Euro

De euro (symbool: ; Nederlands meervoud euro's)[1] is de munteenheid van 19 lidstaten van de Europese Economische en Monetaire Unie. De officiële ISO-code van de munteenheid is EUR.

In 1992 werd in Maastricht besloten tot invoering van de euro. Hierbij zou de waarde van 1 euro gelijk zijn aan 1 ECU. Sinds 4 januari 1999 worden de koersen van aandelen, obligaties en opties aan de beurs in euro's weergegeven.

De munten en bankbiljetten werden op 1 januari 2002 gelijktijdig ingevoerd in 12 landen van de Europese Unie, alsmede in Andorra, Monaco, San Marino en Vaticaanstad, tijdens de grootste monetaire omwisselingsoperatie aller tijden. De productie van euromunten begon in de meeste landen echter al in 1999. Vier van die landen hebben dan ook munten geslagen waarop de jaartallen 1999, 2000 en 2001 staan.[2]

Euro Vlag van Europa
Land Andorra, België, Cyprus, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Kosovo, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Monaco, Montenegro, Nederland, Oostenrijk, Portugal, San Marino, Slovenië, Slowakije, Spanje en Vaticaanstad
Verdeling 100 cent
ISO 4217-code EUR
Afkorting of valutateken
Actuele wisselkoers (en) XE.com
Het valutateken van de euro
Het valutateken van de euro
Portaal  Portaalicoon   Economie

Geschiedenis

Voorgeschiedenis

Na het opheffen van het systeem van Bretton Woods zijn er twee pogingen geweest om een Europees monetair systeem op te bouwen met vaste wisselkoersen. Dit zijn:

De Amerikaanse econoom Robert Mundell had begin jaren 60 al een theoretisch kader gecreëerd voor een zogenaamd optimaal valutagebied. Hij had voor een goede werking van een valutagebied een aantal voorwaarden geformuleerd. Met de invoering van een eenheidsvaluta raken de individuele landen hun wisselkoersbeleid en een deel van hun monetaire vrijheid kwijt. Er moeten daarom alternatieve aanpassingsmechanismen zijn om schokken op te vangen, zoals een hoge mobiliteit van arbeid en kapitaal, een sterke mate van loon- en prijsflexibiliteit of een herverdelingsmechanisme tussen de deelnemende landen.

Er moest een set van economische omstandigheden zijn waardoor de integratie in de eurozone relatief probleemloos zou verlopen en de eenheid stabiel ofwel voor een langere periode houdbaar zou zijn. Er was een economische convergentie noodzakelijk waarbij toetredende landen economisch vergelijkbaar moest zijn met het eurogebied zodat een eigen rente en valutabeleid niet gemist zou worden. Verder moest worden voldaan aan een aantal formele convergentiecriteria. Dit waren elementen op het gebied van de overheidsfinanciën, inflatie, rente en wisselkoers.

In 1969 werd besloten tot de vorming van de commissie-Werner, die in 1970 met een plan kwam voor een Europese muntunie met vaste wisselkoersen, echter zonder een centrale bank. Dit plan kreeg meteen veel steun. Het sneefde uiteindelijk vanwege het uitbreken van de oliecrisis, onenigheid tussen de EEG-lidstaten en de felle oppositie van de Amerikaanse president Richard Nixon.

Pas in de jaren 80 werd besloten tot de daadwerkelijke oprichting van een Economische en Monetaire Unie (EMU), die in 1990 een feit werd. Het initiatief hiertoe kwam voornamelijk van Franse politici (m.n. Jacques Delors), die hoopten zo meer grip te krijgen op het monetaire beleid van de Deutsche Bundesbank, dat zij noodgedwongen al volgden. De Duitse politiek was aanvankelijk niet enthousiast over het plan, tot Helmut Kohl inzag dat hij monetaire eenwording kon gebruiken als politiek wisselgeld, om de Franse angst voor Duitse hereniging weg te nemen.[3]

In het Verdrag van Maastricht (Verdrag betreffende de Europese Unie) van 1992 werd besloten tot de invoering van de euro.[4] Na het besluit kwam de EMU op gang, maar niet alle EU-landen doen mee aan de EMU. Op 31 december 1998 werden de onderlinge wisselkoersen tussen de euro en de valuta van de toen elf deelnemende landen definitief vastgelegd. De voorbereiding voor de invoering van de euro in Nederland vond plaats vanuit het Nationaal Forum voor de introductie van de euro (NFE).

