Lagune

Een lagune of strandmeer is een watervlakte tussen het strand en een schoorwal of strandwal aan zee. De lagune kan nog een open verbinding met de zee hebben, maar dat hoeft niet. Lagunes treft men ook aan bij sommige koraalriffen.

Het ontstaan van een lagune kan vooral in verband worden gebracht met de stromingsrichting van het water en het op deze manier ontstaan van een schoorwal voor de kust. Een bekende lagune is de Lagune van Venetië bij Venetië. Het woord 'lagune' stamt via het Frans uit het Italiaans en verwees oorspronkelijk dan ook naar deze bekende lagune.

Een dergelijk binnenmeer aan de kust dat wordt gevoed door een of meerdere rivieren wordt haf genoemd.

Een lagune heeft een dermate hoog waterpeil dat deze bijna constant onder water staat. Een gebied met een hogere bodem of lagere waterstand heet een wad. De bodems van strandmeren zijn vaak zeer effen en liggen meestal op een ondiep niveau.[1] Atollagunes zijn een uitzondering hierop en hebben vaak diepe gedeelten.

Het zoutgehalte van lagunes is erg variabel. Strandmeren met een toevoer van zoet water, zoals haffen, zijn veel minder zout dan de naburige zee, terwijl strandmeren in warme, droge klimaten met beperkte toevoer vanuit zee aanzienlijk zouter kunnen zijn dan het nabije zeewater.[1]

Bora Bora ISS006
Bora Bora, omringd door een barrièrif en lagune (het binnenrif).
Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b H.J.A. Berendsen, Fysisch-geografisch onderzoek. Thema's en methoden, Koninklijke Van Gorcum, Assen, 250.
  1. a b H.J.A. Berendsen, Fysisch-geografisch onderzoek. Thema's en methoden, Koninklijke Van Gorcum, Assen, 250.
La Reunion lagoon dsc00241
Lagune op Réunion
Dnjepr (rivier)

De Dnjepr (Oekraïens: Дніпро, Dnipro; Russisch: Днепр, Dnepr; Wit-Russisch: Дняпро, Dnjapro) is een 2290 km lange rivier, in noord-zuidelijke richting dwars door Oost-Europa stromend.

Over een lengte van 115 km vormt de rivier de natuurlijke grens tussen Wit-Rusland en Oekraïne. De laatste 800 km van de rivier bestaat uit een keten van elkaar opvolgende stuwmeren die worden gebruikt om met behulp van waterkrachtcentrales energie op te wekken. De bekendste dam in de rivier is de Dnjeproges-dam (of: Dniprohes-dam) bij Zaporizja, die in 1932 werd voltooid. Sindsdien is de Dnjepr over vrijwel de volledige lengte bevaarbaar.

De Dnjepr mondt bij Cherson uit in de Dnjepr-liman, een grote lagune die 70 kilometer stroomafwaarts uitmondt in de Zwarte Zee.

In de oudheid was de Dnjepr bij de Grieken en Romeinen bekend als de Borysthenes, stromend door het land der Alanen of Alani.

Funafuti

Funafuti is de hoofdstad en tevens het meest bevolkte van de negen atollen van Tuvalu. Het atol bestaat uit 33 eilanden en telt 6000 inwoners (2016). De grootste plaats in het atol is Fongafale, dat ongeveer samenvalt met het gelijknamige eiland. In Vaiaku, een wijk van Fongafale, staat het enige parlementsgebouw. Het overheidsgebouw is het hoogste gebouw en telt 3 verdiepingen en dient ook als opvanglocatie voor 2000 / 3000 bewoners als er een dreiging van een tsunami of een cycloon is. Maar officieel is heel het atol Funafuti de hoofdstad.

Hanifaru

Hanifaru is een van de onbewoonde eilanden van het Baa-atol behorende tot de Maldiven. Het eiland bevindt zich op ongeveer 700 kilometer ten zuiden van India. Het eiland is niet meer dan een hoop zand begroeid met wat tropische struiken.

Koraalrif

Een koraalrif is een ondiepte in de zee die opgebouwd wordt door koraalpoliepen, levende wezens uit de klasse van de bloemdieren, die op hun beurt weer deel uitmaken van de stam van neteldieren.

Lagoa Rodrigo de Freitas

Het Lagoa Rodrigo de Freitas is een lagune in Rio de Janeiro. Het wateroppervlak ligt in het zuiden van de stad, in de Zona Sul, waarbij de lagune het centrum is van de wijk Lagoa. De verbinding met de Atlantische Oceaan is gekanaliseerd. Het Canal do Jardim de Alá voert zeewater de lagune in en is gelegen in het park Jardim de Alá. Het mondt in de zee uit en markeert zo de grens tussen het strand van Ipanema en het strand van Leblon. Het kanaal heeft een lengte van 850 meter.

