ਪੱਛਮ

ਪੱਛਮ ਇੱਕ ਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਭੂਗੋਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਦੇ ਉਲਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਸਮਕੋਣੀ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਵਾਜ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਪੱਛਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੰਪਾਸ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਸੂਈ ਦੀ ਸੇਧ 270° ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਉਲਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਧੁਰੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਸੂਰਜ ਛਿਪਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Compass Rose English North
ਕੰਪਾਸ ਫੁੱਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ

ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦਾ ਗਣਤੰਤਰ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ ਤੇ ਵਸੇ ਕਾਕਸਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੂਸ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਰਜੀਆ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਰਮੀਨੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਖਚੀਵਾਨ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਾ ਉੱਤਰ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਰਮੀਨੀਆ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਰਹੱਦ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨ-ਬਹੁਮਤ ਦੇਸ਼, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗ-ਘਰ, ਰੰਗਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦਾ ਨਿਆਰਾਪਨ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਲੋਕਰਾਜੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1918 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ 1920 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਤੰਤਰਤਾ 1991 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਨਗੌਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਆਰਮੀਨੀਆ ਨੇ ਨਗੌਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਕਾਰਕੀ, ਯੁਖਾਰੀ ਆਸਕੀਪਾਰਾ, ਬਰਖ਼ੁਦਾਰਲੀ ਅਤੇ ਸੋਫ਼ੂਲੂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਗੌਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਗਣਤੰਤਰ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਨਗੌਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਅਜੇ ਤੀਕ ਵੀ ਕਿਸੇ ਮੁਲਕ ਵੱਲੋਂ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਸਤਵਿਕ ਰੂਪ ਤੇ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ।

ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਇੱਕ ਏਕਾਤਮਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਗਣਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਛੇ ਆਜ਼ਾਦ ਤੁਰਕ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ 'ਤੁਰਕ ਪਰਿਸ਼ਦ' ਤੇ 'ਤੁਰਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ' ਦਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ 158 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਅਤੇ 38 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਹ 'ਗੁਆਮ', 'ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ' ਅਤੇ 'ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਰੋਕ ਲਈ ਸੰਗਠਨ' ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਨ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 9 ਮਈ, 2006 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ (ਕਾਰਜਕਾਲ 19 ਜੂਨ,2006 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਯੂਰਪ ਦੇ ਕੌਂਸਲ, ਯੂਰਪ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਦੇ 'ਅਮਨ ਲਈ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿਖੇ ਸੰਵਾਦ-ਦਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਅਲਾਈਨਡ (ਨਿਰਪੱਖ) ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਵਿਖੇ ਦਰਸ਼ਕ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਕ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਐਲਾਨਦਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵੀ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੇਖ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹਨ ਪਰ ਬਹੁਮਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰਾਂ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ, ਆਰਥਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਇਰਾਦਤਨ ਹੱਤਿਆ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵੀ ਘਟੀਆਂ ਹਨ। 1 ਜਨਵਰੀ, 2012 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ।

ਇੰਗਲੈਂਡ

ਇੰਗਲੈਂਡ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੇਲਜ਼ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹੱਦਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡੀ ਸਮੁੰਦਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਸੇਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪੰਜ-ਅੱਠਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਇਲਸ ਆਫ ਸਕਾਈਲੀ ਅਤੇ ਆਇਲ ਆਫ ਵਾਈਟ।

