Ponch caud (geologia)

Lei ponchs cauds son de remontadas de magma a travèrs una placa tectonica dempuei lei prefondors dau mantèu o dau nuclèu terrèstre sota la forma d'un plumacho de matèria cauda. L'existéncia d'un ponch caud sembla pas liada a aquela d'un limit entre doas placas. Per exemple, un ponch caud fòrça actiu se troba sota l'illa d'Islàndia que son activitat se conjuga amb aquela de la dorsala atlantica. Pasmens, existís tanben un ponch caud fòrça actiu sota l'illa d'Hawaii qu'es situat au bèu mitan de la Placa Pacifica. Generalament, lo volcanisme d'aqueu tipe de region es efusiu.

Coma lei ponchs son fixs, son a l'origina de cadena de montanhas volcanicas en causa dau movement dei placas. D'efèct, l'activitat dau ponch caud entraïna la formacion d'un volcan actiu a sa verticala. Puei, aqueu volcan s'aluncha pauc a pauc dau plumacho de remontadas magmaticas fins a l'aplant de son activitat e son remplaçament per un volcan novèu. L'exemple pus conegut d'aqueu tipe de cadena montanhòsa es l'archipèla d'Hawaii.

Volcan

Un volcan es un relèu terrèstre, sosmarin o extraterrèstre format a la seguida de l'ejeccion e de l'empilament de materials eissits dau mantèu (sota la forma de lavas, cendres, etc). L'acumulacion pòu aténher de miliers de mètres d'espessor formant de montanhas o d'illas. La natura dei materiaus, lo tipe d'erupcion, lor frequéncia e l'orogenèsi donan ai volcans de formas variadas, mai prenon en generau l'aspèct d'una montanha conica coronada per un cratèr o una caldeira.

Lo luòc principau de sortida dei materiaus pendent una erupcion es situat pus sovent au suc del volcan, ont desboca la chaminèia volcanica, mai arriba que de doberturas lateralas aparescan sus lei pendas o a la basa dau volcan.

Dos grands tipes de volcans existisson sus Tèrra :

lei « volcans roges » deis erupcions efusivas relativament suavas e qu'emeton de lavas coladissas. Son lei volcans de « ponch caud » e lei volcans, generalament sosmarins, dei dorsalas.

lei « volcans gris » deis erupcions explosivas e qu'emeton de lavas pastosas e de cendres sota la forma de flux piroclastics (o coladas piroclasticas) e de plumachos volcanics. Son mai que mai associats au fenomèn de subduccion (per exemple lei volcans de la « cencha de fuòc del Pacific »).Se compta aperaquí 1500 volcans terrèstres actius qu'una seissantena son en erupcion per an. Lei volcans sosmarins son ben pus nombrós mai mau coneguts.

Lo volcanisme es l'ensems dei fenomèns associats ai volcans e a la preséncia de magma. La vulcanologia es la sciéncia de l'estudi, de l'observacion e de la prevencion dei riscs volcanics.

Dins d'autras lengas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.