Coire

Lo coire (del latin cuprum), de simbòl Cu, es un element quimic de numèro atomic 29, e es un dels metals mai importants. S'agís d'un metal de transicion de coloracion rogenca e lusor metallica que, amassa amb l'argent e l'aur, fa partida del grop 11 de la taula periodica, caracterizat pel fach que son los melhors conductors de l'electricitat. Mercé a la siá nauta conductivitat electrica, ductilitat e malleabilitat, es vengut lo material pus utilizat per fabricar cables electrics e autres compausants electrics e electronics.

29
niquèlcoirezinc

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
-

Cu

Ag
Cu-TableImage
Generalitats
Nom, Simbòl, Numèro coire, Cu, 29
Tièra quimica metals de transicion
Grop, Periòde, Blòc 11, 4, d
Aparéncia copper, metallic
Cu,29
Massa atomica 63.546(3) g/mol
Configuracion electronica [Ar] 3d10 4s1
Electrons per nivèl energetic 2, 8, 18, 1
Proprietats fisicas
Fasa solid
Densitat (temperatura ambienta) 8.96 g/cm³
Densitat liquida al punt de fusion 8.02 g/cm³
Punt de fusion 1357.77 K
(1084.62 °C, 1984.32 °F)
Punt d'ebullicion 2835 K
(2562 °C, 4643 °F)
Calor de fusion 13.26 kJ/mol
Calor de vaporizacion 300.4 kJ/mol
Capacitat calorifica (25 °C) 24.440 J/(mol·K)
Pression de vapor
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
a T/K 1509 1661 1850 2089 2404 2836
Proprietats atomicas
Estructura cristallina cubica de fàcia centrada
Estat d'oxidacion 2, 1
(oxid leugièrament basic)
Electronegativitat 1.90 (Escala de Pauling)
Potencials d'ionizacion
(mai)
1èr : 745.5 kJ/mol
2nd : 1957.9 kJ/mol
3en : 3555 kJ/mol
Rai atomic 135 pm
Rai atomic calculat 145 pm
Rai covalent 138 pm
Rai de Van der Waals 140 pm
Informacions divèrsas
Magnetisme diamagnetic
Resistivitat electrica (20 °C) 16.78 nΩ·m
Conductivitat termica (300 K) 401 W/(m·K)
Dilatacion termica (25 °C) 16.5 µm/(m·K)
Velocitat del son (a temperatura ambienta) (annealed)
3810 m/s
Modul de Young 130 GPa
Shear modulus 48 GPa
Modul de Bulk 140 GPa
Coeficient de Poisson 0.34
Duretat de Mohs 3.0
Vickers hardness 369 MPa
Duretat de Brinell 874 MPa
Numèro CAS 7440-50-8
Isotòps pus estables
Article : Isotòps del (de l') coire
iso NA Mièja vida MD ED (MeV) PD
63Cu 69.17% Cu es estable amb 34 neutrons
65Cu 30.83% Cu es estable amb 36 neutrons
Referéncias
Identificants
ULAN
DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz
Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Antiquitat

L'Antiquitat o l'Edat Antica es lo primièr periòde de l'Istòria ; comença amb l'invencion de l'escritura. Pasmens, dins lo cas d'Egipte per exemple, las darrièras descobèrtas mòstran qu'aquela invencion correspond pas totjorn a una rompedura dins los autres domenis de la civilizacion. L'emplec de l'escritura favoriza l'aparicion de l'estat; çaquelà se coneisson d'estats sens escritura coma l'Empèri inca, e dins lo cas d'Egipte, l'invencion de l'escritura es un procèssus que se pòt seguir a travers l'estilizacion progressiva dels pictogramas dels vases del millenni IV. Las primièras civilizacions de l'Antiquitat espeliguèron vers 3000 abans N.S. gràcias a de condicions favorablas coma lo cambiament climatic consecutiu a la fin del darrièr periòde glaciari, que permetèt l'invencion de l'agricultura ; pus precisament las anam trobar dins de regions coma Mesopotamia e Egipte, ont los flumes permeton d'asagar. Aquò fai del Pròche Orient e del Bacin Mediterranèu un grand fogal de civilizacions, amb en mai de la civilizacion egipciana que floriguèt tres mila ans, Sumèr, Babilònia, los empèris assirian e itita, los fenicians e los ebrieus, Grècia e Roma.

D'autres fogals de civilizacion foguèron lo d'Indus, que se coneis plan mal, e de sègles daprès las civilizacions d'Índia e de China.

