Stadsdeel

Een stadsdeel is een geografisch onderdeel van een bestuurlijke eenheid (bijvoorbeeld een gemeente) die een stad omvat. Een stadsdeel is meestal weer onderverdeeld in wijken of buurten.

Nederland

In Nederland is er geen formeel onderscheid tussen stadsdelen en wijken; het is de gemeente die bepaalt hoe de gemeente wordt opgedeeld en hoe de eenheden in die opdeling worden genoemd. Wat in de ene gemeente 'stadsdeel' heet, heet in de andere gemeente 'wijk'. Vrij gebruikelijk is dat stadsdelen bestaan uit verschillende wijken die vaak weer verdeeld zijn in buurten die bestaan uit meerdere straten.

België

In België mag elke stad met meer dan 100.000 inwoners zijn deelgemeenten 'districten' noemen, voorzien van een eigen districtsraad. Enkel Antwerpen maakt momenteel van dit recht gebruik. Voorts kunnen in principe ook de deelgemeenten van de andere steden als 'stadsdelen' bestempeld worden. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden de 19 gemeenten niet gefusioneerd, maar deze gemeenten worden door velen toch beschouwd als een vorm van extra lokale bestuurslaag zoals in bovengenoemde en andere grote steden, waarbij het Hoofdstedelijk Parlement de volledige stad vertegenwoordigt.

Overige landen

Diversen

In veel steden aan een rivier worden de stadsdelen logischerwijs 'linkeroever-rechteroever' genoemd, zoals in Luik ('outre-Meuse').

Amsterdam-Centrum

Amsterdam-Centrum is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Dit stadsdeel werd ingesteld in 2002. Daarvoor ressorteerde het gebied rechtstreeks onder de Centrale Stad. Het stadsdeel telt (in 2015) 86.418 inwoners en heeft een oppervlakte van 8,04 km² (waarvan 0,22 km² water). Het stadsdeel wordt bestuurd als bestuurscommissiegebied.

Het centrum is een beschermd stadsgezicht.

Amsterdam-Oost

Oost is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Dit stadsdeel werd ingesteld in 2010 en is een samenvoeging van de vroegere stadsdelen Oost-Watergraafsmeer en Zeeburg. Het stadsdeel wordt bestuurd als bestuurscommissiegebied.

Op het Oosterspoorplein in de vork van Station Amsterdam Muiderpoort staat het kunstwerk The flowers van Karel Appel.

Amsterdam-West

West is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Dit stadsdeel werd ingesteld in 2010 en is een samenvoeging van de vroegere stadsdelen Oud-West, Westerpark, De Baarsjes en Bos en Lommer. Sinds 1 januari 2015 is van Westpoort het gedeelte ten oosten van de A10 (Ringweg Amsterdam) toegevoegd aan Stadsdeel West.

Gemeten naar inwonertal is West het derde stadsdeel in omvang, na Nieuw-West en Zuid. Qua oppervlakte is West het op een na kleinste stadsdeel, na Centrum. Dit maakt dat West de hoogste bevolkingsdichtheid heeft van de gemeente Amsterdam. De drukste buurt is de Staatsliedenbuurt, gevolgd door de Van Lennepbuurt en Overtoomse Sluis.

Amsterdam-Zuid

Amsterdam-Zuid is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Dit stadsdeel werd ingesteld in 2010 en is een samenvoeging van de vroegere stadsdelen Oud-Zuid en Zuideramstel.

Voor het spoorwegstation zie: Station Amsterdam Zuid

Amsterdam-Zuidoost

Amsterdam-Zuidoost (ook: Amsterdam Zuidoost) is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het stadsdeel Zuidoost werd ingesteld in 1987. Het heeft een oppervlakte van 22,08 km² en in 2015 telde het 84.567 inwoners. Het stadsdeel wordt bestuurd als bestuurscommissiegebied.

Zuidoost grenst niet aan de rest van de gemeente Amsterdam, maar wordt hiervan gescheiden door de gemeenten Ouder-Amstel (in het bijzonder het dorp Duivendrecht) en Diemen. Oorspronkelijk maakte het gebied deel uit van de landbouwgemeente Weesperkarspel. Toen in de jaren zestig werd besloten hier een nieuwe stad te bouwen, werd Weesperkarspel door de gemeente Amsterdam bijgestaan. Vervolgens werd het gebied op 1 augustus 1966 door Amsterdam geannexeerd. Voorafgaand aan de annexatie was afgesproken dat na 12 jaar (in 1978) dit gebied zou worden samengevoegd met de gemeente Ouder-Amstel. Die wees dat af, en zodoende bleef het bij de gemeente Amsterdam horen. Het is daarmee het enige stadsdeel dat geen grenzen deelt met de rest van Amsterdam. De oudste wijk in het stadsdeel is de Bijlmermeer.

