16esmi sekle

15esmi sekle - 16esmi sekle - 17esmi sekle

Yares de 16esmi sekle
1501 - 1502 - 1503 - 1504 - 1505 - 1506 - 1507 - 1508 - 1509 - 1510
1511 - 1512 - 1513 - 1514 - 1515 - 1516 - 1517 - 1518 - 1519 - 1520
1521 - 1522 - 1523 - 1524 - 1525 - 1526 - 1527 - 1528 - 1529 - 1530
1531 - 1532 - 1533 - 1534 - 1535 - 1536 - 1537 - 1538 - 1539 - 1540
1541 - 1542 - 1543 - 1544 - 1545 - 1546 - 1547 - 1548 - 1549 - 1550
1551 - 1552 - 1553 - 1554 - 1555 - 1556 - 1557 - 1558 - 1559 - 1560
1561 - 1562 - 1563 - 1564 - 1565 - 1566 - 1567 - 1568 - 1569 - 1570
1571 - 1572 - 1573 - 1574 - 1575 - 1576 - 1577 - 1578 - 1579 - 1580
1581 - 1582 - 1583 - 1584 - 1585 - 1586 - 1587 - 1588 - 1589 - 1590
1591 - 1592 - 1593 - 1594 - 1595 - 1596 - 1597 - 1598 - 1599 - 1600

Aritmetike

Aritmetike (fro greki arithmos, nombre) es li sientie de nombre.

Til li 16esmi sekle, on vidad aritmetike kom li studio de omni tretes e relationes de omni nombres.

In moderni matematike li termine generalim signifika li studio del positiv real nombres e sero sub li operationes de aditione, subtraktione, multiplikatione e divisione.

Dunke on pove vida aritmetike kom spesial kasu de algebra, malgre ke lu es important in li historie de matematike.

Vida anke: matematike, puri matematike, algebra

Historie de matematike

Li vorde "matematike" veni fro li greki μάθημα (máthema) kel signifika "sientie, savo, o lerno"; μαθηματικός (mathematikós) signifika "afektionant lerno". Hodie, li termine refera spesifikat korpore de savo – li rigorosi, deduktiv studio de quantitate, strukture, spatie e chanjo.

Quankam preske omni kultures usa basal matematike (konto e mesuro), novi matematikal deskovros ha bli reporta in relativim poki kultures e epokes. Ante li moderni epoke e li mondial difusione de savo, skriptet exemples de novi matematikal deskovros ha bli trova in nur poki lokes. Li maxim ansieni matematikal textes veni fro ansieni Egipte ye li Medi Regia periode sirk 2000 A.K.E. - 1800 A.K.E., Mesopotamia sirk 1900 A.K.E. - 1700 A.K.E., e ansieni India sirk 800 A.K.E. - 600 A.K.E. (Sulba Sutras). Omni disi textes es pri li Teoreme de Pythagoras, kel sembla es li maxim ansieni e maxim larjim difuset matematikal deskovro after basal aritmetike e geometria. Ansieni Grekia e li heleni kultures de Egipte, Mesopotamia e li urbe Syracuse (?) did grandisa imensim matematikal savo. Jaina matematikistes kontribud fro li 4esmi sekle A.K.E. al 2esmi sekle A.K.E., durant ke li Han Dinastie in ansieni China kontribud li Maral Isle Manu-libre e li Nin Chapitres pri li Matematikal Arte fro li 2esmi sekle A.K.E. al 2esmi sekle K.E.. Hindui matematikistes fro li 5esmi sekle K.E. e islami matematikistes fro li 9esmi sekle K.E. fad importanti kontributiones a matematike.

Komensant in renesansi Italia ye li 16esmi sekle, novi matematikal deskovros, interaktant kun novi siential deskovros, blid fa ye sempre grandisant rapideso, e disu kontinua til hodie.

Matematike

Matematike es li fake kel trakta konseptos kom quantitate, strukture, spatie e chanjo. Lu evolud (per uso de abstraktione e logikal resono) fro konto, kalkulatione, mesuro e li studio del formes e movos de fisikal objektes. Matematikistes explora tal konseptos, emant por formula nov konjektures e por establi lusen vereso per rigorosi deduktione fro aptim selektet axiomes e definitiones.

Savo e usa de basal matematike es expanset, kom lu ha es durant omni historie. Plubonisos de basal idees es vidabli in ansieni matematikal textes fro ansien Egipte, Mesopotamia e ansien India, e plu tardim li ansieni grekes introdukted plu grandi rigore. Depos li ansieni Grekes, li developo kontinuad intermitentim til li Renesanse del 16esmi sekle kand novi matematikal deskovratus interakted kun novi siential deskovratus. Li resulte esed akseleratione de komprendo kel ankore kontinua.

Disdi, on usa matematike trans li monde in multi fakes, inklusent sientie, injenieria, medisine e ekonomike. Li aplikatione de matematike in tal fakes, ofte nomat aplikat matematike, inspira e usa novi matematikal deskovros e ha kelkitem dukted al developo de totim novi fakes. Matematikistes anke studia puri matematike por lu self sin pensa de uli praktikal aplikatione, quankam altres povud plu tardim trova aplikationes.

Altri lingues

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.