Grote Arabische Woestijn

De Grote Arabische Woestijn of kortweg Arabische Woestijn is een uitgestrekt woestijngebied dat het binnenland van het Arabisch Schiereiland beslaat, tot Irak en Jordanië in het noorden, waar het overgaat in de Syrische Woestijn. De noordoostelijke grens wordt gevormd door het Zagrosgebergte.

De woestijn is 2,33 miljoen km² groot en omvat heel Saoedi-Arabië, met uitzondering van het zuidwestelijke kustgebied. Midden in het zuidelijke deel van de woestijn ligt Rub al Khali, het "Lege Kwartier", een van de droogste en onherbergzaamste woestijngebieden ter wereld. Tot het jaar 2000 lag de noordgrens van Jemen niet vast omdat ze door dit onbewoonbare gebied loopt.

Het klimaat in dit woestijngebied is extreem droog, met zelden meer dan 35 millimeter regenval per jaar, en de temperatuur wisselt tussen extreem heet overdag (40 à 50°C in de zomer) en koud 's nachts, in de winter zelfs tot onder het vriespunt.

De Grote Arabische Woestijn is van groot economisch belang omdat ze enorme aardolie- en aardgas-reserves bevat, waaronder enkele van de grootste olievelden ter wereld, zoals het Dharaan-veld in Saoedi-Arabië, het Boergan-veld in Koeweit en het Roemaila-veld in Irak. Naast olie- en aardgasreserves bevat het gebied ook andere delfstoffen zoals fosfaten en zwavel.

Het gebied heeft weinig biodiversiteit. Veel soorten, zoals de gestreepte hyena, jakhals en honingdas, zijn verdwenen als gevolg van jacht en verlies van habitats. Sommige soorten die uit het gebied zijn verdwenen, zoals de Arabische oryx (Oryx leucoryx) en de duingazelle (Gazella leptoceros), zijn met succes opnieuw geïntroduceerd in het gebied.

Andere gevaren voor het ecosysteem zijn overbegrazing door vee, olie- en gaswinning en oorlogvoering. De Golfoorlog (1990-1991) veroorzaakte zware vervuiling: door de verwoesting van olieputten kwam 10 miljoen m³ olie in de woestijn terecht en bedekte een gebied van 49 km², wat omvangrijke verontreiniging van de grond en het grondwater veroorzaakte.

Grote Arabische Woestijn
Situering
Ligging Midden-Oosten
Land(en) Saoedi-Arabië, Jordanië, Irak, Koeweit, Oman, Qatar, Verenigde Arabische Emiraten, Jemen
Coördinaten 25° 0′ NB, 45° 0′ OL
Oppervlakte 2.330.000 km²
Lengte 2100 km (O-W)
Breedte 1100 km (N-Z)
Informatie
Hoogste punt Jabal an Nabi Shu'ayb (3666 m)
Klimaattype BWh
Kaart
De grenzen van de Grote Arabische Woestijn, volgens het Wereld Natuur Fonds
De grenzen van de Grote Arabische Woestijn, volgens het Wereld Natuur Fonds
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen
1910-1919

De jaren 1910-1919 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 20e eeuw.

Acacia (plant)

Acacia is een geslacht uit de onderfamilie Mimosoideae, een onderfamilie in de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae/Fabaceae). Alle soorten zijn houtig. Sinds 2010 is de omgrenzing enigszins onzeker: er werd overwogen of het geslacht niet opgedeeld kon worden.

Met 'de acacia' als soort wordt gewoonlijk de robinia (Robinia pseudoacacia) bedoeld, die echter tot het geslacht Robinia behoort dat zelfs geen deel uitmaakt van de Mimosoideae. Maar de snijbloem "mimosa" behoort wel tot het geslacht Acacia.

Afrotropisch gebied

Het Afrotropisch gebied is in de biogeografie de ecozone die Afrika ten zuiden van de Sahara, het zuiden van het Arabisch Schiereiland en eventueel het zuiden van Iran omvat. Het begrip wordt vaak in de biologie gebruikt om het verspreidingsgebied van diersoorten te specificeren. De bergen in het Afrotropisch gebied behoren tot een eigen subregio, de Afromontane zone.

Het Afrotropisch gebied wordt in het oosten, westen en zuiden door oceanen omgeven. In het noorden vormen de zeer droge en hete Sahara en de Grote Arabische Woestijn een natuurlijke barrière, waardoor er bijna geen uitwisseling is met de diersoorten uit het Palearctisch gebied. Toch zijn er bijvoorbeeld in de bergen van Ethiopië een aantal Palearctische of Oriëntaalse invloeden te bespeuren. In Afrika ten noorden van de Sahara komt een aantal Afrotropische dieren voor.

