Тунис

Координатæтæ: 33°19′00″ ц. у. 9°21′00″ с. д. / 33.316667° ц. у. 9.35° с. д.  

Тунисы Республикæ
الجمهورية التونسية
Тырыса Герб
Тырыса Герб
Tunisia in its region
Хæдбар сси 1956 азы 20 мартъийы
Æвзаг араббаг
Сæйраг сахар Тунис
Стырдæр сахартæ Тунис
Хицауиуæджы хуыз Президентон республикæ
Президент
Премьер-министр
Монсеф Марзуки
Мехди Джомаа
Фæзуат 163 610 км²
Доны процент 5,0
Цæрджытæ
• Бахыгъд (2005)
• Æнгомад

10 102 000 ад.
61,6 ад./км²
ÆМП
• Æдæппæт (2004)
• Иу адæймагмæ
дунейы 62-æм
86,67 млрд. $
8255 $
Интернет-домен .tn
Телефонон код +216
Сахатон таг UTC+1
Tunis church
Аргъуан
El Jem1
Колизей

Тунис (араб. تونس‎‎, фр. Tunisie) у паддзахад Африкæйы цæгаты (афтæ хуынд Магрибы паддзахæдтæм хауы).

Тунисы зæххыл уыдысты финикиаг сахартæ, уыдонæй зындгонддæр у Карфаген. VII æнусы уым æрцардысты араббæгтæ.

Араббаг æвзаг

Араббаг æвзаг (араб. اللغة العربية‎‎, al-luġa al-ʿarabiyya) у Азийы æмæ Цæгат Африкæйы æвзаг. Æдæппæт дзурджыты нымæц: 260—323 млн.

Нырыккон араббаг æвзаджы ис 5 диалектон къорды, кæцыты лингвистикæйы цæстæнгæсæй æвзæгтæ дæр рахонæн ис:

Магрибаг диалектты къорд,

Мысыраг-судайнаг къорд,

Сириаг-месопотамаг къорд,

Аравиаг къорд,

Мидазиаг къорд.Литературон формæ у иумæйаг, фæлæ фылдæр адæм сæ хуымæтæг царды дзурынц бынæттон диалекттыл. Утæппæт диалектыл чи дзуры, уыцы этникон къордтæ иугæнæг фактортæй иу у исламы традици.

Африкæ

Африкæ у æхсæз континенттæй иу æмæ æхсæз дунейы хæйттæй иу. Континеты фæзуат у 30 065 000 км², ома æппæт дунейы сурзæххы 20,3%. Африкæйы ис 53 паддзахады, 4 ма сты æнæбанымад. Африкæйы цæрынц иу миллиард адæймаджы бæрц.

Африкæ лæууы Европæйæ хуссарырдыгæй æмæ Азийæ хуссар-ныгуылæнырдыгæй. Африкæйы ныгуылæйнаг былгæрон æхсы Атлантикон фурд, скæсæны та — Индийы фурд. Африкæ æмæ Европæйы ’хсæн ис Зæххастæуы денджыз, Африкæ æмæ Азийы ’хсæн — Сырх денджыз æмæ Суэцы къанау.

Африкæйы цæгаты ис дунейы стырдæр æдзæрæгран — Сахарæ. Уыцы ранæй хуссарырдыгæй хъæдтæ æмæ саваннæтæ сты фылдæр.

Африкæйы зындгонддæр цæрæгойтæ сты жираф, зебрæ æмæ пыл.

XV æнусæй фæстæмæ Африкæ уыдис колонизацигонд. 1900-æм азмæ æгас континет дихгонд уыди европæйаг бæстæты ’хсæн — стырдæр колонитæ байстой Стыр Британи, Франц, Герман, Бельги æмæ Итали. Деколонизацийы процесс райдыдта æрмæст Дыккаг дунеон хæсты фæстæ.

Африкæ иртасæг зонад хуыйны африканистикæ.

Бахрейн

26.0675, 50.551111

Бахрейн (араб. مملكة البحرين‎‎ Мамляка аль-Бахрейн) у сакъадахон араббаг паддзахад Персы бакæлæны. Разамынды ын дæттынц аль-Халифайы мыггаг.

Цæрынц дзы 667 мин адæймаджы.

Бахрейны сæйраг сахар у Манамæ (155 мин цæрæджы).

Ирак

33.333333, 44.383333

Ирак (Ирачы республикæ, араббагау الجمهورية العراقية) у паддзахад Ныгуылæн Азийы.