Sinds 1 januari 1999 is de euro een feit. Vanaf die datum waren de nationale bankbiljetten en munten van de landen die de euro hadden aanvaard nog slechts verschijningsvormen van de euro. De euro vertegenwoordigde in het gehele gebied dezelfde waarde. Die waarde werd vastgesteld, en zo nodig gecorrigeerd, door de Europese Centrale Bank in Frankfurt am Main.

Op 1 januari 2001 voegde zich Griekenland als twaalfde land bij de eurogroep.[5]

Naamgeving

Aanvankelijk was het de bedoeling dat de Europese eenheidsmunt ecu zou heten. Dat zou tegelijkertijd de afkorting zijn van European Currency Unit en de naam van een oude Franse munt (écu = schild).

In Duitsland zou deze naam echter als "ekoè" worden uitgesproken en uit opiniepeilingen bleek dat veel Duitsers dat een belachelijk klinkende naam vonden. Daarom besloot men, op het laatste moment en op voorstel van Germain Pirlot, te kiezen voor de naam ''euro.

Op de bankbiljetten en munten wordt de munteenheid in het Griekse en Latijnse schrift als ευρώ en euro aangeduid. In het toetredingsverdrag van Bulgarije (in het cyrillische schrift) is евро gebruikt. Enkele van de 10 in 2004 toegetreden landen hebben andere schrijfwijzen voor de euro voorgesteld (euró, eiro, euras), gebaseerd op een alternatieve schrijfwijze van het woord Europa. In de (afgewezen) Europese grondwet werden die schrijfwijzen geaccepteerd, mits de eerste drie letters "eur" waren. De ECB houdt echter de regel aan, dat in het Latijnse alfabet alleen de term "euro" is toegestaan.

De Académie française schrijft voor dat de kleinste munt "centime" heet. Het opschrift is echter "cent", ook voor de munten die in Frankrijk geslagen zijn.[6] De meeste Fransen spreken van centime. Het woord "cent" betekent met een andere uitspraak ook "honderd".

Op de biljetten en munten staat geen meervoud. Dat werd onpraktisch gevonden omdat de verschillende talen een verschillende meervoudsvorm hebben (euros, euro's, eurot, euroer enz.) In het Nederlands is een meervoud trouwens niet nodig.

In de meeste talen worden valuta niet met een hoofdletter geschreven (dollar, pond, kroon enz.) Dat geldt ook voor de euro, hoewel de naam van het continent Europa is afgeleid. In het Duits schrijft men alle substantieven, dus ook Euro, met een hoofdletter,

Officiële invoering

EUR-USD v2
Waarde van de euro ten opzichte van de dollar vanaf de girale invoering (1999) tot heden

Per 1 januari 2002 zijn de euromunten en eurobiljetten in gebruik gekomen en werd de euro het wettige betaalmiddel in twaalf EU-landen. Indertijd werd verwacht dat uiteindelijk bijna alle EU-landen de euro zouden invoeren. Denemarken, Verenigd Koninkrijk en Zweden verkozen bij de invoering hun bestaande munteenheid boven de euro; Zweden is wel verplicht de euro in te voeren. Denemarken en het VK hebben een uitzonderingsclausule bedongen.

Vanaf deze dag zijn de nationale biljetten en munten uit de twaalf deelnemende eurolanden (zie onder) vervangen door euromunten en eurobankbiljetten in wat wel de grootste geldomwisselingsoperatie uit de geschiedenis genoemd wordt.