ਈਰਾਨ

ਈਰਾਨ (جمهوری اسلامی ايران, ਜਮਹੂਰੀ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ-ਏ-ਈਰਾਨ) ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੰਨ 1935 ਤੱਕ ਫਾਰਸ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਅਜਰਬਾਈਜਾਨ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ( ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਸਰਜ਼ਮੀਨ) ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਇਸਲਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਸ਼ੀਆ ਬਹੁਲ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਡੇ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਹਰਾਨ, ਇਸਫਹਾਨ, ਤਬਰੇਜ, ਮਸ਼ਹਦ ਆਦਿ ਹਨ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਨਤਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਫਾਰਸੀ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਹਿੰਦੀ: उत्तर प्रदेश) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਊ ਹੈ। 19 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਸਬਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1937 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਨੂੰ 18 ਡਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ 75 ਜਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਥੇ ਰਹਿਣੇ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਿੰਦਵੀ ਲੋਕ ਹਨ। 9 ਨਵੰਬਰ 2000 ਨੂੰ, ਇਕ ਨਵਾਂ ਰਾਜ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁਖ ਨਦੀਆਂ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ, ਪਰਿਆਗਰਾਜ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਦੀ ਓਰ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਬਿਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 243,290 ਵਰ�kilo�� ਮੀਟਰs (93,933 sq mi) ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰ ਦਾ 7.34% ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗ ਰਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਹੋਟਲ ਉਦਯੋਗ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ, ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ 15.42 (24), ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. 61,000 (US$) ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਠਾਈਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ 1968 ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ 10 ਵਾਰ ਕੁੱਲ 1700 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਰਾਜ ਦੇ ਜੱਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਯੂ.ਪੀ.ਵਾਲੇ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨਕੇ ਮੂਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਵਧੀ, ਬਾਗੇਲੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਬ੍ਰਜੀ, ਬੁੰਦੇਲੀ, ਕੰਨੌਜੀ, ਜਾਂ ਰੁਹੇਲਖੰਡੀ ਆਦਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਰਾਜ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਗਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਯੁਗੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਘਰ ਸੀ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਗਰਾ, ਅਯੋਧਿਆ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਲਖਨਊ, ਮਥੁਰਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਆਗਰਾਜ।

ਕੋਠਾ ਗੁਰੂ

'ਕੋਠਾ ਗੁਰੂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਥਾਣਾ ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੁਲ ਸਬ ਡਵੀਜਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 10000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਟੀ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਜਲਾਲ ਪਿੰਡ, ਉਤਰ ਵਿੱਚ ਭਗਤਾ ਭਾਈਕਾ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਲੂਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਹੈ।

ਤੁਰਕੀ

ਤੁਰਕੀ ਜਾਂ ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ (ਤੁਰਕ ਭਾਸ਼ਾ: Türkiye ਉੱਚਾਰਣ: ਤੁਰਕਿਆ) ਯੂਰੇਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੁਰਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅਨਾਤੋਲਿਆ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਥਰੇਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਤ: 39 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ 36 ਡਿਗਰੀ ਪੂਰਵੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਭਾਗ ਏਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤ: ਇਸਨੂੰ ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ਿਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਪੁੱਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਜੀਇਨ ਸਾਗਰ (Aegean sea) ਦੇ ਪਤਲੇ ਜਲਖੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ ਵਲੋਂ ਇਸ ਪੁੱਲ ਦੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਯੂਰੋਪੀ ਟਰਕੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਟਰਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਟਰਕੀ ਦੇ ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਭਾਗ ਬਾਸਪੋਰਸ ਦੇ ਜਲਡਮਰੂਪਧਿਅ, ਮਾਰਮਾਰਾ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਡਾਰਡਨੇਲਜ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਟਰਕੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 2, 96, 185 ਵਰਗ ਮੀਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਪੀ ਟਰਕੀ (ਪੂਰਵੀ ਥਰੈਸ) ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 9, 068 ਵਰਗ ਮੀਲ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਟਰਕੀ (ਐਨਾਟੋਲਿਆ) ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 2, 87, 117 ਵਰਗ ਮੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 451 ਦਲਦਲੀ ਥਾਂ ਅਤੇ 3, 256 ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ। ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ, ਦੱਖਣ ਦੇ ਵੱਲ ਇਰਾਕ, ਸੀਰਿਆ ਅਤੇ ਭੂਮਧਿਅਸਾਗਰ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਗਰੀਸ ਅਤੇ ਬਲਗੇਰਿਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਸਾਗਰ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਯੂਰੋਪੀ ਟਰਕੀ - ਤਰਿਭੁਜਾਕਰ ਪ੍ਰਾਇਦਵੀਪੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਬਾਸਪੋਰਸ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੋਨਾਂ ਵੱਲ ਪਰਵਤਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਫੈਲੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨੀਵਾਂ ਮੈਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਕੇ ਮਾਰੀਤਸਾ ਅਤੇ ਇਰਜਿਨ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਗ ਵਲੋਂ ਹੋਕੇ ਇਸਤੈਸੰਮਿਊਲ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਹੈ।

