Union Europèa

L’Union Europèa es una organizacion internacionala que recampa la majoritat dels estats del continent europèu. Aquela organizacion al còp supranacionala e intergovernamentala es estada establida amb aquela denominacion per 12 estats amb lo Tractat de Maastricht en 1993. L’Union Europèa completa compren la Comunautat Europèa, precedentament nomenada Comunautat Economica Europèa, dicha tanben Mercat Comun, tant coma doas formas de cooperacions institucionalizadas, la Politica Estrangièra e de Seguretat Comuna (PESC) e la cooperacion en matèria de justícia e d'afars interiors.

L’Union recampa vint e uèch estats europèus dempuèi lo 1èr de julhet de 2013 : Alemanha, Àustria, Belgica, Bulgaria, Chequia, Chipre, Croàcia, Danemarc, Eslovaquia, Eslovènia, Espanha, Estònia, Finlàndia, França, Grècia, Irlanda, Itàlia, Letònia, Lituània, Luxemborg, Malta, Ongria, los Païses Basses, Polonha, Portugal, lo Reialme Unit, Romania e Suècia.

Union Europèa
Flag of Europe
EU location
Devisa : « In varietate concordia »
(latin: La concòrdia en la diversitat)
Lengas oficialas alemand, anglés, bulgar, chèc, croat, danés, eslovac, eslovèn, espanhòl, estonian, finés, francés, grèc, irlandés (gaelic), italian, leton, lituanian, maltés, neerlandés, polonés, portugués, romanés, ongrés e suedés.

Vejatz tanben las Lengas oficialas de l'Union europèa

Capitalas Luxemborg, Brussèlas, Estrasborg
President del Conselh Donald Tusk,
Polonha ³
President de la Comission Jean-Claude Juncker
(dempuèi lo 1 de novembre de 2014)
President del Parlament Antonio Tajani
Superfícia
 - Totala
 - % aiga
Classat 7en ¹
3 976 952 km² (UE25)
x,xx%
Populacion
 - Totala (2000)
 - Densitat
Classat 3en ¹
454 900 000 ab. (UE25)
116 ab./km²
Moneda èuro (€) 4
Fuses oraris essencialament : UTC +0 a +2, regions perifericas : -4 a +4.
Imne europèu L’Òda a la jòia de la
9ena sinfonia de Beethoven
Jornada d'Euròpa 9 de mai (anniversari de la
declaracionde Robert Schuman)
Domeni Internet .eu, .eu.int
(actualament, per las societats)
Indicatiu telefonic +3 (en projècte) +3 et +4 (actual)
(en foncion dels païses membres)
PIB (basa PPA)
 - Total (2004)
 - PIB/ab.
Classat 1èr ¹
9 610 miliards d'euros
21 125 €/ab.
Formacion
(de la CEE)
Formacion
(de l'UE)
Tractat de Roma
 - 25 de març de 1957 / 1èr de  genièr de 1958 Tractat de Maastricht
 - 7 de febrièr de 1992 / 1èr de novembre de 1993
¹ se considerat coma Estat unic

² 7 de decembre de 2005 per las administracions e los proprietaris de marcas, debuta de junh per totes
³ Fins al 1èr de  genièr de 2008
4 l'èuro es la moneda oficiala de l'Union dins son ensemble

Istòria

Impulsions de França e Alemanha

Territòri

L'UE, sos país e las datas d'adesion
Estats
Nom local *
Alemanha Deutschland DE
Àustria Österreich AT
Belgica Belgique BE
Bulgaria Bălgarija BG
Chipre Kypros CY
Croàcia Hrvatska HR
Danemarc Danmark DK
Eslovaquia Slovensko SK
Eslovènia Slovenija SI
Espanha España ES
Estònia Eesti EE
Finlàndia Suomi FI
França France FR
Grècia Ellada GR
Ongria Magyarország HU
Irlanda Éire IE
Itàlia Italia IT
Letònia Latvija LV
Lituània Lietuva LT
Luxemborg Luxembourg LU
Malta Malta MT
Païses Basses Netherland NL
Polonha Polska PL
Portugal Portugal PT
Reialme Unit United Kingdom GB
Rep. Chèca Česká republika CZ
Romania România RO
Suècia Sverige SE
Sens data prevista
Islanda ** IS
Montenegro ** ME
Macedònia del Nòrd ** MK
Serbia ** RS
Turquia Türkiye TR
EU Member states and Candidate countries map

Region ultraperiferica

Departaments d'otramar francés: Guaiana (GF) - Guadalope (GP) - Maiòta (YT) - Martinica (MQ) - Reünion (RE)
Portugal: Açòres - Madèira (Mad)
Espanha: Canàrias (Can).