In december 2001 kregen Nederlandse burgers een gratis setje euromunten en konden pakketten euro's ter waarde van ƒ 25,- bij de banken worden gekocht. Ook in België en de andere eurolanden konden burgers in het bezit komen van eurogeld. De invoering van de euro is in de nacht van 31 december/1 januari in onder andere Maastricht, Brussel en Berlijn feestelijk gevierd.

Op 1 januari 2007 werd de euro ook in Slovenië het wettig betaalmiddel; op 1 januari 2008 volgden Cyprus en Malta, op 1 januari 2009 Slowakije, op 1 januari 2011 Estland, op 1 juli 2013 Andorra, op 1 januari 2014 Letland en per 1 januari 2015 Litouwen.

Gevolgen voor het internationale geldverkeer

Euro exchange rate to USD, JPY, and GBP
Geïndexeerde wisselkoersen tussen de euro enerzijds en de dollar, yen en Britse pond anderzijds, waarbij het basispunt op 1 januari 1999 (de girale invoering van de euro) ligt.

Internationaal gezien heeft de euro het geldverkeer binnen de Europese Unie aanzienlijk vereenvoudigd; waar vroeger met minstens tien verschillende valutawaarden gerekend werd, geldt er nu één. Wereldwijd heeft de Amerikaanse dollar daardoor aan invloed verloren. Waardetransacties als obligaties, beleggingen en aandelen verhandelen vormen binnen de financiële wereld een heel eigen wereld, waarbij de beurskoersen een snelle wisseling van winst of verlies bepalen, mede dankzij de internethausse en economisch hoogtij en/of dieptepunten. Veel wisselkantoren in eurolanden moesten, na de invoering van de euro, om economische redenen hun deuren sluiten. Deze wisselkantoren hadden voornamelijk Europese klanten.

Europese staatsschuldencrisis

De kredietcrisis bracht, na Duitsland en Frankrijk in het begin van deze eeuw, veel landen ertoe zich niet aan de afspraken van het stabiliteitspact te houden. Staatsschulden liepen op en het vertrouwen in de Euro verminderde. De financiële markten hadden aangenomen dat de staatsschuld van de individuele eurolanden de gezamenlijke verantwoordelijkheid was van alle eurolanden, hoewel dit expliciet uitgesloten was (geen steun van de Europese Bank aan individuele landen). Hierdoor konden alle Eurolanden geld lenen voor een slechts weinig hoger percentage dan het meest kredietwaardige euroland Duitsland. Toen echter bleek dat de financiële cijfers voor Griekenland niet klopten en het land er veel slechter voor stond dan was aangenomen, verdween het vertrouwen van de financiële markten en kon Griekenland geen geld meer lenen. De crisis was begonnen. Later kwamen andere landen zoals Ierland en Portugal (overigens om volstrekt andere redenen) in de problemen. In 2011 zitten ook Italië en Spanje (wederom door andere oorzaken) in de problemen. De oplossing dat de probleemlanden uit de euro stappen en hun eigen munt herinvoeren is bijna onmogelijk. Dit geeft landen weliswaar de mogelijkheid om hun munt te devalueren en daardoor concurrerender te worden, maar de staatsschuld is opgebouwd in euro's en blijft dus onveranderd hoog.

Munten en biljetten

Munten

De euro heeft 15 coupures: 8 euromunten en 7 eurobankbiljetten.

De munten hebben een Europese zijde (de "munt"-zijde"), ontworpen door Luc Luycx, van de Koninklijke Munt van België. Het gaat om drie ontwerpen die verschillende kaarten van Europa tonen, met de 12 sterren van de Europese Unie op de achtergrond.

Daarnaast heeft elk euroland de vrijheid eigen symbolen en tekst op de nationale zijde (de "kruis"-zijde) en op de buitenrand van de euromunten te plaatsen. Alle varianten, met uitzondering van meerwaardeherdenkingsmunten, zijn in alle deelnemende landen te gebruiken. De nationale zijde diende om de overgang naar de euro voor de Europese burgers in emotioneel opzicht iets te vergemakkelijken.

Finland heeft al spoedig besloten de munten van 1 en 2 cent niet in het betalingsverkeer te gebruiken. Deze munten werden dan ook alleen in de begintijd geslagen met een Finse nationale zijde.