ਏਸ਼ੀਆਈ ਟਰਕੀ - ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਅਸੀ ਤਿੰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਹਨ: 1 . ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਲ਼ਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪਾਂਟਸ ਪਹਾੜ, 2 . ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਐਨਾਟੋਲਿਆ ਵੱਲ ਆਰਮੀਨਿਆ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ, 3 . ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਟਾਰਸ ਅਤੇ ਐਂਟਿਟਾਰਸ ਪਹਾੜ ਜੋ ਭੂਮਧਿਅਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹਾਂ।

ਦੋਨਾਂ ਸਮੁਦਰੋਂ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਪਤਲੀ ਪੱਟੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਜੀਇਨ ਅਤੇ ਮਾਰਮਾਰਾ ਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਘੱਟ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਪਠਾਰ ਤੱਕ ਮਰਨਾ-ਜੰਮਣਾ ਸੁਗਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਦੇ ਵੱਲ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਕਾਲ਼ਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸੰਕਰਾ ਮੈਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੋ ਮੀਲ ਤੱਕ ਉੱਚੀ ਪਾਂਟਸ ਪਰਵਤਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠਦੀ ਹੋਈ ਦਿਸਣਯੋਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਰਵਤਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਐਨਾਟੋਲਿਆ ਦਾ ਫੈਲਿਆ ਪਠਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਟਾਰਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪਰਵਤਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਭੂਮਧਿਅਸਾਗਰੀਏ ਤਟ ਦਾ ਨੀਵਾਂ ਮੈਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਏਨਾਟੋਲਿਆ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚ ਟਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਭਾਗ ਸਮਿੱਲਤ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਤੰਤਰ (ਉਰਦੂ: اسلامی جمہوریہ پاکستان; ਅੰਗਰੇਜੀ: Islamic Republic of Pakistan) ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਚ ਭਾਰਤ, ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਚ ਚੀਨ, ਪੱਛਮ ਚ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ 1947 ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬਣਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਲੋਕ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ

ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਹਿਰਾ ਮਹਾਸਾਗਰ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਗ ਘੱਟ ਅਤੇ ਪੰਨ ਖੇਤਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਅੰਵੇਸ਼ਕੋਂ ਅਤੇ ਸਾਹਸਿਕ ਨਾਵਿਕੋਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੇਕ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਪੇਟਰਬਿਉਕ ਸੱਜਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੈਲਬੋਆ, ਮਾਗੇਮੇਨਦਾੰਨਿਆ, ਹਾਰਿਸ (Horace), ਕੁਕੁ ਆਦਿ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਨੇ ਜਤਨ ਕੀਤਾ। ਦੂਸਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਦੇ ਨਮਿਤ ਅਨੇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸਫਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪੂਂਜੀ ਵਿਨਿਯੋਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਕੁੱਖ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਲਈ ਅਨਵੇਸ਼ਣ ਜਾਰੀ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ

ਪੰਜਾਬ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤ‍ਰ ਦਾ ਇਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦੂਸਰਾ ਭਾਗ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣੇ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਸੰਗਰੂਰ, ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹੈ।