In de lagune liggen twee eilanden. Het Ilha do Piraquê of Ilha Piraquê ligt aan de westelijke oever van de lagune en is de locatie van het Departamento Esportivo do Clube Naval, een militaire club met sportinfrastructuur. Het tweede eiland is het Ilha dos Caiçaras, gelegen in het zuiden, vlak aan het verbindingskanaal. Op dit eiland liggen de installaties van de Clube dos Caiçaras, een private watersportvereniging waar aan waterski wordt gedaan en waar ook de waterski competitie van de Pan-Amerikaanse Spelen 2007 doorging.

Rond de lagune Rodrigo de Freitas is er een 7,5 km lang wandel- en fietspad met vele recreatieve functies.

Het Lagoa Rodrigo de Freitas is bij de Olympische Zomerspelen 2016 en de Paralympische Zomerspelen 2016 de locatie van het roeien en de sprintwedstrijden van het kanovaren op de Olympische en roeien op de Paralympische Zomerspelen.

De lagune heeft meerdere milieuproblemen, waaronder water- en omgevingsvervuiling. De overvloedige groei van algen bedreigt de zuurstof in het water, en heeft al meermaals tot grote vissterfte geleid.

Lagune van Venetië

De Lagune van Venetië is een lagune bij Venetië in Italië. De lagune wordt aan de oostkant begrensd door de Golf van Venetië in de Adriatische Zee.

De lagune is ongeveer 55.000 ha groot waarvan 50.000 ha water en 5000 ha land. In de lagune liggen meer dan 120 eilanden waaronder Torcello, Burano en Murano.

De badplaats op de schoorwal wordt Lido van Venetië genoemd.

Lagunes van Nieuw-Caledonië

De lagunes van Nieuw-Caledonië liggen in Nieuw-Caledonië (Oceanië). Het rif is het twee na langste koraalrif in de wereld na het Groot Barrièrerif. Het rif ligt rond het grootste eiland van Nieuw-Caledonië, Grande Terre, en Île des Pins, en vele kleinere eilanden. In totaal heeft het rif een lengte van meer dan 1500 km.

Malören

Malören (Fins: Maluri) is een Zweedse eiland in de Botnische Golf. Het maakt deel uit van de plaatselijke scherenkust van de Kalix-archipel. Het eiland ligt ten westen van Sandskär, maar behoort niet tot het nationaal park Haparanda Skärgård. Malören valt namelijk onder de gemeente Kalix. Malören heeft de vorm van een atol: zandbanken rond een lagune. Malören kent een aantal schuilcabines, een kapel (bijnaam: Kathedraal van de archipel) (1769), een communicatie-installatie voor noodgevallen en een vuurtoren (1851). Het eiland was het eerste teken voor schippers komende uit het zuiden, dat ze land naderden.

Malören is ongeveer 1500 jaar geleden ontstaan toen het gebied begon te stijgen met 85 cm per eeuw; ook heden ten dage wordt het eiland jaarlijks een beetje groter.

Malören vormt in haar eentje een natuurreservaat van 181 hectare groot.

Mangareva

Mangareva is het hoofdeiland van de Gambiereilanden in Frans-Polynesië. Ook de hoofdplaats van deze eilandengroep Rikitea ligt op het hoofdeiland. Hier is het administratief centrum van gemeente Gambier. Mangareva ligt 1590 km ten zuidoosten van Tahiti. Het eiland is 8 km lang en 1,3 km breed en heeft een oppervlakte van 15,4 km2. De lagune rondom het eiland heeft een doorsnede van 25 km en hierin liggen de eilanden Aukena, Akamaru, Kamaka, Taravai en diverse onbewoonde atollen.

Maria Est

Maria Est is een atol in het uiterst zuidelijke deel van de Tuamotuarchipel, in Frans-Polynesië. Het behoort administratief tot de gemeente Gambier, maar het ligt niet tussen de Gambiereilanden maar 57 km ten zuidoosten van Matureivavao (Actéon groep). Het eiland is onbewoond. Het eiland is 5,6 km lang en 2,9 km breed en heeft een oppervlakte van 3 km2. De lagune heeft een oppervlakte van 7 km2 en er zijn geen openingen naar zee; het zoutgehalte in de lagune is hoog.

Meer van Maracaibo

Het Meer van Maracaibo, ook wel de lagune van Maracaibo genoemd, gelegen in westelijk Venezuela, is het grootste meer van Zuid-Amerika. Het is 13.500 km² groot en op sommige plaatsen 250 meter diep. Door de verbinding met de Caraïbische Zee is het water brak.