In maart 2007 werd de wijk Bijlmermeer aangewezen als een probleemwijk; dit had met name betrekking op de Bijlmermeer-Oost, wijk E, G en K (de 40 wijken van Vogelaar), waardoor zij extra aandacht en geld zou ontvangen.De plaatsnaam Amsterdam-Zuidoost is per 10 januari 2014 administratief en op de plaatsnaamborden gewijzigd in Amsterdam. Tot 1 mei 2014 waren beide namen als woonplaatsaanduiding toegestaan.

Berlin-Mitte

Mitte of Berlin-Mitte is een stadsdeel in het centrum van de Duitse hoofdstad Berlijn. Het vormt de kern van het gelijknamige stadsdistrict Mitte.

Het stadsdeel is het centrum van het voormalige Oost-Berlijn. De wijk heeft een groot aantal bezienswaardigheden, zoals de Alexanderplatz, de straat Unter den Linden en het Museumsinsel. Ook het uitgaanscentrum rond de Oranienburger Straße en de Hackescher Markt ligt in deze wijk.

Het gebouw van de Nederlandse ambassade (ontworpen door Rem Koolhaas, opgeleverd in 2004) staat in Berlin-Mitte aan de Rolandufer langs de Spree, op loopafstand van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken.Berlin-Mitte grenst binnen het district Mitte aan de stadsdelen Gesundbrunnen, Wedding, Moabit, Tiergarten en verder aan de districten Pankow en Friedrichshain-Kreuzberg.

Binnenstad ('s-Hertogenbosch)

De Binnenstad is een stadsdeel van 236 ha binnen de gemeente 's-Hertogenbosch in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het stadsdeel telt 12.720 inwoners. Ruwweg vormen de vestingmuren van 's-Hertogenbosch de grens van dit stadsdeel. Het stadsdeel bestaat uit de wijken Binnenstad Centrum, Binnenstad Noord en Binnenstad Oost. Daarnaast zijn er nog De Hofstad, Het Zand, Uilenburg en Vughterpoort.

In de binnenstad rondom de Markt is het winkelcentrum en uitgaansgebied van de stad 's-Hertogenbosch.

Opvallende gebouwen in dit stadsdeel zijn onder andere de Sint-Janskathedraal, het stadhuis en De Moriaan. De Moriaan is het oudste bakstenen huis van Nederland.

Bos en Lommer

Bos en Lommer was van 1990 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel West.

De wijk wordt aan de noordzijde begrensd door de Haarlemmerweg en aan de zuidzijde door de Jan van Galenstraat. De oostelijke begrenzing wordt gevormd door het terrein van de Centrale Markthallen, de westelijke begrenzing vormt de Ringspoorbaan. De Einsteinweg, onderdeel van de Ringweg A10, doorsnijdt de wijk. Bos en Lommer telt één park, het Erasmuspark, aangelegd in de jaren zestig en in de jaren negentig na een grote opknapbeurt definitief ingericht.

Buurten en wijken in Amsterdam

Dit artikel geeft een overzicht van de wijken en buurten in Amsterdam. Deze zijn op twee manieren te definiëren; volgens de methode gehanteerd door de gemeente Amsterdam zelf, en volgens de methode gehanteerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek.

In januari 2014 heeft het College van B en W van Amsterdam besloten om beneden de 7 stadsdelen en boven de 97 buurtcombinaties een indeling te hanteren in gebieden en wijken. Deze indeling wordt gebruikt bij het "gebiedgericht werken" en bij de vorming van "wijkzorgteams" en "ouder- en kindteams".

De Baarsjes (wijk)

De Baarsjes was van 1990 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Amsterdam-West. Het stadsdeel telde (in 2007) 33.847 inwoners en heeft een oppervlakte van 1,64 km² (waarvan 0,10 km² water).

Lijst van buurten en wijken in Eindhoven

Dit is een Lijst van buurten en wijken in Eindhoven.

De officiële indeling en benaming is aangehouden zoals de gemeente Eindhoven die toepast, inclusief, indien van toepassing, de vermelding waaronder de wijk of buurt bekendstaat.

Nieuw-West (Amsterdam)

Nieuw-West is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het stadsdeel werd als deelgemeente ingesteld in 2010 en is een samenvoeging van de vroegere stadsdelen Geuzenveld-Slotermeer, Slotervaart en Osdorp. Na afschaffing van de deelgemeenten als bestuurslaag, werd een deel van de taken van de Amsterdamse stadsdelen overgenomen door bestuurscommissies. De Amsterdamse stadsdelen zijn daarmee geen deelgemeenten meer.

Sinds 1 januari 2015 is van Westpoort het gedeelte ten westen van de A10 (Ringweg Amsterdam) toegevoegd aan Stadsdeel Nieuw-West.