1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ" ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਰਮਿਆਨ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1966 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੜ ਵੰਡ ਹੋਈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਬਹੁਮਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪੈਂਟਾਪੋਟਾਮੀਆ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਡੈਲਟਾ ਹੈ। ਪਾਰਸੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਅਵੈਸਟਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਹਪਤਾ ਹੇਂਦੂ ਜਾਂ ਸਪਤ-ਸਿੰਧੂ (ਸੱਤ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ "ਸਾਡਾ ਪਰੱਸ਼ੀਆ" ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨਾਨੀਆਂ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈਆਂ, ਅਫ਼ਗਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ।

ਕਣਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਏਸ਼ਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਖੰਨਾ ਵਿਚ ਹੈ।ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗ ਹਨ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਜ਼ਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖੇਡ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਲ, ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਮਸ਼ੀਨ ਸੰਦਾਂ, ਸਟਾਰਚ, ਸਾਈਕਲਾਂ, ਖਾਦਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿੱਤੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਦਿਉਦਾਰ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖੰਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸਪਾਤ ਦੇ ਰਿੜ੍ਹਵੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜਿਲੇ ਦੀ ਇਸਪਾਤ ਨਗਰੀ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਹਨ।

ਇਸਨੂੰ ਸਟੀਲ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ

'ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ' (ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲ) (ਬੰਗਾਲੀ: পশ্চিমবঙ্গ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 88,750 ਵਰਗਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਲ ਬਿਹਾਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਮ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਨਾਂਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਬੰਗਲਾ ਹੈ।

ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ 'ਚ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 5,305 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜਾਂ (2,048 ਵਰਗ ਮੀਲ)। ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 11,142 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦਸ ਦਰਵਾਜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਦਰਵਾਜਾ, ਵਾਂਸੀ ਦਰਵਾਜਾ, ਮੱਖੂ ਦਰਵਾਜਾ, ਜ਼ੀਰਾ ਦਰਵਾਜਾ, ਬਗਦਾਦੀ ਦਰਵਾਜਾ, ਮੋਰੀ ਦਰਵਾਜਾ, ਦਿੱਲੀ ਦਰਵਾਜਾ, ਮਗਜਾਨੀ ਦਰਵਾਜਾ,ਮੁਲਤਾਨੀ ਦਰਵਾਜਾ ਅਤੇ ਕਸੂਰੀ ਦਰਵਾਜਾ ਹਨ।

ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 3,344 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਰਮੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਿਹਾਰ

ਬਿਹਾਰ (ਹਿੰਦੀ: बिहार) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਸਥਿਤ ਹਨ।

ਇਹ ਖੇਤਰ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਇਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਛੜੇ ਯੋਗਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼

ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਗਣਤੰਤਰ (ਬੰਗਾਲੀ: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ) ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਸੀਮਾਵਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਵ ਸੀਮਾ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਇੱਕ ਬਾਂਗਲਾਭਾਸ਼ੀ ਅੰਚਲ, ਬੰਗਾਲ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਮ “বঙ্গ” ਬਾਙਗੋ ਜਾਂ “বাংলা” ਬਾਂਗਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਰੇਖਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਈ ਜਦੋਂ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਗਭੱਗ 1600 ਕਿ ਮੀ (1000 ਮੀਲ) ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਦੂਰੀ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਧਰਮ (ਇਸਲਾਮ) ਇੱਕ ਸੀ, ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਗਤ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰੀਆਂ ਸਨ। ਪੱਛਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 1971 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਵੱਖਰਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਡੋਲਦੀ ਰਹੀ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 13 ਰਾਸ਼ਟਰਸ਼ਾਸਕ ਬਦਲੇ ਗਏ ਅਤੇ 4 ਫੌਜੀ ਬਗਾਵਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਨਬਹੁਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਥਾਨ ਅੱਠਵਾਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤ

