Pascas

Pascas es la fèsta màger del cristianisme[1]. Remembra la resurreccion de Jèsus Crist, que lo Nòu Testament situa l'endeman de la passion, es a dire « lo tresen jorn ». La solemnitat comença lo dimenge de Pascas, que pels catolics marca la fin del june de la quaresma, e dura uèit jorns (setmana de Pascas. Las Pascas se diferéncia de la Pasca josieva (Pessà) que remembra la sortida del pòble josieu d'Egipte. La fèsta crestiana es multipla que remembra la Cena institussient l'eucaristia, la Passion del Crist e sa Resurreccion.

La data de Pasca se calcula a partir del primièr dimenge après la primièra luna plena que seguís lo 21 de març, se la luna plena arriba lo vespre del 21, e al mai tard lo 25 d'abril. Cal precisar que s'agís pas de la luna observada, mas d'una luna dicha ecclesiastica, biais de calcul tradicional aprochat. Las Glèisas occidentalas, avent adopaté a l'encòp la reforma gregoriana del calendièr e una correccion concomitanta pel cicle lunar, i a sovent un jorn de celebracion diferent daquel de las Glèisas ortodòxas (lo decalatge podent èsser de 0, 1, 4, o 5 setmanas, segon los ans).

Etimologia

Los mots « Pasca » o « Pascas » venon du latin pascha empruntat al grèc πάσχα, del meteis, mejans l'aramèu pasḥa, eissit de l'ebrieu biblic pesaḥ, derivat del vèrbe pasaḣ que significa « passar al dessús » que, segon la bíbla, los josiues avián recebut l'òrdre de sacrificar un anhèl sens pas cap de deca e de n'espandre la sang suls montants de las pòrtas que las poténcias que vendriá destruire los primièrs nascuts egipcians a la desena plaga, passant al dessús d'aquelas pòrtas sens s'arrestar. Cada an los josiues remembran aquel eveniment pendent la fèsta de Pessà. La Passion del Crist s'essent debanada, segon los evangèlis, pendent sas celebracions, lo cristianisme reciclèt aquela fèsta e sa simbolica, lo Crist venent l'anhèl immolat per salvar l'umanitat dels sieus pecats.

Data de Pasca

Lo jorn de Pascas es un dimenge situat a de datas variablas du calendièr gregorian compresas entre lo 22 de març e lo 25 d'abril. De datas de jorns feriats e de fèstas dependent d'aquel jorn de Pascas, coma lo diluns de Pasca, l'Ascension, la Pentacosta, lo diluns de Pentecosta.

Per exemple, las datas contemporanèas de Pasca son los dimenges:

  • 5 d'abril de 2015
  • 27 de març de 2016
  • 16 d'abril de 2017

Istòria

Pascas es la primièra fèsta celebrada dins lis calendièrs liturgics crestians; es atestada dempuèi lo sègle II. Remembra la darrièra Cena, la Passion e la Resurreccion del Christ[2], eveniments que los evangèlis sinoptics contan lo debanament pendent las fèstas de la Pasca josieva a Jerusalèm, un divendre 15 Nissan del calendièr josieu, alors que l'évangile attribué à Jean situe la crucifixion de Jésus un vendredi 14 nissan. La fèsta de Pascas èra celebrada de biais diferent per las glèisas crestianas primitivas. Unas de las primièras Glèisas contunhan de celebrar la Cana lo jorn de la Pasca josieva, subretot las Glèisas siriacas ligadas a tradicion joanica qu'identifiquèt lo sacrifici del Crist a l'ofrenda pascala[3]. D'autras, coma la Glèisa de Roma, festan Pascas lo dimenge seguent la Pasca josieva, insistissent atal sus la Resurreccion l'endeman del Shabbat[4]. En 387, Epifan de Salamina testimònia de «l'existéncia de dos grops que festejan Pascas a data fixa: d'un costat aqueles que seguisson los « mites josieus », de l'autre un grop que fixat en Cappadòcia, celebrant Pascas l'8 de las calendas d'abril (25 de març).» Presisa qu'aquelas gents pretendavan aver trobat la data exacta de la crucifixion de Jèsus dins de fonts crestianas. Pasmens, Epifan admet pas aquela data e indica que d'autres versions donan lo 15 de las calendas d'abril (18 de març) o lo 10 d'aquelas calendas (23 de març). Apond que segon sos calculs, s'agís de 13 de las calendas d'abril (20 de març)[5].

