Monarchie

Een monarchie is van origine een regeringsvorm waarbij de macht bij één persoon berust, de monarch.

Het woord is een samenstelling van de Griekse woorden monos, μόνος, (alleen) en archein, ἄρχειν, (heersen). In de Oudheid waren tegenhangers van de monarchie, politeia en aristocratie. Tegenwoordig is de tegenhanger van de monarchie een republiek (van Latijn: 'res publica', d.i. 'staat, politiek'), een regeringsvorm waarbij de gehele macht steeds voor een beperkte tijd wordt opgedragen aan een of meer personen, die niet een vorstentitel dragen. In een monarchie is het leiderschap erfelijk, behalve in Maleisië en Vaticaanstad.

World Monarchies
Monarchieën in de wereld

Soorten monarchieën

Monarchieën worden verdeeld in absolute monarchieën en constitutionele monarchieën. In een absolute monarchie is de macht van de monarch 'absoluut', wat wil zeggen dat deze een onbeperkte regeermacht heeft. Er zijn tegenwoordig nog zeven absolute monarchieën: Brunei, Oman, Saoedi-Arabië, Swaziland, Vaticaanstad, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. In een constitutionele monarchie is de rol van de monarch vastgelegd in de grondwet, wat meestal inhoudt dat de wetgevende macht bij het parlement ligt en de monarch enkel nog uitvoerende macht heeft.[1] Soms heeft ook de monarch nog steeds een grote rol, in andere gevallen, bijvoorbeeld in Zweden, heeft deze slechts een ceremoniële functie (het Zweedse model).

In een kiesmonarchie wordt het staatshoofd gekozen door een kleine groep aristocraten, meestal uit hun eigen midden. Maleisië en Vaticaanstad zijn hedendaagse kiesmonarchieën. In Maleisië hebben negen van de dertien deelstaten erfelijke vorsten, die elke vijf jaar uit hun midden een koning kiezen (zie specifiek de politiek van Maleisië). In Vaticaanstad verkiezen de kardinalen uit hun midden een nieuwe paus als de vorige is overleden of heeft geabdiceerd; de paus bepaalt welke bisschoppen hij promoveert tot kardinaal. Historische voorbeelden van gekozen monarchen waren de koningen van Duitsland en Polen.

In het graafschap of hertogdom heerst de leider van dit gebied, de graaf c.q. hertog, over het rijk of de unie. Het leiderschap is ook erfelijk. In deze unie werken de graven c.q. hertogen samen.

Rechtvaardiging van monarchieën

In de middeleeuwse staatsleer werd de monarchie gerechtvaardigd vanuit de gedachte dat de soevereiniteit van de vorst van God gegeven was. Gezag daalt in die visie van boven naar beneden, van het bovennatuurlijke gezag, naar het koninklijke en verder.

Tijdens de verlichting en de Franse Revolutie werd deze gedachte fundamenteel ter discussie gesteld en vervangen door het idee van volkssoevereiniteit. Het volk is soeverein, maar laat zich vrijwillig besturen door een parlement en regering. Deze gedachte leidde op den duur tot de afschaffing van verschillende monarchieën en/of tot de omzetting van absolute monarchieën in constitutionele monarchieën in de 19e eeuw.[1] Een constitutionele monarchie is aan de grondwet gebonden, maar niet per definitie democratisch. Het Duitse Keizerrijk (1870-1918) had een grondwet en een parlement, maar de meeste macht lag nog bij de keizer. Het Verenigd Koninkrijk daarentegen heeft wel een parlementaire staatsvorm, maar heeft nooit een grondwet gehad.

De Eerste Wereldoorlog leidde tot de ondergang van drie belangrijke dynastieën. De keizerrijken Duitsland, Oostenrijk en Rusland werden republieken.

Overzicht moderne Europese monarchieën

Regeerperioden 1900–heden

  • Wit geeft aan dat betreffend land in betreffende periode (in ieder geval de facto) een republiek was.
  • Indien een vorst geen eigen veld heeft, maar slechts een streepje, dan heeft hij in de periode 1900-2000 slechts in één jaar geregeerd.
  • De vorsten in het Duitse Keizerrijk zijn (afgezien van de keizer zelf) niet opgenomen.

