Militair

Een militair is een persoon die diensten verricht in dienst van een krijgsmacht van een erkende staat, meestal het vaderland.

Indien een boven genoemd persoon niet in dienst is van een erkende staat, spreekt men over een huursoldaat, strijder, rebel en in sommige gevallen zelfs van een terrorist; organisaties met zulke personen heten doorgaans militie. Ter onderscheid worden niet-militairen als burger aangeduid. Er is een grijs gebied tussen militair en burger, waarover de Geneefse Conventies duidelijkheid proberen te geven.

Als een militair zich vrijwillig heeft aangemeld spreekt men over een beroepsmilitair. Als zij tot militaire dienst verplicht zijn door hun nationale wetgeving, dan spreekt men van een dienstplichtige. Elke Nederlandse militair valt onder de Nederlandse krijgstucht.

Militair kan (als bijvoeglijk naamwoord) ook "van de krijgsmacht" betekenen.

Om het aantal militairen aan te duiden wordt ook wel het woord troepen gebruikt.

CIMG3656 oesterr bheer gd-k
Oostenrijkse militairen

Vrouwelijke militairen

In de meeste westerse landen, zoals Nederland en België, zijn er zowel mannelijke als vrouwelijke militairen. In het Belgische leger werden pas in 1975 de eerste vrouwelijke militairen in dienst genomen.

Vrouwenafdelingen

De Nederlandse luchtmacht heeft sedert 1 november 1951 vrouwelijke militairen in dienst in de Luva, de Luchtmacht Vrouwenafdeling. Ook andere krijgsmachtdelen hadden soortgelijke vrouwenafdelingen Milva, de Militaire Vrouwenafdeling en Marva, de Marine Vrouwenafdeling. Deze afdelingen werden op 1 januari 1982 formeel opgeheven en volledig geïntegreerd in de betreffende krijgsmachtonderdelen.

Diversiteitenbeleid

Tegenwoordig behoren vrouwen even goed als mannen tot het defensiepersoneel van het Nederlandse leger. In wervingscampagnes worden ook vrouwen aangesproken. Hiermee voert Defensie het door de overheid verplicht gestelde diversiteitenbeleid uit. Zo zou het leger een getrouwer afspiegeling van de maatschappij gaan vormen. Ook mensen met een niet-Nederlandse achtergrond worden aangetrokken om een functie te vervullen in het Nederlandse leger.

Militaire hiërarchie

De militaire hiërarchie wordt onderverdeeld in categorieën.

Belgische militaire hiërarchie

  • De hoogste categorie is deze van de officieren. Deze worden op hun beurt onderverdeeld in drie subcategorieën, namelijk de Opperofficieren, de Hoofdofficieren en de Lagere officieren.
  • De middelste categorie is deze van de onderofficieren. Ook deze worden (in België) onderverdeeld in subcategorieën, namelijk de Hoofdonderofficieren, de Keuronderofficieren en de Lagere onderofficieren.
  • De laagste categorie is deze van de vrijwilligers onderverdeeld in keurvrijwilligers en lagere vrijwilligers.

Nederlandse militaire hiërarchie

Rangen en standen (Nederland)

Referenties

Batterij (militair)

Een batterij is een militaire term voor een eenheid artillerie-wapens (zoals kanonnen, houwitsers, mortieren en raketwapens), vaak opgesteld in een rij. Batterijen kunnen ingezet worden voor zowel offensieve doeleinden (bijvoorbeeld als onderdeel van de veldartillerie) als defensieve doeleinden (bijvoorbeeld als kustbatterij of luchtafweerbatterij). In het Belgische en Nederlandse leger wordt een compagnie in de artillerie een batterij genoemd.

Bezetting (militair)

Van bezetting is sprake wanneer het grondgebied van een land geheel of deels wordt bestuurd door een ander land, meestal in situaties van oorlog. Wanneer het bezettende land het bezette land formeel aan zijn grondgebied toevoegt, spreekt men van annexatie.

