Galicië (Spanje)

Galicië (Spaans: Galicia, Galicisch: Galicia of Galiza) is een van de zeventien autonome regio's van Spanje en ligt in het uiterste noordwesten van het Iberisch Schiereiland.

Galicië
Galicia
Regio van Spanje Vlag van Spanje
Vlag van Galicië Wapen van Galicië
(Details)
Ligging van Galicië in Spanje
Coördinaten 42°45'NB, 7°53'WL
Algemeen
Oppervlakte 29.574 km²
Inwoners (2018) 2.701.743
(91 inw./km²)
Hoofdstad Santiago de Compostella
Politiek
President Alberto Núñez Feijóo (PP)
Overig
Volkslied Os Pinos
Talen Spaans, Galicisch
Tijdzone +1
Feestdag 25 juli
ISO 3166-2 ES-GA
Website www.xunta.es
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Galice horreo
Een hórreo. Dergelijke graanschuren ziet men in Galicië heel veel. Door de palen kan ongedierte niet binnendringen

Algemeen

Galicië grenst in het zuiden aan Portugal, in het westen aan de Atlantische Oceaan, in het noorden aan de Cantabrische Zee en in het oosten aan de andere Spaanse autonome regio’s Asturië en Castilië en León. De hoofdstad van Galicië is Santiago de Compostella, een stad met iets minder dan 100.000 inwoners, maar de grootste stad is Vigo en de grootste agglomeratie A Coruña. Galicië heeft twee officiële talen, het Galicisch en het Spaans. De nationale feestdag van Galicië valt op 25 juli, dat is de feestdag van Sint Jacobus de Meerdere, die in Spanje Santiago wordt genoemd.

Geografie

Tot het hooggebergte in Zuidoost Galicië behoren los Picos de Ancares (1826 m), de Cabeza de Manzaneda (1787 m) en de Peña Trevinca in de Serra de Queixa (2031 m). De kust is 1200 kilometer lang, en vormt daarmee 30% van de totale Spaanse kustlengte. Galicië omvat vier provincies: A Coruña, Pontevedra, Ourense en Lugo. In Lugo bevinden zich twee grote natuurgebieden, de Ancares en de Courel.

Voor de kust liggen de archipel van Cíes (bestaande uit de eilanden Faro, Monteagudo en het eiland van San Martiño), de archipel van Ons (bestaande uit de eilanden Ons en Onza), de archipel van Sálvora (bestaande uit Sálvora, Vionta en Sagres), en andere eilanden als Cortegada, Arousa, Sisargas en Malveiras. Een groot deel van de eilanden behoort tot beschermde natuurgebieden.

Het binnenland van Galicië wordt voor een groot deel gevormd door uitgestrekte bosgebieden. Elk jaar wordt Galicië getroffen door zware bosbranden.

Bevolking

Ondanks de hoge emigratiecijfers van de 20e eeuw is Galicië een van de dichtsbevolkte gebieden van Spanje. De hoogste bevolkingsdichtheid vinden we in A Coruña (143 inw./km2) en Pontevedra (207 inw. /km2). Het grootste deel van de bevolking leeft op het platteland, hoewel er in de laatste decennia sprake is van een trek naar de steden. De bevolking concentreert zich in de parochies, hetgeen een overblijfsel is van de kerkelijke hiërarchie die in de Middeleeuwen ontstond. De grootste stad is Vigo, met 293.642 inwoners (2018).

Een groot deel van de beroepsbevolking is werkzaam in de primaire sector: landbouw, veeteelt, visserij en bosbouw (In Ourense is dit 32% van de bevolking, in Lugo 43%). Galicië had in 1920 1 980 000 inwoners, in 1950 2 604 000 en in het begin van de jaren negentig 2 720 500 inwoners. In de 20e eeuw was er sprake van een grote emigratie. Alle Galicische provincies hadden gedurende de periode tussen 1946 en 1970 een negatief migratiecijfer.[1]

In de regio Galicië spreekt ongeveer 70% van de bevolking Galicisch. Deze taal is een variant van het Portugees, met wat invloeden van het Spaans. Bovendien wordt het Galego ook nog gesproken in een klein deel van Castilië en León, en in sommige delen van Zuid-Amerika (bijvoorbeeld in Buenos Aires in Argentinië). In totaal spreken ongeveer drie miljoen mensen Galicisch. De Spaanse staat erkent Galicisch als een van de vier officiële talen (samen met Castiliaans, Catalaans en Baskisch).