ਭਾਰਤ (ਹਿੰਦੀ: भारत) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੰਬੂ ਦੀਪ, ਆਧੁਨਿਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸਥਾਰ 80°4' ਵਲੋਂ 370°6' ਉੱਤਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਤੱਕ ਅਤੇ 680°7' ਵਲੋਂ 9°70'25" ਪੂਰਵੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਤੱਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਟ ਰੇਖਾ 7516.6 ਕਿਮੀ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਭੂਗੋਲਕ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇਸ਼ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਹਨ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੱਡੀਆ ਨਦੀਆ ਸਿੰਧੂ, ਨਰਮਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ, ਜਮੁਨਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ, ਕਾਵੇਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਚੰਬਲ, ਸਤਲੁਜ, ਰਾਵੀ ਆਦਿ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ੩੦੦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੁਰਾਤਨ ਸੱਭਿਆਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੰਧੂ-ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਪਾਰ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਵੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਾਰ ਧਰਮ: ਹਿੰਦੂ, ਬੁੱਧ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ, ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤ ਭੂਗੋਲਕ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮਹਾਂਨਗਰ ਮੁੰਬਈ (ਬੰਬਈ), ਕੋਲਕਾਤਾ (ਕਲਕੱਤਾ) ਅਤੇ ਚੇਨੱਈ (ਮਦਰਾਸ) ਹਨ। 1947 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੀਤੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਕ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰਥਿਕ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੋਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ (ਮਰਾਠੀ: महाराष्ट्र,/mɑːhəˈrɑːʃtrə/ [məharaːʂʈrə] ( ਸੁਣੋ)) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁੰਬਈ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਦਾ ਪੂਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਨ 2001 ਵਿੱਚ 9,67,52, 287 ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਗਿਆਰਾਂ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1 ਮਈ, 1960 ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਰਾਠੀ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਨਾ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ, ਨਾਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਨਾਗਪੁਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।

ਯੂਰਪ

ਯੂਰਪ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲੇਪੱਥ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੂਰਬੀ ਗੋਲੇਪੱਥ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੁਆਰਾ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਊਰਾਲ ਅਤੇ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਪਹਾੜਾਂ, ਊਰਾਲ ਨਦੀ, ਕੈਸਪੀਅਨ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਟਰਕਸੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਲਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦੁਆਰਾ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੂਸ

ਰੂਸ (/ˈrʌʃə/; ਰੂਸੀ: Росси́я, tr. Rossija; IPA: [rɐˈsʲijə]; from the ਯੂਨਾਨੀ: Ρωσία — Rus'), ਜਿਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂਸੀ ਸੰਘ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਯੁਰੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜ ਹੈ। 17,075,200 ਵਰ�kilo�� ਮੀਟਰs (6,592,800 sq mi) ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਥਲੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਭਾਗ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਨੌਂਵਾਂ ਵੱਧ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਾਰਚ 2016 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ 146.6 ਮਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ 14.6 ਕਰੋੜ) ਸੀ। ਉੱਤਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਵੱਖਰੇ ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਹਨ ਤੇ ਇੱਥੇ ਧਰਾਤਲ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਭਿੰਨਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਰਵੇ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਇਸਤੋਨੀਆ, ਲਾਤਵੀਆ, ਲਿਥੁਆਨੀਆ, ਪੋਲੈਂਡ, ਬੇਲਾਰੂਸ, ਜੌਰਜੀਆ, ਯੂਕਰੇਨ, ਅਜ਼ਰਬਾਇਜਾਨ, ਕਜਾਖਸਤਾਨ, ਚੀਨ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਲਾਸਕਾ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਹੱਦ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਸਪੇਨ

ਸਪੇਨ (ਸਪੈਨਿਸ਼: España, ਏਸਪਾਨਿਆ), ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ, ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਬੇਰੀਅਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂਮਧ ਸਾਗਰ ਇਲਾਵਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਵਾਸੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੀਮਾ ਦੇ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ, ਅੰਡੋਰਾ ਅਤੇ ਬੀਸਕਾਏ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮ-ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮਵਾਰ: ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਸਥਿਤ ਹਨ।

ਸਪੇਨਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੂਮਧ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੇਲਿਅਰਿਕ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ, ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਕੈਨਰੀ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੇਉਟਾ ਅਤੇ ਮੇਲਿਲਾ ਜੋ ਕਿ ਮੋਰੱਕੋ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਲਿਵਿਆ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਕਿ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਸਪੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹਿ : ਖੇਤਰ ਹੈ । ਸਪੇਨ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 504, 030 ਕਿਮੀ² ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਗੈਤੀਹਾਸਿਕ ਕਾਲ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਤਵ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਦਾ ਰਾਜਕਸ਼ੇਤਰ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਅਵਸਥਿਤੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ , ਕਈ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਸੀ । 15 ਵੀਆਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲੀਕ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ 1492 ਵਿੱਚ ਔਬੇਰਿਅਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਉੱਤੇ ਪੁਨਰਵਿਜੈ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਪੇਨ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ । ਇਸਦੇ ਵਿਪਰੀਤ , ਸਪੇਨ ਹੋਰ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰਿਕ ਸਾਮਰਾਜ ਬਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ 50 ਕਰੋਡ਼ ਭਾਸ਼ਾਭਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ।

ਸਪੇਨ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੰਢਿਆ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ । ਸਪੇਨ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਕੇਤਕ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਰਹਵੀਂ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ , ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ ( 20 ਵਾਂ ਉੱਚਤਮ ਮਨੁੱਖ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ) , 2005 ਤੱਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਸਥਾਨ ਦਸਵਾਂ ਸੀ । ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ , ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਘ , ਨਾਟੋ , ਓਈਸੀਡੀ , ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ।

ਸਪੇਨ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ ਹੈ। ਏਦੇ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੇ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਏ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੂਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਏ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੇ ਐਲਟਾਨਟਕ ਸਮੁੰਦਰ ਏ ਤੇ ਏਦੇ ਥੱਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਬਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਏ। ਏ ਯੂਰਪ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ ਏ। ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਾਜ਼ ਥਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਏ ਬੁੱਤ ਪੁਰਾਣੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਤੱਵਜਾ ਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਰੀਆ ਏ ਤੇ ਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ 14ਵੀਂ 15ਯਂ ਸਦੀ ਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਬੁੱਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਏਨੇ ਬੁੱਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਸਲਤਨਤ ਬਣਾਈ ਜੀਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੱਜ ਵੀ 40 ਕਰੋੜ ਹਸਪਾਨਵੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਗੇ ਨੇਂ। ਏਦੀ ਹਕੂਮਤ ਇੱਕ ਕਨੂੰਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਦੇ ਥੱਲੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨਾਲ਼ ਬਣੀ ਏ। ਸਪੇਨ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਚ 9ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੋਤਾ ਜੀ ਡੀ ਪੀ ਏ ਤੇ ਏਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਨਾਪ ਦੁਨੀਆ ਚ 16ਵਾਂ ਏ। ਸਪੇਨ ਅਕਵਾਮ-ਏ-ਮੁੱਤਹਿਦਾ, ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ, ਨੀਟੂ, ਓ ਈ ਸੀ ਡੀ ਤੇ WTO ਦਾ ਸੰਗੀ ਏ।

[ਲਿਖੋ]ਜੁਗ਼ਰਾਫ਼ੀਆ

ਸਪੇਨ ਦਾ 51ਵਾਂ ਤੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ ਏ। ਪੀਰੀਨੀਜ਼ ਦੇ ਪਾੜ ਉੱਤਰ ਚਿਰ ਦੇ ਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਨੇਂ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਜ ਜ਼ਜ਼ੀਰੇ ਬਹਿਰਾ ਰੂਮ ਚ ਵੀ ਨੇਂ ਤੇ ਕਜ ਜ਼ਜ਼ੀਰੇ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਚ ਵੀ ਨੇਂ। ਸਪੇਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਥੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਪਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਨੇਂ। ਇੰਨਾਂ ਪਾੜਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਦਰਿਆ ਵੀ ਬੰਦੇ ਨੇਂ।