Lo calendièr ebrieu essent lunisolar, totes los meses començon a la novèla luna; lo 14 del mes de Nissan correspond donc mai sovent a la Lune plana gaireben (es a dire lo quatorzen après la novèla luna visibla dempuèi Jerusalèm mai pròche de l'equinòxe). L'an del calendièr josieu compta 12 o 13 meses lunars; per que Nissan demore lo primièr mes de prima, l'intercalacion d'un mes complementari essent decidida pel Sanedrin quand èra necessari per respectar lo ritme de las sasons[6]. Après lo 1èr Concili de Nicèa en 325, foguèt decidit que lo calcul de la data de Pascas se fariá segon una règla fixa[7]. Atal, « Pascas es lo dimenge que seguís lo 14n jorn de la Luna qu'atenh aquel edat lo 21 de març just après », donc lo dimenge après la primièra luna plena venent pendent o après l'equinòxe de prima. Un problèma, apareguèt mai tard, es la diferéncia de practicas entre las Glèisas occidentalas e ortodòxes. Las primièras adoptan en 1582 lo calendièr gregorian per calcular la data de Pascas, alara que los autres contunhan a utilizar lo calendièr julian original. Lo Conselh ecumenic de las Glèisas prepausa una reforma del biais de determinar de la data de Pascas pendent una cima a Alèp (Siria), en 1997. Aquela reforma auriá permés d'acabar amb las diferéncias de datas entre Glèisas occidentalas e orientalas[8]; deuriàn intrar en aplicacion en 2001, mas faguèt fracas.

Lo calcul de la data de Pasca es pro complèxe; es conegut jol nom de comput. Existís des taulas tradicionalas, e tanben d'algoritmes mai matematics per la trobar. Lo primièr metòde desvelopat per Carl Friedrich Gauss presentava de decas: en 1954 (la formula donava le 25 d'abril al luòc de 18 d'abril) e en 1981 (lo 26 d'abril al luòc del 19 d'abril)

De grops religioses causisson de practicar aquela ceremonia en concordança amb la Pasca josieva, es a dire lo jorn de la Pasca quartodecimana per la Glèisa de Dieu (Seten Jorn) e de Batistas del Seten Jorn, o lo jorn del Memorial pels Tesmònis de Jehovà[9].

Jorns feriats

Kleiner-Flügelaltar-1509
La resurreccion del Crist, Santa Barba, Santa Caterina, triptic de Lucas Cranach lo vielh.

Lo dimenge de Pascas, coma totes los dimenges, es jorn feriat dins los païses de tradition crestiana. Lo diluns Pascas es tanben feriat dins unes païses, coma França mas pas aux Estat Units, en Equator, dins de comunautats autonònas d'Espanha, al Mexic e en Argentina, ni al Portugal ont lo diluns es trabalhat al mens dins unas regions.

Lo devendre sant es tanben feriat dins fòrça païses: Brasil, Equator, Mexic, Argentina, Alemanha, Norvègia, Reialme Unit, de cantons de Soïssa, Canadà, unes estats dels EUA, de regions d'Espanha, etc. Dins los departaments franceses de l'Alsàcia, de Guadelope, de Guaiana, de Martinica, de Polyinesia francesa, de la Mosèla, lo divendre sant, que precedís lo dimenge de Pascas, es tanben feriat[10].

Celebracions religiosas

Glèisa catolica

Dieric Bouts - Resurrection
Imatge de la Resurreccion del Crist per Dieric Bouts.