In Nederland is het gebruik van de munten van 1 en 2 cent, door het sinds 2004 toestaan van het afronden op 5 cent, sterk verminderd. Nederland was daar al aan gewend, in het guldentijdperk waren de munten van een cent al officieel afgeschaft en werden chartale betalingen afgerond. In de meeste winkels gebeurt dat ook met eurobetalingen. Indien de winkelier duidelijk aangeeft dat hij de afrondingsregel toepast, heeft de klant niet het recht het niet-afgeronde bedrag chartaal te betalen als hij zelf de munten van 1 en 2 cent heeft. De munten van 1 en 2 cent blijven echter een wettig betaalmiddel, zodat hij het afgeronde bedrag mag voldoen met (onder andere) die munten.[7][8] Aldi en C&A hebben, vermoedelijk als laatste winkels in Nederland, in juni 2016 besloten de bedragen af te ronden. Betaalt de klant elektronisch, dan wordt de afrondingsregel niet toegepast.

Vanaf 1 januari 2004 stond het de landen met de euro vrij om per jaar één € 2-munt met een speciaal motief op de nationale zijde uit te brengen en vanaf 17 augustus 2012 mag ieder land twee, eigen, herdenkingsmunten per jaar uitgeven. Zie Herdenkingsmunten van € 2. Buiten de herdenkingsmunten van € 2 zijn er al talloze munten geslagen die alleen nationaal te gebruiken zijn en waardes vertegenwoordigen als € 1½, € 2½, € 3,[9] € 5, € 8,[10] € 10, € 12½, € 20, € 25, € 50, € 100 etc.

  • De Luxemburgse euromunten van 2002, 2003 en 2004 dragen het muntmeesterteken van de muntmeester van de Koninklijke Nederlandse Munt, de munten van 2005 en 2006 dragen het muntmeesterteken van de muntmeester van de Munt van Finland en de munten van 2007 dragen het muntmeesterteken van de muntmeester van Frankrijk. Dit komt doordat Luxemburg in die jaren zijn euromunten in respectievelijk Nederland, Finland en Frankrijk heeft laten slaan.
  • Ook Griekenland heeft in het verleden bepaalde euromunten in andere landen laten slaan.
  • Slovenië heeft een groot deel van de muntslag van euromunten uitbesteed aan de Finse munt, een ander deel is naar de Koninklijke Nederlandse Munt te Utrecht gegaan.
  • Cyprus heeft de totale muntslag van euromunten uitbesteed aan de Finse munt.
  • Malta heeft het grootste deel van de muntslag van euromunten uitbesteed aan de Franse Monnaie de Paris, maar sommige munten worden geslagen bij de Koninklijke Nederlandse Munt in Utrecht.

Bankbiljetten

Op de achterzijde van elk biljet staat een serienummer. Voor de eerste serie: bestaande uit een letter gevolgd door elf cijfers; voor de europaserie (2013): bestaande uit twee letters gevolgd door tien cijfers. Aan de letter is te zien uit welk land het betreffende biljet komt. Portugal besloot geen biljetten van € 200 en 500 in omloop te brengen en Ierland geen biljetten van € 200, terwijl Luxemburg wel bankbiljetten heeft laten drukken, maar zijn toegewezen letter niet gebruikt. Sinds de fysieke invoering van de euro (2002) neemt elke nationale centrale bank (NCB) de productie van één of twee specifieke biljetten voor zijn rekening. Dit schema houdt in dat de NCB's onderling bankbiljetten moeten uitwisselen. Zo bestaan er voor Slovenië alleen nog biljetten van € 20 en € 5, alle andere waarden zijn geïmporteerd.

