Federale Republiek Joegoslavië

De Federale Republiek Joegoslavië (Servisch: Савезна Република Југославија, Savezna Republika Jugoslavija) was tussen 1992 en 2003 de naam van een staat in Zuidoost-Europa op de Balkan. De hoofdstad was Belgrado. Vanaf 2003 heette het land onder een nieuwe confederatieve grondwet Servië en Montenegro en in 2006 viel het uiteen in Servië en Montenegro. In 2008 zou ook de zuidelijke provincie Kosovo de onafhankelijkheid uitroepen, welke, in tegenstelling tot die van Montenegro, niet door Servië erkend wordt.

De Federale Republiek Joegoslavië is een van de drie staten die aangeduid worden met de naam Joegoslavië. De andere twee zijn het Koninkrijk Joegoslavië (1919-1943) en de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië (1943-1992).

Савезна Република Југославија
Savezna Republika Jugoslavija
 Socialistische Federale Republiek Joegoslavië 1992 – 2003 Servië en Montenegro 
Flag of Yugoslavia (1992–2003); Flag of Serbia and Montenegro (2003–2006) Coat of arms of Serbia and Montenegro
(Details) (Details)
Kaart
Serbia and Montenegro
Algemene gegevens
Hoofdstad Belgrado
Oppervlakte 102.350 km²
Bevolking 10.800.000
Talen Servisch
Munteenheid Joegoslavische dinar
Regering
Regeringsvorm Federatieve Republiek
Staatshoofd President
Geschiedenis
- Uiteenvallen Socialistische Federale Republiek van Joegoslavië 28 april 1992
- Nieuwe confederatieve grondwet 4 februari 2003
Breakup of Yugoslavia
Het uiteenvallen van Joegoslavië.
Scg01
Scg02

Geschiedenis

Met de val van het communisme tussen 1989 en 1992 in Joegoslavië, viel het land in feite (en ook de iure) uiteen, gepaard met verschillende (burger)oorlogen. Vrijwel alle republieken gingen verder als onafhankelijke staten behalve Servië en Montenegro, die een nieuwe federatie oprichtten. De naam van het land werd de Federale Republiek Joegoslavië, waarop grote kritiek kwam uit sommige voormalige Joegoslavische republieken. Volgens hen mochten Servië en Montengro de naam Joegoslavië niet gebruiken, omdat zij daarmee probeerden een continuïteit tussen het oude Joegoslavië en de Servisch-Montenegrijnse rompstaat te creëren - iets wat niet strookte met de internationaal-rechterlijke successie. Op 28 april 1992 werd er een grondwet aangenomen. Het collectieve presidentschap werd vervangen door een gekozen presidentschap. De president trad op als staatshoofd en opperbevelhebber van de strijdkrachten. De president werd door het verenigde parlement gekozen. Aan het hoofd van de Ministerraad stond een federaal premier.

Het federale parlement bestond uit twee kamers, de Raad van de Republieken, bestaande uit vertegenwoordigers van de deelrepublieken Servië en Montenegro, en een Raad van Burgers, bestaande uit 138 direct gekozen leden. In deze nieuwe federatie had de Joegoslavische Communistenbond geen monopoliepositie meer. De bond werd daarna opgeheven. De feitelijke opvolger van de communistenbond werd Slobodan Milošević's Servische Socialistische Partij (SSP), die tot de val van Milošević in 2000 een niet-officiële monopoliepositie bezat. Vooral in de beginperiode van Milošević' bewind was de SSP machtig, daarna moest het de macht delen met andere partijen, waaronder die van de echtgenote van Milošević, Mira Markovic, de Unie van Verenigd Links (een orthodox-communistische partij). Na de val van Milošević kwam Vojislav Koštunica (1944) van de sociaaldemocratische Servische Democratische Partij (SSD) aan de macht.

De Federale Republiek Joegoslavië kwam in 2003 ten einde en werd vervangen door de losse federatie Servië en Montenegro (nieuwe grondwet 4 februari 2003). Op 3 juni 2006 hield deze confederatie ook op met bestaan, nadat Montenegro na een referendum de onafhankelijkheid uitriep.