Territoriale evolutie 1789–heden

 Monarchieën

 Republieken

 Kerkelijke landen

 Pools-Litouws Gemenebest

Europe 1789 monarchies, republics and ecclesiastical lands

Europa 1789, vooravond van de Franse Revolutie.

Europe 1799 monarchies, republics and ecclesiastical lands

Europa 1799, nabij het einde van de Franse Revolutie.

Zie ook

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "monarchie". Microsoft Corporation/Het Spectrum.
  2. a b Het Ottomaanse Rijk en Russische Rijk worden tot Europa gerekend.
  3. Naast Zwitserland waren er nog 8 kleine republieken: de vier Duitse vrije steden Bremen, Hamburg, Frankfurt en Lübeck, de Italiaanse republiekjes San Marino en Cospaia, de Griekse Republiek van de Zeven Eilanden en de Duitse Bond (die een president had, maar in de praktijk viel dat ambt samen met het Oostenrijkse keizerschap; bovendien waren de meeste lidstaten monarchieën).
  4. De Republiek Turkije wordt tot Europa gerekend, de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken als één republiek, de Ierse Vrijstaat als onafhankelijke monarchie, Vaticaanstad als kiesmonarchie, het nominale koninkrijk Hongarije als monarchie.
  5. De Republiek Turkije wordt tot Europa gerekend, de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken als één republiek, de Vrije Zone Triëst als onafhankelijke republiek, Vaticaanstad als kiesmonarchie, de Spaanse Staat als nominale monarchie.
  6. De Republiek Turkije wordt tot Europa gerekend, de Russische Federatie als één republiek, Kosovo (erkend door de meeste andere Europese staten) als onafhankelijke republiek, Vaticaanstad als kiesmonarchie. De republieken Azerbeidzjan, Georgië, Armenië en Kazachstan staan niet op deze kaart afgebeeld en worden niet meegeteld. Noord-Cyprus (alleen erkend door Turkije) en alle andere niet-erkende staten worden niet meegeteld.
  1. a b Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "monarchie". Microsoft Corporation/Het Spectrum.
  2. a b Het Ottomaanse Rijk en Russische Rijk worden tot Europa gerekend.
  3. Naast Zwitserland waren er nog 8 kleine republieken: de vier Duitse vrije steden Bremen, Hamburg, Frankfurt en Lübeck, de Italiaanse republiekjes San Marino en Cospaia, de Griekse Republiek van de Zeven Eilanden en de Duitse Bond (die een president had, maar in de praktijk viel dat ambt samen met het Oostenrijkse keizerschap; bovendien waren de meeste lidstaten monarchieën).
  4. De Republiek Turkije wordt tot Europa gerekend, de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken als één republiek, de Ierse Vrijstaat als onafhankelijke monarchie, Vaticaanstad als kiesmonarchie, het nominale koninkrijk Hongarije als monarchie.
  5. De Republiek Turkije wordt tot Europa gerekend, de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken als één republiek, de Vrije Zone Triëst als onafhankelijke republiek, Vaticaanstad als kiesmonarchie, de Spaanse Staat als nominale monarchie.
  6. De Republiek Turkije wordt tot Europa gerekend, de Russische Federatie als één republiek, Kosovo (erkend door de meeste andere Europese staten) als onafhankelijke republiek, Vaticaanstad als kiesmonarchie. De republieken Azerbeidzjan, Georgië, Armenië en Kazachstan staan niet op deze kaart afgebeeld en worden niet meegeteld. Noord-Cyprus (alleen erkend door Turkije) en alle andere niet-erkende staten worden niet meegeteld.
Staats- en regeringsvormen
Staatshoofd:Aristocratie · Autocratie · Cesaropapie · Dictatuur · Gerontocratie · Monarchie (absolute monarchie · constitutionele monarchie · kiesmonarchie) · Oligarchie · Republiek (directoriale republiek · parlementaire republiek · presidentiële republiek · semipresidentiële republiek) · Theocratie (kalifaat · pontificaat)
Ideologie:Bi-nationale staat · Democratie (directe democratie · ochlocratie · parlementaire democratie) · Islamitische republiek · Meritocratie · Particratie (eenpartijstaat · meerpartijenstelsel) · Plutocratie · Technocratie · Volksrepubliek (radenrepubliek · socialistische sovjetrepubliek)
Regeringsvorm:Centralisme · Eenheidsstaat · Federalisme · Condominium · Confederatie · Vazalstaat
Zie ook:Diarchie · Driemanschap · Tetrarchie · Pseudocratie · Gerontocratie · Kleptocratie · Personele unie
Absolute monarchie