Edmond Fleutiaux

Edmond Jean Baptiste Fleutiaux (Argenteuil, 22 oktober 1858 - Nogent-sur-Marne, 25 november 1951) was een Frans militair, wijnhandelaar en entomoloog.

Genie (strijdmachtonderdeel)

De genie is een wapen binnen de Koninklijke Landmacht. Het woord genie komt van het Franse woord génie en is verwant aan het woord ingenieur. Tegenwoordig heeft de Genie de volgende taakstelling:

Mobiliteit

Het terrein dusdanig conditioneren zodat eigen eenheden geen hinder hebben van natuurlijke en/of kunstmatige hindernissen.

Contramobiliteit

Het terrein dusdanig voorzien van hindernissen of obstakels dat vijandelijke eenheden gestopt dan wel vertraagd worden of gedwongen van richting worden veranderd.

Bescherming

Het beschermen van de eigen eenheden door het bouwen van beschermingsconstructies.

Algemene genietaken

Het slaan van waterputten, opzetten van kampementen en het bouwen van (al dan niet tijdelijke) gebouwen en kunstwerken (infrastructuur).

Lijst van personen geboren voor Christus

Dit is een lijst van personen die geboren zijn voor Christus.

De inhoud van deze pagina is gebaseerd op gegevens in Wikidata. Als er onvolkomenheden in deze lijst zitten, gelieve dan aldaar de gegevens aan te passen. Achter iedere persoon is hiervoor een link aanwezig met de aanduiding bewerken.

Wijzigingen in Wikidata worden met enige (on)regelmatigheid geautomatiseerd overgenomen naar deze pagina.

Lijst van personen overleden in 1580-1589

Dit is een lijst van personen die overleden zijn tussen 1580-1589.

De inhoud van deze pagina is gebaseerd op gegevens in Wikidata. Als er onvolkomenheden in deze lijst zitten, gelieve dan aldaar de gegevens aan te passen. Achter iedere persoon is hiervoor een link aanwezig met de aanduiding bewerken.

Wijzigingen in Wikidata worden met enige (on)regelmatigheid geautomatiseerd overgenomen naar deze pagina.

Lijst van personen overleden in 60-69

Dit is een lijst van personen die overleden zijn tussen 60-69.

De inhoud van deze pagina is gebaseerd op gegevens in Wikidata. Als er onvolkomenheden in deze lijst zitten, gelieve dan aldaar de gegevens aan te passen. Achter iedere persoon is hiervoor een link aanwezig met de aanduiding bewerken.

Wijzigingen in Wikidata worden met enige (on)regelmatigheid geautomatiseerd overgenomen naar deze pagina.

Lijst van personen overleden voor Christus

Dit is een lijst van personen die overleden zijn voor Christus.

De inhoud van deze pagina is gebaseerd op gegevens in Wikidata. Als er onvolkomenheden in deze lijst zitten, gelieve dan aldaar de gegevens aan te passen. Achter iedere persoon is hiervoor een link aanwezig met de aanduiding bewerken.

Wijzigingen in Wikidata worden met enige (on)regelmatigheid geautomatiseerd overgenomen naar deze pagina.

Militair luchtvaartuig

Militair luchtvaartuig is een verzamelnaam voor vliegtuigen en luchtschepen die in dienst zijn van het leger. Militaire vliegtuigen zijn in te delen in twee soorten:

Een gevechtsvliegtuig. Dit is een militair vliegtuig dat bewapend is met bommen, raketten en/of boordgeschut. De vliegtuigen kunnen worden onderverdeeld in jachtvliegtuigen, bommenwerpers en gevechtshelikopters.

Vliegtuigen die niet ontworpen zijn voor gevechten als primaire functie maar bijvoorbeeld als transportvliegtuig, lesvliegtuig of verkenningsvliegtuig. Deze vliegtuigen kunnen ook beschikken over wapens als zelfverdediging.

