Charles de Gaulle

Charles André Joseph Marie de Gaulle (wym. [ʃaʀl ɑ̃ˈdʀe ʒoˈzɛf maˈʀi dəˈgol]; ur. 22 listopada 1890 w Lille, zm. 9 listopada 1970 w Colombey-les-Deux-Églises) – francuski polityk, generał brygady, mąż stanu i teoretyk wojskowości, w czasie II wojny światowej stał na czele ruchu Wolnej Francji, kontynuującego walkę z III Rzeszą niezależnie od Francji Vichy. W latach 1959–1969 był prezydentem Francji i twórcą nowej konstytucji ustanawiającej półprezydencki system rządów. Przed II wojną światową był znany głównie jako propagator idei masowego użycia broni pancernej. Autor prac poświęconych historii wojskowości oraz strategii. Od lat 40 do śmierci był uznawany za najbardziej wpływową postacią we francuskiej polityce, a także za jednego z najwybitniejszych polityków XX wieku[1][2]. Człowiek Roku 1958 według magazynu „Time[3].

Charles de Gaulle
Bundesarchiv B 145 Bild-F015892-0010, Bonn, Konrad Adenauer und Charles de Gaulle (cropped)-(a)
Data i miejsce urodzenia 22 listopada 1890
Lille
Data i miejsce śmierci 9 listopada 1970
Colombey-les-Deux-Églises
18. Prezydent Republiki Francuskiej
Okres od 8 stycznia 1959
do 28 kwietnia 1969
Przynależność polityczna Unia Demokratów na rzecz Republiki
Poprzednik René Coty
Następca Alain Poher (tymczasowo)
Przewodniczący Rządu Tymczasowego Republiki Francuskiej
Okres od 3 czerwca 1944
do 26 stycznia 1946
Poprzednik Philippe Pétain (Rząd Vichy)
Albert Lebrun (prezydent III Republiki)
Następca Félix Gouin
Przewodniczący Francuskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego
Okres od 3 czerwca 1943
do 3 czerwca 1944
Szef Wolnej Francji
Okres od 18 czerwca 1940
do 1 sierpnia 1943
Przewodniczący Francuskiego Komitetu Narodowego
Okres od 24 września 1941
do 3 czerwca 1943
149. Premier Republiki Francuskiej
Okres od 1 czerwca 1958
do 8 stycznia 1959
Poprzednik Pierre Pflimlin
Następca Michel Debré
Minister obrony narodowej
Okres od 1 czerwca 1958
do 8 stycznia 1959
Poprzednik Pierre de Chevigné
Następca Pierre Guillaumat
Charles de Gaulle Signature 2
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Grand Maître de l’ordre de la Libération (Francja) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi (Francja) Ordre de l'Etoile d'Anjouan GC ribbon.svg Ordre du Dragon d'Annam (par le Gouvernement Francais) GC ribbon.svg Krzyż Wielki Orderu Królewskiego Kambodży Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Czarnej Ordre du Nichan el-Anouar GC ribbon.svg Krzyż Wojenny 1914-1918 (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Medal Zwycięstwa Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (1951-2001) Order Najwyższy Chrystusa Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Słonia (Dania) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Krzyż Wielki Orderu Miliona Słoni i Białego Parasola (Laos) Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Boyacá (Kolumbia) Wielka Wstęga Orderu Alawitów (od 1956, Maroko) Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Wyzwoliciela San Martina (Argentyna) Łańcuch Narodowego Orderu Zasługi (Ekwador) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Brazylia) Krzyż Wielki Narodowego Orderu Zasługi (Paragwaj) Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Wielki Łańcuch Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Order Pahlawiego (Iran) Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Ayacucho (Peru) Łańcuch Orderu Orła Azteckiego (Meksyk) Order Dwóch Rzek I klasy (Irak) Wielki Łańcuch Orderu Oswobodziciela (Wenezuela) Wielki Łańcuch Narodowego Orderu Kondora Andów (Boliwia) Wielka Wstęga Orderu Umajjadów (Syria) Wielka Wstęga Narodowego Orderu Cedru (Liban) Order Domowy Chakri (Tajlandia) Krzyż Wielki Orderu Ojaswi Rajanya (Nepal) Nishan-e-Pakistan Krzyż Wielki Orderu Świętego Karola (Monako) Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi RFN Order Al-Husajna Ibn Alego (Jordania) Legia Zasługi - Commander (USA) Złoty Łańcuch Orderu Piusa IX Złoty Krzyż Laterański Wielki Komandor Orderu Zbawiciela (Grecja) UK Royal Victorian Order ribbon.svg Królewski Łańcuch Wiktorii (Wielka Brytania) Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Bawarski Order Zasługi Krzyż Wielki Orderu Narodowego (Niger) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Kamerun) Krzyż Wielki Narodowego Orderu Wybrzeża Kości Słoniowej
Charles de Gaulle
De Gaulle-OWI
generał brygady generał brygady
Data i miejsce śmierci 9 listopada 1970
Colombey-les-Deux-Églises
Przebieg służby
Lata służby 19081940
Siły zbrojne Armoiries république française.svg Francuskie Siły Zbrojne
Flag of Free France (1940-1944).svg Siły Wolnych Francuzów
Flag of Free France (1940-1944).svg Francuska Armia Wyzwolenia
Jednostki 33 Pułk Piechoty
5 Pułk Strzelców polski
507 pułku czołgów
Stanowiska Dowódca plutonu
inspektor misji wojskowej
członek sztabu marsz. Petaina
dowódca batalionu
dowódca pułku pancernego
podsekretarz stanu ds. wojny i obrony narodowej
dowódca Sił Wolnej Francji
zwierzchnik Francuskiej Armii Wyzwolenia (jako przewodniczący Rządu Tymczasowego)
minister obrony narodowej
zwierzchnik Francuskich Sił Zbrojnych (jako przewodniczący Rządu Tymczasowego a następnie jako Prezydent V Republiki)
Główne wojny i bitwy I wojna światowa

II wojna światowa

Życiorys

Pochodzenie

De Gaulle przyszedł na świat w starej szlacheckiej, aczkolwiek zubożałej rodzinie. Jego ojcem był Henri de Gaulle (ur. 1848), profesor wielu liceów prowadzonych przez jezuitów[4]. Przyszły prezydent wyrastał w atmosferze patriotyzmu i tolerancyjnego katolicyzmu. Od roku 1895 uczęszczał do szkoły prowadzonej przez zakonników z Bractwa Szkół Świętego Tomasza z Akwinu[5]. Po jej ukończeniu, w wieku 10 lat został przyjęty do jezuickiego gimnazjum Niepokalanego Poczęcia. W związku z likwidacją tej szkoły wraz z końcem roku szkolnego 1905–1906 kontynuował przez rok naukę w gimnazjum Najświętszego Serca w belgijskim mieście Antoing. Rok ten poświęcił na przygotowania do egzaminów wstępnych do Saint-Cyr-l'Ècole[6]. Miał czworo rodzeństwa (trzech braci i siostrę).

Kariera wojskowa (1910–1940)

W roku 1909 odbył roczny staż w 33 pułku piechoty, w stopniu szeregowca, gdzie koledzy ze względu na wysoki wzrost (196 cm[7]) nazywali go szparagiem[8] lub dwumetrowcem. Od 1910 roku uczęszczał do Akademii Wojskowej Saint-Cyr, później ponownie służył w 33 pułku piechoty w Arras, w stopniu podporucznika dowodząc plutonem. Jego przełożonym był pułkownik Philippe Pétain. W czasie I wojny światowej był trzykrotnie ranny, a w marcu 1916 roku raniony pod Verdun został wzięty do niewoli. W czasie pobytu w niewoli podjął pięć prób ucieczki, wskutek czego osadzono go w obozie dla jeńców wykazujących skłonność do ucieczek w Ingolstadt[9], gdzie zaprzyjaźnił się z więzionym tam rosyjskim oficerem, późniejszym marszałkiem, Michaiłem Tuchaczewskim[10].