De absolute monarchie of het vorstelijk absolutisme is een regeringsvorm waarbij de vorst over volledig regerende autoriteit beschikt; hij is niet door wetten gebonden, noch is hij verantwoording verschuldigd. Hoewel in theorie de absolute vorst ongelimiteerde macht over de soevereine staat en het volk heeft, wordt in de praktijk deze autoriteit gebalanceerd door politieke groeperingen als aristocraten, geestelijken en de adel. Tegenwoordig zijn er nog maar weinig absolute monarchieën over; de meeste zijn opgeheven of zijn hervormd tot een constitutionele monarchie, waarin de bevoegdheden van de monarch in de grondwet zijn vastgelegd en de macht niet langer ongelimiteerd is.

In het Vroegmoderne Europa werd wel onderscheid gemaakt tussen twee vormen van monarchisme, monarchia herilis en monarchia limitata – despotisme en beperkte monarchie. Despotisme werd gekenmerkt door heerschappij vanuit eigenbelang en werd algemeen afgewezen. Beperkte monarchie kenmerkte zich door de meer of mindere mate waarin instituten als de staten bepaalde rechten genoten. Absolutisme werd daarbij niet gezien als een vorm van despotisme, maar een van de vormen van beperkte monarchie.

Australië (land)

Australië (Engels: Australia), officieel het Gemenebest Australië (Engels: Commonwealth of Australia) is een land op het zuidelijk halfrond bestaande uit het Australische vasteland en een groot aantal eilanden in de Indische en Grote Oceaan, waarvan Tasmanië het grootste is. Australië ligt ten noordwesten van Nieuw-Zeeland en ten zuiden van Indonesië, Oost-Timor en Papoea-Nieuw-Guinea. Het land heeft een oppervlakte van 7.692.000 km² en is daarmee het op vijf na grootste land ter wereld naar oppervlakte. Van de circa 23 miljoen inwoners woont het grootste deel in en nabij de grote steden, zoals Sydney, Melbourne, Brisbane, Perth en Adelaide. De hoofdstad is Canberra.

Australië, dat zijn naam dankt aan het vermeende continent terra australis incognita ("onbekend zuidelijk land"), werd al enkele tienduizenden jaren bewoond voor het door Europeanen zou worden ontdekt. Nadat Willem Jansz Australië in 1606 als eerste Europeaan ontdekte duurde het nog tot 1770 voor de oostkust in bezit werd genomen door de Britten, die het eiland in eerste instantie als strafkolonie gebruikten. Van 1650 tot 1817 heette het hele continent Nieuw Holland, alleen de namen Arnhemland, Nieuw-Zeeland en Tasmanië herinneren nu nog aan de Nederlandse ontdekkingsreizen in dit gebied. New South Wales was in 1788 de eerste kolonie en in de 19e eeuw volgden nog vijf andere koloniën, de voorlopers van de huidige Australische staten. Op 1 januari 1901 voegden de zes koloniën zich samen tot één federatie en werd het - hoewel nog niet volledig - onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk. Australië ontleent zijn soevereiniteit aan het zogenoemde settled colony principle dat bepaalt dat het land vreedzaam werd gekoloniseerd.

Het tegenwoordige Australië is een federale parlementaire democratie en een constitutionele monarchie met als staatshoofd koningin Elizabeth II (een Commonwealth realm), vertegenwoordigd in Australië door de Gouverneur-Generaal. Internationaal is Australië lid van de Verenigde Naties, de G20, het Gemenebest van Naties, de OESO en de WTO.

