Genre

Een genre (uitspraak: "zjanre" of "zjãre") is een categorie in de kunst of amusementswereld waarin werken ingedeeld worden die voldoen aan een bepaald stilistisch of inhoudelijk criterium.

Bij het categoriseren van literatuur, films of muziek binnen genres toetst men de structurele elementen die gebruikt worden om een verhaal te vertellen. Wanneer deze elementen eenzelfde eigen, ingewortelde vorm van informatie gaan bevatten is er sprake van een genre.

Soorten genres

Andere betekenissen

  • een genrestuk is een schilderij dat het dagelijks leven uitbeeldt.
Drama (genre)

Drama of dramatiek (afgeleid van het Oudgriekse woord δράμα ("drama") dat "handeling" betekent) is een literair genre dat gebruikt wordt om toneelstukken, boeken, films, televisieprogramma's en andere vormen van fictie te karakteriseren waarin bepaalde persoonlijke ontwikkelingen van een of meer personages centraal staan. Een drama behandelt doorgaans een emotioneel thema, waardoor de kijker of lezer zich in de personages kan inleven en zich met hen kan identificeren.

Binnen het toneel vertoont het drama talrijke afsplitsingen, waarvan de belangrijkste het blijspel en het treurspel zijn. Hoewel drama een synoniem is van toneelstuk, wordt het gebruik van de term soms beperkt tot het ernstige toneel.

Dramafilm

Een dramafilm of dramatische film is een filmgenre dat emotionele thema's behandelt en waarin intermenselijke conflictsituaties de boventoon voeren. De kijker krijgt inhoudelijk veel te zien van bepaalde persoonlijke ontwikkelingen van een of meer hoofdpersonen in het verhaal. Het genre is erop gericht om de kijker zich in de personages te laten inleven.

Onder dramafilms vallen ook oorlogsfilms, detectives, historische drama's en biografieën. Ook films die doorgaans getypeerd worden als komedie kunnen bepaalde dramatische elementen bevatten, zoals tragikomedies.

Het dramagenre kan beschouwd worden als de tegenhanger van de actiefilm, waar snelle actie centraal staat in plaats van de persoonlijke ontwikkelingen van de hoofdpersonen. In werkelijkheid zijn de meeste films echter een mix van verschillende genres en zijn grenzen tussen genres moeilijk objectief vast te stellen.

Essay

Een essay is een beschouwende prozatekst of een artikel over een we­ten­schap­pe­lijk, cul­tu­reel of fi­lo­so­fisch on­der­werp, waarin de schrijver zijn persoonlijke visie geeft op hedendaagse verschijnselen, problemen of ontwikkelingen. Het is afgeleid van het Franse woord 'essai', wat zoiets betekent als probeersel of proeve. De schepper van dit literaire genre was Michel de Montaigne die in 1580 de eerste uitgave in twee delen van zijn 'Essais' publiceerde.

Fantasy (genre)

Fantasy is een apart genre binnen diverse media-, kunst- en cultuurvormen zoals films, televisie, literatuur, computerspellen, festivals, muziek, en dergelijke. Het is een genre dat zich kenmerkt door de aanwezigheid van onwerkelijke gebeurtenissen, verzonnen wezens en imaginaire werelden. Bovendien spelen magie en andere bovennatuurlijke elementen veelal een belangrijke rol in het genre.

Toch is fantasy meestal duidelijk te onderscheiden van aanverwante genres als sciencefiction en horror, die de meeste van de bovenstaande kenmerken ook kunnen bezitten. Dit onderscheid is vooral te vinden in de toon, de stijl en de manier waarop diverse thema's behandeld worden. Daarnaast focussen sciencefiction en horror zich respectievelijk op bepaalde elementen als 'toekomst en techniek' en 'angst en mysterie', terwijl in fantasy de bovengenoemde kenmerken centraal staan. Vaak lijken fantasy-verhalen zich af te spelen in een onbestemd en mythisch verleden, waarin "bovennatuurlijke" verschijnselen of een daarmee samenhangende sfeer alledaags lijken (zoals tovenarij), terwijl het met name bij sciencefiction daarentegen veelal gaat om een setting in een al dan niet onbestemd "futuristisch" verschiet, waarin technisch vernuft een belangrijke rol speelt (zoals ruimtereizen).