Po powrocie z niewoli zaciągnął się do 5 pułku strzelców polskich w Sille-le-Guillaume i wraz z pułkiem przybył do Polski. Od kwietnia 1919 do stycznia 1921 roku przebywał w Kutnie jako instruktor w składzie francuskiej misji wojskowej (którą kierował gen. Paul Prosper Henrys[11]), jak również w dawnej szkole Gwardii Cesarskiej w Rembertowie, gdzie wykładał teorię taktyki. W lipcu i sierpniu 1920 roku został na krótko wcielony do polskiej jednostki bojowej i awansowany do stopnia majora. Za swoją postawę w operacjach wojskowych 29 lipca oraz 13 i 16 sierpnia 1920 r. został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari[12]. W 1921 zaoferowano mu stały przydział, jednak odmówił jego przyjęcia i powrócił do Francji, gdzie następnie wykładał dzieje wojskowości w Saint-Cyr[13].

Od 1 lipca 1925 roku został członkiem osobistego sztabu marszałka Pétaina[14], po kilku latach popadł z nim w konflikt. 27 września 1927 otrzymał awans na stopień majora i został dowódcą batalionu w Trewirze[15], w 1929 roku został przeniesiony do Libanu. Od 1931 roku pracował w Sekrecie Generalnym Obrony Narodowej. W 1934 roku wydał, niezgodną z francuską doktryną wojskową, pracę „Vers l’armée du métier” („Ku armii zawodowej”)[16], w której pokazywał potrzebę technicznego usprawnienia armii, aby była ona zdolna do prowadzenia wojny manewrowej, a nie pozycyjnej.

We wrześniu 1937 roku został dowódcą 507 pułku czołgów w Metzu, w grudniu awansował na pułkownika[16]. 11 maja 1940 otrzymał rozkaz objęcia dowództwa 4 dywizji pancernej. 23 maja został tymczasowo podniesiony do rangi generała brygady[17]. 5 czerwca został mianowany podsekretarzem stanu do spraw wojny z teką wiceministra w rządzie Paula Reynauda. Jednak już 14 czerwca wojska niemieckie wkroczyły do Paryża, rząd udał się do Bordeaux a 16 czerwca marszałek Pétain został premierem Francji po uzyskaniu większości przez stronnictwo kapitulacyjne (Pierre Etienne Flandin, Pierre Laval, Camille Chautemps, Jean Darlan). Następnego dnia marszałek Pétain wystąpił w przemówieniu radiowym z prośbą o rokowania w sprawie zawieszenia broni z III Rzeszą. Przemówienie marszałka, bohatera I wojny światowej ostatecznie złamało morale armii francuskiej. Zwolennicy kontynuacji walki w oparciu o terytoria zamorskie Francji (Georges Mandel) zostali internowani na pokładzie okrętu w Casablance.

Wolna Francja (1940–1944)

Churchill De Gaulle HU 60057
Charles de Gaulle z premierem Wielkiej Brytanii Winstonem Churchillem podczas inspekcji armii francuskiej w Marrakeszu 13 stycznia 1944
2014 Nysa, bastion św. Jadwigi 15
Tablica pamięci de Gaulle w Twierdzy Nysa

De Gaulle ewakuował się drogą lotniczą z Francji dzięki pomocy Winstona Churchilla. W dniu 18 czerwca wygłosił z Londynu na falach BBC słynny radiowy apel do narodu francuskiego, wzywający do dalszej walki. Założył tam komitet „Wolna Francja”. 28 czerwca Wielka Brytania uznała de Gaulle’a za „przywódcę wszystkich Wolnych Francuzów[18], gdziekolwiek by się znajdowali”, Stany Zjednoczone w dalszym ciągu uznawały rząd Vichy.

4 lipca 1940, sąd wojskowy w Tuluzie skazał zaocznie de Gaulle’a na 4 lata więzienia za namawianie wojskowych do nieposłuszeństwa[18]. W następnym procesie w Clermont-Ferrand, 2 sierpnia tego roku, skazano go na karę śmierci, degradację wojskową i konfiskatę dóbr za zdradę stanu[18].

Mimo to stopniowo rosło poparcie dla de Gaulle’a. Wiele terytoriów zamorskich Francji zdecydowało mu się podporządkować wbrew woli rządu Vichy. Były to: Chandernagore, Nowe Hebrydy, Nowa Kaledonia, Francuska Afryka Równikowa, Kamerun i Gujana Francuska. W sierpniu de Gaulle chciał przejąć Dakar, ale wobec oporu gubernatora Senegalu wiernego rządowi Vichy, musiał zrezygnować z tego planu. 27 października w Brazzaville zapowiedział utworzenie Rady Obrony Francji mającej kierować francuskimi wysiłkami wojennymi i mającej współpracować z rządem Wolnej Francji. W grudniu Rada została uznana przez Wielką Brytanię.

De Gaulle mobilizował ludność różnymi symbolicznymi akcjami. W grudniu 1941 roku w ramach „godziny nadziei” francuskie ulice opustoszały na godzinę, w listopadzie 1941 roku ustanowiono Order Wyzwolenia. Symbolem Wolnej Francji był krzyż lotaryński, z dwiema poprzecznymi belkami.

Mimo początkowego osamotnienia, de Gaulle wzmacniał pozycję swoją i Wolnej Francji na arenie międzynarodowej, starając się, aby Wolni Francuzi brali udział czynny i decyzyjny we wszystkim, co tyczyło się Francji i jej terytoriów. Jednym z punktów spornych pomiędzy generałem i jego zwolennikami a Brytyjczykami była sprawa Lewantu (terytoria dzisiejszej Syrii i Libanu). Kiedy w lutym 1941 niemieccy agenci nawiązali kontakty z wiernymi rządowi Vichy władzami kolonialnymi, starając się wykorzystać syryjskie lotniska dla potrzeb Luftwaffe, de Gaulle natychmiast opuścił Londyn i wyjechał do Kairu, by na miejscu zorganizować ekspedycję połączonych wojsk alianckich do Syrii. Wobec słabości sił alianckich w tym regionie operację rozpoczęto dopiero w dniu 8 czerwca 1941. 21 czerwca 1941 r. Francuzi z Sił Wolnej Francji walczyli i zdobyli Damaszek razem z Brytyjczykami i Australijczykami. Podpisany 14 lipca 1941 układ pomiędzy Brytyjczykami a rządem Vichy, w myśl którego walki w Syrii i Libanie miały zostać przerwane, okazał się poniżający dla generała i jego organizacji. W myśl jego postanowień, wojska kolonialne kapitulowały wyłącznie przed Brytyjczykami, zaś przedstawiciele Wolnej Francji nie mieli prawa do rekrutowania żołnierzy spośród kapitulujących wojsk kolonialnych[19]. W odpowiedzi generał zapowiedział wycofanie wojsk Wolnej Francji spod dowództwa Brytyjskiego. Ostatecznie pod koniec lipca rząd Wielkiej Brytanii zawarł nowy układ z francuskim przywódcą, na mocy którego potwierdzono „specjalne interesy” Francji na obszarze Lewantu. Ze swojej strony Francuzi zgodzili się na militarne zwierzchnictwo Wielkiej Brytanii na terenie Bliskiego i Środkowego Wschodu[20]. De Gaulle wzywał swoich rodaków do wsparcia aliantów w operacji Torch po ich desancie w Algierii i Maroku 8 listopada 1942 roku, mimo że na prośbę generała Henri Girauda alianci wykluczyli jego samego z tych walk.

