Monegaskisch

Het Monegaskisch (Monegaskisch: Munegascu) is de traditionele taal van Monaco, die ook nu nog wordt gesproken in Monaco. De meest gesproken taal in Monaco is echter verreweg het Frans. Monegaskisch is een verplicht schoolvak in Monaco. De taal stamt af van het dialect dat in de middeleeuwen in de Republiek Genua werd gesproken. Er zijn ongeveer 5500 mensen die de taal beheersen, waarvan circa 100 als moedertaal.

Het volkslied van Monaco is ook in het Monegaskisch, het 'Hymne Monégasque', en werd geschreven door Louis Notari. Notari was de eerste schrijver in het Monegaskische dialect. Daarvoor was er alleen een mondelinge literatuur in het Monegaskisch.

De uitspraak is als in het Italiaans, op drie uitzonderingen na:

  • De ü wordt uitgesproken als de u in truc.
  • De œ wordt uitgesproken als de ee in feest.
  • De ç wordt uitgesproken als de s in straat.
P1040452
Monegaskisch straatnaambordje
Albert II van Monaco

Albert Alexandre Louis Pierre Grimaldi (Monaco, 14 maart 1958) is het hoofd van het Huis Grimaldi en vorst van Monaco. Hij is de zoon van vorst Reinier III van Monaco en de Amerikaanse actrice Grace Kelly. Zijn zussen zijn prinses Caroline en prinses Stéphanie van Monaco.

Prins Albert geldt als een van de rijksten onder regerende vorsten ter wereld. Zijn rijkdom wordt geschat op meer dan 1 miljard dollar: grote domeinen in Monaco en in Frankrijk (zonder het Prinselijk paleis van Monaco) en zijn bedrijf "Société des bains de mer de Monaco". Zijn rijkdom heeft geen betrekking op andere leden van het Huis Grimaldi, die allen tezamen meer dan 2,5 miljard dollar bezitten.

Charles Leclerc (autocoureur)

Charles Leclerc (Monte Carlo, 16 oktober 1997) is een Monegaskisch autocoureur. Sinds 2016 is hij lid van de Ferrari Driver Academy, het opleidingsprogramma van het Formule 1-team Ferrari. In 2016 werd hij kampioen in de GP3 Series, het daaropvolgende jaar in de Formule 2. In 2018 maakt hij zijn Formule 1-debuut bij het team van Sauber. Vanaf 2019 rijdt Leclerc voor Ferrari.

Daniel Elena

Daniel Elena (Monte Carlo, 26 oktober 1972) is een Monegaskisch voormalig rallynavigator en samen met Sébastien Loeb een negenvoudig wereldkampioen.

Elena is getrouwd en heeft twee kinderen, met wie hij woonachtig is nabij Lausanne in Zwitserland. Elena werd de eerste persoon die de Michael Park trophee kreeg uitgereikt, een jaarlijkse prijs voor de beste navigator van het seizoen.

Frans-Monegaskisch Verdrag (1861)

Het Frans-Monegaskisch Verdrag werd in 1861 tussen Monaco en Frankrijk gesloten.

Het verdrag werd gesloten tussen keizer Napoleon III van Frankrijk en prins Karel III van Monaco. Met het verdrag garandeerde Frankrijk de Monegaskische soevereiniteit, nadat het na het Congres van Wenen tot 1860 een protectoraat van Sardinië was geweest. Bovendien verkocht Monaco de steden Menton en Roquebrune, destijds zo’n 95% van het grondgebied van Monaco, voor 4 miljoen francs aan Frankrijk. Prins Karel III bedong ook van Frankrijk:

de creatie van een douane-unie tussen Frankrijk en Monaco;

het aanleggen door Frankrijk van een steenweg tussen Nice en Menton;

een station in Monaco op de spoorlijn Nice - Genua.