Pascas (o lo dimenge de Pascas) es la solennitat mai importanta (just debant Nadal) de la Glèisa Catolica, es a dire qu’es obligatòir de caumar e d'assistir a la messa. Es la primièra de las cinc fèstes cardinalas de l'annada liturgica catolica.

La liturgia specifica de Pascas comença per la vigília pascala, celebracion tanben respectada per unes anglicans e luterians. Sovent, la vigília pascala es l'escasença, pels cresents, de recebre le sacrament del baptisme o de la confirmacion. La nuèch del matin del dimenge de Pascas se fan donc l'alucatge del fuòc novèl del ciri pascal, la benediccion dels fons baptismals, la lectura de las profecias e lo cants de las litanias. Normalament, Pascas es lo jorn de l'an que causisson los fidèls que van a la messa pas qu'un còp par an per comuniar (d'ont l'expression « far sas Pascas »), çò qu'impausa d'anar se confessar de per abans. En efièch, dempuèi lo Dijòus sant, se faguèt pas d'Eucaristia, pas que de celebracions liturgicas coam la « Messa des presanctifiicats » del Divendre Sant. Simbolicament, pels catholics, la velhada pascala e son ciri traduson la Resurreccion del Crist, lo renovelament solemne de l'engatjament de lor baptisma par l'ensemble dels crestians.

Atal, lo Quaresma s'acaba e l'accent se plaça sus l'innocéncia tornada e sus la valor de l'iniciacion crestiana. Quand lo jorn es sortit, seguís l'ofici seguent: la messa de la Resurreccion. Lo Crist, tanben nomenat lo Redemptor, venquèt pels mortals lo pecat, lo demòni e la quitament mòrt. Jèsus Crist dons se faguèt l'anhèl de Dieu, l'Agnus Dei, sacrificat a la crucifixion, e que lèva los pecats del mond par sa mòrt e sa resurreccion. Aquela messa de Pascas a donc una simbolica qu'exprimís atal l'apèx de tota l'annada liturgica dels catolics, que lor remembre lors devers de crestians mercé al renovèl esperital. Pascas es tanben una de las raras escasença pel Papa de prononciar la celèbra benediccion urbi et orbi. Fin finala, aquel dimenge ven acabar lo triduum e la Setmana santa.

En FrançaItàlai, las campanas son gardadas silenciosas lo Dijòus sant per eviter que sonan pendent los dos jorns venents. Pendent quaresme, se canta pas lo Glòri a Dieu, en signe de peniténcia. Alara, quand arriba la vigília pascala, se fa sonar las campanas per manifestar la jòia de sortir de la peniténcia pendent que se lo canta.

A las Filipinas, lo matin de Pascas (Pasko ng Muling Pagkabuhay o las Pascas de la Resurreccion), la celebracion es marcada per d'actes de jòia. A l'alba, Salubong, lo primièr d'entre eles, fa metre ensemble de grandas estatuas de Jèsus e Maria illustrant la primièra reünion de Jèsus e de sa maire Maria près la Resurreccion. Pauc de temps après, la messa de Pascas comença dons l'alegria.

Al Tiròl, l'efigia del Crist ressuscitat aparéis per un procediment teatral al centre dels decòr barròc dels Ostergräber.

Glèisas ortodòxas e orientalas

1887 Pryanishnikov Auferstehungstag anagoria
Procession de Pascas dins lo nòrd de Russia (1887), Illarion Prianichnikov.

La fèsta de Pascas se celèbra amb fòrça solemnitat pels crestians ortodòxes. Aquela fèste a pas de data fixa, se celèbra après la Pasca josièva e dins la primièra setmanas après la Luna plena. Pasmens se de glèisas ortodòxas divergisson segon lo calendièr de referéncia (gregorian o julian), la data de Pascas es comuna a totas las glèisas ortodòxas (levat la Glèisa autonòma de Finlàndia) qu'es pertot fixada a partir del calendièr julian, quin que siá lo calendièr liturgic seguit.

Dins lo calendièr gregorian, aquò significa que se festeja entre lo 4 d'abril e l'8 de mai pel mai tard.