Geschiedenis in vogelvlucht

  • 1992: De deelrepublieken Servië en Montenegro roepen op 27 april een nieuwe Federale Republiek Joegoslavië uit.
  • 1997: Milošević wordt president van Joegoslavië. Het Kosovaarse Bevrijdingsleger UCK treedt nadrukkelijk naar voren in het conflict in Kosovo en verkrijgt veel steun van bevolking, sinds de in 1989 door de Democratische Liga van Kosovo begonnen vreedzame politiek van verzet nog steeds geen vruchten afwerpt. Het gezag van Liga-leider Ibrahim Rugova brokkelt af ten gunste van het UCK, dat naar onafhankelijkheid streeft.
  • 1998: Gevechten in Kosovo. Tienduizenden Albanezen slaan op de vlucht voor het geweld. In oktober eist de VN-Veiligheidsraad dat er een einde komt aan de gevechten en dat het Servische leger zich terugtrekt uit Kosovo. De Raad stelt een ultimatum, en de NAVO dreigt in te grijpen als er geen gehoor aan wordt gegeven. Uiteindelijk wordt een staakt-het-vuren bereikt; waarnemers van de OVSE zien toe op naleving ervan.
  • 1999: In Kosovo neemt de strijd tussen het Servische leger en politie en de Albanese guerrillabeweging UCK weer in hevigheid toe (Kosovo-oorlog). In Rambouillet en Parijs wordt onderhandeld over de staatkundige toekomst van Kosovo. De delegatie van Albanese Kosovaren gaat akkoord met het verdragsvoorstel van Rambouillet; Servië wijst dat echter af. Servië is ook niet bereid de autonomie die Kosovo vóór 1989 genoot te herstellen. Daarmee zijn de onderhandelingen mislukt. De OVSE-waarnemers worden uit Kosovo geëvacueerd en de strijd escaleert. In maart besluit de NAVO (zonder mandaat van de Veiligheidsraad van de VN) tot militair ingrijpen. Aanvankelijk worden alleen militaire doelen gebombardeerd, maar na enkele weken ook burgerdoelen in Servië. Nadat de bombardementen twee maanden hebben geduurd, geeft Milošević toe aan de eisen van de NAVO. In juni wordt Kosovo door de VN onder internationaal bestuur geplaatst.
  • 2000: in oktober treedt Milošević af na de verkiezingswinst van Vojislav Koštunica.
  • 2000: op 1 november treedt Joegoslavië toe tot de Verenigde Naties.
  • 2001: Voormalig president Milošević werd in de nacht van 31 maart in zijn villa in Dedinje, een voorstad van Belgrado, gearresteerd. 's Namiddags zat hij al in de gevangenis op beschuldiging van genocide, corruptie en machtsmisbruik. Milošević wordt in juni 2001 overgedragen aan het Joegoslavië-tribunaal.
  • 2002: in maart komen de Servische en Montenegrijnse regeringen overeen de federale republiek om te vormen tot een veel lossere unie met de naam "Servië en Montenegro". Een belangrijke clausule in het door diplomatie van de Europese Unie bereikte akkoord is dat vóór 2005 geen referenda gehouden mogen worden over onafhankelijkheid (waar vooral het kleine Montenegro naar streeft). De federale en nationale parlementen stemmen met het plan in, en vanaf 4 februari 2003 heet het land Servië en Montenegro.
Joegoslavische voetbalbeker

De beker van Joegoslavië was het nationale voetbalbekertoernooi van Joegoslavië dat door de Joegoslavische voetbalbond werd georganiseerd.

De competitie werd van 1947-1992 in Joegoslavië gespeeld. De teams uit lagere klassen speelden in de eerste ronden, vanaf de 1/16 finale stroomden de topclubs in.

In 1992 werd het toernooi opgevolgd door de Kup Srbije i Crne Gore in de Federale Republiek Joegoslavië, vanaf de confederatie Servië en Montenegro tot de deling daarvan in 2006. De Beker van Servië werd de officiële rechtsopvolger.