Madagaskar en verschillende naburige eilanden zijn een subregio van deze ecozone, met een groot aantal endemische taxa zoals de maki's. Madagaskar en de Seychellen behoorden in een ver verleden tot het supercontinent Gondwana, en zijn tientallen miljoenen jaren geleden afgedreven van het continent Afrika.

Door het gezamenlijke verleden met onder andere het Australazische gebied, zijn verschillende diersoorten uit deze gebieden aan elkaar verwant.

Arabisch Schiereiland

Het Arabisch Schiereiland of Arabië (Arabisch: شبه الجزيرة العربية shibh al-jazīrah al-ʻarabīyah of جزيرة العرب jazīrat al-ʻArab;"eiland van de Arabieren") is een gebied in Azië, direct ten oosten van Afrika. Het wordt begrensd door de Rode Zee, de Golf van Aden, de Indische Oceaan, de Arabische Zee, de Golf van Oman en de Perzische Golf.

Het schiereiland omvat de volgende landen: Saoedi-Arabië, Jemen, Oman, Qatar, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. Aan de noordrand liggen Jordanië en Irak die ook nog een deel van het schiereiland bezitten. Bahrein ligt op een eiland vlak voor de kust van het schiereiland.

De regio speelt een belangrijke geopolitieke rol in het Midden-Oosten en de Arabische wereld door zijn grote olie- en gasvoorraden.

Voor de Moderne Tijd, werd het Arabisch Schiereiland ingedeeld in vier verschillende regio's: Hidjaz, Nadjd, Zuid-Arabië en Oost-Arabië. Hijaz en Nadjd maken het grootste deel uit van hedendaags Saoedi-Arabië. Zuid-Arabië bestaat uit Jemen en het westelijke deel van Oman (Dhofar). Oost-Arabië bestaat uit de hele kuststrook van de Arabische zijde van de Perzische Golf (de Khaleej).

Arabische Woestijn

Arabische Woestijn kan verwijzen naar:

Grote Arabische Woestijn, woestijngebied, het binnenland van het Arabisch Schiereiland

Arabische Woestijn (Egypte), woestijn tussen de Nijl en de Rode Zee

Arabische opstand

De Arabische opstand of Grote Arabische opstand (Great Arab Revolt) (1916–1918) begon toen Hoessein ibn Ali, de Sjarief van Mekka en leider van Hidjaz en de stam van de Hasjemieten, ten tijde van de Eerste Wereldoorlog in opstand kwam tegen het Ottomaanse Rijk. Het doel was, met steunbetuiging van het Verenigd Koninkrijk, de vorming van één grote onafhankelijke Arabische staat. Deze zou zich uitstrekken van Aleppo (Syrië) tot Aden (Jemen), gegrondvest op de oude tradities en cultuur van de Arabieren, met de islam als religie en de volledige bescherming en opneming van etnische en religieuze minderheden.

Assyrisch leger

Het Assyrische leger en rijk was na de ondergang van de Hettieten en hun leger het machtigste leger en rijk van zijn tijd geworden. Op zijn hoogtepunt strekte het rijk zich uit van de Perzische Golf tot de Middellandse Zee en van Armenië en Noord-Perzië tot de Grote Arabische Woestijn en zelfs tot aan de Egyptische delta. Het Assyrische leger was goed geïntegreerd in de rest van het rijk en kon steunen op de economische ruggengraat van het rijk, die werd gevormd door de steden Nimrud, Ninive en natuurlijk ook Assur.

Het was Tiglat-Pileser III die de grote hervorming doorvoerde in het leger die haar voor meer dan driehonderd jaar het machtigste ter wereld zou maken. Hij zou de staat rond een stand leger opbouwen en de administratie van het rijk koppelen aan die van het leger. Voortaan draaide alles in het Assyrische rijk om het leger en enkel het leger.

De Assyriërs hadden al rond 1000 v.Chr. ingezien dat wapens, strijdwagens en wapenrustingen uit ijzer veel beter waren en Tiglat-Pileser zou dan ook voor zorgen dat de wapens constant vernieuwd werden en zijn manschappen er zeer goed met leerden omgaan. Het merendeel van het leger bestond uit speerwerpers, die - hoewel ze trager waren dan cavalerie - sneller vooruit gingen dan andere infanteristen uit hun tijd en zo een belangrijk element waren in de Assyrische oorlogsvoering. De Assyrische boogschutters waren véél beter georganiseerd dan hun tegenstanders boogschutters. Met hun sterkere bogen konden ze hun pijlen met ijzeren punt met grote precisie afschieten op de vijandige linies en zo verwarring zaaien alvorens de cavalerie erop lost te laten.