Dins de païses de tradicion ortodòxa, las campanas demoradas silenciosas son remplaçadas per la simandra.

A l'anóncia de la Resurreccion, los fidèls cantan en còr las paraulas seguenta: « Crist es ressuscitat dels mòrts. Per sa mòrt, venquèt la mòrt. E als mòrts donèt la vida. » La "lutz santa" se propaga dins l'assemblada dels fidèls.

Glèisas evangelicas

La fèsta de Pascas es la celebracion mai importanta pels crestians evangelics[11],[12]. Es un recòrd de la gràcia de Dieu e de la poténcia del salut en Jèsus. Pendent la reünion del dimenge, lo messatge es sovent ligat a la resurreccion e a l'impacte d'aquel eveniment dins la vida d'aqueles qu'an acceptat Jèsus, que visquèt la novèla naissença.

Fèstas e tradicions popularas

Memory of Azov Egg
Sovenir d’Azov, uòu de Fabergé, créeat pel Tsar de Russia.

Fòrça costumas datant de la mai nauta antiquitat destinadas a aculhir lo retorn de prima es ligat a la fèsta de de Pascas. L’uòu es lo simbòl de la germinacion que se debana al començament de prima. Tanben la lèbra es un simbòl antic que sempre representèt a féconditat[13].

En Alemanha e en França, lo repai de Pascas es sovent l'escasença de partejar un gigòt d'anèl rostit.

Los dessèrts tradicionals de Pascas

Selon las regions, las tradicions popularas ligada a la celebracion de Pascas varian. Aquelas diferéncias son fòrça notablas a l'entorn dels dessèrts que se pòt trobar.

Dins la vila de Crest, dins la Drome, se prepara la cova crestesa, mena de còca seca, tanben nomena lo Soís, dins la region quand prend la forma d'una mariòta. Aquel sablat data del començament del sègle XVIII e es d'originea provençala. S'agís d'una fogassa que son nom ven de sa forma: un nis de pola amb sos uòus. Es mai sovent parfumada amb de z§stes d'agrums.

En Itàlia, se manja lo Campanare della Nonna mas subretot se parteja ne fasent ofèrta als sièus. Es una galeta classica, mai sovent en forma de campana, de panièr o de peisson, susmontat d'un uòu de pola. I a tanben la colomba di Pasqua, una pompa de pasta levada cobèrta d'un glaçatge blanc decorat d'amètlas.

En Russia, i a 2 dessèrts: lo kolitch e la paskha, una preparacion a basa de formatge blanc e de fruch confits.

Uòus de Pascas

Dans los païses crestians, l’uòu de Pascas es lo present mai donat lo jorn de Pascas; los uòus son portats per las campanas de Pascas. Depuèi lo Dijòs sant, las campanas de las glèisas catolicas son silenciosas, en signe de dòl. La tradicion populara pels enfants dich que s'èran anat cap a Roma, e torna lo jorn de Pascas tornant d'uòus que semenan al passatge.

Slovak easter symbols
La tradicion pascaae en Eslovaquia.

En Alsàcia e Alemanha lo uòus de Pascas son balhats pel conilh de Pascas[14]. Tanben se fa de rams de Pascas que se penja d'uòus penchs.

Los Americans espèran que l’Easter Bunny lor balhara de comilhs de chocolat de sucrariás dins un panièr trenat.

Avril 2010 025
Colomba de Pascas, una tradicion italiana.

Dins los païses de majoritat cretiana ortodòxa, i a fòrça de costumas que plaso als enfants. D'uòus son penchs per aquela jornada, subretot de roge, mas tanben utilisa d'autras colos.

Ukranian egg
Uòus de Pascas ucrainians.

La glèisa avent instaurat al sègle IV l'interdiccion de manjar d'uòus pendent lo Quaresme e las polas contunhan a far d'uòus, aqueles ponduts dempuèi lo començament del Quaresme – avent pas estat manjats – èran alara decorats e ofèrts. Ara, lo june es pas mai prescrich tanben estricament mas la tradicion d'ofrir d'uòus, e coma lo chocolat, demorèt.