Quai d'Orsay
Eurotower in Frankfurt

Institucions

Las institucions de l'Union Europèa son las institutions que regisson l'Union Europèas. Essent venguda una figura politica, economica e monetari, aquela a besonh d'institucions que lo ròtle es de defendre las seunas valors, los seus objectius, los seus interesses, e aqueles dels ciutadans e dels Estats membres[1], e que foncionan en collaboracion prima amb los govèrns e las administracions d'aqueles.

Segon l'article 13 del Tractat de Maastricht, aquelas institucions son las seguentas: lo Parlament Europèu, lo Conselh Europèu, lo Conselh de l'Union Europèa, la Comission Europèa, la Cort de Justícia de l'Union Europèa, la Banca Centrala Europèa e la Cort dels Comptes Europèa.

En mai d'aquelas institucions primárias foguèron creadas d'organs s'ocupan de domènis especifics (Mediator europèu), d'organs financièrs (BCE, BEI), consultatius (CESE, CDR) , interinstitucionals (JOUE) o decentralizats (las agéncias).

Economia

European Union GDP per capita
Produch interior brut per abitant en dolars

Tractats e actes

Tractats

Tractats Constitutius

Los tractats constitutius que menèron a l'Union Europèa sont dins l'òrdre cronologic:

Tractats non ratificats

Actes e tractats d'adesion

Presa de decision dins l'Union Europèa

Evolucions probablas

Referéncias

  1. « Version consolidé du traité sur l'Union européenne », Jornal oficial de l'Union Europèa, p. 10-15.

Per anar pus luènh

Vejatz tanben

Las institucions de l'Union Europèa

Autras institucions activas en Euròpa

Articles ligats

Ligams extèrnes

  1. Lo Reialme Unit inicièt lo periòde necessari per la sortida de l'EU
.eu

.eu es lo nom de domeni d'Internet per l'Union Europèa.

Budapèst

Budapèst (en ongrés Budapest) ei era capitala d'Ongria e eth principau centre politic, industriau e economic deth país. A ua superfícia de 525 km². Eth sòn punt mès naut se trape a János Hegy o Mont de Joan, a uns 529 m sus eth nivèu dera mar. Compde damb 1 695 000 abitants (2006). Siguec fondada eth 17 de noveme de 1873. pera union de tres ciutats, dues ar oèst deth Danubi: Buda e Óbuda e ua auta ar èst: Pest. Siguec en aguesta ciutat que se bastic era prumèra linha de mètro der Euròpa continentau, ei a díder, exceptuant-n'era de Londres. Administrativament se dividís en 23 districtes. Ei era siesau ciutat mès grana dera Union Europèa.

Comunautats Europèas

Las Comunautats Europèas son d'organizacions internacionalas regionalas qu'an la particularitat d'aver d'institucions comunas :

la Comunautat Europèa del Carbon e de l'Acièr (CECA), que cessèt d'existir en 2002,

la Comunautat Europèa (abreviacion CE), anciana Comunautat Economica Europèa (CEE)

la Comunautat Europèa de l'Energia Atomica (abreviacion Euratom).Las Comunautats Europèas forman actualament un dels tres pilars de l'Union Europèa. Los dos autres pilars son la politica estrangièra e de seguretat comuna (PESC), e mai la cooperacion policièra e judiciària en matèria penala.

Las Comunautats Europèas son membres especialament de l'OCDE e de l'OMC.

Conselh Europèu

Lo Conselh Europèu designa lo som dels caps d'Estat o caps de govèrn dels vint-e-sèt Estats Membres de l'Union Europèa, jos la tutèla d'un president encargat d'aisir l'aparicion d'un compromés. Almens dos Conselhs europèus se debanan cada an, a la fin de cada presidéncia tornanta del Conselh dels ministres. -

Aqueles soms entre executius dels Estats membres an per tòca de definir los grands axes de la politica de l'Union, subretot en matèria de politica estrangièra. Servisson tanben cada cinc ans a la nominacion, a la majoritat ponderada, del President de la Comission Europèa, decision aprèp èsser validada per un vòte del Parlament Europèu.

Economia d'Eslovaquia

Eslovaquia a de grandas dificultats dins la transicion d'una economia socialista a una economia de mercat. Lo govèrn del primièr ministre Mikuláš Dzurinda faguèt de grands progrèsses entre los ans 2000 e 2004: las principalas privatizacions foguèron conclusas, lo sector bancari es actualament gaireben tot en mans estrangièras, e lo govèrn facilita l'inversion estrangièra.

Lo 1 de genièr de 2009 Eslovaquia adoptèt lo èuro en subsitutcion de la corona eslovaca. Après Eslovènia e los territòris correspondents a l'anciana Alemanha Orientala, es un dels primièrs territòris ex-comunistas a accedir a la zòna Èuro.