Se remèrca qu'en Mesopotamia coma en Egipte, en China e en Índia, la naissença de l'Estat es ligada a la necessitat d'una autoritat fòrta per l'organizacion de l'asagatge. D'unes pensan quitament que l'Estat nasquèt d'aquela necessitat : aquela ipotèsi se sona ipotèsi idraulica de la naissença de l'Estat; mas es rebutada pels istorians serioses.

Argent (metal)

L’argent es un element quimic (simbòl : Ag) de numèro atomic 47, de massa moleculara 107,87, de massa volumica 10,50 g/cm3 e de temperatura de fusion 961,78°C. Dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, se presenta sota la forma d'un metau blanc e pesant.

Conegut tre l'Antiquitat Auta, es un metau preciós utilizat per la fabricacion de pèças de moneda, de joièus, de conductors electrics e termics e per la realizacion de fotografias argenticas. La produccion mondiala èra de 23 689 tonas en 2011 principalament en provenéncia de Mexic, de Peró, de China, d'Austràlia e de Chile.

Bronze

Lo bronze es un aliatge de coire e d'estam que n'es lo principal additiu, mas de còps que i a, lo bronze conten tanben d'autres elements quimics coma fosfòr, manganès, alumini, o silici. Es resistent e dur e ten divèrses usatges industrials. Èra particularament utilizat dins l'Antiquitat, e a donat son nom a l'Edat del Bronze. Los grècs e los romans an apondut zinc, plomb e argent als aligatges de bronze per los utilizar en aisinas, armas, monedas o objèctes d'art.

Chile

Chile es un estat d'America del Sud que confronta Peró al nòrd, Bolívia al nòrd-èst e Argentina a l'èst. Al sud e a l'oèst es bordat per l'ocean Pacific.

Sa capitala es Santiago.

Lo gentilici es chilen -a (o chilian -a).

Cornet

Lo cornet qu'ei un instrument de la familha deus coires qui's jòga com la trompeta classica modèrna. L'emplec deu cornet qu'ei mei que mei virat de cap au jazz e a las armonias e fanfaras; qu'ei mens emplegat dens la musica classica e sinfonica que non pas la trompeta au maugrat que quauques òbras classicas lo sian precisament vodadas (e sustot : L'Histoire du Soldat d'Igor Stravinskii e la Sinfonia Fantastica d'Hector Berlioz qui'u autreja dus pupitres).

Se ambs instrument e's jògan deu medish biais e peus medish musicians, qu'an duas originas separadas au maugart d'aver evoluit dens la medisha direccion. En efèit, la trompeta modèrna qu'ei la version modèrna e dotada de pistons de la tropeta barròca mentre qui lo cornet b'ei gessit de la trompa o còrn de pòsta. En consequéncia, au canèr tubular de la trompeta (qu'ei a diser de medish diamètre despuish l'embocadura dinc a pabalhon) qui produseish un son estiglant lo cornet (com tanben lo bugle) qu'opausa un canèr conic en constantas pravada de diamètre e qui produseish un son mei doç.

La tecnica deu cornet (e donc de la trompeta modèrna) que ho desvolopada peu virtuòse e pedagòg Jean-Baptiste Arban.

Lo poeta Boris Vian qu'ei conegut per aver jogat deu cornet.

Portal de la musica

Còrn d'armonia

Lo còrn d'armonia o, simplament còrn (var. trompa o trompa d'armonia) qu'ei un instrument de la familha deus coires constituit d'un long tube enrollat sus eth acabat per un large pabalhon e provesit de paletas (dens la soa forma mei espanduda e sinfonica) o, mei rarament, de pistons.

Qu'ei enter los coires un coire "hosc" (com lo tuba o lo bugle tanben) per'mor de la soa forma de carcolh que hè que lo son caner e sia conic, tant vau díser que lo son diametre que prava chic a chic, produsint atau un son escur et doç, com velat (que s'oposa au son estiglant deus coires "clar" coma la trompeta).

Durfòrt (Montanha Negra)

Durfòrt (Montanha Negra),, (Durfort en francés) es una comuna lengadociana en Montanha Negra situada dins lo departament de Tarn e de la region Occitània.

Economia de Botswana

Botswana foguèt un dels paucs païses que mantenguèron una fòrta creissença de la siá economia dempuèi 1996, an de siá independéncia, fins a 1999. Malgrat aiçò, la creissença queiguec a bas de 5% en los ans 2007 e 2008, e sofriguèt una fòrta retraccion lo 2009, en essent que la indústria sofriguèt una reduccion de gaireben 30%.