Notas e referéncias

  1. Famille chrétienne - Pourquoi Pâques est-elle la plus grande fête chrétienne ?
  2. (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant
  3. Pâque juive et Pâques chrétienne : un même calendrier ?
  4. (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant
  5. Jean-Pierre Lémonon, Ponce Pilate, éd.
  6. La Bible indique que Pessah doit avoir lieu quand l'orge est bon à couper.
  7. Christian Bonnet/Bertrand Lançon, L'Empire romain de 192 à 325, Ophrys, 1998, p.242.
  8. Site du Conseil Œcuménique des Églises
  9. (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant
  10. Stras.info
  11. [1]
  12. [2]
  13. (en) The Catholic Encyclopedia (1913), tome V, p. 227.
  14. Article dans paysagesblog – « Les cloches de Pâques introuvables sur Wikipedia.fr (24.4.2011) » comparant les traditions populaires de Pâques allemandes et franco-alsaciennes

Vejatz tanben

Bibliografia

  • Odo Casel La fête de Pâques dans l'Église des Pères, (Lex orandi, 37), Paris, Cerf, 1963.
  • Jean Chelini, Le calendrier chrétien: cadre de notre identité culturelle. Paris: Picard, 2007.
  • Henriette Danet, Dieu dans le récit pascal, à partir du Triduum mortis de Hans Urs von Balthasar, Institut catholique de Paris, Joseph Doré, 1985 (3 vol.)
  • Arnaud Join-Lambert, "Quel sens pour les fêtes chrétiennes ?", in : Études n 4123 (mars 2010) p. .
  • Robert Le Gall, "Année liturgique et vie spirituelle", in : La Maison Dieu n 195 (1993) p. 
  • Thomas J. Talley, Les origines de l’année liturgique. Paris, Cerf, 1990 (Liturgie 1).
  • Guy Tilliette, p.s.s., Mystère pascal et sainteté chrétienne, Téqui, 1996
  • Le Mystère pascal, revue Communio, t. XXXV, 2010
  • Balthasar, Jungel et le triduum mortis
1149

Cronologia mensuala:Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec

Cronologias tematicas:Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt

Aquesta pagina concernís l'an 1149 del calendièr gregorian.

Alairac (Carcassés)

Alairac (Alairac en francés) es una comuna occitana de Lengadòc en Carcassés situada administrativament dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

America del Sud

L'America del Sud (var. America dau Sud, America deu Sud) es una partida del continent american o, segon certans geografs, un continent a despart, entre l'ocean Atlantic e l'ocean Pacific.

L'America del Sud a una superfícia de 17 840 000 km², per la màger part dins l'emisfèri sud. Fa solament tres milions d'ans que foguèt restacada a l'America del Nòrd, un periòde recent a l'escala geologica. Los Andes foguèron tanben formats a aquela epòca.

Los païsatges de l'America del Sud son variats. S'i pòt trobar de nautas montanhas, coma los Andes, de selvas tropicalas (coma la selva pluviala atlantica e la selva pluviala amazoniana), de regions semideserticas (coma lo sertão brasilièr), de savanas (coma la region brasilièra del cerrado), de desèrts (coma los d'Atacama o de Patagònia) e mai de glacièrs (coma lo glacièr Perito Moreno, en Argentina).

Lo portugués i es la primièra lenga, que la populacion totala de Brasil representa 51% de la populacion totala de l'America del Sud.

Calendièr julian

Lo calendièr julian es una refòrma del calendièr roman introducha per Juli Cesar en 46 abC. Utilizat dins la Roma antica a partir de 45 abC, demòra emplegat fins a son remplaçament pel calendièr gregorian a partir de la fin del sègle XVI e dins d'unes païses fins al sègle XX. Es encara utilizat pels Berbèrs, dins los monastèris del Mont Atòs e per mantuna Glèisa nacionala ortodòxa, que la mai nombrosa d'entre elas es la Glèisa Ortodòxa Russa.

