym samym pozwolić dystrybutorom filmowym i korporacjom finansowym na kontrolowanie rynku. Obecnie uznane przez wielu za przeżytek, ponieważ odtwarzacze (starszej generacji) miały możliwość pięciokrotnej zmiany kodu (rozwiązanie miało charakter marketingowy, lecz wykorzystywane było często w celach domowych), a obecnie coraz więcej odtwarzaczy DVD, zarówno stacjonarnych jak i komputerowych opatrzonych jest kodem regionu 0 pozwalającym na odtwarzanie dowolnie zakupionego filmu. Istnieje również szereg programów komputerowych pozwalających na maskowanie kodu w DVD-ROM lub jego całkowite zdjęcie przy przegrywaniu (jeśli warunki użytkowania na kopiowanie zezwalają). Sceptycy wskazują na duży rozwój internetu i przyszłość w kupowaniu filmów w sposób pay per view (ang. płać za oglądanie) lub podobną możliwość zakupu filmów jak plików mp3. Pomimo to nowe odtwarzacze Blu-ray również zostały wyposażone w ograniczenia regionalne.

Top 40 album-, DVD- és válogatáslemez-lista

Top 40 album-, DVD- és válogatáslemez-lista (dawniej Top 40 album- és válogatáslemez-lista) – lista najlepiej sprzedających się albumów na Węgrzech, sporządzana przez Mahasz.

W 1990 roku Universitas Diákszövetkezet zaczęło co dwa tygodnie sporządzać listy najlepiej sprzedających się albumów z 50 sklepów (w tym 26 w Budapeszcie); pierwsze notowanie miało miejsce 29 października. Od 1994 roku ranking taki sporządzała firma Szonda Ipsos na podstawie sprzedaży w 120 sklepach (w tym 40 budapeszteńskich). Od maja 2000 roku lista obejmuje również kompilacje. Od września 2002 listy te prowadzi Mahasz, badając sprzedaż albumów w około 120 jednostkach. W 2012 roku na skutek zlikwidowania listy DVD Top 20 lista albumy DVD również są włączone w to zestawienie.

VG-lista

VG-lista – wydawca norweskich list przebojów. Listy są publikowane co tydzień w dzienniku VG i w programie NRK Topp 20. Dane gromadzone są przez Nielsen Soundscan International i opierają się na sprzedaży w około stu sklepach w Norwegii. Pierwsze notowanie listy singli zostało opublikowane jako „Top 10” w 42. tygodniu 1958 roku i zostało rozszerzone do „top 20” w 5. tygodniu 1995. W tym samym czasie lista albumów, opublikowana jako „Top 20” w 1. tygodniu 1967, została rozszerzona do „top 40”.

Notowania prowadzone przez VG-lista to: Topp 20 Single, Topp 40 Album, Topp 10 Samlealbum, Top 10 DVD Audio, Topp 10 Single Norsk oraz Topp 30 Album Norsk.

Wikipedia niemieckojęzyczna

Wikipedia niemieckojęzyczna – niemieckojęzyczna edycja Wikipedii powstała 16 marca 2001 roku (pierwszy artykuł pojawił się 17 maja 2001 roku). Jest czwartą pod względem ilości artykułów po anglojęzycznej, cebuańskiej i szwedzkiej.

Ö3 Austria Top 40

Ö3 Austria Top 40 – oficjalna nazwa zestawienia najpopularniejszych singli w Austrii. Lista zawiera najlepiej sprzedające się single, albumy, kompilacje i DVD w danym tygodniu w Austrii i jest ogłaszana w każdy czwartek w Hitradio Ö3. Po raz pierwszy została zaprezentowana przez Ernsta Grissemanna 26 listopada 1968 roku. Pierwszym utworem, który zajął pierwszą pozycję była piosenka „Das ist die Frage aller Fragen” Cliffa Richarda.

Pamięci komputerowe i pamięci cyfrowe
Pamięci trwałe
(masowe[A])
Pamięci operacyjne
Hybrydowe

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.