1784

Aquesta pagina concernís l'an 1784 del calendièr gregorian.

1784

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Ans :
1781 1782 1783  1784  1785 1786 1787

Decennis :
1750 1760 1770  1780  1790 1800 1810
Sègles :
Sègle XVII  Sègle XVIII  Sègle XIX
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Cronologia mesadièra :
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec


Cronologias tematicas :
Arquitectura • Drech • Literatura • Teatre


Autres calendièrs :
Roman • Chinés Gregorian Ebrieu Indó • Musulman Persan • Republican

Eveniments

Occitània

França

Euròpa

Africa

Etiopia

Perseguida dei trèbols intèrns liats a l'afondrament dau poder imperiau en 1768-1769 ambé la continuacion de la campanha dau negus Tekle Giyorgis Ièr còntra lei senhors rebèls Ali Gwangul e Haile Yosadiq. Pasmens, l'expedicion s'acabèt per una desfacha de l'armada imperiala. Dins de circonstàncias mau conegudas, Tekle Giyorgis Ièr foguèt obligat de s'exilar fins a sa restauracion en 1788. Sa desfacha marquèt la fin dau brèu periòde de redreiçament de l'autoritat imperiala dins lei províncias centralas acomençat en 1780. Iyasu III foguèt designat coma novèu negus per lei venceires que recebèron divèrsei guierdons. Sensa poder vertadier, Iyasu III poguèt pas empachar divèrsei guèrras civilas d'acomençar entre lei senhors pus poderós d'Etiopia.

Asia

Japon

Perseguida de la Granda Famina de Tenmei que tuèt entre 200 000 e 900 000 abitants de 1782 a 1787. A la cort dau shogun, lo fiu dau conselhier pus important de Tokugawa Ieharu, Tanuma Tonomo-no-kami Okitsugu, foguèt assassinat per blocar de reformas liberalas de la politica isolacionista. Lei responsables dau murtre èran probablament de caps de premiera importància car lei condamnacions se limitèron finalament a l'assassin.

Arts

Sciéncias e tecnicas

Armament

ShrapnelOriginal
Esquèma representant l'invencion originala d'Henry Shrapnel e son melhorament utilizat a la fin dei guèrras napoleonencas.

Desvolopament dau premier obús de balas per l'oficièr britanic Henry Shrapnel (1761-1842). Aquel obús permetèt d'aumentar la portada de tir de l'artilhariá e d'aumentar son poder de destruccion còntra l'infantariá. Es totjorn fòrça utilizat au començament dau sègle XXI. Dempuei la Premiera Guèrra Mondiala, lo tèrme Shrapnel s'es generalizat per designar aqueu tipe d'arma.

Astronomia

L'observacion dau cicle de variacion de la luminositat de Delta Cepheida permetèt a l'astronòm anglés John Goodricke (1764-1786) de definir leis estèlas variablas cefeidas fòrça importanta a l'ora d'ara per mesurar lei distàncias espacialas. Lo meteis astronòm capitèt tanben d'explicar lo fenomèn a l'origina de la variabilitat d'Algol dins la constellacion de Persèu : lo passatge davans l'estèla d'un còrs pus sorn.

Metallurgia

Invencion dau puddlage per lo Britanic Henry Cort (1740-1800). Aqueu metòde permetiá l'afinatge de la fonda gràcias a l'utilizacion d'escòrias oxidantas. Aquò permetèt de produrre de quantitats gròssas de fèrre – dins de proporcions ineditas – de qualitat superiora a la fonda. Utilizat durant tot lo sègle XIX (per exemple per la construccion de la Torre Eiffel), lo fèrre eissit d'aqueu procès foguèt pauc a pauc remplaçat per l'acier produch per lei procès Bessemer ò Martin-Siemens.

Economia

Naissenças

Decèsses

Bard-lès-Pesmes

Bard-lès-Pesmes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.

Boisbreteau

Boisbreteau es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Peitau-Charantas.

Brajac

Brajac (oficialament en francés Brageac) z-es 'na comuna auvernhata d'Occitània, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Brienne-le-Château

Brienne-le-Château es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.

Bruay-sur-l'Escaut

Bruay-sur-l'Escaut es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.

.

Camlez

Kamlez en breton ( Camlez en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.

Chalvinhac

Chalvinhac (oficialament en francés Chalvignac) z-es 'na comuna occitana d'Auvèrnhe situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Coren

Coren (Coren en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Denis Diderot

Denis Diderot (Langres, lo 5 d'octobre de 1713 - París, 31 de julhet de 1784) foguèt un escrivan, filosòf e enciclopedista francés del sègle XVIII. Escriguèt Jacme lo Fatalista (Jacques le fataliste), Letra suls cècs (Lettre sur les aveugles), La paradòxa del comedian (Le paradoxe du comedien), Lo filh natural (Le fils naturel), lo Nebot de Rameau (Le neveu de Rameau), de La Religiosa, creèt una revista de critica d'art (Salons), e foguèt coautor de l'Enciclopèdia.

Dirigiguèt de 1751 a 1772 la redaccion de la primièra enciclopèdia universala editada en França (la segonda del mond occidental, doncas que lo anglés Ephraim Chambers faguèt lo meteis en 1729), jol nom de L'enciclopèdia, o diccionari rasonat de las sciéncias, arts e mestièrs (Lo encyclopédie, uòu Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers, 28 volums, 71 818 articles, 2885 illustracions). I participèron Voltaire, Montesquieu, Jean-Jacques Rousseau e Jaucourt entre d'autras.

Englebelmer

Ingbèlmèr (Sonme) en picard ( Englebelmer en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

Ferrand VII d'Espanha

Ferdinand VII d'Espanha (El Escorial, lo 14 d'octobre de 1784-Madrid, lo 29 de setembre de 1833) foguèt rei d'Espanha en 1808 e entre 1814 e 1833, Josèp Ièr lo remplacèt entre 1808 e 1814.

Èra lo filh delh rei d’Espanha Carles IV e de María Luisa de Parma (petit de Loís XV de França). Se casèt embe Maria Cristina de Nápols e sa filha èra Isabèl II d'Espanha.

Jabrun

Jabrun (oficialament en francés Jabrun) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Maciac

Maciac (oficialament en francés Massiac) es una comuna auvernhata situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Marigné

Marigné es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.

Migé

Migé es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yonne e la region de Borgonha.

Saint-Didier-d'Aussiat

Saint-Didier d'Aussiat en arpitan ( Saint-Didier d'Aussiat en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

Sègle XVIII

millenni I |

millenni II |

millenni III

../.. | Sègle XVI | Sègle XVII | Sègle S. XVIII | Sègle XIX | Sègle XX | ../..

Ans 1700 | Ans 1710 | Ans 1720 | Ans 1730 | Ans 1740

Ans 1750 | Ans 1760 | Ans 1770 | Ans 1780 | Ans 1790

Wettolsheim

Wettolsheim en alemannisch (Wettolsheim en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.

Zachary Taylor

Zachary Taylor, militar, foguèt president dels Estats Units d'America entre 1849 e 1850.

Dins d'autras lengas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.