Dimècres de las Cendres

Pels catolics, lo Dimècres de las Cendres, l’endeman del Dimars gras, es un jorn de peniténcia que marca lo començament de la Quaresma d'una durada de quaranta jours. Es una fèsta mobila. Per las Glèisas d'Orient, es lo Diluns Pur que marca la dintrada en quaresma dos jorns abans lo Dimècres de las Cendres, o 48 jorns abans la fèsta de Pascas.

Glèisa Catolica Romana

La Glèisa Catolica Romana ei l’ensemble de las institucions crestianas qui arreconeishen l’autoritat deu Papa de Roma (considerat com lo successor de Sant Pèir) e qui son arreconeguts per eth com estant catolics. Los membres de la Glèisa Catolica Romana deven seguir lo dògma e la liturgia causits e decidits per era desempuish l’elaboracion deu catolicisme peus Pairs de la Glèisa puish peus Papas e peus concilis de la medisha glèisa. Los concilis màgers que hon lo concili de Trent (1545-1563), lo concili de Vatican I (1870) e lo concili de Vatican II (1962-1965).

La Glèisa Catolica Romana qu’amassa uei la majoritat deus crestians.

La Glèisa ei organizada en províncias eclesiasticas dirigidas per archivèsques e en diocèsis dirigidas per avèsques.

Illa de Pascas

L'Illa de Pascas (var. Illa de Paschas) (en maòri: Rapa Nui, en espanhòl: Isla de Pascua) es una illa polinesiana del sud-èst de l'Ocean Pacific, situada al punt sud-èst del triangle polinesian. L'illa es un territòri especial de Chile. Rapa Nui es famosa per sas estatuas monumentalas, sonadas moai (AFI: [moʊ.аɪ]), creadas per lo pòble Rapanui. Fa partida del Patrimòni Mondial de l'Umanitat e una granda part de l'illa es protegida per lo Pargue Nacional de Rapa Nui

L’illa se tròba a 3700 km de las còstas chilenas e a 4000 km de Tahiti; l’illa abitada pus pròcha es Pitcairn a mai de 2000 km a l’oèst. L’illa de forma triangulara, d'aperaquí 23 km dins sa pus granda dimension, cobrís 162 km². La populacion comptava 3304 abitants en 2002 .

Lo sieu capluòc es Hanga Roa.

Foguèt visitada pel primièr europèu, lo navigaire neerlandés Jakob Roggeveen, lo jorn de Pascas, lo 5 d'abril de 1722, e comptava alara aperaquí 4000 abitants. Foguèt annexada per Espanha en 1770 e venguèt una possession chilena en 1888.

Leipzig

Leipzig es la pus granda vila de Saxònia. Sa populacion èra estimada a 544 000 abitants en 2014. Sa superficia totala es 297,4 km².

Recebèt los privilègis de ciutat l'an 1165. Es coneguda dempuèi aquesta epòca per sas fièras de Pascas e de Sant Miquèl que fan d'ela una plaça de comèrci plan importanta.

La seuna universitat foguèt fondada en 1409. Joan Sebastian Bach i trabalhèt entre 1723 e 1750.

La vila foguèt tanben la capitala de l'edicion alemanda fins a la Segonda Guèrra Mondiala.

Lo Biatge

Lo Biatge (Le Béage en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

Oceania

Oceania es una region recampant de territòris situats dins l'ocean Pacific. Inclusent Austràlia, Nòva Zelanda, Papoa-Nòva Guinèa, Tasmania e d'autras illas e archipèlas, Oceania es lo pus pichon dels continents.

Placa de Nazca

La placa de Nazca es una placa tectonica de la litosfèra de la planeta Tèrra. Sa superfícia es de 0,39669 estereoradians. Mai sovent s'i associa las placas de l'illa de Pascas, de las Galápagos e de Juan Fernandez. Lo nom de placa de Nazca ven de la província peruviana de Nazca.

Cobrís una partiada de l'èst de l'ocean Pacific amb las illas Galápagos e l'illa de Pascas. Pòrta pas cap de partida continentala e es donc compausada sonque de litosfèra oceanica.