De oorspronkelijke beker van Joegoslavië heeft zeven opvolgers: Beker van Bosnië en Herzegovina, Beker van Kosovo, Beker van Kroatië, Beker van Macedonië, Beker van Montenegro, Beker van Servië en Beker van Slovenië.

Kup Srbije i Crne Gore

De Kup Srbije i Crne Gore was het voetbalbekertoernooi in de Federale Republiek Joegoslavië (ook Klein-Joegoslavië genoemd) en de confederatie Servië en Montenegro (naam vanaf 2003) tussen het uiteenvallen van Joegoslavië in 1992 en de deling van Servië en Montenegro in 2006.

Het toernooi was de rechtsopvolger van de Joegoslavische voetbalbeker en werd georganiseerd door de Fudbalski Savez Srbije i Crne Gore (FSSCG). De Servische voetbalbeker werd in 2006 de rechtsopvolger, en ook de Montenegrijnse voetbalbeker ging toen officieel van start.

Kupa e Kosovës

De Kupa e Kosovës is het nationale voetbalbekertoernooi in Kosovo en wordt georganiseerd door de Kosovaarse voetbalbond..

Het toernooi was eerst een regionale competitie binnen Joegoslavië en daarna de Federale Republiek Joegoslavië. Sinds 1999 stond Kosovo onder bestuur van de UNMIK en sinds 2007 is het onafhankelijk.

Liga e Parë

De Liga e Parë is het tweede niveau van het voetbal in Kosovo en wordt georganiseerd door de Kosovaarse voetbalbond.

De competitie was eerst een onderafdeling van het regionale Kosovaarse voetbal binnen Joegoslavië en later de Federale Republiek Joegoslavië. Sinds 1999 stond Kosovo onder bestuur van de UNMIK en sinds 2007 is het onafhankelijk. De eerste jaren werd er in twee regionale groepen gespeeld. De bovenste twee of drie ploegen promoveren naar de Raiffeisen Superliga en de onderste teams, meestal twee, degraderen naar de Liga e Dytë.

Lijst van voetbalinterlands Joegoslavië - Nederland

Deze lijst van voetbalinterlands is een overzicht van alle voetbalwedstrijden tussen de nationale teams van Joegoslavië en Nederland

Na het uiteenvallen van de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië in 1992 vertegenwoordigde het team tot 2003 de Federale Republiek Joegoslavië, ook wel ‘Klein-Joegoslavië’ genoemd. Na 2003 ging het team verder onder de naam Servië en Montenegro.

Joegoslavië heeft negen keer tegen Nederland gespeeld. De eerste ontmoeting was op 1 november 1967 in Rotterdam. Op 25 maart 1992 was Nederland de tegenstander in de allerlaatste interland van het ‘oude’ Joegoslavië. Twee jaar eerder was er in Zagreb al een memorabele oefenwedstrijd ter voorbereiding op het WK in Italië. Op 25 juni 2000 speelde Nederland in Rotterdam voor het laatst tegen een team van ‘Klein-Joegoslavië”.

Montenegrijnse voetbalbeker

De Beker van Montenegro (Servisch: Crnogorski fudbalski kup) is het nationale voetbalbekertoernooi in Montenegro dat wordt georganiseerd door de Montenegrijnse voetbalbond (Fudbalski Savez Crne Gore -FSCG-).

Het toernooi werd in het seizoen 2006/07 voor het eerst gespeeld. De winnaar plaatst zich voor (de voorronden van) de UEFA Europa League (voorheen de UEFA Cup). Het toernooi startte na het stoppen van het toernooi om de Kup Srbije i Crne Gore die vanaf 1992 gespeeld werd in de Federale Republiek Joegoslavië (ook Klein-Joegoslavië genoemd) en vanaf 2003 de confederatie Servië en Montenegro tot de deling daarvan in 2006. De Servische voetbalbeker is daarvan de rechtsopvolger en het stamt af van de Beker van Joegoslavië.

Montenegro op de Olympische Spelen

Montenegro is een van de landen die deelneemt aan de Olympische Spelen. Montenegro debuteerde op de Zomerspelen van 2008 en was twee jaar later voor het eerst actief op de Winterspelen.