Bestuurlijke indeling

Galicië bestaat uit vier provincies:

Provincie Inwonertal Hoofdstad Inwonertal
A Coruña 1 129 141 A Coruña 243 320
Lugo 356 595 Lugo 93 450
Ourense 338 671 Ourense 108 137
Pontevedra 943 117 Pontevedra 80 096
grootste stad: Vigo 293 725
Totaal 2 762 198

Economie

Galicië is tot enkele jaren geleden een van de armste delen van West-Europa geweest. Aan het einde van de jaren zeventig begon een proces van modernisering en industrialisatie. Dankzij de toenemende verzelfstandiging kregen lokale industrieën toegang tot middelen die hen tot dan toe onthouden waren. De laatste jaren ontvangt Galicië regelmatig subsidies vanuit de Europese Unie. De melkproductie maakte in 2003 23% van de totale Spaanse melkproductie uit.[1]

De vissector is de grootste van Spanje en vissersboten uit Galicië bevissen de hele Atlantische oceaan. Ook de kweek van mosselen en andere schelpdieren is belangrijk. De laatste jaren speelt de kunstmatige productie van algen een steeds belangrijkere rol.

In de jaren tachtig en negentig ontstonden er in Galicië verscheidene grote multinationals, zoals de textielgigant Inditex, en de aannemersmaatschappij Fadesa. Een belangrijke werkverschaffer is ook de automobielindustrie met een grote fabriek van Citroën in Vigo.

Toerisme speelt een toenemende rol in de economie van Galicië. De provincie is vooral populair bij de Spanjaarden zelf, vooral bij diegenen die 's zomers de hitte willen ontvluchten. Santiago de Compostela is een belangrijke trekpleister voor pelgrims zowel als voor Spaanse en buitenlandse toeristen.

Geschiedenis

Santiago Comp 03a
Kathedraal van Santiago de Compostela

Galicië wordt bewoond sinds het Paleolithicum. In de 6e eeuw voor Christus kwamen de Kelten naar het noordwestelijk deel van Spanje. In de tweede eeuw voor Christus arriveerden de Romeinen. In de vijfde eeuw volgden invasies van Sueben en Vandalen en van de negende tot en met de elfde eeuw vielen de Noormannen de noordwestkust van Spanje aan.

Het Koninkrijk Galicië ontstond tijdens de Reconquista. Het werd herhaaldelijk bij andere Spaanse koninkrijken getrokken, tot aan de eenwording van Spanje vanaf de Reyes Católicos.

Het feodale systeem en de kerkelijke hiërarchie zorgden ervoor dat Galicië de laatste eeuwen, in vergelijking met de overige Spaanse provinciën, steeds verder achter raakte op economisch gebied. Door de Galiciërs wordt als stekend voorbeeld van die achterstand vaak verhaald over dorpen die verstoken bleven van elektriciteit hoewel de energiecentrale al twintig jaar naast het dorp stond.

Op 18 mei 1981 trad het nieuwe statuut van autonomie (Estatuto de Autonomía de Galicia) in werking. Hiermee verkreeg de regering van de deelstaat meer bevoegdheden.

Na 2000

De Prestige

In 2002 werden de Galicische stranden getroffen door vervuiling van de olietanker Prestige. Er werd veel kritiek geleverd op de Spaanse autoriteiten, die het schip naar open zee lieten slepen, met het gevolg dat de vervuiling zich nog meer verspreidde. Voor de bevolking, die voor een groot deel van visserij leeft, was de Prestige een grote ramp.

Nationalisme

Galicische nationalistische terroristen hebben in 2003 enkele bommen laten ontploffen in de buurt van Spaanse doelwitten, onder meer kantoren van de Partido Popular. Bij de aanslagen vielen geen slachtoffers, er werd alleen materiële schade aangericht.

Trivia

De Spaanse zanger Julio Iglesias bezingt de streek in zijn lied Un canto a Galicia uit 1972. Hoewel Iglesias in Madrid geboren is, zong hij de tekst toch in het Galicisch. Zijn vader kwam echt uit Ourense in Galicië. Het lied werd een wereldhit.

Bronnen, noten en/of referenties
  • Historia de Galicia, Ramón Villares Paz, 2004, Uitgeverij Galaxia, ISBN 84-8288-655-X
  • Galicien, Peter Bohning, Peter Meyer Verlag, 2004, ISBN 3-89859-134-4
  • cijfers bevolking, 01/01/2006: Instituto Galego de Estatística (http://www.ige.eu)