[ਲਿਖੋ]ਤਰੀਖ਼

ਸਪੇਨ ਚ 12 ਲੱਖ ਵਰਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਰੇ ਰੀਏ ਸਨ ਤੇ ਮਾਡਰਨ ਇਨਸਾਨ 35000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪੇਨ ਆਏ। ਉਹ ਲੋਕ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਵੇ-ਏ-ਸਪੇਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਆਖ਼ਰੀ ਬਰਫ਼ ਦੂਰ ਦੇ ਬਾਦ ਸਪੇਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਏ ਜਿਥੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪ ਦੁਬਾਰਾ ਅਬਾਦ ਕੀਤਾ।

ਰੋਮੀਆਂ ਨੇ ਬਹਿਰਾ ਰੂਮ ਦੇ ਸਾਹਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਕਾਰ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ ਅਤੇ 210 ਤੋਂ 205 ਬੀ ਸੀ ਚ ਮਿਲ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਵੀ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਓਥੇ 500 ਵਰਿਆਂ ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ।

711 ਚ ਇਥੇ ਬਿਨੁ ਅਮੀਆ ਦੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਵਲੀਦ ਬਣ ਅਬਦ ਉਲਮੁਲਕ ਦੇ ਵੇਲੇ ਊਦੇ ਜਰਨੈਲ ਤਾਰਿਕ ਬਣ ਜ਼ਿਆਦ ਨੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਸਪੇਨ ਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੇ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਿਆ। ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਪੇਨ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਿਆ ਪਰ ਏਦੇ ਉੱਤਰ ਚ ਪਾੜੀ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਿਥੋਂ ਫ਼ਿਰ ਅਰਬਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਾਈ ਟੋਰੀ ਜਿਹੜੀ ਅਗਲੀਆਂ ਅੱਠ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਰਈ। ਅਰਬਾਂ ਨੇਂ ਇਥੋਂ ਦੱਯਾਨ ਵਾਸੀਆਂ ਕਈ ਹੱਕ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸ ਵੀ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਦੀ ਚੋਖੀ ਸਾਰੀ ਲੋਕ ਗਿਣਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੂਚਕੀ ਸੀ। ਬਰਬਰ ਤੇ ਅਰਬ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਸ਼ਕਾਰ ਖਿਚਾਓ ਵੀ ਚਲਦਾ ਰੀਆ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਗਵਾਡਾਲਕਵੀਰ ਐਬਰੋ ਵੀਲੀਨਸੀਆ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਤਾ ਦੇ ਪਾੜੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਸ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਉਮਵੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਦਾ ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਕਰ ਤਬਾ ਲੈਂਦੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਖਾਈ ਰਹਿਤਲ ਦੇ ਸਮਬਨਦੇ ਜਿਹੜੇ ਲੈਂਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਇਥੇ ਲੀਏ-ਏ-ਗੇਅ ਔਹਆਕੇ ਵਦੇ। ਸਾਈਂਸ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੇ ਰਹਿਤਲ ਇਥੇ ਪੁੰਗਰੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਹਵੇ-ਏ-। ਵਾਈ ਬੀਜੀ ਚ ਵਾਦੇ ਹਵੇ-ਏ-ਨਵੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤੇ ਨਵੀਂ ਰੁਖ ਲਗਏ-ਏ-ਗੇਅ।

11ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਬਿਨੁ ਅਮੀਆ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਸਪੇਨ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਰਾਜਾਂ ਚ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਗ਼ਫ਼ਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਜ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਏ ਉੱਤਰ ਚ ਵਸਦੀਆਂ ਸਗ਼ਾਈ ਦੇਸਾਂ ਲਈ ਉਨਾਣ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਅਸਾਨ ਹੌਦਾ ਗਿਆ। ਉਤਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਰਾਬਤੀਨ ਤੇ ਮੋਹਦੀਨ ਸਪੇਨ ਆਏ ਪਰ ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਨਾਂ ਬਚਾ ਸਕੇ। 1492 ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ੀਰਲਾ ਰਾਜ ਗੁਰ ਨਾਤਾ ਤੇ ਵੀ ਸਗ਼ਾਿਆਂ ਨੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਿਆ। 1492 ਨੂੰ ਈ ਕੋਲੰਬਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰਾਂ ਲਈ ਜ਼ਾਜ਼ ਤੇ ਪਿਸੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੋਲੋਂ ਲਬਦੇ ਨੇਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਲਬ ਨੇ ਓਥੇ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਨਾਲ਼ ਸਪੇਨ ਜੱਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ।