La placa de Nazca intra en contacte amb las placas pacifica, de l'illa de Pascas, Juan Fernández, antartida, sudamericana, de l'Altiplano, dels Andes del Nòrd, de Panamà, de Cocos e de las Galápagos.

Sas frontièras amb las autras placas son formadas de la fòssa de Peró e Chile sus la còsta pacifica d'America del Sud e de las dorsalas de las Galápagos, del Pacific Èst e del Chile dins l'ocean Pacific.

Lo desplaçament de la placa de Nazca se fa cap al nòrd èst a una velocitat de 7,55 centimètres per an en mejana o encara a una velocitat de rotacion de 1,3599° per milion d'ans segon un pòl eulerian situat a 55°58' de latitud nòrd e 90°10' de longitud oèst (referencial: placa pacifica).

A la tripla joncion de las placas de Nazca, sudamericana e antartida se realizèt un grand décrochement considerat coma la causa del seïsme nomenat lo Grand Tèrratrem de Chile de magnitud 9,5 en 1960.

La placa de Nazca (amb las placas de las Cocos, de Juan de Fuca, Rivera, Explorer e Gorda) constituís un rèste de la placa Farallon que desapreguèt gaireben tota per subduccion jol continent american al Jurassic.

Placa pacifica

La placa pacifica es une placa tectonica de la litosfèra de la planeta Tèrra. Sa superfícia es de 2,57685 estereoradians. Es la mai genda de placa tectonica terrestra. S'i associa mai sovent las placas de Futuna, del banc Balmoral, del banc Conway, de las Novèlas Ebridas, de Bismarck Sud, de Bismarck Nord, de Manus e des Carolinas.

Cobrís gaireben tot l'ocean Pacific levat las mars de Bering, d'Okhotsk, del Japon, Jauna, de China Orientala, de China Meridionala, de las Filipinas, de Java, de Celèbas, de Banda, de Bismarck, de las Salamon, de Coralh e de Tasman, lo Pacific oriental e l'èst de golf de Califòrnia. Cobrís tanben la mitat sud de l'illa del Sud de la Nòva Zelanda, la peninsula de Bassa Califòrnia e lo sud de la Califòrnia.

La placa pacifica es en contacte amb las placas d'Okhotsk, filipina, de las Marianas, de las Carolinas, de Bismarck Nòrd, de la mar de las Salamon, Woodlark, australiana, de las Nòvas Ebridas, del banc Balmoral, de Futuna, de Niuafo'o, de las Tonga, des Kermadecs, antartida, Juan Fernández, de Nazca, de l'illa de Pascas, de las Galápagos, de las Cocos, Rivera e nordamericana.

Sas frontièras amb las autras placas son formadas de las dorsalas del Pacific Oèst, Pacificantartida e de Juan de Fuca dins l'ocean Pacific, de las fòssas de subduccion de las Aleocianas sus la còsta Sud de las Aleocianas, de Kamtchatka sus la còsta èst de la peninsula de Kamtchatka, de las Korils sus la còsta èst de las Korils, del Japon sus la còsta èst del Japon, d'Izu-Bonin sua la còsta èst de l'archipèla d'Ogasawara, de las Marianas sur la còsta èst de las Marianas, de Bougainville sud la còsta sud de las illas Salamon, de las Tonga sus la còsta èst de las illas Tonga, de las Kermadec sus la còsta èst de las illas Kermadec e d'Hikurangi sus la còsta nòrd èst de la Nòva Zelanda e de la falha Alpina dins l'illa del sud de la Nòva Zelanda. Forman una granda partida de la Cencha de fuòc del Pacific.

Lo desplaçament de la placa pacifica se fa cap al nòrd oèst a una velocitat de 8,10 centimètres per an.

Polinesia

Polinesia (del grèc πολύς "polus" manuna + νῆσος "nēsos" illa) es una region d'Oceania, qu'amassa un grop de mai de 1000 illas localizadas al centre e al sud de l'Ocean Pacific.