Przyszła też pora na działania na terytorium Francji, gdzie 1 stycznia 1942 został przerzucony Jean Moulin z powierzoną mu przez de Gaulle’a misją zjednoczenia francuskiego ruchu oporu. Zdecydowali oni o powołaniu do życia Krajowej Rady Ruchu Oporu.

Cały czas wzmacniał de Gaulle swoją pozycję wobec państw alianckich. 24 września 1941 powołano Francuski Komitet Narodowy (CFN) pod jego przewodnictwem – chodziło o utworzenie prawdziwego rządu, który mógłby zostać uznany przez Londyn, Waszyngton i Moskwę. 14 lipca 1942 roku Wolna Francja zmieniła nazwę na Francję Walczącą. Pod naciskiem Churchilla i Roosevelta 14 stycznia 1943 roku spotkał się w Casablance z popieranym przez Amerykanów generałem Henrim Giraudem. 4 czerwca w Algierze na pierwszym wyzwolonym terytorium Francji razem powołali Francuski Komitet Wyzwolenia Narodowego (CFLN) początkowo z Giraudem jako dowodzącym wojskiem i de Gaullem jako szefem rządu. CFLN został uznany przez Wielką Brytanię, ZSRR i Stany Zjednoczone 26 sierpnia.

De Gaulle odnosił coraz to nowe sukcesy. W lipcu, po rozruchach, Antyle przyłączyły się do Wolnej Francji, generał został triumfalnie przyjęty w Maroku i Tunezji, wreszcie po ponad miesiącu walk 8 października 1943 Korsyka została wyzwolona jako pierwszy metropolitalny departament Francji.

Na czele państwa i rządu (1944–1946)

3 czerwca 1944 Francuski Komitet Wyzwolenia Narodowego (CFLN) został przekształcony w Tymczasowy Rząd Republiki Francuskiej (GPRF), z de Gaulle’em na czele. Chodziło o to, by wyzwalane tereny francuskie nie podlegały władzom alianckim, ale tymczasowemu rządowi zależnemu od Zgromadzenia Konsultatywnego, którego pierwsze posiedzenie odbyło się 9 listopada 1944.

25 sierpnia 1944 gen. Charles de Gaulle wkroczył do wiwatującego Paryża. 9 września GPRF przeniósł się z Algieru do Paryża, uzupełniono skład rządu przyjmując do niego także komunistów. W październiku Tymczasowy Rząd Republiki Francuskiej został uznany na arenie międzynarodowej. W grudniu de Gaulle odwiedził Moskwę, gdzie podpisał porozumienie o sojuszu i wzajemnej pomocy. Na wieść o wycofywaniu się sił amerykańskich, w grudniu 1944 wysłał do obrony Strasburga Jeana de Lattre de Tassigny’ego. Francja odzyskała Alzację i Lotaryngię. W latach 1944–1945 dowodzona przez de Gaulle’a armia francuska przekształciła się w czwartą siłę koalicji antyhitlerowskiej w Europie, skupiając w swoich szeregach w grudniu 1944 roku milion żołnierzy, zaś w maju 1945 roku 1 milion 250 tysięcy żołnierzy, dystansując tym samym armię i flotę Kanady. Francja wystawiła czwartą co do wielkości armię koalicji antyhitlerowskiej w Europie (po radzieckiej, amerykańskiej i brytyjskiej) zarówno pod względem ogólnej liczebności, jak i liczby żołnierzy walczących na frontach – w Europie Zachodniej, na froncie wschodnim i na Pacyfiku. Na rozkaz de Gaulle’a oddziały 1 armii francuskiej w marcu 1945 roku wkroczyły na terytorium Niemiec i zaczęły ustanawiać tam francuską administrację okupacyjną. Miało to poważny wpływ na umocnienie międzynarodowej pozycji Francji oraz wydzielenie jej stref okupacyjnych w Niemczech i Austrii wraz z francuskimi sektorami w Berlinie i Wiedniu.

De Gaulle nie został zaproszony na obrady podczas konferencji jałtańskiej, która zakończyła się w lutym 1945 roku. Francja jako czwarte mocarstwo koalicji antyhitlerowskiej brała natomiast udział w ceremonii kapitulacji III Rzeszy. Weszła jako członek stały do Rady Bezpieczeństwa ONZ w czerwcu tego roku. Nie wzięła jednak udziału w konferencji poczdamskiej.

W sprawach polityki wewnętrznej, bolesną kwestią okazało się rozliczenie ze zwolennikami rządu Vichy oraz osobami podejrzewanymi o kolaborację z Niemcami w toku wojny.

To jest artykuł z serii
Konserwatyzm

  

Zgodnie z oficjalnymi danymi stracono 10 522 osoby (pośród nich 8348 bez sądu, przez członków ruchu oporu). Sam de Gaulle ułaskawił 1303 osoby, w tym marszałka Pètaina, któremu wyrok śmierci zmieniono na dożywotnie więzienie. Rozstrzelano natomiast po procesie Pierre’a Lavala – premiera rządu Vichy[21].

16 listopada 1945 de Gaulle stworzył trójpartyjny gabinet na bazie Ruchu Republikańsko-Ludowego i socjalistów, do którego formalnie weszła też Francuska Partia Komunistyczna. Komisja Konstytucyjna zdecydowała o ograniczeniu władzy prezydenckiej, de Gaulle odszedł z rządu w styczniu 1946 r. niechętny rządom partyjnym.

„Marsz przez pustynię” (1946–1958)

Okres, w którym generał de Gaulle pozostawał odsunięty od władzy, nazywany był przez jego zwolenników „latami spędzonymi na pustyni”[22]. 13 października 1946 r. Francuzi w referendum zaakceptowali nową konstytucję IV Republiki. 7 kwietnia 1947 r. w Strasburgu de Gaulle ogłosił utworzenie Zgromadzenia Narodu Francuskiego – Rassemblement du Peuple Français (RPF), które szybko zdobyło duże poparcie i wygrało wybory samorządowe w październiku. W wyborach 1947 roku uzyskało 40% głosów, ale w 1951 już tylko 22,30%. Jedną z przyczyn takiego spadku popularności ruchu była agresywna retoryka jaką w tym czasie posługiwał się de Gaulle oraz chuligańskie wybryki których dopuszczali się zwolennicy RPF. 18 września 1948, w czasie manifestacji zwolenników Zgromadzenia w Grenoble, zastrzelono komunistę uczestniczącego w kontrmanifestacji, pobito kilka innych osób oraz spalono wiele samochodów[23]. Po porażce wyborczej w wyborach samorządowych 1953 roku de Gaulle ogłosił wycofanie się RPF z życia politycznego i publicznego. Ostatecznie w 1955 de Gaulle ogłosił własne wycofanie się z życia publicznego.

Ponownie na czele państwa (1958–1969)

Nixon and de Gaulle 30-0166a
Charles de Gaulle (pierwszy z prawej) i prezydent USA Richard Nixon w 1969

W związku z trudną do opanowania sytuacją w Algierii i znalezieniem się Francji na skraju wojny domowej, w maju 1958 roku prezydent René Coty zaprosił de Gaulle’a do powołania rządu ocalenia narodowego. Jako premier przygotowywał projekt nowej konstytucji, którą w referendum 28 września 1958 roku poparły europejska część Francji i terytoria zamorskie poza Gwineą[24], która postawiła na szybkie uzyskanie niepodległości. W efekcie takiego postępowania Francja odcięła pomoc gospodarczą i wycofała swoich urzędników[25]. Wybór prezydenta padł na de Gaulle’a w związku z autorytetem, jakim darzyło go radykalizujące się, francuskie społeczeństwo. Panowało ryzyko wybuchu buntu, w sytuacji, gdy wojsko i policja decydowały się nie brać udziału w ewentualnym konflikcie. Poprzedniemu rządowi udało się opanować nastroje części społeczeństwa, wprowadzając do gabinetu trzech ministrów z Francuskiej Partii Komunistycznej[26].