Ирачы сæйраг сахар у Багдад.

Италиаг æвзаг

Италиаг æвзаг (lingua italiana) у италиæгты мадæлон æвзаг. Уый у ромайнаг æвзаг. Дзурынц ыл 70 милуан адæймаджы.

Коморы сакъадæхтæ

-12.183333, 44.233333

Коморы сакъадæхтæ (официалон ном Коморы Цæдис: фр. Union des Comores, араб. الإتّحاد القمريّ‎‎) у сакъадахон паддзахад Индийы фурды.

Кувейт

29.166667, 47.6

Кувейт (араб. كويت‎‎) у паддзахад Æввахс Хурыскæсæны. Йæ сæйраг сахар у Кувейт.

Ливан

Ливан (араб. لبنان‎‎, Лубна́н) у паддзахад Æввахс Хурыскæсæны Зæххастæуы денджызы былгæрон. Ливаны сæйраг сахар у Бейрут.

Ливи

26.05, 18.2

Ливи (араб. ليبيا‎‎; الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى‎) у Цæгат Африкæйы паддзахад.

Маврикий

-20.283333, 57.55

Маврикий (англ. Mauritius, фр. Maurice) у сакъадахон паддзахад Индийы фурды.

Мавритани

19.566667, -10.65

Маврита́ни (араб. موريتانيا‎‎) у паддзахад Африкæйы ныгуылæны.

Марокко

Маро́кко (араб. المغرب‎‎, аль-Магри́б) у паддзахад Африкæйы цæгат-ныгуылæны.

Мысыр

26.033333, 29.216667

Мысыр (араб. مصر‎‎ Миср/Miṣr [misˤɾ], масри مصر Маср/Maṣr [ˈmɑsˤɾ]), копт. ⲭⲏⲙⲓ Хеми/Khēmi) у цæгат Африкæйы араббаг паддзахæдтæй иу, йæ скæсæйнаг хай (Синайы æрдæгсакъадах) у Азийы.

1953-æм азы фæстæ Мысыр у республикæ.

2011-æм азы — Мысыры революци

Нигери

Нигери (англ. Nigeria) у Ныгуылæн Африкæйы паддзахад. Абуджæ у Нигерийы сæйраг сахар. Бæстæйы базарадон центр æмæ стырдæр сахар у Лагос.

Нигери у Африкæйы бæстæты ’хсæн сæйрагдæр нефты къахæг æмæ континенты стырдæр экономикæ (ÆМП-мæ гæсгæ).

Оман

20.233333, 55.966667

Оман (араб. عُمان‎‎) у Азийы паддзахад, Араббы æрдæгсакъадахыл.

Сомали

8.316667, 47.3

Сомалийы Республикæ (Сомали́) (сомал. Soomaaliya, араб. الصومال‎‎ — ас-Сумаль, англ. Republic of Somalia) у Африкæйы паддзахад, хауы Африкæйы Сыкъайы регионмæ. Мидхæсты аххосæй дихгонд у æппынкъаддæр æртæ хицæн хайыл.

Судан

15.5, 30.566667

Судан (араб. السودان‎‎) у Африкæйы паддзахад. Йæ фæзуатмæ гæсгæ у дунейы 10-æм стырдæр паддзахад. Суданæн ис Сырх денджызмæ бацæуæн. Паддзахады территорийыл цæуы Нил. Бæстæйы сæйраг сахар у Хартум.

Дæргъвæтин мидхæсты фæстиуæгæн Хуссар Судан сси автономи, цалдæр азы фæстæ 2011-æм азы 9-15 январы дзы уыдис хæдбардзинады тыххæй референдум, æмæ 2011-æм азы 9 июлы фæстæмæ сси ног хæдбар паддзахад.

Тунис (сахар)

Тунис (араб. تونس‎‎, фр. Tunis) у Тунисы сæйраг сахар. Лæууы Зæххастæуы денджызы былгæроныл.

Францаг æвзаг

Францаг æвзаг у францæгты æвзаг, стæй францагау æндæр бирæ рæтты дзурынц: Канадæйы, Бельгийы, Швейцарийы, ныгуылæн Африкæйы æмæ афтæ дарддæр.

Францаг æвзаг хауы ромайнаг æвзагон къордмæ (уый йеддæмæ уыцы къордмæ хауынц испайнаг, италиаг, румынаг æмæ молдавайнаг æвзæгтæ).

Æндæр æвзæгтыл

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.