Economia d'Espanha

L'economia d'Espanha cresquèt en mejana de 5% per an entre 1986 e 1990. Aprèp una recession al començament del decenni de 1990, l'economia tornèt créisser a partir de 1994.

Economia de Bulgaria

Bulgaria es un país membre de l'Union Europèa dempuèi lo 1èr de genièr de 2007. La produccion de carbon, coire e zinc es fòrça importanta dins l'economia.

Economia de Japon

L'economia de Japon es la 4ena del mond de per son PIB, après la dels Estats Units, Union Europèa e Republica Populara de China, qua superiguèt l'economia japonesa durant l'an 2010. Lo país es fòrça eficient e competent dins los sectors d'exportacion, principalament los de tecnologia avançada.

Economia de Liechtenstein

Malgrat lo sieu pichon territòri, Liechtenstein possedís una economia prospèra e liure mercat e extrèmament industrializada, en mai de diversificada amb de pichons negòcis. Los basses impòstes - lo maximal es 20% - e de nòrmas simplas per l'incorporacion d'entrepresas atraguèron fòrça companhiás pel país, es quaus respondon actualament per 30% del produch interior brut.

Economia de Luxemborg

Luxemborg, país amb una economia pichona mas establa e amb anautita renda per capita, se beneficia de la siá proximitat amb França, Belgica e Alemanha e aguèri totjorn un creissement economic solid, bassa inflacion e redusit caumatge. Lo país es fòrtament dependent de l'activitat bancària e de la produccion d'acièr. Lo PIB per cápita (US$ 77 600 en 2009) es lo 3en del mond.

L'agricultura ocupa 22% de la superfícia del Grand Ducat, mas lo sector primari absorbeís solament una pichona part de la populacion activa. Los coitius principals son los granatges (òrdi, blat, cevada, segal), las trufas e lo farratge. Al Gutland e principalament dins la val del Mosèla, s'i fa la vinha e de fruches. L'elevatge se centra en los bovins, per carn e lach, e los porcins, per carn.

L'economia luxemborgesa s'es basada tradicionalament en lo fèrre, l'unic recors minaire fins a la decennia dels ochanta. Cossí que cobrissiá pas totes los besonhs del país, se li caliá importar, e lo 1981 se quitèt d'extraire. Se li cal a l'ora d'ara abastar de mineral de França (83 %), Suècia e Brasil. Lo facilitat de dispausar del carbon de las concas del Ruhr e lo Saar i a fach possible l'establiment d'importants centres siderurgics, sector qu'ocupa un dels primièrs luòcs d'Euròpa, amb una produccion de acièr qu'en una granda part es exportat. Los centres principals son al sud del país (Rodange, Differdange, Esch, Rumelange e Düdelange), e ocupan la màger part de la man d'òbra immigranta.

Luxemborg, aital coma unes autres de la Union Europèa, sofriguèt amb la crisi que comencèt lo 2008, mas lo caumatge demorèt a bas de la mejana de l'UE. L'economia se contractèt 3,6% en 2009, mas se recuperèt lo 2010 e lo 2011. Aproximativament 60% de la fòrça de trabalh del país son estrangièrs.

Economia de Polonha

Polonha es un país membre de l'Union Europèa dempuèi lo 1èr de mai de 2004.

Economia de la Republica Chèca

La Republica Chèca es un estat apertenent a la Union Europèa, nascut lo 1 de genièr de 1993, del desmembrament de l'anciana Checoslovaquia. L'economia de la Republica Chèca es actualament una de las pus desvolopadas e establas entre las democracias emergentas de Euròpa Centrala e Euròpa de l'Èst, e es fòrça integrada amb l'economia de la Union Europèa, especialament après accedir al blòc en 2004.

Malgrat lo sieu sistèma financièr èsser demorat estable, la siá pichona economia, fòrça en dependent de las exportacions, demòra sensibla a las flotacions economicas de los sieus clients, principalament Alemanha. Quand l'Euròpa Occidental afrontèt una recession en fins de 2008, la demanda per produchs chècs amendriguèt e las exportacions e l'indústria sofriguèron casuda de dos digits. Coma resultat, lo produch intèrne brut queiguec 4.7% lo 2009.

Mercat interior (Union Europèa)

Lo mercat interior, de còps que i a dich « mercat unic », es lo mercat unic qu'amassa los ancians mercats nacionals dels Estats membres de l'Union Europèa. En son sen, los bens, los servicis, los capitals e las personas (las « quatre libertats ») circulan liurament.