Het hoeft ook niet te verbazen dat de Assyrische strijdwagens voorzien waren van pijlenkokers om boogschutters op strijdwagens van pijlen te voorzien. Hoewel de cavalerie slechts een klein deel van het leger uitmaakte waren zij de best getrainde eenheid én inzetbaar voor ingewikkeldere manoeuvres.

Ook op het gebied van vestigingsbouw en belegeringswerken konden de Assyriërs buigen op een lange traditie. Vanop houten torens konden de Assyrische boogschutters hun dodelijke projectielen afschieten op de verdedigers op de muren. Door de efficiëntie die de intensieve trainingen van de verschillende eenheden opleverden, kon het Assyrische leger zich vlot over eender welk terrein verplaatsen, wat mede een van hun sterke punten vormde. Daarnaast maakten de Assyrische troepen gebruik van terreur die ze zaaiden bij hun doortocht. Het was ook onder Tiglat-Pileser III dat de eerste hulptroepen afkomstig uit andere volkeren werden ingezet, die onder Sargon II een belangrijk deel van het leger zouden gaan uitmaken.

Damascus

Damascus (Arabisch: دمشق,Dimasjq of (Dimasjq) al-sham, Aramees: ܕܪܡܣܘܩ, Darmsuq) is de hoofdstad van Syrië. Damascus vormt een eigen gouvernement en is tevens de hoofdstad van het gouvernement Rif Dimashq. Het is een van de oudste steden ter wereld, mogelijk dé oudste nog bestaande stad ter wereld. Er wonen 1,8 miljoen mensen in de stad, daarmee is het de op een na grootste stad van Syrië na Aleppo. In het gouvernement wonen ongeveer 2,8 miljoen mensen (2010). In de volksmond heet de stad Sjam.

Damascus betekent geïrrigeerd huis of geïrrigeerd klooster in het Aramees.

December 2015

Dit artikel geeft een chronologisch overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen per dag van de maand december in het jaar 2015.

Jemen

Jemen (Arabisch: اليَمَن, al-Yaman), officieel de Republiek Jemen (Arabisch: الجمهوريّة اليمنية, al-Jumhūrīyah al-Yamanīyah), is een republiek in het westen van Midden Oosten. Het land ligt in het zuidwesten van het Arabisch Schiereiland en grenst in het noorden aan Saoedi-Arabië en in het oosten aan Oman. Ten westen van Jemen ligt de Rode Zee en ten zuiden ervan ligt de Golf van Aden. Het land behoort tot de Arabische Liga.

De hoofdstad en tevens grootste stad van het land is Sanaa. Het land heeft ongeveer 28 miljoen inwoners en een oppervlakte van 527.968 km².

Jemen ontstond op 22 mei 1990 toen Noord- en Zuid-Jemen met elkaar werden verenigd. Door diverse interne conflicten, terrorisme, grote verschillen tussen het zuiden en het noorden en corruptie heeft het land in vergelijking met andere landen in de Arabische Wereld economisch weinig kunnen profiteren van de olievoorraden. Met een bruto binnenlands product van $1.061 per hoofd van de bevolking is Jemen het armste land op het Arabisch Schiereiland. In de laatste jaren is er wel vooruitgang geboekt op diverse terreinen, maar er wordt alom gevreesd voor grote economische en politieke problemen als de oliebronnen uitgeput raken.

Koeweit

Koeweit, officieel de Staat Koeweit, is een klein olierijk emiraat op het Arabisch Schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf, grenzend aan Saoedi-Arabië in het zuiden en Irak in het noorden. De hoofdstad is de gelijknamige stad. In Koeweit-Stad, de hoofdstad van het land, en het bijbehorende stedelijk gebied wonen zo'n 2,8 miljoen mensen.

Levant

De Levant, Arabisch: بلاد الشام, Belad Al-Shaam, of het Morgenland is de historisch-geografische naam voor een deel van Zuidwest-Azië. Het beslaat het gedeelte direct ten oosten van de Middellandse Zee.