  1. a b La Enciclopedia, El Pais, Salvat Editores S.A., 2003, ISBN 84-345-7464-0.
  1. a b La Enciclopedia, El Pais, Salvat Editores S.A., 2003, ISBN 84-345-7464-0.
Bestuurlijke indeling van SpanjeFlag of Spain.svg
Autonome gemeenschap:Andalusië · Aragón · Asturië · Balearen · Baskenland · Canarische Eilanden · Cantabrië · Castilië-La Mancha · Castilië en León · Catalonië · Extremadura · Galicië · La Rioja · Madrid · Murcia · Navarra · Valencia
Autonome stad:Ceuta · Melilla
Provincie:Álava · Albacete · Alicante · Almería · Asturië · Ávila · Badajoz · Balearen · Barcelona · Burgos · Cáceres · Cádiz · Cantabrië · Castellón · Ceuta · Ciudad Real · Córdoba · La Coruña · Cuenca · Gerona · Granada · Guadalajara · Guipúzkoa · Huelva · Huesca · Jaén · León · Lerida · Lugo · Madrid · Málaga · Melilla · Murcia · Navarra · Ourense · Palencia · Las Palmas · Pontevedra · La Rioja · Salamanca · Santa Cruz de Tenerife · Segovia · Sevilla · Soria · Tarragona · Teruel · Toledo · Valencia · Valladolid · Vizcaya · Zamora · Zaragoza
Europa · Europese Unie · Spanje · Autonome gemeenschappen · Provincies · Comarca's · Gemeenten
Abadín

Abadín is een gemeente in de provincie van Lugo, Galicië, Spanje. De oppervlakte bedraagt 196,1 km² en heeft een bevolking van 3250 (2004).

Aro

Aro (Latijn: ik ploeg) kan verwijzen naar:

Aro (motorfiets), een historisch Nederlands motorfietsmerk

Aro (merk), het witte merk van Makro

Aro (Nigeria), drie dorpjes in Nigeria

Aro (Papoea-Nieuw-Guinea), twee dorpjes in Papoea-Nieuw-Guinea

Aro (Spanje), een dorp in La Coruña (Galicië, Spanje)

Aro (Benin), een dorpje in Benin

Aro (Ethiopië), een dorpje in Ethiopië

Aro (Iran), een dorpje in Kohgiluyeh en Boyer Ahmad (Iran)

Aro (Finland), een dorpje in Finland

Aro (Salomonseilanden), een dorpje in de SalomonseilandenARO kan verwijzen naar:

ARO (automerk), een Roemeens terreinwagenmerk

Aspirant Reserve Officier, functie in het Nederlandse leger

Galicisch-Portugees

Galicisch-Portugees of Portugees-Galicisch (Galicisch: galego-portugués of galaico-portugués, Portugees: galego-português of galaico-português) was een West-Iberische Romaanse taal die in de middeleeuwen gesproken werd in het noordwestelijke deel van het Iberisch Schiereiland. Modern Portugees, Galicisch en Fala stammen allen af van deze taal. De term Galicisch-Portugees wordt ook wel gebruikt om de taalgroep van deze drie moderne talen aan te duiden.

Gallaecia

Gallaecia of Callaecia was de naam van een Romeinse provincie die een gebied in het noordwesten van Hispania omvat (ongeveer het tegenwoordige Galicië in Spanje en noord Portugal). De belangrijkste en historische hoofdstad was Bracara Augusta, het moderne Portugese Braga.

Koninkrijk Galicië

Het koninkrijk Galicië was een politieke eenheid die ontstond in de 10e eeuw in het Noordwesten van het Iberisch Schiereiland. Op zijn hoogtepunt besloeg het bijna het hele noordwesten van het Iberisch Schiereiland. Het werd gesticht door koning Hermeric van Sueben in 409. De hoofdstad werd gevestigd in Braga.

Het grootste deel van zijn bestaan was Galicië verenigd met het aangrenzende koninkrijk León, waar de macht lag; de twee vorstendommen worden samen ook wel León-Galicië of Galicië-León genoemd.

Koninkrijk León

Het koninkrijk León was een middeleeuws christelijk vorstendom gelegen in het noordwesten van het Iberisch Schiereiland. Het kwam voort uit het koninkrijk Asturië, was het grootste deel van zijn bestaan verenigd met het koninkrijk Galicië (het geheel wordt daarom ook wel León-Galicië of Galicië-León genoemd) en bracht het koninkrijk Castilië voort, waarmee het in 1230 (definitief in 1301) werd verenigd in de kroon van Castilië. In de 11e eeuw scheidde het koninkrijk Portugal zich van León af, waarmee de banden in 1385 definitief werden verbroken.

Malarik

Malarik of Amalarik was de laatste Suevische aanvoerder die aanspraak maakte op het koningschap van de Sueven in het Koninkrijk Galicië. Nadat hun koning, Andeca, was verslagen en gevangengenomen door de Visigoten, startte Malarik in 585 een opstand onder de Sueven. Volgens Johannes Biclarensis werd hij echter, "... door de generaals van Koning Leovigild verslagen. Hij werd gevangengenomen en in ketenen voorgeleid aan Leovigild."

María Pita

María Mayor Fernández de Cámara y Pita (Sigrás, 1565 – A Coruña, 1643) was een Spaanse vrouw, die bekend werd door haar actieve rol in de verdediging van de stad A Coruña tegen de Engelse admiraal Francis Drake.