Belgische monarchie

De Belgische monarchie ontstond in 1831 toen België, na de op Nederland bevochten onafhankelijkheid, een eigen koninkrijk vormde. De koningstitel werd toebedacht aan prins Leopold van Saksen-Coburg en Gotha, die – naar het idee van de volksmonarchie – Koning der Belgen werd. Na hem regeerden Leopold II, Albert I, Leopold III, Boudewijn, Albert II en Filip. Met uitzondering van Leopold I, die luthers bleef, zijn de Belgische vorsten rooms-katholiek.

Canada

Canada is een land in het noorden van Noord-Amerika. In het zuiden wordt het door de Verenigde Staten begrensd en in het oosten door de Atlantische Oceaan. De westelijke grens wordt gevormd door de Amerikaanse staat Alaska en de Grote Oceaan, en in het noorden ligt de Noordelijke IJszee. De hoofdstad van Canada is Ottawa en de grootste steden zijn Toronto, Montreal, Vancouver en Calgary. Canada is met een oppervlakte van 9.984.670 km² op Rusland na het grootste land ter wereld.

De naam Canada is afgeleid van het indiaanse woord kanata, wat nederzetting betekent. Het land werd al duizenden jaren bewoond door indianen en inuit voordat het vanaf de 16e eeuw door de Europeanen, met name Fransen en Engelsen, werd verkend en gekoloniseerd. Frankrijk raakte in 1763 zijn kolonie Nieuw-Frankrijk kwijt aan de Engelsen. In 1867 vormden vier Engelse koloniën de Canadese Confederatie. Met het Statuut van Westminster in 1931 kreeg Canada meer autonomie binnen het Britse Rijk en pas in 1982 werd het land door de Canada Act ook formeel geheel onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk.

Canada is een federale staat met 10 provincies en 3 territoria en een parlementaire constitutionele monarchie (een Commonwealth realm). Het staatshoofd van Canada is koningin Elizabeth II, die in Canada wordt vertegenwoordigd door de gouverneur-generaal terwijl het hoofd van de regering de premier is. Het is een tweetalig land waar zowel Engels als Frans een officiële status hebben. Canada is lid van het Gemenebest van Naties, APEC, OSA, de VN, de G8, de Francophonie en de NAVO.

Constitutionele monarchie

Een constitutionele monarchie is een vorm van monarchie waarbij de positie van de monarch of regent in de Grondwet is geregeld. Deze constitutie is meestal neergelegd in een geschreven grondwet. Het Verenigd Koninkrijk is ook een constitutionele monarchie, hier bestaat de grondwet uit een reeks documenten en afspraken.

Duitse Keizerrijk

Het Duitse Keizerrijk (Duits: Deutsches Kaiserreich) is de onofficiële benaming voor de periode tussen 18 januari 1871 en 9 november 1918 waarin het Duitse Rijk een semi-constitutionele monarchie was.

Habsburgse monarchie

De Habsburgse monarchie, de Oostenrijkse monarchie of het Habsburgse rijk is de historiografische term voor de landen die geregeerd werden door de Oostenrijkse tak van het huis Habsburg van 1526 tot 1804. Deze landen waren formeel slechts in een personele unie verbonden, maar via een langzaam staatsvormingsproces ontstond er een eenheid binnen deze landen. In 1804 bevestigde Frans I dit door alle landen van de monarchie onder één kroon te verenigen, waardoor het keizerrijk Oostenrijk ontstond.

De geschiedenis van de monarchie werd gekenmerkt door grote tegenstellingen op cultureel en bestuurlijk niveau tussen de verschillende landen binnen de monarchie. Daarnaast betekende het feit dat de Habsburgse heersers sinds 1438 vrijwel onafgebroken keizers van het Heilige Roomse Rijk waren, zij hun aandacht moesten verdelen tussen de regering van hun eigen domeinen en die van het Heilige Roomse Rijk. De tegenstellingen tussen beide gebieden brachten vaak grote problemen met zich mee. Verder betekende de strategische ligging van de Habsburgse monarchie dat het land kon rekenen op veel verschillende vijanden en bondgenoten. Voornamelijk door diplomatie werd de monarchie een grootmacht in vroegmodern Europa.

Jamaica

Het eiland Jamaica is een land in het Caribisch gebied ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola. Jamaica is lid van het Gemenebest van Naties, koningin Elizabeth II is staatshoofd. Jamaica is onderverdeeld in 3 counties en 14 parishes.