L'economia del país evolucionèt d'una de las pus pauras del continent a una economia amb PIB per capita similar al de qualques païses en desvolopament. Lo melhorament de l'economia s'es bastit a comptar de l'aplicacion de politicas liberalas, un acertat usatge dels ganhs procedentes de las minas de diamants una politica fiscala prudenta e una politica exteriora cautelosa. Debswane, l'unica companhiá minaira de diamants qu'opèra a Botswana, aperten en 50% dins lo govèrn e genèra a l'entorn de la mitat de totas las intradas governamentalas.

Actualament Botswana es lo 3en productor mondial de diamants. Lo país expòrta tanben coire, niquèl, carbonat de sòdi, carn e textil.

Economia de Bulgaria

Bulgaria es un país membre de l'Union Europèa dempuèi lo 1èr de genièr de 2007. La produccion de carbon, coire e zinc es fòrça importanta dins l'economia.

Economia de Chile

L'economia de Chile es fòrça dependenta del comèrci exterior. En 2004 las exportacions representavan 35% del PIB. Lo principal produch d'exportacion es lo coire. Codelco es l'entrepresa del govèrn qu'a monopòli de la produccion del metal. Encara aital, d'autres produchs d'exportacion pas tradicionala an crescut a taxas mai nautas que las exportacions de coire e d'autras mineralas. Lo 1975 las exportacions pas mineralas representavan 30% de las exportacions totalas, uèi representan 60%.

Lo comèrci aguèt un excedent istoric de nòu miliards de dolars nòrd-americans en 2004. Las exportacions aguèron una creissença de 52,1% en 2004, primièr an de l'implementacion del Tractat de Liure Escambi amb los Estats Units. Los principals sòcis comercials de Chile son Euròpa (25,1%), Asia (33,1%), Sud-America (15,7%) e Nòrd-America (19%). Chile redusiguèt unilateralament la taxa sus las importacions de totes los païses qu'an amb el pas un tractat de liure comèrci a 6% lo 2003.

Coma Mexic, Chile es un país fòrça obèrt comercialament. Lo decenni de 1990, Chile signèt Tractats de Liure Escambi amb Mexic, Canadà e l'America Centrala. Realizèt tanben tractats de comèrci preferencial amb Veneçuèla, Colómbia, e Equator. Lo 1996 se convertiguèt en membre associat del Mercosur (que compren Argentina, Brasil, Paraguai e Uruguai, qu'a signat amb el tractats de liure comèrci). Chile es tanben membre de la Cooperacion Economica d'Asia e lo Pacific (APEC), e lo govèrn a l'intencion d'establir de ligams comercials pus estreches amb los mercats asiatics. En 2003 Chile venguèt lo segond país d'America Latina, après Mexic, que signèt un tractat de liure comèrci amb l'Union Europèa. Fin finala en 2004, Chile signèt un tractat similar amb los Estats Units.

Portau de Chile

Economia de Georgia

L'economia de Georgia cresquèt d'aperaquí 10% entre 2006 e 2007 a causa de la fòrta dintrada d'investiments estrangièrs e de la despensa del govèrn. Malgrat aiçò, la creissença demeniguèt de 3% en l'an 2008 e serà probable encara mendre en 2009.

Tradicionalament, la siá economia es basada sus l'agricultura: vinha, frucha citrica e avelanas, las minas de manganès e de coire, e la produccion d'un pichon sector industrial, que produsís de begudas amb e sens alcòl, metals, maquinas, avions e produchs quimics.

Economia de Namibia

Tradicionalament, l'economia de Namibia es fortament dependenta de sas ressorssas minièras, responsablas per 8% del produch interior brut e pus de 50% de las exportacions, principalament de diamants e d'urani; malgrat que i a de jaciments mendres de coire, estam, plom e tungsten. Namibia es la 4ena exportadora de minerales d'Africa e lo cinquen productor mondial d'urani. La mineracion emplega solament 3% de la populacion, mentre gaireben 50% depend de la agricultura.

La pesca es importanta, e mai se an amendrit las capturas a comptar dels ans 1970. En ans recents lo torisme devenètt fòrça pus important donada las beautats naturalas del país e l'interessanta fauna nativa, tradicionalament associada a la savana africana.