María Mayor Fernández de Cámara y Pita, kortweg María Pita genoemd, is wellicht te vergelijken met de Nederlandse Kenau Simonsdochter Hasselaer.

Volgens de overlevering vocht María als een ware leeuwin om haar stad te verdedigen. Ze doodde een Engelse vaandrig die over de stadsmuren heen dreigde te komen. Dit moedigde de rest van de burgerij zodanig aan dat ze de aanval van de Engelse overmacht wisten af te slaan.

In 1581 trouwde Maria Pita met Juan Rois. Daarna trad zij nóg driemaal in het huwelijk. Met de slager Gregoriio de Rocamonde, de scheepskapitein Sancho de Arratia en met Gil de Figueroa, met wie ze vier kinderen kreeg.

Koning Filips II kende María Pita vanwege haar heldenmoed naderhand een pensioen toe van 5 escudos per maand. Later werd dit bedrag zelfs verhoogd tot 10 escudos per maand.

María Pita was niet de enige vrouw die in de geschiedenis van A Coruña voortleeft als heldin. Ook wordt er verhaald over Inés de Ben, die haar echtgenoot in het gevecht verloor en zelf gewond werd door twee kogels.

María Pita heeft een standbeeld op het centrale plein van A Coruña, dat naar haar is genoemd (Plaza de Maria Pita). Er is ook een voormalig huis van María Pita, in de Rúa As Ferrerías, als museum ingericht.

María de Bazán

María de Bazán (ca. 1450 - ) was een Spaanse edelvrouw en gravin van Lemos van 1468 tot 1486.

Monterrey (doorverwijspagina)

Monterrey kan verwijzen naar:

Monterrey, een stad in de Mexicaanse deelstaat Nuevo León

Monterrey (Colombia), een stad in het Colombiaanse departement Casanare

Monterrei of Monterrey, dorp in Galicië, Spanje

Opstand van de Irmandiños

Irmandiños is de naam voor de leden van de broederschappen die in de loop van de 15e eeuw, in Galicië (Noord-Spanje), in opstand kwamen tegen de feodale heersers.

Pedro Álvarez Osorio

Pedro Álvarez Osorio ( vóór 1447 – 1483) was een Spaans edelman en graaf van Lemos van 1456 tot 1483.

Rosalía de Castro

Rosalia de Castro (Santiago de Compostella, 24 februari 1837 – Padrón, 15 juli 1885), was een schrijfster en dichter in de Spaanse en Galicische taal.

Slag aan de Urbicus

De slag aan de Urbicus vond plaats op 5 oktober 456 aan de Urbicus-rivier (tegenwoordig de Tuerto), dicht bij de stad Astorga in de Romeinse provincie Gallaecia, het huidige Galicië in Noordwest-Spanje. In deze veldslag werd een Germaanse stam, de Sueven, compleet verslagen door een andere Germaanse stam, de Visigoten.

Slag bij A Coruña

De slag bij A Coruña was een veldslag die op 16 januari 1809 werd uitgevochten tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog tussen het Franse en het Britse leger nabij de plaats A Coruña. De slag resulteerde in een tijdelijke terugtrekking van het Britse leger uit Spanje. Tijdens de slag overleed de Britse legeraanvoerder John Moore.

Sueben

De Sueben of Sueven (Latijn: Suebi) waren een West-Germaans volk dat rond het begin van de jaartelling tussen de Rijn en de Oostzee (Mare Suebicum in het Latijn) verbleef. Door hun militaire overwicht was dit volk in staat om in een groot gebied van 'Germania Magna' andere stammen aan zich te binden als vazalstammen, die schatplichtig aan hen waren; zo was er waarschijnlijk een stamverband met onder andere de Quaden, de Marcomannen, de Alamannen, de Hermunduren, de Longobarden en de Semnonen.

Theodemund

Theodemund (Galicisch: Teodemundo) was zeer waarschijnlijk koning van de Sueben in Gallaecia (het huidige Galicië) in de duistere periode tussen de dood van Remismund in 469 en de kroning van Carriaric in 550. In die periode moeten meer koningen hebben geregeerd, maar hun namen zijn niet overgeleverd.

Zeeslag bij Vigo

De Slag bij Vigo (of Vigo Baai) vond plaats op 23 oktober 1702, tijdens de Spaanse Successieoorlog, in de baai van Vigo in Galicië. Het was een zeeslag tussen Engels-Nederlandse en Spaans-Franse schepen waarbij de Engels-Nederlandse combinatie een grote schat aan goud, zilver en andere rijkdommen buitmaakte. Deze goederen waren net op 22 september per schip aangekomen uit de Spaanse kolonies in Amerika, maar door onenigheid met de stad Sevilla over het al dan niet mogen lossen van deze goederen in Vigo, waren de schepen nog steeds beladen.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.