ਅਰਾਗ਼ੋਨ ਤੇ ਕਸਤੀਲੀਹ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਸਪਕਨ ਇੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਾਈ ਵੇਲੇ ਦੀ ਨਿਊ ਪਈ। 16ਵੀਂ ਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਸਪੇਨ ਯੂਰਪ ਦੀ ਅੱਗੇ ਵਦਵੀਂ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਸਪੇਨ ਦਿਆਂ ਨੈਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਬਰਤਾਨੀਆ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੇ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਇਆਂ। ਹਸਪਾਨਵੀ ਸਲਤਨਤ ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗ ਬਹਰਾਲਕਾਹਲ ਦੇ ਥਾਂ ਉਤਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਜ਼ਜ਼ੀਰੇ ਨੀਦਰਲੀਨਡੋ ਫ਼ਰਾਂਸ ਜਰਮਨੀ ਇਟਲੀ ਦੇ ਕਈ ਪਾਸੇ ਹੈਗੇ ਸਨ। ਏਦੇ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ ਜੇ ਏ ਪਹਿਲੀ ਸਲਤਨਤ ਸੀ ਜੀਦੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੇਂ ਡੁੱਬਦਾ।

1793 ਚ ਸਪੇਨ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨਾਲ਼ ਲੜਾਈ ਛੇੜੀ ਜੀਦੇ ਚ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਸਪੇਨ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਥੱਲੇ ਲੱਗਾ ਸੰਗੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। 1814 ਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਬਾਝੋਂ ਸਪੇਨ ਚ ਊਦਾ ਜ਼ੋਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਪਰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਚਗੜੇ ਟੁਰੇ ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਊਦੇ ਕੋਲੋਂ ਕੀਲੀਵਰਨਿਆ ਤੌਣ ਲੈ ਕੇ ਪੇਟਾ ਕੂਨੀਆ ਤੱਕ ਦੇ ਥਾਂ ਖਣਿਜ ਗੇਅ।

ਹੰਗਰੀ

ਹੰਗਰੀ (ਹੰਗੇਰਿਆਈ : Magyarország), ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੰਗਰੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ (ਹੰਗੇਰਿਆਈ: Magyar Köztársaság), ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੈਨੋਨੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬੰਦ-ਹੱਦ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਲੋਵਾਕੀਆ , ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਰੋਮਾਨਿਆ , ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਰਬੀਆ ਅਤੇ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ , ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰਿਆ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਡਾਪੇਸਟ ਹੈ। ਹੰਗਰੀ , ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਘ , ਨਾਟੋ , ਓਈਸੀਡੀ ਅਤੇ ਵਿਸੇਗਰਾਦ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ , ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਂਗਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੰਗੇਰਿਆਈ ਹੈ , ਜੋ ਫਿੰਨਾਂ - ਉਗਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੈਰ ਭਾਰੋਪੀਏ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਹੰਗਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੀਹ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੈਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ , ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਲੱਗਭੱਗ 8 . 6 ਲੱਖ ਪਰਿਆਟਕੋਂ ( 2007 ਦੇ ਆਂਕੜੇ ) ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਫਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੇਵਿਜ ਝੀਲ ਇੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਯੂਰੋਪ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਬਲਾਤੋਨ ਝੀਲ ਵੀ ਇੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹੈ , ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੁਦਰਤੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਹੋਰਟੋਬੈਗੀ ਵੀ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ।

ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਹੈ , ਜਿਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਇੱਕ ਉੱਚ - ਕਮਾਈ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਅਗੁਆ ਹੈ।

ਹੋਰ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.