De nauwe doorgang naar zee tussen het Meer van Maracaibo en de Golf van Venezuela, de Bahía de Tablazo, wordt door lage duineilanden vrijwel afgesloten en was vroeger moeilijk bevaarbaar, maar sinds de kanalisering van de vaargeul is de stad Maracaibo voor zeeschepen bereikbaar. Over de Bahía de Tablazo werd in 1962, na een bouwperiode van 40 maanden, de Generaal Rafael Urdanetabrug geopend. De betonnen brug die alleen geschikt is voor wegverkeer (geen treinspoor), verbindt Maracaibo met het centrale deel van het land. Hij heeft een lengte van 8678 meter en is daarmee op een na de langste brug van Zuid-Amerika. Schepen met een maximale hoogte van 46 meter boven de zeespiegel kunnen eronderdoor varen. De brug is genoemd naar generaal Rafael Urdaneta (1788-1845), een oorlogsheld in de onafhankelijkheidsoorlog.

De Río Catatumbo en de Río Escalante monden in het meer uit. De Catatumbodelta is een belangrijk vogelgebied; veel vogelsoorten komen alleen in dit gebied voor. Het meer kent 140 tot 160 dagen per jaar onweer: de zogenoemde Catatumbobliksem.

Nukunonu

Nukunonu is een van de drie atollen van Tokelau en daarmee ook een van de drie bestuurlijke onderdelen van het territorium, naast Atafu en Fakaofo. Met een oppervlakte van 4,7 vierkante kilometer is Nukunonu het grootste van de drie Tokelause atollen. Het is samengesteld uit 42 eilanden die een centrale lagune omringen van 90 km².

Volgens de volkstelling van 2011 wonen er 397 mensen op Nukunonu, daarmee is het atol het minst bevolkte van de Tokelau-eilanden. Ruim 95% van de inwoners is rooms-katholiek.

Orbetello

Orbetello is een stad in de Italiaanse regio Toscane, in de provincie Grosseto. De stad ligt aan de gelijknamige lagune en is met het voormalige eiland Argentario verbonden door middel van een kunstmatige dijk. De dijk verdeelt de lagune daardoor in twee delen: de Laguna di Levante en Laguna di Ponente.

De plaats wordt al sinds de 6de eeuw voor Chr. bewoond. Eerst door de Etrusken, zij brachten versterkingen aan waar nog delen van te zien zijn. In het jaar 280 voor Chr. namen de Romeinen de controle over. In 273 stichtten zij enkele kilometers zuidelijker de belangrijke stad Cosa waarvan nu alleen nog ruïnes resten. Vanaf 1557 was Orbetello hoofdstad van de kleine, door Spanje geregeerde, staat Presidio. Na vereniging met het Groothertogdom Toscane in 1736 werd het in 1860 deel van het verenigde Italië.

Tegenwoordig is Orbetello een belangrijke toeristenplaats. Het belangrijkste bouwwerk in het centrum is de kathedraal Santa Maria Assunta (1375). Het interieur van deze kerk vertoont Spaanse invloeden. In het oude arsenaal Polveriera Guzman (1692) huist tegenwoordig het archeologisch museum van Orbetello.

Nabij de plaats zijn mooie zandstranden en een lagune te vinden. In de lagune bevindt zich de Molino Spagnolo (Spaanse molen), dit is de laatst overgeblevene van de negen molens die de Sienezen in totaal bouwden. De Lagune van Orbetello is tevens een klein maar belangrijk natuurgebied. Het is het overwinteringsgebied van de heremietibis.

De volgende frazioni maken deel uit van de gemeente: Albinia, Ansedonia, Fonteblanda, Giannella, Quattro Strade, San Donato, Talamone.

Orona

Het Orona-atol, ook bekend als Hull Island, is een van de Phoenixeilanden in de republiek Kiribati. De grootte is ongeveer 8,8 km x 4 km. Net als Kanton, is het een smalle strook land die een lagune omgeeft die 15-20 meter diep is. De lagune staat via een aantal stroomgaten in verbinding met de oceaan, slechts een enkele geul is met een kleine boot passeerbaar. De totale landoppervlakte is 3,9 km², de maximale hoogte is 9 meter.

Kiribati riep in 2006 het Phoenix Islands Protected Area uit. Het 425.300 km² grote zeereservaat telt acht koraaleilanden inclusief Orona.Hoewel het in het verleden bij periode bewoond was, voor het laatst tot 2004, is het tegenwoordig onbewoond.