De streek wordt begrensd door de Taurus in het noorden, de Syrische Woestijn en de noordelijke Grote Arabische Woestijn in het oosten. De Sinaï wordt soms tot de Levant gerekend, maar vormt in het algemeen de streek ten zuiden ervan. Het gebied beslaat het tegenwoordige Israël, grotendeels Jordanië, Libanon, Syrië, Palestina, de Turkse provincie Hatay en soms ook de Turkse streek Cilicië. Het eiland Cyprus laat men ook wel onder de Levant vallen. Het woord Levant komt van het Latijnse woord 'levare' of van het Franse 'lever', die beide 'rijzen' betekenen. Het is een aanduiding voor 'het land waar de zon opkomt', ook bekend onder de Arabische naam Mashriq. Tegengesteld daaraan is de Maghreb of 'het land waar de zon ondergaat', waaronder meestal de landen in het westen van Noord-Afrika worden begrepen. Samen met Mesopotamië, het zuidoosten van Anatolië en het noordoosten van Egypte vormt de Levant het gebied van de Vruchtbare Sikkel.

De Levant is de streek waar de emmertarwe van nature voorkwam, waarvan voor de landbouw geschikt zaad kon worden geselecteerd en meegenomen naar de wijdere omgeving. Dit leidde rond 7000 v.Chr. tot de neolithische revolutie. Bevolkingstoename zorgde ook voor de eerste kolonisatie van geschikte gebieden zoals het Oude Griekenland en de Balkan, waar tot dan alleen rondtrekkende jager-verzamelaars actief waren. Emmertarwe kwam daar oorspronkelijk niet voor, maar werd meegenomen door de jongere landbouwersgeneraties die deze streken geleidelijk dichter bevolkten. Via de Cycladen werden spoedig ook de grotere eilanden Thera en Kreta bevolkt. Ugarit vervulde als havenplaats voor de verbinding via Cyprus met de Levant een sleutelrol. De oude cultuur van de Levant lag op die manier aan de basis van de westerse beschaving. Op Kreta ontwikkelde zich later de Minoïsche beschaving.

De cultuur van het Oude Egypte kwam iets voor 3000 v.Chr. op. In die tijd zou de Levant en voornamelijk Kanaän door Indo-Europese stammen worden overspoeld en deels onder de voet gelopen. De aanleiding zou een plotselinge klimaatsverandering zijn geweest, waardoor droogte in de hoger gelegen graslanden van de berggebieden ontstond en de lager gelegen vruchtbare landbouwgebieden ineens veel aantrekkelijker werden voor de nomaden.De Levant was door zijn centrale ligging tussen drie continenten vanouds ook steeds een doorgangsgebied voor rondtrekkende nomaden en voor karavanen met reizende handelaars. Deze routes sloten aan op de oeroude zijderoutes. Ook via de zee werden vanouds goederen verhandeld met Elam en van daar met de rijke Indusvallei.

Lijst van woestijnen

Deze pagina bevat een lijst van woestijnen in de wereld gesorteerd op continent.

Mesopotamië

Mesopotamië (Grieks voor: tussen de rivieren) of Tweestromenland, (Aramees: Beth Nahrin ܒܝܬ ܢܗܪܝܢ), (Arabisch: بلاد مابين النهرين, Bilad ma bayn Al-Nahrayn of بلاد الرافدين, Bilad ar-Rafidayn) is het gebied rond de rivieren Tigris (ca. 1900 km) en Eufraat (ca. 2800 km lang). Het vormt het kerngebied van de huidige staat Irak en het noordoosten van het huidige Syrië.

In geschiedkundige werken worden in Mesopotamië vaak Assyrië in het noorden en Babylonië in het zuiden onderscheiden, geografische aanduidingen die echter niet altijd met staten overeenkwamen. Babylonië bestond oorspronkelijk uit twee delen, het zuidelijke Soemer en wat noordelijker Akkad. In de loop van de geschiedenis slibde de delta steeds verder aan. Die streek wordt het Zeeland genoemd.

Negev

De Negev (Hebreeuws: הנגב, Arabisch: النقب al-Naqab), vaak ook Negeb genoemd (letterlijke betekenis 'de droge'), is een woestijn in het zuiden van Israël. In de Bijbel wordt het woord Negev ook gebruikt voor de richting 'zuid'. Soms wordt Negev vertaald als 'Zuiderland'. De Negev strekt zich uit van Beër Sjeva in het noorden tot Eilat in het uiterste zuiden en beslaat meer dan 60% van het grondgebied van Israël. Noordoostelijk van de Negev ligt de Dode Zee, de Gazastrook ligt noordwestelijk ervan. Beër Sjeva wordt gezien als de hoofdstad van de Negev. Rond 1900 maakten de Turken van deze stad een soort regionaal centrum voor de Negev.

De Negev kan worden gezien als een klein deel van de enorme woestijnstrook die zich uitstrekt van de Atlantische Oceaan tot de Indische Oceaan, waar onder andere de Sahara, de Sinaïwoestijn en de Grote Arabische Woestijn op het Arabische Schiereiland deel van uitmaken. De gemiddelde maximumtemperatuur op jaarbasis is 25,7 °C.