Fictie

Met fictie (Latijn: fictio, "vorming") wordt een verhaal of gedachtegang aangeduid, die zich hoofdzakelijk in de fantasie van de auteur of lezer afspeelt. Dit in tegenstelling tot de non-fictie, die op de feitelijke werkelijkheid berust. De term is ontleend aan het Franse fiction. Wanneer we de roman fictie noemen, dan bedoelen we hiermee dat de belangrijkste elementen in de tekst - de verteller, de personages en de gebeurtenissen - fictief zijn.

Filmgenre

Een filmgenre is een groep films die specifieke gelijkenissen vertonen, in het bijzonder een gemeenschappelijk thema hebben.

Folk

Folk is de benaming voor een muziekstijl gebaseerd op de oorspronkelijk van generatie op generatie overgedragen volkseigen of regionale muziek, bestaande uit verhalende liederen voor elke gemoedstoestand en gelegenheid: liefde, blijdschap, verdriet, bruiloft, werk, overspel, ziekte, dood, enzovoorts. Het kent daardoor zeer veel uiteenlopende gezichten, al worden in het Westen meestal de Noord-Amerikaanse en Engelse variant bedoeld. Belangrijk kenmerk van de muziek is het gebruik van traditionele muziekinstrumenten zoals viool, tin-whistle, banjo, accordeon (of trekharmonica) en dergelijke. Als muziekgenre is het in de jaren vijftig opgekomen, en floreerde het in de jaren zestig en zeventig tot heden. Artiesten binnen het genre zijn Bob Dylan, Woody Guthrie, Joan Baez en Iain Matthews.

Het genre is enigszins verwant aan singer-songwritermuziek, blues en country en wordt vaak akoestisch (dus niet elektrisch versterkt) uitgevoerd.

Horror

Horror (Latijn: verschrikking) is een genre van verhalen waarbij het de bedoeling is de lezer of de toeschouwer als vorm van amusement angst aan te jagen.

Dit kan door bijvoorbeeld angstige situaties of wezens ten tonele te voeren. Deze wezens kunnen zowel fantastisch (vampiers, spoken) als realistisch (seriemoordenaars) zijn. Onder het genre vallen onder andere het griezelverhaal en de griezelroman. Het genre kan zowel in literatuur (boeken en romans) als horrorfilms en televisieseries worden toegepast. Een belangrijk element van horror is dat de lezer of kijker zich kan inleven in de situatie van de protagonist, waardoor hij of zij dezelfde angst en afschuw voelt. Een ander element is dat er vaak onverwachte gebeurtenissen plaatsvinden (anticlimax) / plotwending. In films worden de kenmerkende elementen dreiging en schrik vaak met speciale effecten en achtergrondmuziek versterkt.

Kamermuziek

Kamermuziek is een genre in de klassieke muziek, waaronder muziek voor kleine, enkelvoudige bezettingen wordt verstaan, die bij wijze van spreken in een (grote) huiskamer kan worden gespeeld. Deze muziekvorm komt als specifiek genre voor vanaf de barok.

Komedie

Een komedie (Oudgrieks: κωμῳδία, kōmōidía), ook blijspel genoemd, is een theaterstuk, film, televisieprogramma of boek met het doel het publiek te amuseren en de kijkers aan het lachen te maken. In de tijd van de oude Grieken tot in de renaissance betekende 'komedie' een verhaal dat goed afliep, in tegenstelling tot een tragedie, een verhaal dat slecht afliep.

Dit wordt bereikt door de situatie, de acties, de relaties tussen personages en de taal te overdrijven. Hierdoor ontstaan lachwekkende situaties.

Er zijn verschillende indelingen voor komedies mogelijk:

naar het medium:

theater;

film;

naar de duur: eenakter, spel in drie bedrijven, langspeelfilms, korte films, tekenfilms;

naar het genre: komische vertelling (vaak als monoloog, stand-upcomedy), vulgaire komedie of klucht, slapstick, parodie, persiflage, revue of cabaret, romantische komedie, tragikomedie, vaudeville.

Lijst van muziekstijlen

Hieronder volgt een alfabetische lijst van op Wikipedia beschreven muziekstijlen.

Muziek wordt onderverdeeld in allerlei stijlen, met op een dieper niveau weer substijlen. Een stijl is vaak kenmerkend een bepaalde historische periode. Zo is klassieke muziek veelal verbonden met de barok en romantiek, en housemuziek vooral met het laatste decennium van de 20e eeuw.