Lo país impòrta gaireben 50% dels granatges necessaris, e durant la sazon seca la fauta de noiduras dins las zònas ruralas es un problèma considerable. Lo pais a la pièger distribucion de renda del mond, amb un coeficient de Gini de 70,7.L'economia del país possedís fòrts ligams amb la de la Africa del Sud, e lo dolar namibian a taxa de cambiament fixa 1 per 1 amb lo rand.

Economia de Papoa-Nòva Guinèa

Papoa-Nòva Guinèa es dotada de fòrça ressòrsas naturalas, mas l'explotacion es dificultada per lo terren accidentat e naut còst d'implantacion de las infrastructuras necessàrias. L'agricultura sosten 75% de la populacion. L'exploracion minerala, principalament de coire, aur e petròli representa 2/3 de las exportacions.

Economia de Zambia

L’economia de Zambia a experimentat una fòrt creissença en los darrièrs ans. Entre 2005 e 2008 lo país agèt un creis annal d’aperaquí 6%. Lo país depend, en granda mesura, del coire, mineral del que Zambia es un dels primièrs productors mondials e que representa 90% de la valor de las exportacions. Aquel país aperten a la nomenada "centura de coire", prolongament dels jaciments de Katanga (Republica Democratica de Còngo). La privatizacion de las minas estatalas de coire, en 1990, liberèt lo govèrn sas despensas dins lo sector. La produccion de minerala de coire creissèt dempuèi 2004 a causa de l’aument dels prèses internacionals e dels investiments estrangièrs. Malgrat aquò, lo país es un dels pus paures del mond: lo PIB per capita es solament de 4 100 dolars americanes en 2014. L’agricultura es l’activitat economica de 85% dels trabalhadors del país.

Lo petròli es importat e arriba dempuèi lo pòrt de Dar es Salaam (Tanzania). Dins del sector industrial se destaca la branca de tractament de minerales (sustot la refinacion del coire), mas tanben la produccion de ciment e las indústrias derivadas de l’agricultura: d’òlis vegetals, manufacturas de coton, sucre, sabons, etc.

Economia de la Republica Democratica de Còngo

La Republica Democratica de Còngo - una nacion rica en ressorsas naturalas - pauc a pauc se recupera de dos decènnis de retraccion. Lo conflicte que comencèt en 1998 redusiguèt fòrça las exportacions e los revenguts del govèrn, aumentèt lo deute extèrne e causèt mai de 5 milions de mòrts.

Rica en minerals, la Republica de Còngo a una istòria complicada amb l'extraccion minerala, la que causa a ocasionat fòrça confrontacions dins lo país per divèrses decènnis, mas particularament dins los ans 90.

L'industria, especialament la d'espleitacion minièra, es una granda font potenciala de riquesa per Còngo. En 1997, l'industria comptava amb 16,9% del PIB. Lo Còngo es lo quatren país de màger produccion de diamants dempuèi los ans 80, e los diamants contunhan de dominar las exportacions, en representant 717 milions de dolars e 52% de las exportacions en 1997. Los interèsses principals de coire e cobalt son dominats per l'entrepresa estatala Gécamines. La produccion de Gécamines a trantalhat dins los ans recents, en partida per la fòrta competitivitat al mercat mondiala del coire.

Edat del Bronze

L'Edat del Bronze es lo nom balhat pels arqueològs a una fasa dins la cultura umana, intermediària entre l'Edat de la Pèira e l'Edat del Fèrre, quand las armas e las aisinas foguèron, coma una règla generala, fargadas de bronze.

Es un periòde de la civilizacion caracterizat pel desvolopament de la metallurgia e de las tecnicas d'extraccion del coire e dels minerals que permetèron la fabricacion d'aliatges per obténer lo bronze. Fa partida de la preïstòria e seguís lo Neolitic dins la màger partida del mond. Se desvolopèt en Euròpa entre 1800 e 700 abC dividida en tres fasas: lo Bronze Ancian de 1800 a 1500 abC, lo Bronze Mejan de 1500 a 1200 abC e lo Bronze Final de 1200 a 700 abC. Per l'Orient Mejan s'establisson las datas seguentas: lo Bronze Ancian de 3500 a 2000 abC, lo Bronze Mejan de 2000 a 1600 abC e lo Bronze Final de 1600 a 1200 abC.