Montenegro werd in juni 2006 onafhankelijk. Tot 2006 maakte het land achtereenvolgens deel uit van de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië, de Federale Republiek Joegoslavië en Servië en Montenegro. In dit tijdperk namen Montenegrijnse deelnemers (eventueel) als lid van het olympische team van Joegoslavië, als onafhankelijke deelnemers (1992) en als lid van het olympisch team van Servië en Montenegro deel aan de Olympische Spelen.

In 2016 nam Montenegro voor de derde keer deel aan de Zomerspelen, in 2018 voor de derde keer aan de Winterspelen. In 2012 werd de eerste (en enige) medaille gewonnen. Het vrouwen handbalteam veroverde de zilveren medaille.

Orde van Verdienste van de Federale Republiek Joegoslavië

De Orde van Verdienste van de Federale Republiek Joegoslavië (Servo-Kroatisch: Orden Zasluga za Saveznu Republiku Jugoslaviji) werd ingesteld toen alleen Servië en Montenegro nog deel uitmaakten van deze steeds losser wordende unie. Deze orde van verdienste heeft drie graden en wordt voor verdienste op allerlei gebied verleend.

Het kleinood is een vijfpuntige ster waarop witte ornamenten met gouden randen en vijf bruine sterren zijn gelegd. De witte ornamenten herinneren aan de oude Orde van de Kroon van Joegoslavië. Het centrale gouden medaillon toont het wapen van de federatie.

Het lint is wit met rood-wit-blauwe strepen langs de rand.

Prva savezna liga

De Prva savezna liga (Прва савезна лига, om sponsorredenen ook Meridian SuperLiga genoemd) was de hoogste voetbalcompetitie in de Federale Republiek Joegoslavië (ook Klein-Joegoslavië genoemd) en de confederatie Servië en Montenegro (naam vanaf 2003) tussen het uiteenvallen van Joegoslavië in 1992 en de deling van Servië en Montenegro in 2006.

De competitie is de rechtsopvolger van de Joegoslavische Prva Liga en werd georganiseerd door de Fudbalski Savez Srbije i Crne Gore (FSSCG). De Servische Superliga werd in 2006 de rechtsopvolger terwijl in Montenegro toen de Prva Crnogorska Liga van start ging. Tot 1998 werd er in twee poules van 10 clubs gespeeld waarna, na een dubbele ronde, de bovenste clubs in één poule om het kampioenschap gingen spelen en de onderste teams in een andere poule tegen degradatie naar de Druga liga. Hierna werd er één poule met 16 clubs gevormd. Tot 2004 was er één tweede niveau, daarna was dat gescheiden voor clubs uit Servië en Montenegro. In het eerste seizoen nam ook het Bosnisch-Servische Borac Banja Luka deel. De titel ging enkel naar clubs uit Belgrado: FK Partizan werd acht keer kampioen, Rode Ster Belgrado vijf keer en FK Obilić éénmaal.

Resolutie 1326 Veiligheidsraad Verenigde Naties

Resolutie 1326 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werd op 31 oktober 2000 aangenomen door de VN-Veiligheidsraad zonder stemming, en beval de Algemene Vergadering aan de Federale Republiek Joegoslavië, later Servië en Montenegro geheten, VN-lidmaatschap te verlenen.

Resolutie 1367 Veiligheidsraad Verenigde Naties

Resolutie 1367 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werd unaniem door de VN-Veiligheidsraad aangenomen op 10 september 2001, en hief het wapenembargo tegen de Federale Republiek Joegoslavië, het latere Servië en Montenegro, op.

Servische voetbalbeker

De Beker van Servië (Servisch: Lav Kup) is het nationale voetbalbekertoernooi van Servië dat wordt georganiseerd door de Servische voetbalbond (FSS).

Het bekertoernooi werd opgericht in 2006 en is de rechtsopvolger van de Kup Srbije i Crne Gore die vanaf 1992 gespeeld werd in de Federale Republiek Joegoslavië (ook Klein-Joegoslavië genoemd) en vanaf 2003 de confederatie Servië en Montenegro tot de deling daarvan in 2006. De Beker van Montenegro ging toen ook van start. Het toernooi stamt af van de Beker van Joegoslavië.