Roncador Bank

Roncador Bank (Spaans: Banco Roncador) is een voor het grootste deel onder water gelegen atol in de Caraïbische Zee en valt onder de soevereiniteit van Colombia. De atol ligt ongeveer halverwege tussen Jamaica en Costa Rica en 140 km ten oosten van het Colombiaanse eiland Providencia. Het grootste eilandje van de Roncador Bank is het gelijknamige Roncador, dat 600 bij 300 meter groot is. Het atol zelf is ongeveer 15 km lang en 6 km breed, heeft een oppervlakte van 65 km² en bestaat voornamelijk uit een lagune. Op het eiland Roncador bevindt zich een vuurtoren die in de jaren 1970 gebouwd is, alsmede enkele huizen die dienden om militairen te huisvesten ten tijde van de Cubacrisis.

Swains

Swains (Engels: Swains Island; Samoaans: Olosega; Tokelaus: Olohega), vroeger ook aangeduid als Olosega, Quiros, Gente Hermosa en Jennings, is een atol in het uiterste noorden van het Amerikaanse territorium Amerikaans-Samoa in Polynesië. Het eiland behoort geografisch en cultureel tot de Tokelau-eilanden, en de voornaamste taal is er het Tokelaus. Swains, een van de twee 'niet-georganiseerde atollen' van Amerikaans-Samoa, is traditioneel eigendom van de familie Jennings.

Het eiland telt 17 inwoners en heeft een diepe, gesloten brakwaterlagune in het midden. Inclusief de lagune (0,358 km²) meet het atol 1,865 km² (iets kleiner dan Monaco), zonder de lagune 1,508 km². In het oosten van de lagune ligt een eilandje met een oppervlakte van 764 m². Omdat het water van de lagune niet volledig zoutvrij is vangt de bevolking regenwater op om als drinkwater te gebruiken.

Alle inwoners leven in het enige bewoonde dorpje Taulaga aan de westkust, en leven van de kokosnotenoogst voor de productie van kopra. Taulaga geldt als een van de 74 dorpen waarin Amerikaans-Samoa officieel wordt onderverdeeld. In het zuidoosten ligt het verlaten dorpje Etena, waar vroeger de eigenaren van het eiland resideerden.

Takapoto

Takapoto is een atol dat behoort tot de Tuamotueilanden, die deel uitmaken van Frans-Polynesië. Het is ellipsvormig en ongeveer 20 km lang en 6,7 km breed en heeft inclusief de lagune, een oppervlak van 85 km² en ruim 15 km² landoppervlak. Fakatopatere is de voornaamste nederzetting op het eiland. Takapoto telt 501 (in 2017) inwoners. Het atol behoort bestuurlijk tot de gemeente (commune) Takaroa, dat is het atol dat op 9 km afstand ligt, het dichtst bijzijnde bewoonde eiland. Takapoto ligt 538 km van Tahiti. Het eiland ontstond uit een vulkaan die 55,5 tot 58,2 miljoen jaar geleden 2780 m oprees uit de oceaanbodem.

Venetië (stad)

Venetië (Italiaans: Venezia, Venetiaans: Venezsia) is een stad in het noordoosten van Italië. Het is de hoofdstad van de regio Veneto en van de provincie Venetië.

Volgens cijfers van de stad zelf had Venetië op 1 januari 2005 271.251 inwoners, van wie ongeveer 62.000 in Venetië zelf, ongeveer 35.000 op andere eilanden die tot de stad behoren en ruim 170.000 op het vasteland, voornamelijk in Mestre.

Het is wereldwijd bekend om het historische centrum met zijn vele kanalen en heeft een belangrijke rol gespeeld in de wereldgeschiedenis. Sinds 1987 staan Venetië en zijn lagune op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Voor-Pommeren

Voor-Pommeren (Duits: Vorpommern, Pools: Pomorze Przednie) is het westelijke gedeelte van het historische hertogdom Pommeren en latere Pruisische provincie Pommeren. Het ligt aan de Oostzee tussen de rivieren Recknitz en Oder. Het andere (oostelijke) deel van Pommeren heet Achter-Pommeren.

Het overgrote deel van Voor-Pommeren maakt deel uit van de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren (Mecklenburg-Vorpommern). Alleen de stad Szczecin en directe omgeving behoren tot Polen. De voornaamste steden in het Duitse Voor-Pommeren zijn Stralsund en Greifswald. Ook de eilanden Rügen, Hiddensee en Usedom, alsmede het schiereiland Fischland-Darß-Zingst, behoren tot Voor-Pommeren.

Voor-Pommeren is een geliefde bestemming voor Duitse toeristen. In het gebied zijn het Nationale Park Vorpommersche Boddenlandschaft en het Nationale Park Jasmund te vinden. Bekende langeafstandsfietsroutes die het gebied doorkruisen zijn de Oostzeekustroute, de route Berlijn-Kopenhagen en de route Oder-Neisse.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.