Al vele duizenden jaren wordt de Negev bewoond door bedoeïenen, die daar wonen in kleine gemeenschappen of dorpen. Sinds de inlijving van de Negev bij Israël wordt het leefgebied en authentieke bestaan van 195.000 bedoeïenen bedreigd. Op grond van het door Israël in 2011 aangenomen en in werking gestelde Begin-Prawer plan -officieel "Bill on the Arrangement of Bedouin Settlement in the Negev"- worden ze verplaatst naar geïmproviseerde 'nederzettingen' en zijn tientallen oorspronkelijke bedoeïenendorpjes onwettig verklaard en worden dientengevolge met verwoesting bedreigd.

Oostelijke Woestijn

De Oostelijke Woestijn is ook bekend als Arabische Woestijn (niet te verwarren met de Grote Arabische Woestijn). Het is het noordoostelijkste deelwoestijn van de Sahara gelegen in Egypte, tussen de Nijl in het westen, de Rode Zee in het oosten, de Middellandse Zee in het noorden en het Nassermeer in het zuidwesten. De woestijn heeft een oppervlakte van ongeveer 22.000 km² en een hoogte die oploopt naar een bergrug in het oosten, waarvan de Gebel Sjaib el-Banat (2187 meter) en de Garib (1715 meter) de hoogste zijn. In het zuiden gaat de woestijn over in de Nubische Woestijn.

De woestijn bestaat uit basalt-, porfier- en granietformaties die worden doorkliefd door talloze wadi's, die tijdens de zeldzame regens het landschap kortstondig in bloei kunnen zetten. Het grootste deel van de woestijn bestaat uit plateaus met een gemiddelde hoogte van 500 meter. Uitgestrekte delen bestaan uit zich verplaatsende sikkelduinen, zandmassieven en in het centrale deel liggen stukken bedrock (moedergesteente) aan de oppervlakte.

Grote delen zijn onbewoond vanwege de frequente zand- en stofstormen, zware winden, lage neerslag en grote dagelijkse temperatuurverschillen.

Sinaï (schiereiland)

Sinaï (Arabisch: سيناء Sīnā' ), het driehoekige schiereiland van Egypte, vormt een brug tussen Azië en Afrika. Het wordt door de Landengte van Suez verbonden met de rest van Egypte, maar tegelijkertijd door het Suezkanaal gescheiden van Afrika. Geografisch gezien ligt de Sinaï dus in Azië.

Het gehele schiereiland is woestijn, en vanwege zijn ligging tussen de Sahara (de Egyptische Oostelijke Woestijn waar de Sinaï aan grenst is onderdeel van de Sahara), de Israëlische Negevwoestijn en de Grote Arabische Woestijn op het Arabisch Schiereiland is het onderdeel van een heel groot woestijngebied.

Syrische Woestijn

De Syrische Woestijn strekt zich uit over het noordelijk Arabisch Schiereiland, over delen van de landen Saoedi-Arabië, Jordanië, Syrië en Irak. De woestijn bestaat uit een combinatie van zand, steppe en rotsachtige gebieden en gaat in het zuiden over in de Grote Arabische Woestijn.

Het is de op acht na grootste woestijn ter wereld.

's Zomers kan het meer dan 50 graden Celsius worden en in de winter kan het er vriezen. Er is weinig vegetatie. Het is het leefgebied van de goudhamster.

Woestijn

Een woestijn is een gebied waar relatief zeer weinig neerslag valt, waardoor er weinig of geen vegetatie is.

Het stereotiepe beeld van een woestijn is een uitgestrekte kale vlakte met zandduinen en een gemiddeld zeer hoge temperatuur. Dit beeld gaat echter voor slechts een klein deel van de woestijngebieden op aarde daadwerkelijk op. Er zijn ook woestijnen in de gematigde en de polaire zones.

De grond van woestijnen is niet onvruchtbaar. Na een regenbui kan een groot deel van de woestijn ineens zeer sterk begroeid raken. De woestijngrond is echter niet in staat om het water lang vast te houden en hierdoor sterven de planten snel weer af. In woestijnen bieden oasen – plekken midden in de woestijn waar toegang tot water is – soms omstandigheden waar ook mensen kunnen leven.

Voorbeelden van woestijnen zijn de Sahara, de Gobi, de Kalahari, de Namibwoestijn, de Negev, de Grote Arabische Woestijn, de Atacama, de ijswoestijn Eismitte en het centrale gedeelte van Antarctica.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.