Servië en Montenegro

Servië en Montenegro (Servisch/Montenegrijns: Државна Заједница Србија и Црна Гора, Državna Zajednica Srbija i Crna Gora, "Staatsunie van Servië en Montenegro") was een land in Europa dat tussen 2003 en 2006 bestond. Het grensde aan Bosnië en Herzegovina, Kroatië, Hongarije, Roemenië, Bulgarije, Macedonië, Albanië en de Adriatische Zee. Het land kwam voort uit de in 2003 ontbonden Federale Republiek Joegoslavië en vormde een confederatie bestaande uit Servië en Montenegro. Deze werd in 2006 beëindigd doordat Montenegro zich na een volksraadpleging onafhankelijk verklaarde.

Socialistische Federale Republiek Joegoslavië

De Socialistische Federale Republiek Joegoslavië (Servo-Kroatisch/Macedonisch: Socijalistička federativna republika Jugoslavija, Социјалистичка федеративна република Југославија; Sloveens: Socialistična federativna republika Jugoslavija, Albanees: Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë), vaak aangeduid als Joegoslavië, was tussen 1943 en 1992 een socialistische staat op de Balkan in Zuidoost-Europa. Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië, Montenegro, Noord-Macedonië en Kosovo zijn de staten die tussen 1991 en 2008 op het grondgebied van Joegoslavië zijn ontstaan.

Tomislavgrad

Tomislavgrad, bekend als Duvno in de tijd van de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië, is een gemeente en stadje (circa 6000 inwoners) in het zuidwesten van Bosnië en Herzegovina. Het ligt in het kanton West-Bosnië in de Federatie van Bosnië en Herzegovina.

Vlag van Joegoslavië

De vlag van Joegoslavië is bij de stichting van het land aangenomen. Joegoslavië bestond tussen 1918 en 1991, waarvan tot 1929 onder de naam Koninkrijk der Serviërs, Kroaten en Slovenen.

De basis van de vlag is een horizontale blauw-wit-rode driekleur. Gedurende het bestaan van Joegoslavië hebben er verscheidene emblemen op de vlag gestaan, waaronder het koninklijk wapen en (vanaf 1945) de Partizanenster.

In 1941 werd het land door de Asmogendheden bezet, waarna het werd opgesplitst over verschillende staten. Na de Tweede Wereldoorlog Werd Joegoslavië een socialistische republiek, die tot het uiteenvallen van het land in 1992 bestond. De vlag had dezelfde driekleur als de vlag van het voormalige koninkrijk, maar nu in een hoogte-breedteverhouding 1:2 en met de Partizanenster in het midden. In 1992 werd de Federale Republiek Joegoslavië de opvolger van het land onder de oude vlag van het koninkrijk, tot het land in 2003 werd omgevormd tot een federale staat onder de naam Servië en Montenegro, onder dezelfde driekleur maar in een hoogte-breedteverhouding 1:2. Uiteindelijk splitste dit land zich in twee onafhankelijke staten: Servië en Montenegro. Servië behield de pan-Slavische kleuren in de vlag.

Vlag van Servië en Montenegro

De vlag van Servië en Montenegro werd aangenomen op 27 april 1992 als de vlag van Joegoslavië. Deze nieuwe Federale Republiek Joegoslavië werd later omgedoopt tot Servië en Montenegro, een land dat op 3 juni 2006 ophield te bestaan doordat Montenegro zich onafhankelijk verklaarde, waarmee de federatie van het land met Servië niet meer bestond.

De vlag is een horizontale driekleur bestaande uit een blauwe, witte en rode band. Deze kleuren zijn de pan-Slavische kleuren. Het ontwerp recycleerde de vlag van Socialistische Federale Republiek Joegoslavië maar liet de communistische ster weg.

De handelsvlag heeft dezelfde kleurstelling, maar een hoogte-breedteverhouding van 2:3. De oorlogsvlag ter zee bestaat uit een rode vlag met de nationale driekleur linksboven.

Wapen van Joegoslavië

In de periode dat Joegoslavië als staat bestond, werden er achtereenvolgens verschillende ontwerpen als wapen van Joegoslavië gebruikt.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.