Ortsteil

Een Ortsteil, Stadtteil, of Dorfschaft is een (woon)kern met een eigen naam in een Duitse gemeente of stad. Niet alleen delen of wijken van een plaats worden aangeduid als Ortsteil, maar ook dorpen die vroeger een zelfstandige gemeente vormden en later werden geannexeerd. De letterlijke Nederlandse vertaling stadsdeel is dan ook slechts ten dele juist.

Oud-West

Oud-West was van 1990 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel West.

Het (voormalig) stadsdeel Oud-West wordt begrensd door de Singelgracht (de grens met Amsterdam-Centrum), het Vondelpark (de grens met Amsterdam-Zuid), de Kostverlorenvaart (grens met voormalig stadsdeel De Baarsjes) en de Hugo de Grootgracht (grens met voormalig stadsdeel Westerpark).

De wijk die is gegroeid uit de negentiende-eeuwse uitbreidingswijken langs de Overtoom en de Kinkerstraat, telde in 2003 31.741 inwoners en heeft een oppervlakte van 1,70 km²

Hoewel er (in 2007) 177 nationaliteiten woonden, geldt Oud-West niet als "zwarte" wijk. Het politiek debat beperkt zich tot onschuldige onderwerpen als de vraag of er bomen moeten wijken om veilige fietspaden te scheppen, en de wijze waarop de voormalige tramremise Tollensstraat diende te worden gerenoveerd.

In bredere zin duidt men met Oud-West ook wel alle vooroorlogse wijken in West aan, dus inclusief De Baarsjes, Westerpark en een deel van Bos en Lommer.

Oud-Zuid (Amsterdam)

Oud-Zuid was van 1998 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Amsterdam-Zuid.

Oud-Zuid is als stadsdeel gevormd in 1998 uit de fusie van de stadsdelen Zuid en De Pijp. Bij deze fusie is de Prinses Irenebuurt (voorheen een onderdeel van Stadsdeel Zuid) met de Rivierenbuurt en Buitenveldert opgegaan in het nieuwe Stadsdeel Zuideramstel. Het stadsdeel had op 1 januari 2005 83.696 inwoners.

De wijken die samen bekendstaan als Nieuw-Zuid (zie Plan Zuid) behoorden tot 2010 dus deels tot Oud-Zuid (maar de Rivierenbuurt behoorden tot 2010 tot het stadsdeel Zuideramstel).

De Noord/Zuidlijn loopt door het stadsdeel en heeft een station 'De Pijp' onder de Ferdinand Bolstraat tussen de Albert Cuypstraat en de Ceintuurbaan.

Tsjechische gemeente

Een Tsjechische gemeente wordt in Tsjechië obec (meervoud obcí) genoemd. Deze bestuurslaag zit onder de districten (okresy). Er zijn ongeveer 6200 gemeenten.

De Tsjechische gemeenten zijn op te delen in drie soorten:

obec, normale gemeente (voorbeeld: Velká Hleďsebe)

městys, plaats met beperkte stadsrechten, zoals het historische recht op een markt, vlek (voorbeeld: Český Šternberk)

město, stad met stadsrechten (voorbeeld: Vrchlabí), speciale soorten steden:

statutární město, stad met zijn eigen gemeentelijke wetten (voorbeeld: Pilsen)

hlavní město, hoofdstad (alleen Praag)Plaatsen die geen eigen gemeente zijn, maar behoren tot een andere gemeente, heten část obce (deel van gemeente). Bij steden (město) wordt dit vaak městská část (stadsdeel) genoemd.

Watergraafsmeer

De Watergraafsmeer is een polder, voormalig meer, gemeente en stadsdeel van de gemeente Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Sinds 1 mei 2010 maakt het deel uit van het Amsterdamse stadsdeel Oost. Voor 1 januari 1921 was het een zelfstandige gemeente met zo'n tienduizend inwoners. Het gemeentehuis stond aan de Linnaeuskade 4 in het uiterste noorden van de gemeente.

Zeeburg

Zeeburg was van 1990 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Oost.

Het stadsdeel telde op 1 januari 2009 52.701 inwoners en heeft een oppervlakte van 19,31 km². Zeeburg omvat met IJburg het snelst groeiende deel van Amsterdam, zowel qua aantal inwoners als qua oppervlakte.

Zuideramstel

Zuideramstel was van 1998 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Amsterdam-Zuid.

Het stadsdeel werd in 1998 gevormd door een fusie van de stadsdelen Rivierenbuurt en Buitenveldert, met toevoeging van de Prinses Irenebuurt (die tot 1998 deel uitmaakte van het Stadsdeel Zuid). Ook de Zuidas maakt deel uit van dit stadsdeel. Op 1 januari 2007 telde dit stadsdeel 46.784 inwoners.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.