Talmud de Babilònia

Lo Talmud de Babilònia es un dels dos talmuds existents, amb lo Talmud de Jerusalèm. Foguèt compilat a l'entorn del sègle VI per la diaspòra jusieva de Babilònia.

Jèsus de Nazaret

Jèsus de Nazarèt o Jèsus Crist, foguèt un jusieu de Galilèa, benlèu nascut entre l'an 7 e l'an 5 abC.. Apareis dins lo mitan de Joan Batista abans de s'engatjar, amb unes dels seus discípols, dins una corta carrièra de predicacion itineranta d'un a dos ans e mièg, subretot en Galilèa, en practicant de garisons e exorcismes. Provòca vam e fervor, çò que suscita la mesfisança de las autoritats politicas e religiosas, abans d'èsser arrestat, condemnat e crucificat vèrs l'an 30 a Jerusalèm al moment de la fèsta jusieva de la Pasca, jos l'administracion del prefècte Ponç Pilat.

L'anóncia de sa resurreccion pels seus discípols, que lo reconeisson coma lo messias o Crist e transmeton son istòria e los seus ensenhaments, balha lòc a la naissença del Cristianisme. Pels crestians, Jèsus Crist es lo filh de Dieu, lo Messias anonciat dins l'Ancian Testament e enviat als òmes per los salvar. Dins l’islam, Jèsus se sona Îsâ e n'es un profèta màger.

Lo resson de son messatge, transmés per las diferentas Glèisas crestianas, e las interpretacions que faguèt sorgir, influencièron diferentas culturas e civilizacions pendent l'Istòria. Inspirèt una importanta produccion teologica, literària e artistica. Sa naissença se pren coma origina convencionala dels calendièrs julian — dempuèi lo Sègle VI — e gregorian, e lo dimenge, vengut jorn de repaus setmanièr en celebracion de sa resurreccion, adoptat al delà del mond crestian. Aquela importància contrasta amb lo periòde breu de sa predicacion e lo pauc de rèstes istorics. Jèsus, lo coneissèm subretot mercés a la literatura del Novèl Testament.

Pulsa diNura

Pulsa diNura (פולסא דנורא en aramèu, çò qui vòu díser "hoets de huec", tèrme qui designa las es·hlamas de forma estreta e alongada, parièr en occitan per "lengas de huec") qu'ei lo nom balhat a un rituau cabalistic dens lo quau òm invoca los anjos de la destruccion tà blocar lo perdon celèste taus pecats d'un individú en tot provocar totas las malediccions contiengudas dens la Bíblia qui deven entrainar la soa mort. Puishque la Torah interditz de pregar tà que quacòm maishant e arribe a ua auta persona, la responsa que's presenta devath la forma de pregar tà que lo mau d'aquera persona e's morisca tà har vàder ua persona justa. La hont d'aqueth rituau modèrne ne's trapa pas dens la Cabala mes au miei deus manuaus de magia judiva de l'Antiquitat, en particular lo Sefer haRazim e la Ḥarba deMoshe.

L'expression qu'apareish per exemple dens lo tractat Hagigah 15a deu Talmud de Babilònia au respècte de la pena infligida per Diu a l'anjo Metatron, e dens lo Sefer haZohar (ua de las òbras classicas de la Cabala) au respècte deu castig celèste contra la persona qui ne compleish pas las soas obligacions religiosas.

Bèths judius ultraortodòxes aderents de la Cabala que desvolopèn l'idèa de lançar un malefici contra un pecaire, qui aperèn Pulsa diNura. La ceremònia que's hè dens un cemitèri a miejanueit; après bohar uas candèlas negras e sonar lo shofar, lo cap deu minyan o quorum de 10 òmis adultes necessari tà la recitacion de las pregàrias mei importantas de tot ofici o de tota ceremònia judiva, que demanda a Diu de condemnar e d'eliminar l'amna deu subjècte per'mor d'estar ua menaça contra lo pòble judiu.

Rashi

Šlomo ben Yiṣḥak ha-Ṣarfati (שלמה בן יצחק הצרפתי en ebrieu, es a dire 'Salamon filh d'Isaac lo francés'), mai conegut coma Rashi (Tròias, 1040 - 1105), es un insigne rabin e exegèta medieval, mai que mai conegut per sos comentaris del Tanaḥ (o Bíblia ebraïca) e del Talmud de Babilònia.

Dins d'autras lengas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.