Se caracteriza per la creissença demografica, l'abandon parcial de la transumància (migracions sasonièras) e la tendéncia lenta al sedentarisme. L'òme viu generalament dins de baumas mas tanben dins de tucs estrategics e dins de vilatges abrigats. L'inumacion (enterrament) se fa dins de baumas e de dolmèns probablament bastits de per abans, ara tornar utilizats, en mai d'autres novèls. Son caracteristicas las ponchas de sageta e los objèctes de pimpa. L'art presenta de figuras de pèira e de dessenhs de scènas de mòrt. La descobèrta del coire, de l'estam e del bronze, faguèron se mòure mantun pòble en cèrca d'aquestes metals, emportant amb eles lors règlas culturalas e lors tecnicas. L'utilizacion del metal fa créisser la complexitat de l'estructura sociala de las comunautats, e apareisson de luchas tribalas. Lo mestritge del metal determinava lo poder e la riquesa, çò que donèt naissença a una minoritat de privilegiats, en front d'una majoritat de subordenats. Las culturas neoliticas vivián dins los plans e practicament avián pas d'armas, mas ara se fan de besonh per las guèrras entre grops opausats. Tre abans 1700 abC, los besonhs defensius dels grops fan que bastiguèron lors abitats en luòcs de bon defendre; dins los cavòts començan d'abondar las armas. Dins la Peninsula Iberica l'Edat del Bronze es marcada per l'existéncia de doas culturas que començan al Neolitic: la cultura de l'Argar, nomenada tanben cultura almerienca - Fasa III, successora de la cultura de Los Millares o cultura almerienca - Fasa II, d'origina orientala, benlèu siriana, amb de possiblas influéncias egipcianas. E la cultura campanifòrma. Lo coire foguèt lo primièr material que los metallurgistas aprenguèron de trabalhar e pus tard, de durcir amb d'estam. Mantun pòble trabalhèt lo bronze sens aver conegut lo coire o utilizèt los dos a l'encòp, mas aquò foguèt pas lo cas general encara que se produsiguèt fòrça sovent perque los pòbles utilizavan çò que ne dispausavan dins lors territòris. Lo coire s'obten en d'epòcas e de luòcs divèrses. L'emplec del coire en Orient Mejan remonta a una data anteriora a 4000 aC (benlèu tanben cap a 5000 aC). L'aliatge considerat corrècte èra 90-10 mas dins un grand nombre de descobèrtas arqueologicas la proporcion es tostem inferiora a 94-6. Lo coire èra abondós en Chipre, que ancianament se disiá Alashiya, e apuèi se nomena Cyprium, derivat del mot coire (l'entretòc arribe al latin ont "coire" es cuprum). L'aur es anterior al bronze e benlèu al coire. Tanben dins la meteissa epòca que lo coire apareisson l'argent e lo mercuri; d'en primièr s'utilizèt l'estam per durcir lo coire, de còps mesclat amb de zinc. Per contra encara se mestrejava pas la tecnica de la fusion del fèrre. Lo coire s'obten de la malaquita e de l'azurita, e rarament dels sulfurs de coire. S'obtenon los nomenats coires negres, coire en brut e d'autras varietats. Lo coire se fond a 1 200 °C (mens que l'argent mas mai que l'aur). Se trapava dins la cuprita (coire roge), la tenorita (coire negre), la chalcorina e la covellina (combinada amb de sofre). Las piritas de coire (erubescita, bornitas e tetraedritas) èran una combinason de coire amb de sulfurs metallics. Tanben i aviá de coire dins fòrça minerals e dins mantuna sal (coma l'azurita e la malaquita). Los fondedors de bronze utilizavan de mòtles de pèira. Lo mòtle se compausava de doas parts: una d'elas ont avián fach l'uet (extrèmament afinat e precís) de l'objècte per crear, en mai d'una dobertura separada. Dins l'uet se li tirava lo metal fondut e dessús se flocava una pèira plana a manièra de tapa. Quand lo metal fondut se refredava s'introdusiá un conhet dins la dobertura per tal de separar lo mòtle de la tapa, e s'obteniá la figura. Pasmens, existisson pas força pèças de bronze. Lo material èra pas abondós. Se mestrejava la tecnica mas mancava la matèria primièra.