1 października 1958 roku utworzono Unię na Rzecz Nowej Republiki (UNR), mającą popierać de Gaulle’a. W wyborach 30 października UNR zdobyła 196 miejsc w parlamencie, co przy poparciu 132 posłów niezależnych, lecz przychylnych rządowi, oznaczało porażkę sił lewicowych[27]. Dekretem z 19 grudnia de Gaulle ustanowił organy Wspólnoty Francuskojęzycznych Państw Afryki, tworząc w ten sposób system federalny. 21 grudnia 1958 roku Charles de Gaulle został wybrany przez kolegium elektorskie I prezydentem V Republiki[28].

We wrześniu 1959 roku de Gaulle zapowiedział pozostawienie Algierczykom samookreślenia swojej przyszłości. W grudniu Mali, Senegal i Madagaskar opowiedziały się za swoją niepodległością. Proklamacja niepodległości Kamerunu miała miejsce 1 stycznia 1960 r., Togo 27 kwietnia tego roku. W czerwcu tego roku niepodległość ogłosiły Federacja Mali (republiki Sudanu Zachodniego i Senegalu) i Madagaskar, w sierpniu Górna Wolta, Niger, Gabon, Wybrzeże Kości Słoniowej, Kongo, Republika Środkowoafrykańska i Czad. Po rozpadzie Federacji Mali narodziły się Senegal i Mali. W listopadzie suwerenność uzyskała Mauretania.

De Gaulle prowadził politykę niezależności od USA, dążył do zbudowania potęgi militarnej Francji, w tym nuklearnej. 13 lutego 1960 wykonano pierwszą próbę atomową[29].

4 listopada de Gaulle w przemówieniu użył sformułowania „Algieria będzie algierska”[30]. W styczniu 1961 roku w referendum większość Francuzów i Algierczyków, mieszkających w tym kraju, poparła samookreślenie Algierii. W kwietniu powstało ryzyko puczu wojskowego, ale udało się go uniknąć – część przywódców dołączyła do OAS – Organizacji Tajnej Armii, która organizowała zamachy terrorystyczne, dążąc do odstąpienia od budowy niepodległej Algierii. Ostatecznie, po dyskusjach w sprawie podziału terytorialnego Sahary, 19 marca 1962 roku podpisano układy w Evian.

W 1962 r. de Gaulle zaproponował referendum w sprawie wprowadzenia powszechnego głosowania na prezydenta. W styczniu 1963 roku podpisał Traktat Elizejski o współpracy RFN i Francji. 31 stycznia 1964 roku de Gaulle uznał rząd komunistyczny Chin wbrew stanowisku USA. Popierał także narody Ameryki Łacińskiej w walce o niepodległość, sprzeciwiał się poczynaniom amerykańskim w Wietnamie. 17 kwietnia 1964 roku przeszedł operację usunięcia raka prostaty. Przed operacją przekazał swojemu synowi kopertę, która zawierała nazwisko następcy na wypadek jego śmierci[31]. 22 sierpnia w Petit-Clamart dokonano nieudanego zamachu na Charles’a de Gaulle’a, którego organizatorem był Jean-Marie Bastien-Thiry[32]. W grudniu 1965 r. de Gaulle został wybrany w wyborach powszechnych na prezydenta. Po 8 miesiącach nieuczestniczenia w obradach, w styczniu 1966 r. Francja wróciła do obrad Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG). Wcześniejsze zawieszenie udziału w EWG miało na celu wymuszenie powrotu do jednomyślności przy ustalaniu decyzji tej instytucji. W marcu 1966 r. Francja wycofała się ze struktur wojskowych NATO, pozostając jednak członkiem struktur cywilnych. Jednocześnie de Gaulle zapowiedział, że w ciągu roku zostaną zlikwidowane obce bazy wojskowe na terenie Francji. Obawiając się całkowitego wystąpienia Francji ze struktur sojuszu, USA ewakuowały swoje bazy i sztaby NATO do innych państw[33]. W czerwcu 1967 r. de Gaulle skrytykował Izrael za wywołanie wojny sześciodniowej z Egiptem.

We wrześniu 1967 roku de Gaulle odbył wizytę w Polsce, gdzie był entuzjastycznie witany. W trakcie swojej wizyty prezydent podkreślał między innymi polskość Ziem Odzyskanych[34].

Po jednym z zamachów, w którym uniknął śmierci dzięki rozwiązaniom technicznym Citroëna DS stał się wielbicielem tego auta[35]. Marka Citroën wielokrotnie tworzyła specjalne auta dla prezydenta de Gaulle’a.

Odejście (1968–1970)

W połowie lutego 1968 doszło do incydentu na uniwersytecie w Nanterre, gdy minister do spraw sportu i młodzieży François Missoffe został zaatakowany przez studentów żądających zniesienia podziału domów studenckich na męskie i żeńskie. W odpowiedzi policja przeprowadziła aresztowania wśród studentów. 3 kwietnia na posiedzeniu rządu prezydent odrzucił postulaty studentów oraz zdecydował o przeprowadzeniu reformy systemu oświaty. W myśl nowych przepisów wprowadzono procedury selekcyjne dla kandydatów na studia. 1 maja de Gaulle wydał rozkaz przywrócenia porządku na uczelni. 2 maja uniwersytet w Nanterre został zamknięty. Próba usunięcia studentów z Sorbony zakończyła się bitwą na ulicach Paryża. Brutalne ataki policji, szczegółowo zrelacjonowane w mediach, doprowadziły do fali strajków, w których znaczącą rolę odegrali komuniści z CGT. Sytuacja została opanowana dopiero 30 maja, kiedy to de Gaulle w przemówieniu radiowym zapowiedział, że nie zamierza rezygnować ze stanowiska ani dymisjonować premiera Pompidou[36]. Prezydent zapowiedział również rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego i nowe wybory w czerwcu tego roku. Partia de Gaulle’a zmieniła nazwę na Unia na rzecz Republiki (UDR) i dostała najwięcej głosów w wyborach czerwcowych, przy miażdżącej porażce lewicy. Mimo to, po przegranym referendum w sprawie reformy Senatu, 28 kwietnia 1969 roku de Gaulle zdecydował się zrezygnować z pełnienia urzędu.

Śmierć

Zmarł 9 listopada 1970 roku, w swojej posiadłości w Colombey-les-Deux-Églises[37], półtora roku po swojej rezygnacji. Jego pogrzeb miał charakter prywatny. W dniu pogrzebu w paryskiej katedrze Notre-Dame została odprawiona uroczysta msza święta w intencji zmarłego, podczas której najwyższy hołd złożyli przedstawiciele władz francuskich i przywódcy z całego świata. We mszy uczestniczyli m.in.: prezydent Francji Georges Pompidou z małżonką, prezydent USA Richard Nixon, król Belgów Baudouin, królowa Holandii Juliana, wielki książę Luksemburga Jean, prezydent Finlandii Urho Kekkonen, prezydent Austrii Franz Jonas, cesarz Etiopii Haile Selassie, szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi, przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR Nikołaj Podgorny, prezydent RFN Gustav Heinemann oraz kanclerz RFN Kurt Georg Kiesinger, prezydent Włoch Giuseppe Saragat oraz premier Włoch Emilio Colombo, prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej Bokassa, następca tronu Wielkiej Brytanii książę Karol, premier Wielkiej Brytanii Edward Heath, byli premierzy Wielkiej Brytanii Harold Macmillan i Harold Wilson, prezydent Cypru Makarios III, przewodniczący Rady Państwa Bułgarii Georgij Trajkow, prezydent Dahomeju Hubert Maga, premier Egiptu Mahmoud Fawzi i najwyżsi przedstawiciele kilkudziesięciu innych państw. PRL reprezentował przewodniczący Rady Państwa marszałek Marian Spychalski[38].