Geograficament, Polinesia pòt èsser definida coma un triangle amb sos angles situats a Hawaii, Nòva Zelanda e a l'Illa de Pascas (Rapa Nui). L'autre grop principal d'illas situadas dins lo triangle polinesian son Samoa, Tònga, la cadena d'illas divèrsas que forman las Illas Cook e la Polinesia Francesa. Niue es una illa estat isolada al centre de Polinesia.

Protestantisme

Lo protestantisme es una branca del cristianisme que amassa mai d'una denominacion crestiana e d'un biais general remanda a las personas que s'alunhèron de la Glèisa Catolica Romana a partir de la Reforma protestanta del sègle XVI e totas las gents que ne partejan de doctrinas o d'ideologias parivas. Es considerada coma una de las tres brancas principalas del cristianisme, amassa amb lo catolicisme e la Glèisa Ortodòxa.

Quaresma

La Quaresma es un peròde de june e d'abstinéncia de quaranta jorns que lo catolisisme instituiguèt al sègle IV en referéncia als quaranta jorns de june de Jèsus Crist dins lo desèrt. Aquestre episòdi es contat pels tres evangèlis sinoptics :

Mc 1,12-13 , Mt 4,1-11 e Lc 4,1-13.

Lo june es aleujat los dimenges e lo jorn de l'Anonciacion mas es pas arrestat. La Quaresma s’acaba amb un periòde de june e de celebracions mai intensas, la Setmana Santa.

La Quaresma es un temps de preparacion al remembre de la Passion e de la Resureccion. Dins las Lauras, la Setmana Quarantena es un periòde de june dins la reclusion al desèrt e la solitud alara que la Setmana santa es un moment de june tot diferent dins la celebracion comunautària dels oficis liturgics.

Lo periòde de Quaresma deu èsser, pels fidèls, un periòde d'apregondiment, de pregària e de destacament dels bens materials en preparacion de la fèsta de Pascas; dins aqueste sens, pendent aquestes quaranta jorns l'alimentacion deu èsser mai frugala e subretot los aliments animals restrenchs. Segon lo comput de la Glèisa latina, la Quaresma dura quaranta jorns del dimècres de las Cendres al dimenge de Pascas. Dins las Glèisas de rite bizantin, la Quaresma es precedida d'un periòde de preparacion nomenat Quaresma Pichona, que s’acaba lo dimenge de Carnaval. La quita Quaresma Quarèsma Granda, dura del Diluns Pur a divendre precedent lo Dissabte de Lazar e lo Dimenge dels rams. Las Glèisas de rite bizantin practican tanben una segonda quaresma: la « Quarèsma de Nadal », de 15 de novembre al 24 de decembre.

Sant Felitz de Lauragués

Sant Felitz de Lauragués (Saint-Félix-Lauragais en francés) es una comuna occitana situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Sent Leugèr

Sent Leugèr (oficialament en francés Saint-Léger) es una comuna occitana, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Victor Ier

Victor Ièr (nascùt en Tunisia, mòrt en 199) foguèt, segon la tradicion catolica, lo 14en evesque de Roma de 189 a 199. Succediguèt a Eleutèri (175-189) e foguèt remplaçat per Zefirin (199-217).

Son pontificat foguèt lo premier marcat per lo volontat de l'evesque de Roma d'impausar sa direccion morala ais autrei glèisas crestianas. Aguèt un ròtle important sus l'organizacion de la Glèisa en favorisant lo clergat d'origina romana en plaça dau clergat grèc e tanben en favorisant l'utilizacion dau latin. Capitèt tanben d'organizar unei sinòdis e d'estendre la celebracion dei Pascas un dimènge au sen dei glèisas occidentalas. Enfin, contunièt la lucha còntra lei movements eretics orientaus, especialament lei corrents gnostics.

Calendièr liturgic roman
Christian cross.svg
Avent
Temps de Nadal
Temps ordinari
Quaresme
Temps de Pascas
Temps ordinari

Dins d'autras lengas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.