Lijst van muziekstijlen per genre

Dit is een lijst van muziekstijlen per genre.

Literair genre

Een literair genre is een categorisatie voor literaire composities. Deze categorisatie kan worden uitgevoerd naar literaire techniek, inhoud van het verhaal of lengte van het verhaal. Genre dient niet te worden verward met de leeftijdsclassificatie voor een verhaal. Genres zijn vaak flexibel, waardoor een verhaal in meerdere genres kan vallen.

Roman (literatuur)

Een roman is een samenhangend prozaverhaal van boeklengte over de handelingen en persoonlijkheidsontwikkeling van een of meerdere personages, meestal in relatie met hun milieu. Romans zijn overwegend van fictionele aard en overtreffen in omvang het kort verhaal en de novelle. Het onderscheid tussen novelle en roman is niet altijd scherp aan te geven.

Sciencefiction

Sciencefiction (afgekort sf, scifi of essef, in het Engels als science fiction gespeld), is een artistiek genre dat vertegenwoordigd is in literatuur, stripverhalen, films, televisieseries, hoorspelen en computerspellen.

Het Engelse "science fiction" betekent letterlijk vertaald "wetenschapsfictie", en dit is dan ook de betekenis die de bedenker van de term, Hugo Gernsback, eraan heeft willen geven. Voor Gernsback was de sciencefiction vooral bedoeld als een middel tot popularisatie van de wetenschap en van wetenschappelijke ontdekkingen, maar de geschiedenis ervan laat zien dat deze gedachte door latere schrijvers slechts beperkt is nagestreefd. In het genre worden tegenwoordig vooral toekomstbeelden met verzonnen technologische vooruitgang en wetenschappelijke ontwikkelingen gebruikt.

Criticus Darko Suvin hanteert de volgende definitie: "een literair genre of woordconstructie waarvan de [...] voorwaarden de aanwezigheid en interactie van vervreemding en cognitie zijn, en waarvan het belangrijkste instrument een verbeeldingskader is dat een alternatief vormt voor de empirische omgeving van de auteur."

Thriller (genre)

Een thriller (afgeleid van het Engelse to thrill, in vervoering brengen) is een spannend verhaal waarin de nadruk ligt op actie en gevaar. Het doel is de lezer of toeschouwer voortdurend in spanning te houden. Een thriller kan een roman zijn, een film of een toneelstuk.

Verzamelalbum

Een verzamelalbum of compilatiealbum is een verzameling hits of thematisch gerangschikte nummers van een of meer artiesten. In de hitparades staat in het laatste geval als aanduiding "diverse artiesten" bij de uitvoerenden genoemd.

Bekende aanleidingen voor het samenstellen van verzamelalbums zijn:

bundeling van het repertoire van een gevierde artiest die overleden is, opnieuw populair wordt, een ander genre gaat vertolken of in een andere hoedanigheid gaat spelen

een eindejaarslijst (Top 100)

seizoensfactoren (zomer- of kersthits)

ter begeleiding van een actie voor het goede doel

ter introductie van een nieuw genreEen verzamelalbum van een groep of soloartiest waarop meerdere reeds verschenen nummers staan, wordt een Greatest Hits-, Grootste Hits- of Best Of-album (een album met muzikale hoogtepunten) genoemd. Een Greatest Hits-album wordt meestal uitgebracht door een artiest die al wat langer bekend is. Een reden voor het uitbrengen van een dergelijk album kan een contractuele verplichting zijn; artiesten die willen overstappen naar een ander platenlabel, maar nog een of meer albums moeten uitbrengen, brengen vaak een verzamelalbum uit om het afwikkelingsproces te versnellen.

Er zijn echter ook bands die weigeren een verzamelalbum uit te brengen. Zij vinden het onnodig een album uit te brengen waarop slechts oude nummers staan.

Western (genre)

De western is een genre dat in films, tv-series, boeken en schilderkunst wordt verbeeld met een idealisering van het landelijke leven omstreeks de tweede helft van de 19e eeuw in het zogenaamde 'Wilde Westen', het westelijke deel van de Verenigde Staten. Het westerngenre kende het meeste succes in de Amerikaanse film vanaf 1903. Deze films worden ook wel wildwestfilms of cowboyfilms genoemd. Het genre wordt soms geringschattend "horse opera" genoemd. Naast jazz en colorfieldpainting is de western een oorspronkelijke kunstvorm van Amerikaanse bodem.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.