Rodzina de Gaulle’ów

W 1921 roku de Gaulle poślubił Yvonne Vendroux (1900–1979), córkę zamożnego fabrykanta z Calais. Z tego związku przyszło na świat troje dzieci: Philippe (ur. 1921), Elizabeth (ur. 15.05.1924, zm. 2.01.2013) i Anne (1928–1948, cierpiała na zespół Downa). Philippe służył w marynarce. Służbę zaczynał jeszcze w czasach Wolnej Francji, gdzie doszedł do godności admirała i generalnego inspektora floty, a potem piastował mandat senatora. Syn Philippe’a, Charles de Gaulle (ur. 1948) był w latach 1999–2004 deputowanym do Parlamentu Europejskiego z ramienia Frontu Narodowego.

Jego bratanica Geneviève de Gaulle-Anthonioz (córka starszego brata Xaviera de Gaulle’a) była znaną działaczką społeczną[39].

Awanse

  • podporucznik podporucznik (sous-lieutenant) – 1 październik 1911
  • porucznik porucznik (lieutenant) – 1 październik 1913
  • kapitan kapitan (capitaine) – 1 stycznia 1915
  • komendant major (chef de bataillon) – 25 września 1927
  • podpułkownik podpułkownik (lieutenant-colonel) – 25 grudnia 1933
  • pułkownik pułkownik (colonel) – 25 grudnia 1937
  • generał brygady generał brygady (général de brigade) – 25 maja 1940

8 kwietnia 1946 Félix Gouin zaproponował de Gaulle'owi przyjęcie tytułu Marszałka Francji, co spotkało się ze sprzeciwem generała[40].

Odznaczenia

Francuskie
Zagraniczne

Dzieła generała de Gaulle’a

  • La Discorde Chez l’Ennemi (1924) (Niezgoda w obozie nieprzyjaciela)
  • Histoire des Troupes du Levant (1931) (współautor)
  • Le Fil de l’Epée (1932) (Ostrze Miecza)
  • Vers l’Armée de Métier (1934) (Ku armii zawodowej)
  • La France et son Armée (1938) (Francja i jej armia)
  • Trois Études (1945)
  • Mémoires de Guerre (Pamiętniki wojenne)
    • Tom 1 – L’Appel, 1940–1942 (1954) (Apel)
    • Tom 2 – L’Unité, 1942–1944 (1956) (Jedność)
    • Tom 3 – Le Salut, 1944–1946 (1959) (Ocalenie)
  • Mémoires d’Espoir
    • Tom 1 – Le Renouveau 1958–1962 (1970) (Odnowa)

Prócz tego wydano dzieła zebrane. A ponadto, trzeba zwrócić szczególną uwagę na wydane przez „La Documentation française” (N° 216, 25.09.1967) teksty przemówień i deklaracji de Gaulle’a w ciągu swej oficjalnej wizyty w Polsce w 1967:

  • Voyage en Pologne du Général de Gaulle, Président de la République (6–11 septembre 1967)

Muzeum prezydentury Charles’a de Gaulle’a

Muzeum prezydentury (Mémorial Charles de Gaulle) mieści się w zakupionej przez generała w 1934 posiadłości La Boisserie w Colombey-les-Deux-Églises (departament Haute Marne). Muzeum prezentuje m.in. salon, jadalnię i gabinet de Gaulle’a[50]. W Colombey-les-Deux-Églises znajduje się także grób de Gaulle’a oraz 44-metrowy krzyż lotaryński, symbol Wolnej Francji, wykonany z różowego granitu z Bretanii.

Niektóre określenia generała de Gaulle’a

  • Charles André Joseph Marie de Gaulle – pełne imię i nazwisko generała.
  • Charles de Gaulle – najprostsza jego forma.
  • Generał de Gaulle
  • Pułkownik Motor – przydomek z czasów, kiedy dowodził pułkiem czołgów w Metzu.
  • Wielki Karol
  • Gaulle – tak pogardliwie (bez przedrostka „de”) zwała generała propaganda Vichy.
  • Prezydent de Gaulle
  • Charlot

Miejsca i obiekty nazwane na cześć de Gaulle’a

Bardzo wiele miejsc i obiektów zostało we Francji nazwanych imieniem de Gaulle’a, np.:

Na świecie:

Rządy generała de Gaulle’a

Pierwszy rząd de Gaulle’a (10 września 1944 – 21 listopada 1945)

  • Charles de Gaulle – Przewodniczący rządu tymczasowego
  • Georges Bidault – minister spraw zagranicznych
  • André Diethelm – minister wojny
  • Adrien Tixier – minister spraw wewnętrznych
  • Aimé Lepercq – minister finansów
  • Pierre Mendès France – minister gospodarki
  • Robert Lacoste – minister ds. produkcji przemysłowej
  • Alexandre Parodi – minister pracy i polityki społecznej
  • François de Menthon – minister sprawiedliwości
  • Louis Jacquinot – minister marynarki wojennej
  • Charles Tillon – minister lotnictwa
  • René Capitant – minister edukacji narodowej
  • Henri Frenay – minister ds. więziennictwa
  • François Tanguy-Prigent – minister rolnictwa
  • Paul Giacobbi – minister zaopatrzenia
  • René Pleven – minister kolonii
  • René Mayer – minister ds. robót publicznych i transportu
  • François Billoux – minister zdrowia
  • Augustin Laurent – poczmistrz generalny
  • Pierre-Henri Teitgen – minister informacji
  • Georges Catroux – minister ds. Afryki Północnej
  • Jules Jeanneney – minister stanu

Zmiany:

  • 16 listopada 1944 – René Pleven zastąpił Lepercqa (zm. 9 listopada) na stanowisku ministra finansowe. Paul Giacobbi zastąpił Plevena na stanowisku ministra kolonii. Paul Ramadier zastąpił Giacobbiego na stanowisku ministra zaopatrzenia. Raoul Dautry wszedł w skład gabinetu jako minister ds. rekonstrukcji i planowania zabudowy miast. Catroux opuścił gabinet, a jego urząd został zniesiony.
  • 6 kwietnia 1945 – René Pleven zastąpił Mendes-France’a na stanowisku ministra gospodarki.
  • 30 maja 1945 – Pierre-Henri Teitgen zastąpił Menthona na stanowisku ministra sprawiedliwości. Jacques Soustelle zastąpił Teitgena na stanowisku ministra informacji. Christian Pineau zastąpił Ramadiera na stanowisku ministra zaopatrzenia.
  • 27 czerwca 1945 – Eugène Thomas zastąpił Laurenta na stanowisku poczmistrza generalnego.

Drugi rząd de Gaulle’a (21 grudnia 1945 – 26 stycznia 1946)

Charles de Gaulle – Przewodniczący rządu tymczasowego

  • Georges Bidault – minister spraw zagranicznych
  • Edmond Michelet – minister obrony narodowej
  • Charles Tillon – minister ds. zbrojeń
  • Adrien Tixier – minister spraw wewnętrznych
  • René Pleven – minister finansów
  • François Billoux – minister gospodarki
  • Marcel Paul – minister ds. produkcji przemysłowej
  • Ambroise Croizat – minister pracy
  • Pierre-Henri Teitgen – minister sprawiedliwości
  • Paul Giacobbi – minister edukacji narodowej
  • Laurent Casanova – minister ds. weteranów i ofiar wojny
  • François Tanguy-Prigent – minister rolnictwa i zaopatrzenia
  • Jacques Soustelle – minister ds. kolonii
  • Jules Moch – minister ds. robót publicznych i transportu
  • Robert Prigent – minister ds. ludności
  • Raoul Dautry – minister ds. rekonstrukcji i planowania zabudowy miast
  • Eugène Thomas – poczmistrz generalny
  • André Malraux – minister informacji
  • Vincent Auriol – minister stanu
  • Francisque Gay – minister stanu
  • Louis Jacquinot – minister stanu
  • Maurice Thorez – minister stanu