Edat del Coire

L'Edat del Coire (var. Edat deu Coeire, Edat dau Coire), tanben apelada Calcolitic (de Χαλκός khalkos 'coire' e λίθος lithos 'pèira') o Eneolitic, es una fasa intermediària entre lo Neolitic (o l'Edat Modèrna de la Pèira) e l'Edat del Bronze. Correspond a mantuna cultura que presentan de caracteristicas clarament diferenciadas, dins lo periòde entre 2500 e 1800 abC. Lo bronze es un aliatge de coire e d'estam e, abans d'utilizar lo bronze, s'utilizèt lo coire. Aquesta epòca es pas ben acceptada pr'amor que los primièrs coires èran generalament de bronze natural. Lo coire foguèt lo primièr metal qu'utilizèt l'èsser uman fa aperaquí 5000 ans, a la fin del Neolitic. L'utilizacion del coire dins la Peninsula Iberica se generaliza fa 4000 ans, en coïncidissent amb los bastiments megalitics e la cultura campanifòrma, representativa d'aquestas culturas calcoliticas e que se caracteriza per la decoracion per zonas. Una autra cultura caracteristica del Calcolitic es la Cultura de la Ceramica Cordada originària del nòrd d'Euròpa. Las doas culturas se desplacèron dempuèi lors implantaments originaris e emigrèron, benlèu butadas, cap a Euròpa (la França e l'Alemanha actualas).

Instrument de coire

Un Instrument de coire qu'ei un aerofòn on lo son b'ei produsit per la vibracion deus pòts dehens ua embocadura, independement qui l'instrument e sia efectivament hèit de coire o de tot aute materiau ; atau, lo saxofòn, a maugrat d'etsra hèit de coire qu'ei tanhent de la familha de la espiulas simplas mentre qui la trompa deus Aups, hèita de coire, que pertanh a la familha deus coire.

Tot canèr d'ua certa longor minumun qui perlonga aquesta embocadura que selecciona las vibracions d'ua certa seria de nòtas armonicas natraus (dit d'un aute biais, los sons de frequéncias multiplas de la frequéncia d'un son fondamentau).

Entà poder prodúser tots los sons d'ua gama cromatica que cau donc trobar un mejan de modificar la circulacion de l'aire dehens lo canèr de l'instrument. Qu'ei atau qu'òm pòt distiguir enter los coires :

Los coires naturaus (com ac son las trompetas naturaus - la trompeta barròca e la trompeta de cavaleria - lo claron, la trompa deus Aups) qui son limitats a la produccion d'ua sola seria de nòtas armonicas naturaus.

Los coires traucat o provesits de claus on lo son b'ei modificat en aubrir horats deus canèr entà deishar l'aire escapà's (qu'ei lo cas de la trompeta de claus, deu cornetto e de la sèrp). Lo problèma qu'ei que lo lor timbre qu'ei deformat e chic estiglant.

Los coires eslissadís (com lo trombon on lo canèr b'ei alongat o abracat en tot eslissar ua deus son tròç).

Los coires de pistons o de paletas (com la trompeta classica, lo cornet, lo bugle, lo còrn d'armonia, lo tuba, los saxhorns, l'elicon,lo sousafòn, lo trobon de pistons e la corneta iberica) on, en baishar o lhevar un o mantuns pistons o en har virar las paletas òm obliga l'aire de seguir un camin mei o mens long.Lo coires que pòden tanben estar dividits en coires de canèr cilindric (com ac son los canèrs de las trompetas o deus trombons) o de canèr conic (com ac son los canèrs deu bugle, deu claron, deu cornet, deu tuba, deus saxhorn, de l'elicon, deu sosafòn). Los purmèrs an un son mei estiglant e lo segond mei doç.

Fin finau, òm pòt tanben destriar coire de canèr sancèr (qui pòden emitir lo son fondamentau de la loa seria armonica) e los coires de miei canèr (qui la loa nòta la mei grava qu'ei la segonda nòta mei grava de la loa seria armonica).

Portal de la musica

Trombon

Lo trombon o trombòne (o familiarament buta-tira) es un instrument musical de la familha dels aerofons, sosclassa dels octons.

Dins sa version modèrna e la mai espandida es conegut coma trombon a coulisse, e se caracteriza per una pompa mobila (“coulisse”) en forma de U que religa dos tubes parallèls e es aital alongable modificant doncas lo percors de l'aire e l'intonacion de l'armonica de basa.

Existís a mai lo trombon de pistons que es estructurat sul meteis principi que la trompa.

Lo musician que jòga del trombon se sona trombonista.

Lo trombon foguèt lo primièr dels octons a dispausar dels armonici nelle sèt posicions degli attuali instruments de piston, e di conseguenza della gamma cromatica, gràcias a la coulisse, que per aquò èra considerat a la debuta coma lo mai perfièch dels instruments a embocadura.

Portal de la musica

Dins d'autras lengas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.