Militair ordinariaat

Een militair ordinariaat is een ordinariaat van de Katholieke Kerk. Een dergelijk ‘legerbisdom’ is bedoeld om geestelijke zorg te verschaffen aan militairen. Aan het ordinariaat zijn aalmoezeniers verbonden en aan het hoofd staat de ordinarius, een bisschop. Het militair ordinariaat werkt nauw samen met de dienst geestelijke verzorging van de krijgsmacht.

Militaire begraafplaats

Een Militaire begraafplaats is een begraafplaats ingericht door of onder toezicht van een staat ter nagedachtenis aan en als eerbetoon voor slachtoffers die omgekomen zijn tijdens een oorlog. Tijdens de vijandelijkheden werden de oorlogsslachtoffers begraven waar ze stierven. Pas na de vijandelijkheden kregen de militaire begraafplaatsen hun actuele vorm, veelal na het hergroeperen van kleine begraafplaatsen en her en der verspreide individuele graven.

De vele militaire begraafplaatsen van vooral de Eerste- en Tweede Wereldoorlog over de hele wereld zijn blijvende getuigen van de menselijke kosten van een militair conflict.

Op sommige militaire begraafplaatsen liggen naast militairen van de eigen natie ook militairen van de vijandelijke strijdkrachten. Op talloze militaire begraafplaatsen liggen naast militairen ook andere oorlogsslachtoffers begraven: standrechtelijk gefusilleerden, ter dood veroordeelde en geëxecuteerde verzetsmensen, dwangarbeiders, joden, onderduikers, krijgsgevangenen van alle naties, van ontbering gestorven gevangenen. Dit geldt met name voor de in Nederland (Ereveld Loenen), Indonesië en Duitsland gelegen erevelden en voor vele Belgische militaire begraafplaatsen.

Militaire rechtbank

Een militaire rechtbank (ook wel krijgsraad genoemd) behandelt rechtszaken tegen militairen en militair burgerpersoneel op grond van de Wet militair tuchtrecht en de Wet militair strafrecht en in oorlogssituaties ook op grond van het internationaal oorlogsrecht.

Officier

Een officier (Lat. officium, ambt) is een functionaris die de leiding en/of het toezicht heeft op ondergeschikten. De functie komt niet alleen bij de strijdkrachten voor, maar ook in de scheepvaart, luchtvaart en bij de politie, brandweer, civiele bescherming en justitie.

Oliver Cromwell

Oliver Cromwell (Huntingdon (Cambridgeshire), 25 april 1599 - Londen, 3 september 1658) was een Engels militair, staatsman en lord protector van Engeland, Schotland en Ierland.

Opperbevelhebber

Een opperbevelhebber heeft de hoogste zeggenschap over de gezamenlijke strijdkrachten, zowel over de landmacht, de luchtmacht als over de marine. Soms wordt de term gebruikt voor degene die formeel het oppergezag heeft maar geen feitelijk leiding geeft, zoals de president van de Verenigde Staten van Amerika; soms juist voor de militair die feitelijk het hoogste bevel voert. De term kan ook relatief zijn ten opzichte van een bepaald strijdtoneel: zo was Dwight Eisenhower opperbevelhebber wat betreft de Operatie Overlord. De autoriteit die de hoogste commando's geeft, heet het opperbevel; dit bestaat in de praktijk uit een vaak zeer uitgebreide staf, die zich behalve met de directe uitvoering meestal ook bezighoudt met beleidsvorming.

In Nederland heeft de regering het oppergezag over de krijgsmacht (artikel 97 lid 2 van de Grondwet). In de praktijk worden de krijgsmachten aangestuurd door de Commandant der Strijdkrachten, die echter nooit opperbevelhebber genoemd wordt.

Pantser (militair)

Een pantser of bepantsering is een stuk bescherming dat kan worden gebruikt om beschadiging aan een voertuig of verwonding aan een persoon tegen te gaan wanneer gebruik wordt gemaakt van steek- of vuurwapens, raketten of andere projectielen, meestal tijdens gevechten. Pantsers zijn gebruikt voor soldaten (bijvoorbeeld maliënkolders en harnassen), oorlogsdieren zoals strijdrossen (paardharnas) en oorlogsmachines zoals oorlogsschepen en pantservoertuigen.