Trzeci rząd de Gaulle’a (1 czerwca 1958 – 8 stycznia 1959)

  • Charles de Gaulle – premier i minister obrony narodowej
  • Maurice Couve de Murville – minister spraw zagranicznych
  • Émile Pelletier – minister spraw wewnętrznych
  • Antoine Pinay – minister finansów i tymczasowy minister robót publicznych, transportu i turystyki
  • Édouard Ramonet – minister przemysłu
  • Paul Bacon – minister pracy
  • Edmond Michelet – minister ds. weteranów i ofiar wojny
  • Michel Debré – minister sprawiedliwości
  • Jean Berthoin – minister edukacji narodowej
  • Roger Houdet – minister rolnictwa
  • Bernard Cornut-Gentille – minister ds. Francji zamorskieje
  • Robert Buron – minister robót publicznych, transportu i turystyki
  • Eugène Thomas – poczmistrz generalny
  • Édouard Ramonet – minister handlu
  • Pierre Sudreau – minister budownictwa
  • Max Lejeune – minister ds. Sahary
  • Guy Mollet – minister stanu
  • Pierre Pflimlin – minister stanu
  • Félix Houphouët-Boigny – minister stanu
  • Louis Jacquinot – minister stanu

Zmiany:

  • 12 czerwca 1958 – André Malraux wszedł w skład gabinetu jako minister ds. radia, telewizji i prasy.
  • 14 czerwca 1958 – Guy Mollet został ministrem ds. służby cywilnej.
  • 7 lipca 1958 – Bernard Chenot wszedł w skład gabinetu jako minister zdrowia i ludności. Jacques Soustelle przejął po Malraux tekę ministra informacji.
  • 23 lipca 1958 – Antoine Pinay został minister ds. gospodarki i ministrem finansów.

Przypisy

  1. Gaulle Charles André - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2019-09-03] (pol.).
  2. Zamach na człowieka, który wskrzesił wielkość Francji, PolskieRadio.pl [dostęp 2019-09-03].
  3. TIME’s Person of the Year 1927–2009. [dostęp 17 lutego 2011].
  4. Hall 2002 ↓, s. 12.
  5. Williams 2007 ↓, s. 32.
  6. Williams 2007 ↓, s. 37.
  7. Wzrost a polityka. national-geographic.pl, 8 września 2009.
  8. Gerhard 1973 ↓, s. 31–32.
  9. Williams 2007 ↓, s. 56.
  10. Williams 2007 ↓, s. 63.
  11. Michał Klimecki: Polsko-ukraińska wojna o wschodnią Galicję 1918–1919 r. Polskie spojrzenie (pol.). W: Україна: культурна спадщина, національна свідомість, державність. [on-line]. s. 381. [dostęp 2014-10-13].
  12. Virtuti Militari de Gaulle’a. rp.pl, 9 listopada 2008. [dostęp 7 czerwca 2011].
  13. Watt 2005 ↓, s. 106.
  14. Hall 2002 ↓, s. 43.
  15. Hall 2002 ↓, s. 45.
  16. a b Hall 2002 ↓, s. 60.
  17. Hall 2002 ↓, s. 71.
  18. a b c Hall 2002 ↓, s. 87.
  19. Williams 2007 ↓, s. 153.
  20. Madeyska 2003 ↓, s. 59.
  21. Krasuski 1995 ↓, s. 27.
  22. Williams 2007 ↓, s. 327.
  23. Williams 2007 ↓, s. 321–322.
  24. Hall 2002 ↓, s. 265–266.
  25. Oliver 2007 ↓, s. 287.
  26. Maciej Stanek, Charles de Gaulle i jego najbliższe otoczenie w dokumentach ambasady PRL w Paryżu w latach 1958–1960, „Res Gestae”, 2 (0), 2 stycznia 2017, s. 76–93, ISSN 2451-0068 (pol.).
  27. Williams 2007 ↓, s. 376.
  28. Hall 2002 ↓, s. 288.
  29. Piotr Chmielewski: Portal Spraw Zagranicznych psz.pl (pol.). 21 listopada 2005. s. 2. [dostęp 2011-02-03].
  30. Hall 2002 ↓, s. 303.
  31. Hall 2002 ↓, s. 348.
  32. Hall 2002 ↓, s. 328–329.
  33. Kukułka 2007 ↓, s. 143.
  34. Andrzej Leon Sowa: Od Drugiej do Trzeciej Rzeczypospolitej (1945–2001). Kraków: Fogra, 2003, s. 583. ISBN 83-85719-78-4.
  35. Citroen helps De Gaulle survive assassination attempt (ang.). [dostęp 2011-02-03].
  36. Williams 2007 ↓, s. 448.
  37. Hall 2002 ↓, s. 476.
  38. Hall 2002 ↓, s. 477–478.
  39. Geneviève de Gaulle Anthonioz, życie w walce o godność. atd.org.pl, 27 maja 2015. [dostęp 2017-04-18].
  40. Quid des présidents de la République, 1987
  41. http://www2.culture.gouv.fr/LH/LH280/PG/FRDAFAN83_OC18V002.htm
  42. rp.pl – Virtuti Militari de Gaulle’a.
  43. Dekret Wodza Naczelnego L. 2956 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 12).
  44. Hyginus Eugene Cardinale: Orders of Knighthood Awards and The Holy See – A historical, juridical and practical Compendium. Londyn: Van Duren, 1983, s. 33.
  45. Coat of arms. flickr.com.
  46. Coat of Arms in Frederiksborg Castle.
  47. Klaus Castrén: Suomen Valkoisen Ruusun ritarikunnan suurristin ketjujen kera haltijat 1919–1994 (fiń.). ritarikunnat.fi, 1994. s. 12 (14). [dostęp 10 grudnia 2016].
  48. Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia (Vol. I). Warszawa: 2008, s. 48.
  49. Odznaczenia generała de Gaulle’a w „Musée de l’Ordre de la Libérations”.
  50. Strona oficjalna muzeum.
  51. Lotnisko Paryż Roissy Charles de Gaulle Airport (pol.). Latamy.pl. [dostęp 2011-06-16].
  52. Charles de Gaulle R-91 (Ex-Richelieu) (ang.). W: Maritime Quest [on-line]. [dostęp 2011-06-11].
  53. Localisation de la section/lieu: Avenue du Général de Gaulle (fr.). W: ReflexCity [on-line]. [dostęp 2011-06-11].
  54. Cambodia: Down the streets of Phnom Penh (ang.). Worldisround. [dostęp 2011-06-11].
  55. AVENIDA CHARLES DE GAULLE (pol.). W: Panoramio [on-line]. [dostęp 2011-06-13].
  56. DiscoverLebanon (ang.). [dostęp 2011-06-16].
  57. Nomenclatorul Stradal: Partea II (rum.). W: Rezistenta Urbana [on-line]. [dostęp 2011-06-14].
  58. Photo Boulevard du general de gaulle Dakar (senegal) (fr.). W: Atelier des médias [on-line]. [dostęp 2011-06-14].
  59. Dögol Caddesi (tur.). W: MahallesiCaddesi [on-line]. [dostęp 2011-06-13].

Bibliografia

  • Charles de Gaulle (pol.). [dostęp 2011-02-03].
  • Charles Williams: Charles de Gaulle: ostatni wielki Francuz. Warszawa: Amber, 2007. ISBN 978-83-241-2805-1.
  • Aleksander Hall: Charles de Gaulle. Warszawa: Iskry, 2002. ISBN 83-207-1684-5.
  • Danuta Madeyska: Liban. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2003. ISBN 83-88542-62-1.
  • Jerzy Krasuski: Europa Zachodnia- Dzieje polityczne 1945-1993. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 1995, s. 27. ISBN 83-02-05719-3.
  • Józef Kukułka: Historia współczesna stosunków międzynarodowych 1945–2000 : z kalendarium 2001–2006. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2007. ISBN 978-83-7383-265-7.