Julimonarchie

De Julimonarchie (Frans: la monarchie de Juillet), officieel het Franse Koninkrijk (Frans: Royaume français), was een periode van een liberale constitutionele monarchie in Frankrijk onder koning Lodewijk Filips, vanaf de Julirevolutie in 1830 tot de Februarirevolutie in 1848.

Het begon met de omverwerping van de conservatieve regering van Karel X en zijn hoofdlijn van het Huis Bourbon. Lodewijk Filips, een lid van de traditioneel liberalere Orléans-tak van het Huis Bourbon, riep zichzelf uit tot roi des Français ("koning der Fransen") in plaats van roi de France ("koning van Frankrijk"), waarmee hij de volkse oorsprong van zijn heerschappij benadrukte. Lodewijk Filips maakte in januari 1831 het ideaal van het nieuwe regime duidelijk met de uitspraak: "We zullen proberen in het juste milieu (het midden) te blijven, op gelijke afstand van de excessen van volkse macht en de misbruiken van koninklijke macht."

Koning (titel)

Koning is na keizer de hoogste vorstelijke titel. Met deze titel wordt het (mannelijk) staatshoofd van een koninkrijk aangeduid. Het vrouwelijke equivalent is koningin.

Vaak wordt een koninkrijk aangeduid als monarchie. Weliswaar is een koninkrijk een monarchie, maar niet iedere monarchie heeft een koning of koningin als staatshoofd: in Monaco en Liechtenstein wordt de functie van staatshoofd uitgeoefend door een vorst en in Luxemburg door een groothertog. In al deze gevallen is sprake van een monarch.

Koninkrijk Frankrijk

Het koninkrijk Frankrijk (Frans: Royaume de France) was een staat in West-Europa die ruim 800 jaar bestond en vanaf de 16e eeuw een grote mogendheid in Europa was. Het koninkrijk was kleiner dan het huidige Frankrijk, maar omvatte tot in de 16e eeuw ook Kroon-Vlaanderen, het westelijke en grootste deel van het graafschap Vlaanderen.

Het Koninkrijk Frankrijk ontstond in 987 als opvolger van West-Francië, het West-Frankische Rijk. De hoogtijdagen van het koninkrijk waren tijdens de regeerperiode van koning Lodewijk XIV, de "zonnekoning", in de 17e en 18e eeuw. Tijdens deze periode ontwikkelde Frankrijk zich tot de machtigste staat van Europa. In 1791, tijdens de Franse Revolutie, werd de absolute monarchie afgeschaft en vervangen door een constitutionele monarchie, het "Koninkrijk van de Fransen", dat na een jaar alweer werd vervangen door de Eerste Franse Republiek.

Koninkrijk Griekenland

Het Koninkrijk Griekenland (Grieks: Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, Vasílion tís Elládos) was een koninkrijk in het zuidoosten van Europa, dat officieel onafhankelijk verklaard werd op het Congres van Londen door de grootmachten (het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en het Keizerrijk Rusland). Het werd ook internationaal erkend in het Verdrag van Constantinopel waar Griekenland volledig verzekerd was van onafhankelijkheid van het Ottomaanse Rijk. Het koninkrijk volgde de Eerste Helleense Republiek op die tijdens de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog ontstaan was. In 1924 werd de monarchie afgeschaft en werd de Tweede Helleense Republiek uitgeroepen. De monarchie werd 1935 hersteld maar werd weer afgeschaft in 1974 toen de Derde Helleense Republiek uitgeroepen werd, het huidige Griekenland.

Monarchie in Nederland

De Nederlandse monarchie begon in 1806 toen Lodewijk Napoleon door Napoleon Bonaparte werd aangesteld als koning van Holland. Zij werd voortgezet in 1813 toen Willem Frederik uit het Huis Oranje-Nassau, een zoon van erfstadhouder Willem V, de titel soeverein vorst der Verenigde Nederlanden aanvaardde. Voordien was het toenmalige Nederland korte tijd een vazalstaat van het Eerste Franse Keizerrijk en daarvoor een republiek, nadat in 1581 de monarchie van de landsheren uit het Huis Habsburg was afgezworen.