Bepantsering is door de hele geschreven geschiedenis gebruikt en er zijn vele vormen van materialen voor gebruikt. Het pantser begon als basale leren bescherming en ontwikkelde zich als persoonlijke bescherming tot maliënkolder en een harnas dat het hele lichaam bedekte. Gedurende het grootste deel van de militaire geschiedenis domineerde binnen Europa de technologie en inzet van metalen bepantsering. Het produceren van bepantsering vormde de start van vele belangrijke technologieën in de oude wereld zoals het lamineren van hout, mijnbouw, raffinage, voertuigbouw (strijdwagen), leerverwerking en latere decoratieve metaalbewerking. De productie is ook van belang geweest in de zich ontwikkelende industriële revolutie en de commerciële ontwikkeling van metallurgie en techniek.

Het was verder de belangrijkste factor in de ontwikkeling van het vuurwapen, dat een revolutie vormde binnen de oorlogsvoering. De eerste moderne productietechnologie voor plaatbepantsering werd gebruikt door de marines bij de bouw van de Amerikaanse ironclads en het pantser culmineerde in de ontwikkeling van het slagschip. Het waren ook de marine-ingenieurs die de eerste "tanks" uit de Eerste Wereldoorlog ontwikkelden, waarmee de ontwikkeling van bepantserde gevechtsvoertuigen in gang werd gezet. Ook in de luchtmacht deed bepantsering soms haar intrede; met name tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen het de piloten moest beschermen en bij de ontwikkeling van zwaar bepantserde vliegtuigen, die in theorie moeilijker kapotgeschoten zouden moeten kunnen worden door vuur vanaf de grond.

In de moderne oorlogsvoering is de rol van bepantsering verder uitgebreid tot het beschermen van troepeneenheden van de infanterie tijdens gevechten. Na de ontwikkeling van gepantserde oorlogsvoering, werd zwaar gemechaniseerde infanterie geformeerd die gebruikmaakt van pantservoertuigen en daarbij de lichte infanterie in veel situaties vervangt. In de huidige gemechaniseerde oorlogsvoering worden gepantserde eenheden uitgerust met tanks en infanteriegevechtsvoertuigen vervullen de historische rol van de zware cavalerie, lichte cavalerie en de dragonders en behoren tot de gepantserde tak in een nationale legerorganisatie.

Soldaat

Een soldaat was oorspronkelijk een krijgsman die tegen soldij (dus niet krachtens leenplicht of heervaart) dienstdeed.

Tegenwoordig is 'soldaat' een militaire rang (in Nederland spreekt men bij dergelijke lage rangen van standen). Soldaten of matrozen (manschappen) behoren tot het zogenoemde ongegradueerde personeel van de krijgsmacht. Zij verzorgen alle lagere uitvoerende taken en zijn inzetbaar voor verschillende diensten binnen de eenheid van het krijgsmachtonderdeel waartoe zij behoren.

Veldtocht

Een veldtocht (ook: militaire campagne of offensief) is een reeks opeenvolgende gevechten (veldslagen en/of belegeringen), meestal uitgevoerd door één leger. Eventueel wordt dit leger tijdens de veldtocht versterkt.

Men spreekt meestal van een veldtocht als in een oorlog een bepaald vijandig gebied in verschillende fasen wordt onderworpen. Bijvoorbeeld bij Don Frederiks veldtocht, waarbij de vijandelijke gebieden stad voor stad werden heroverd.

Doorgaans worden alle gevechten in een veldtocht gewonnen; een nederlaag zal meestal het einde van de veldtocht betekenen.

Een veldtocht duurt meerdere dagen, en kan zelfs jaren duren. Voorbeelden:

Tiendaagse Veldtocht, uitgevoerd door het leger van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (duurde tien dagen).

Achttiendaagse Veldtocht, verdediging van het Belgisch leger tegen de Duitse inval tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Waarnemer

Waarnemer is een begrip met ten minste twee betekenissen.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.