Linki zewnętrzne

Poprzednik
Francuski Komitet Wyzwolenia Narodowego
Szefowie państwa i rządu
1944–1946
Następca
Felix Gouin
Poprzednik
Pierre de Chevigné
Ministrowie obrony narodowej Francji
1958–1959
Następca
Pierre Guillaumat
Air France

AFR, Compagnie nationale Air France – francuskie linie lotnicze, wchodzące w skład holdingu Air France-KLM.

Jest to jedna z największych linii lotniczych świata, która jako jedna z dwóch, obok British Airways, korzystała z samolotów ponaddźwiękowych Concorde. Portem macierzystym jest lotnisko w Roissy pod Paryżem (Charles de Gaulle). Flota Air France składa się z około 250 samolotów (w większości: Airbus A319-100, Airbus A320-200, Boeing 777-200). Obecnie siatka połączeń obejmuje wszystkie kontynenty. Przewoźnik obsługuje połączenie między stolicą Francji a Warszawą i Wrocławiem. Linia należy do stowarzyszenia SkyTeam.

Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGV

Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGV – stacja kolejowa przeznaczona dla pociągów TGV i RER B, stanowiąca część terminalu 2 paryskiego portu lotniczego Charles de Gaulle, zbudowana na linii LGV Interconnexion. Ze stacji odjeżdżają również pociągi RER, łączące stacje i port lotniczy z centrum Paryża.

Na stacji zatrzymują się pociągi TGV, łączące miasta południowej i wschodniej Francji (między innymi Bordeaux, Rennes, Nantes, Marsylię, Lyon, Dijon, Reims, Metz, Nancy i Strasburg) z Lille oraz Brukselą.

Charles de Gaulle (1994)

Charles de Gaulle (R 91) - francuski lotniskowiec o napędzie atomowym (jedyna nie-amerykańska jednostka tego rodzaju w służbie na świecie), okręt flagowy francuskiej marynarki wojennej.

Charles de Gaulle (ur. 1948)

Charles de Gaulle (ur. 25 września 1948 w Dijon) – francuski polityk i prawnik, od 1993 do 2004 eurodeputowany III, IV i V kadencji. Wnuk Charles’a de Gaulle’a, syn Philippe’a de Gaulle’a.

Charles de Gaulle – Étoile

Charles de Gaulle – Étoile – stacja linii nr 1, 2 i 6 metra w Paryżu. Stacja znajduje się na pograniczu 8., 16. i 17. dzielnicy Paryża. Na linii 1 stacja została otwarta 1 września 1900 r, na linii 2 – 13 grudnia 1900, a na linii 6 – 6 października 1942. Na początku stacja nazywała się Étoile. Ze stacji można się przesiąść do RER.

EasyJet

EasyJet (nazwa stylizowana easyJet, oficjalna nazwa EasyJet Airline Company Limited; kod linii IATA: U2 / kod linii ICAO: EZY) – brytyjskie linie lotnicze, będące trzecim na świecie (po Southwest Airlines i Ryanair) i drugim z największych europejskich tanich przewoźników. Przedsiębiorstwo zostało założone w 1995 przez greko-cypryjskiego przedsiębiorcę Steliosa Haji-Ioannou. Flota easyJet w grudniu 2018 składała się z 320 samolotów Airbus. EasyJet, w związku z Brexitem otworzył spółki córki - EasyJet Europe w Austrii oraz EasyJet Switzerland w Szwajcarii (przenosząc również cześć samolotów, zmieniając rejestracje na odpowiednie: OE- dla Austrii; HB- dla Szwajcarii). EasyJet przejął również 25 samolotów od upadającej linii AirBerlin, za kwotę 40 milionów Euro, jak również sloty i załogi operujące na lotniskach w Berlinie (SXF oraz TXL).

W Polsce linie odbywają loty z Krakowa, Warszawy i Gdańska, przy czym od jesieni 2019 easyJet będzie oferować więcej niż jedno połączenie tylko na to pierwsze lotnisko. W 2019 roku linia ograniczyła znacząco siatkę lotów z Warszawy pozostawiając do listopada tylko kierunek do Bazylei. Natomiast Gdańsk posiada tylko sezonowe (letnie) połączenie z Berlinem, które w sezonie zimowym ma być nieaktywne.

Główne porty przesiadkowe to:

Londyn-Luton, Londyn-Gatwick, Berlin-Schönefeld, Genewa, Edynburg, Glasgow, Londyn-Stansted, Liverpool, Manchester, Newcastle, Dortmund, East Midlands, Bazylea, Paryż-Orly, Mediolan-Malpensa, Bristol, Madryt (Barajas), Paryż-Charles de Gaulle, Lyon.

Główna siedziba firmy znajduje się przy lotnisku w Luton - Hangar 89. Jest to połączenie hangaru obsługi technicznej mieszczącego do 3 samolotów A319 i zaplecza biurowo-operacyjnego. Wybudowany w 1970 roku hangar podlegał kilkukrotnie przebudowie, powiększając zarówno cześć biurową jak i obsługową. Elementem wyróżniającym się, jest londyński dwupiętrowy autobus wkomponowany w budynek (w środku znajduje się kawiarnia).

Gaullizm

Gaullizm – myśl polityczna i ruch polityczny, którego podstawy stworzył Charles de Gaulle (1890–1970), generał, polityk, prezydent V Republiki Francuskiej w latach 1959–1969. Doktryna gaullizmu łączyła liczne elementy nadające jej prawicowość w powojennej historii Francji.

Kod lotniska IATA

Kod lotniska IATA – trzyliterowy kod alfanumeryczny służący do oznaczania portów lotniczych na całym świecie. Kody te nadawane są przez Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych (IATA). Kodowe oznaczenia ułatwiają organizację transportu lotniczego, m.in. przy przewozie bagaży pasażerów. Oznaczenie lotniska kodem IATA nie jest jednak unikatowe: spośród 17 576 możliwych kodów używanych przez lotniska powtarza się 323[potrzebny przypis] z nich.

Oznaczenie kodu, zwłaszcza w przypadku największych lotnisk, nawiązuje najczęściej do nazwy miasta, które jest obsługiwane przez port (np. DJE – Lotnisko Djerba Zarzis, FRA – Port lotniczy Frankfurt, WAW – Lotnisko Chopina w Warszawie lub do nazwy nadanej lotnisku (np. CDG – Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle, JFK – Port lotniczy Johna F. Kennedy’ego w Nowym Jorku). Mniejszym lotniskom nadano kody mniej odpowiadające ich nazwom.

Obok kodów IATA używane są także czteroliterowe kody ICAO.

Linia 6 metra w Paryżu

Linia 6 paryskiego metra jest linią zbudowaną w Paryżu w 1909 roku. Ostatnio rozbudowywana w 1942. Przebiega od stacji Nation do Charles de Gaulle Etoile. W ponad połowie długości jest linią nadziemną zbudowaną na wiaduktach. Linia przecina również Sekwanę niedaleko wieży Eiffla, przejeżdżając przez górny poziom mostu Bir-Hakeim.

Operacja lotnicza

Operacja lotnicza – w technicznym żargonie lotniczym, to jeden przylot, przelot, odlot lub podejście nie zakończone lądowaniem statku powietrznego. Ruch lotniczy danego portu lotniczego jest zazwyczaj mierzony trzema parametrami na jednostkę czasu (zazwyczaj rok, lub dobę):

liczbą przewiezionych pasażerów,

liczbą wykonanych kompletnych operacji lotniczych (ang: total aircraft operations; przylot i odlot samolotu są liczone jako jedna kompletna operacja lotnicza),

liczbą przewiezionych ton metrycznych towaru (ang.: cargo).Największe porty lotnicze świata obecnie wykonują od nieco powyżej 976 000 kompletnych operacji lotniczych na rok (1. jest port lotniczy Atlanta - Hartsfield-Jackson) do nieco powyżej 509 000 rocznie (11. jest port lotniczy Charlotte).