Partenariat Oriental

Lo Partenariat Oriental es un acòrd d'associacion que l'Union Europèa a establit amb divèrses païses d'Euròpa de l'èst o d'orient coma Armenia, Azerbaitjan, Georgia, Moldàvia, Ucraïna e Bielorussia. Ideat dins l'encastre de la politica europèa de vesinança, aqueste projècte vòl afavorir un avesinament de totes aqueles païses a l'Union Europèa. Lo partenariat foguèt aprovat lo 26 de mai de 2008 e la primièra amassada se faguèt lo 7 de mai de 2009.

Païses Membres de l'Union Europèa

Los 28 Estats membres de l'Union Europèa son de talhas diferentas amb de mòdes d'organizacion institucionala variats. Ensemble, forman l'Union Europèa, un territòri de près de 500 milions d'abitants e de 4 493 712 km2.

Aquela lista dels Estats Membres de l'Union Europèa compren los Estats fondadors e los Estats que successivament i aderiguèron :

Los 28 Estats membres son: Alemanha, Àustria, Belgica, Bulgaria, Chequia, Chipre, Croàcia, Danemarc, Eslovènia, Eslovaquia, Espanha, Estònia, Finlàndia, França, Grècia, Irlanda, Itàlia, Letònia, Lituània, Luxemborg, Malta, Ongria, los Païses Basses, Polonha, Portugal, lo Reialme Unit, Romania, Suècia

Prèmi Nobel de la Patz

Lo Prèmi Nobel de la Patz es un dels prèmis atribuits per la Fondacion Nobel. La lista çai jos compren totes los laureats del Prèmi Nobel de la Patz dempuèi 1901 fins a l'ora d'ara.

Senat

Lo Senat es una institucion politica dins un regime bicameral, presenta dins diferents païses e a diferentas epòcas. Sps membres son nomenats senators e senatoras o senatiças. Lo nom ven de son origina del Senat roman; lo mot senat ven del mot latin senatus que significa « conselh dels ancians » (bastit sul meteis radical que senex, « un vielh », radical ques e trapa dins senil).

Ara, es mai sovent la « Cambra nauta » del poder legislatiu dins los regims d'un Parlament bicameral.

Tractat de Lisbona

Lo Tractat de reforma institucionala de la Union Europèa, Tractat de Reforma o Tractat de Lisbona es un tractat adoptat pel Conselh de l'Union Europèa dins la vila de Lisbona lo 19 d'octobre de 2007 que se substuís a l'escac de la Constitucion Europèa de 2004.Aquel tractat foguèt signat pel plen del Conselh de la Union lo 13 de decembre de 2007, donant a l' Union Europèa (UE) una personalitat juridica li permetent de signar los acòrdis internacionals al nivèl comunautari.

En junh de 2008 lo tractat foguèt negat per referendum en Irlanda, l'unic país qu'aviá previst de lo sotmetre a l'opinion publica.

Zona Èuro

Era Zona Èuro o era Zòna Èuro o Eurolàndia ei er ensems d'estadi membres dera Union Europèa (UE) qu'an adoptat er èuro e an creat, atau, ua union monetària.

I a 19 membres que formen era zòna èuro: Alemanha, Àustria, Belgica, Chipre, Eslovaquia, Eslovènia, Espanha, Estònia, Finlàndia, França (exceptadi es territòris deth Pacific, qu'utilizen eth franc CFP), Grècia, Irlanda, Itàlia, Letònia, Lituània, Luxemborg, Malta, es Païsi Baishi e Portugau. La Banca Centrau Europèa ei era entitat responsabla dera politica monetària des 19 estats.

Ath delà d'aguesti 12 païsi existissen uns auti dehòra dera Union Europèa que tanben an er èuro coma moneda unica. Enter eri estàn Mónegue, Sant Marin, Ciutat deth Vatican (qu'emeten es sòns pròpris èuros gràcies a qu'an acòrds legaus damb era Union Europèa), Andòrra (a acòrds legaus damb era Union Europèa mès non emet èuros pròpris), Kosovo e Montenegro (non an acòrds legaus damb era Union Europèa).

Union Europèa - Tractats europèus - istòria
Bandièra: Euròpa Païses d’Euròpa
Union Europèa
(28 membres)
Associacion Europèa de Liure Escambi
(4 membres)
Acòrdi de Liure Escambi Centreuropèu
(6 membres)
Los autres Estats europèus
(o Estats qu'una partida n'es en Euròpa)
Los autres territòris europèus
(dependéncias o estat de la reconeissença parciala)
Bandièra: Euròpa Païses e territòris d’otramar dependents d’Estats de l’Union Europèa
Danemarc
França
Païses Basses
Reiaume Unit

Dins d'autras lengas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.