Grace Kelly (actrice)

Grace Patricia Kelly (Philadelphia (Pennsylvania), Verenigde Staten, 12 november 1929 – La Colle, Monaco, 14 september 1982) was een Amerikaanse actrice die later de gemalin werd van prins Reinier III van Monaco. In het Nederlandse en Duitse taalgebied is zij ook bekend als prinses Gracia, maar officieel is haar voornaam altijd Grace gebleven.

Grace Kelly werd geboren in Philadelphia, Pennsylvania, haar vader John Brendan Kelly was van Ierse afkomst, haar moeder Margaret Katherine Majer was de dochter van Duitse immigranten. Haar vader had in 1920 in Antwerpen en 1924 in Parijs in totaal driemaal olympisch goud gewonnen met roeien. Hij maakte fortuin als bouwondernemer met de productie van bakstenen. Grace' jongere broer John Brendan jr. volgde zijn vader en won olympisch brons in de skiff in Melbourne 1956. De Kelly Drive in Philadelphia is naar deze jongere broer genoemd.

Hymne Monégasque

De Hymne Monégasque is het nationale volkslied van Monaco. Het werd in 1841 gecomponeerd door Théophile Bellando de Castro, later nog aangepast door Castil-Blaze. In 1848 nam het Garde National, opgericht door prins Charles III, l'Hymne Monégasque officieel aan als het nationale volkslied.

Louis Chiron

Louis Alexandre Chiron (Monte Carlo, 3 augustus 1899 – aldaar, 22 juni 1979) was een Monegaskisch Formule 1-coureur. Hij reed in 1950, 1951, 1953, 1955, 1956 en 1958 19 Grands Prix voor de teams Maserati, Ecurie Rosier, Lancia en Scuderia Centro Sud. In 1950 werd Chiron derde tijdens de Grand Prix van Monaco. Mede hierdoor werd hij dat jaar tiende van de wereld.

De in 2016 geïntroduceerde Bugatti Chiron is naar deze coureur vernoemd.

Minouche Barelli

Minouche Barelli, echte naam Marie-Pierre Barelli (Parijs, 13 december 1947 - Monaco, 20 februari 2004) was een Franse zangeres. Ze was de dochter van orkestleider Aimé Barelli en de zangeres Lucienne Delyle.

Ze vertegenwoordigde Monaco op het Eurovisiesongfestival 1967 met het lied Boum badaboum dat mede door Serge Gainsbourg geschreven werd, waarmee ze vijfde eindigde met 10 punten.

In 1980 probeerde ze voor haar vaderland Frankrijk te gaan maar haar lied Viens dans ma farandole eindigde pas zesde in de Franse halve finale.

In 2002 nam ze de Monegaskische nationaliteit aan. In haar laatste levensjaar leed ze aan een slepende ziekte.

Monegasken

Monegasken zijn een kleine bevolkingsgroep voornamelijk wonend in de stadstaat Monaco aan de Côte d'Azur. In Monaco wonen circa 30.000 mensen, maar slechts 5000 bezitten de Monegaskische nationaliteit. De meesten spreken Frans en Italiaans, maar ook het Monegaskisch wordt nog gesproken. Het is zelfs een verplicht vak op school.

Monegaskisch basketbalteam

Het Monegaskisch nationaal basketbalteam is een team van basketballers dat Monaco vertegenwoordigt in internationale wedstrijden. Het team heeft zich tot op heden niet kunnen plaatsen voor Eurobasket, het Wereldkampioenschap basketbal of het basketbalonderdeel van de Olympische Zomerspelen.

Monegaskisch voetbalelftal

Het Monegaskisch voetbalelftal is een team van voetballers dat Monaco vertegenwoordigt bij internationale wedstrijden. Onder auspiciën van de wereldvoetbalbond NF-Board bereikte Monaco eenmaal de WK-finale in 2006.

Olivier Beretta

Olivier Beretta (Monte Carlo, 23 november 1969) is een Monegaskisch autocoureur. Hij maakte zijn Formule 1-debuut in 1994 bij Larrousse en nam deel aan 10 Grands Prix. Hij scoorde geen punten.