Pierwsza jedenastka portów (porty wykonujące więcej niż 500 000 kompletnych operacji lotniczych rocznie) to lotniska w Stanach Zjednoczonych i francuski port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle jako dziewiąty.

Port lotniczy Mediolan-Malpensa

Port lotniczy Mediolan-Malpensa (MXP) – międzynarodowy port lotniczy położony w prowincji Varese, 48 km na północny zachód od Mediolanu. Jest jednym z dwóch największych portów lotniczych Włoch a także jednym z trzech portów obsługujących Mediolan – drugi to Linate a trzeci Mediolan-Bergamo. W 2015 roku obsłużył 18.6 mln pasażerów.

Mediolan Malpensa jest połączony z Mediolanem linią kolejową, pociąg Malpensa Express jeździ z portu lotniczego do stacji Milano Cadorna. Drugie połączenie z portu lotniczego Mediolan Malpensa obsługuje linia autobusowa do Dworca Kolejowego Milano Centrale. Takimi samymi połączeniami autobusowymi lotnisko Milano Malpensa jest połączone z dwoma pozostałymi mediolańskimi lotniskami Linate i Bergamo.

Port lotniczy Nicea-Lazurowe Wybrzeże

Port lotniczy Nicea Lazurowe Wybrzeże (fr. Aéroport Nice Côte d'Azur, ang.: Côte d'Azur International Airport, kod IATA: NCE, kod ICAO: LFMN) – międzynarodowe lotnisko położone 7 km na zachód od Nicei. Jest jednym z najruchliwszych portów lotniczych Francji. Pod względem liczby obsługiwanych pasażerów ustępuje jedynie paryskim lotniskom Roissy-Charles de Gaulle i Orly. W 2013 obsłużył ponad 11 mln pasażerów.

Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle

Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle (ang.: Charles de Gaulle International Airport lub Roissy Airport, fr.: Aéroport Roissy-Charles-de-Gaulle, kod IATA: CDG, kod ICAO: LFPG) – największy port lotniczy Francji, położony w północno-wschodniej części aglomeracji paryskiej(około 25 km od miasta), w miejscowości Roissy-en-France (departament Val-d’Oise). Najwięcej ruchu na lotnisku generują linie lotnicze Air France (57%) oraz EasyJet (5,2%).

23 maja 2004 zawalił się fragment dachu nowego terminalu 2E, zabijając 4 osoby.

RER B

RER B – linia paryskiej kolei aglomeracyjnej (szybkiej kolei miejskiej) RER (Réseau Exprès Régional - nazwa systemu: Pospieszna Sieć Regionalna), przecinająca aglomerację Paryża wzdłuż osi północ-południe na powierzchni i tunelami (w samym mieście). Linię tę utworzono w latach 70. XX w. z rozwinięcia podmiejskiej zelektryfikowanej linii normalnotorowej do miasta Sceaux (obecnie stacja na odgałęzieniu B2), pełniącej swego czasu rolę podobną do Warszawskiej Kolei Dojazdowej. Przy linii Sceaux mieszkało wielu artystów. W Sceaux została pochowana obok Piotra Maria Skłodowska-Curie, potem przeniesiona do Panteonu. Wybudowano wtedy tunele głęboko pod miastem, które ma układ zabytkowy wykluczający wyburzenia i prowadzenie linii pod ulicami, oraz stację centralną Châtelet-les-Halles. Linia RER B dociera m.in. do lotniska Roissy - Charles de Gaulle i ma zakończenia wariantowe (patrz: schemat).

Stade Charles de Gaulle

Stade Charles de Gaulle – stadion lekkoatletyczny i piłkarski w Porto-Novo, stolicy Beninu. Może pomieścić 15 000 widzów. Na nim rozgrywane są mecze następujących klubów: AS Dragons FC de l'Ouémé i Aiglons FC. W 2012 roku odbyły się tu 18. Lekkoatletyczne Mistrzostwa Afryki.

Thalys

Thalys – przewoźnik kolejowy, obsługujący przy użyciu pociągów TGV połączenia kolejowe między Holandią, Belgią, Francją i Niemcami. Główną relacją pociągów Thalys jest połączenie Amsterdam - Bruksela - Paryż. Czas podróży między tymi odległymi o około 500 km miastami, wynoszący 3 godziny i 18 minut, wyeliminował praktycznie z tej trasy przewoźników lotniczych. Po otwarciu LGV Interconnexion i dworca Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGV stanowiącego integralną część portu lotniczego Paryż-Roissy-Charles de Gaulle, Thalys stał się również quasi-przewoźnikiem lotniczym - IATA nadała mu identyfikator 2H. Funkcję przewoźnika lotniczego spełnia on również na trasie od portu lotniczego Schiphol w Amsterdamie do Antwerpii i Brukseli. W miesiącach letnich pociągi Thalys dowożą turystów na Lazurowe Wybrzeże do Marsylii, a zimą miłośników sportów zimowych w Alpy do Bourg-Saint-Maurice. Pociagi Thalys regularnie obsługują połączenia Amsterdam - Bruksela 14 razy dziennie, a Amsterdam - Paryż 10 razy dziennie.

Université Charles-de-Gaulle Lille 3

Université Charles-de-Gaulle Lille 3 – francuski uniwersytet publiczny położony w mieście Villeneuve-d’Ascq. Uczelnia specjalizuje się w kształceniu kadr w dziedzinie nauk humanistycznych oraz społecznych.

Uniwersytet Lille 3 jest oddalony od głównego centrum miasta o około 25 kilometrów. Historia tej uczelni datuje się na rok 1562 jednakże oficjalnie kampus oraz uczelnia została założona w 1974 roku wraz z reformą francuskiej oświaty wyższej. Wówczas uniwersytet oficjalnie uniezależnił się od Uniwersytetu Lille 1 stając się całkowicie niezależną uczelnią.

Obecnie na uczelni studiuję ponad 22 000 studentów wszystkich wydziałów oraz kierunków, a obecnym rektorem uniwersytetu jest Jean-Claude Dupas.

Wybory prezydenckie we Francji w 1965 roku

Wybory prezydenckie we Francji w roku 1965 były pierwszymi od czasu II Republiki (w 1848) powszechnymi wyborami głowy państwa. Urzędujący prezydent Charles de Gaulle zwyciężył w drugiej turze, pokonując ostatecznie przyszłego prezydenta François Mitterranda.

XL Airways France

XL Airways France – francuska linia lotnicza z siedzibą w Tremblay-en-France. Głównym węzłem jest Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle.

XL

Pierwszy rząd Charles’a de Gaulle’a, 1944–1945
W dniu powstania
Późniejsi członkowie rządu
Drugi rząd Charles’a de Gaulle’a, 1945–1946
W dniu powstania
Trzeci rząd Charles’a de Gaulle’a, 1958–1959
W dniu powstania
Późniejsi członkowie rządu
Prezydenci Francji
I Republika
(1792−1804)
II Republika
(1848−1852)
III Republika
(1871−1940)
Francja Vichy
(1940−1944)
Wolna Francja
(1940−1944)
Rząd Tymczasowy
(1944−1947)
IV Republika
(1940−1959)
V Republika
(od 1959)
Ludzie roku tygodnika „Time”
Premierzy Francji
Burbonowie
Monarchia lipcowa
II Republika
II Cesarstwo
Rząd Tymczasowy
III Republika
Francja Vichy
Rząd Tymczasowy
IV Republika
V Republika

W innych językach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.