Oostenrijk-Hongarije

Oostenrijk-Hongarije (ook bekend als de Donaumonarchie, het Oostenrijks-Hongaarse Rijk, de Oostenrijks-Hongaarse monarchie of de k.u.k.-Monarchie), formeler bekend als de in de Rijksraad Vertegenwoordigde Koninkrijken en Landen en de Landen van de Heilige Hongaarse Stefanskroon, was een constitutionele monarchistische unie tussen de kronen van het keizerrijk Oostenrijk en koninklijk Hongarije in Centraal-Europa. De unie was een gevolg van de Ausgleich (1867), waarin het huis Habsburg toestond de macht te delen met de gescheiden Hongaarse regering, en zo dus toestond het grondgebied van het voormalige keizerrijk Oostenrijk te verdelen onder hen. De Oostenrijkse en Hongaarse landen werden onafhankelijke entiteiten die een gelijke status genoten. Oostenrijk-Hongarije was een multinationale monarchie en een van 's werelds grootste mogendheden op dat moment. De dubbelmonarchie bleef 51 jaar bestaan, tot ze werd ontbonden op 31 oktober 1918 na een militaire nederlaag op het Italiaans front van de Eerste Wereldoorlog.

De monarchie bestond uit hedendaags Oostenrijk, Hongarije, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, Tsjechië, Slowakije, Slovenië en delen van Italië, Montenegro, Polen, Roemenië, Servië en Oekraïne.

Oostenrijkse Nederlanden

De Oostenrijkse Nederlanden (Latijn: Belgium Austriacum) is de verzamelnaam voor de tien tot elf provinciën die de Zuidelijke Nederlanden vormden toen deze tussen 1715 en 1795 (behalve 1790) bestuurd werden door de Oostenrijkse tak van het huis Habsburg. Hiermee werden de Zuidelijke Nederlanden een autonoom onderdeel van de Habsburgse monarchie. Soms wordt ook gesproken van de Keizerlijke Nederlanden, om het onderscheid te maken met de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën (Latijn: Belgium Foederatum).

Regent (bestuurder)

Een regent is een bestuurder die al dan niet namens een andere persoon of personen optreedt. De aanduiding was lange tijd gangbaar voor bestuurders of leden van de bestuursraden van meestal religieuze of andere private instellingen van openbaar nut, zoals ziekenhuizen, armenhuizen en andere kerkelijke, educatieve en/of charitatieve instellingen, genootschappen, enzovoorts.

In België is de titel blijven bestaan voor de leden van een adviesorgaan van de Nationale Bank van België, bestaande uit vertegenwoordigers van sociaal-economische belangengroepen zoals de sociale partners.

Regeringsvorm

Een regeringsvorm beschrijft de manier waarop een overheidsverband geregeerd wordt of misschien zou kunnen worden. In het algemeen gaat het hierbij om staten of landen, maar het is ook mogelijk de regeringsvorm van supranationale organisaties of decentrale overheden te beschrijven.

Republiek

Een republiek is een staat waarvan het staatshoofd niet door erfopvolging wordt aangewezen, maar op een of andere manier wordt verkozen. De hoogste macht ligt hierdoor bij één of meer personen, die de macht via het volk (democratie), het parlement of via een staatsgreep of als buitenlandse bezettende macht in handen gekregen hebben. Een republiek kan volgens Montesquieu zowel een democratie als een aristocratie zijn.Het Nederlandse woord republiek komt via het Franse république van het Latijnse res publica (lett. 'zaak van het volk', dat je moet lezen als 'staat'), dat later één woord werd (respublica). Het streven naar een republiek heet republicanisme, iemand die streeft naar een republiek heet een republikein.

Spaanse Rijk

Het Spaanse Rijk (Spaans: Imperio español) of de Universele Spaanse Monarchie (Spaans: Monarquía universal española) is de benaming voor de unie van koninkrijken, afhankelijkheden en koloniën ondergeschikt aan Spanje tussen 1492 en 1898. Het was het grootste wereldrijk van de vroegmoderne tijd en heeft vooral zijn stempel gedrukt op de geschiedenis, taal, religie en cultuur van het huidige Latijns-Amerika.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.