Na zijn Formule 1-carrière testte hij in 2003 en 2004 nog bij Williams. Verder reed hij ook in de 24 uren van Le Mans en won verschillende malen in de klasse waaraan hij deelnam.

Hij won in 1999, 2000, 2005 en 2006 de American Le Mans Series in de GT1 klasse met een Dodge Viper.en Corvette

Olivier Boscagli

Olivier Boscagli (Monaco-Ville, 18 november 1997) is een in Monaco geboren Frans voetballer die doorgaans als verdediger speelt. Hij tekende in juli 2019 een contract tot medio 2023 bij PSV, dat hem overnam van OGC Nice.

Romuald Figuier

Romuald Figuier (Saint-Pol-de-Léon, 5 mei 1941), artiestennaam Romuald is een Franse zanger.

Hij vertegenwoordigde Monaco op het Eurovisiesongfestival 1964 in Kopenhagen met het lied Où sont-elles passées?, hij werd derde.

5 jaar later nam hij deel voor Luxemburg met het lied Catherine, dit keer werd hij slechts elfde.

Maar Romuald liet zich niet ontmoedigen en in 1974 stond hij er weer, opnieuw voor Monaco, met het lied Celui qui reste et celui qui s'en va, dit keer werd hij vierde.

Stefano Coletti

Stefano Coletti (Monte Carlo, 6 april 1989) is een autocoureur uit Monaco die anno 2014 in de GP2 rijdt. Zijn oudere zus Alexandra Coletti is professioneel alpineskiër. In 2013 werd hij de eerste Monegask die een autorace in Monaco won sinds Louis Chiron in 1931.

Stéphane Ortelli

Stéphane Ortelli (Hyères, Frankrijk, 30 maart 1970) is een Monegaskisch autocoureur. Hij won de 24 uur van Le Mans in 1998. Tevens won hij de Porsche Supercup in 2002 en de GT1-klasse van de 12 uur van Sebring in 2005 in een Aston Martin.

Séverine (zangeres)

Séverine, geboren als Josiane Grizeau (Parijs, 10 oktober 1948), is een Franse zangeres.

Venturi Grand Prix

Venturi Grand Prix is een Monegaskisch autosportteam dat deelneemt aan de Formule E. Het team is opgericht door Venturi-eigenaar Gildo Pallanca Pastor en acteur Leonardo DiCaprio.

Vlag van Monaco

De vlag van Monaco bestaat uit twee horizontale banden in de kleuren rood (boven) en wit. Daarmee is zij vrijwel gelijk aan de vlag van Indonesië (het verschil zit in de hoogte-breedteverhouding en kleurtint) en het omgekeerde van de vlag van Polen. De huidige vlag van Monaco werd aangenomen op 4 april 1881.

De kleuren rood en wit zijn de kleuren van het Huis Grimaldi en gaan terug tot minstens 1339.

De staatsvlag van Monaco bestaat uit een wit veld met het wapen van Monaco in het midden. Deze vlag wordt gebruikt op overheidsgebouwen, het paleis van de prins, in de aanwezigheid van leden van de regering en als vaandel op het prinselijke jacht.

Omdat Monaco geen eigen krijgsmacht heeft, heeft het geen oorlogsvlag.

Wapen van Monaco

Het wapen van Monaco is gelijk aan dat van het staatshoofd, prins Albert II.

Het wapen is rood en zilver geschaakt. Om het schild heen hangt de orde van St. Karel. De schildhouders zijn twee gewapende monniken.

Onderaan het schild hangt het motto: Deo Juvante of "Met gods hulp" en slaat op de inneming van Monaco en stichting van het prinsdom door François Grimaldi in 1297. Destijds is het wapen ontstaan; Grimaldi's soldaten verkleedden zich als monniken, met zwaarden tussen hun habijten.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.