A   J UK7   S Italië
B Litouwen K Zweden7 T Ierland
C Letland L Finland U Frankrijk
D Estland6 M Portugal V Spanje
E Slowakije5 N Oostenrijk W Denemarken7
F Malta4 O X Duitsland
G Cyprus3 P Nederland Y Griekenland
H Slovenië2 Q Z België
I R Luxemburg1

1. De eurobankbiljetten die in omloop worden gebracht door de Centrale Bank van Luxemburg dragen de codeletter van de nationale bank van het land waaruit de biljetten betrokken zijn.
2. In omloop gebracht in mei 2008.
3. In omloop gebracht in november 2009.
4. In omloop gebracht in februari 2010.
5. In omloop gebracht in oktober 2010.
6. In omloop gebracht in 2012.
7. Gereserveerd voor mogelijk toekomstige eurolanden.

Op de voorzijde van de eurobiljetten staat een code. Deze geeft aan in welke drukkerij het betreffende eurobiljet is gedrukt:

D Vantaa (bij Helsinki) Finland
E Chantepie (bij Rennes) Frankrijk
F Wenen Oostenrijk
G Haarlem (Joh. Enschedé) Nederland
H Gateshead (bij Newcastle) Verenigd Koninkrijk
J Rome Italië
K Dublin Ierland
L Chamalières (bij Clermont-Ferrand) Frankrijk
M Madrid Spanje
N Athene Griekenland
P München en Leipzig Duitsland
R Berlijn Duitsland
T Brussel België
U Carregado (bij Lissabon) Portugal

De overige letters zijn gereserveerd voor toetreding van andere EU-lidstaten tot de eurozone.

Er zijn zeven biljetten en acht euromunten waarmee men in alle eurolanden kan betalen. De echtheidskenmerken zijn ook overal hetzelfde. In tegenstelling tot de euromunten tonen de eurobiljetten geen verschillen per land. De eurobiljetten verschillen per coupure van kleur en formaat.

Waarde Kleur Lengte (mm) Breedte (mm) Voorzijde Achterzijde Ontwerp In roulatie sinds Uit roulatie sinds
€ 5 grijsblauw 120 62 EUR 5 obverse (2002 issue) EUR 5 reverse (2002 issue) Klassiek 01-01-2002 Niet bekend
€ 5 olijfgroen 120 62 5 EUR obverse (2013 issue) 5 EUR reverse (2013 issue) Klassiek 02-05-2013 Niet bekend
€ 10 zalmroze 127 67 EUR 10 obverse (2002 issue) EUR 10 reverse (2002 issue) Romaans 01-01-2002 Niet bekend
€ 10 zalmroze 127 67 EUR 10 obverse (2014 issue) EUR 10 reverse (2014 issue) Romaans 23-09-2014 Niet bekend
€ 20 blauw 133 72 EUR 20 obverse (2002 issue) EUR 20 reverse (2002 issue) Gotisch 01-01-2002 Niet bekend
€ 20 blauw 133 72 The Europa series 20 € obverse side The Europa series 20 € reverse side Gotisch 25-11-2015 Niet bekend
€ 50 oranje 140 77 EUR 50 obverse (2002 issue) EUR 50 reverse (2002 issue) Renaissance 01-01-2002 Niet bekend
€ 50 oranje 140 77 The Europa series 50 € obverse side The Europa series 50 € reverse side Renaissance 04-04-2017 Niet bekend
€ 100 groen 147 82 EUR 100 obverse (2002 issue) EUR 100 reverse (2002 issue) Barok & rococo 01-01-2002 Niet bekend
€ 100 groen 147 77 The Europa series 100 € obverse side The Europa series 100 € reverse side Barok & rococo 28-05-2019 Niet bekend
€ 200 geel 153 82 EUR 200 obverse (2002 issue) EUR 200 reverse (2002 issue) IJzer & glas 01-01-2002 Niet bekend
€ 200 geel 153 77 The Europa series 200 € obverse side The Europa series 200 € reverse side IJzer & glas 28-05-2019 Niet bekend
€ 500 paars 160 82 EUR 500 obverse (2002 issue) EUR 500 reverse (2002 issue) Modern 01-01-2002 Niet bekend

Per jaareinde 2015 waren er bijna 19 miljard eurobiljetten in omloop en per jaar komen er gemiddeld zo'n 1 miljard biljetten bij. Eind 2011 waren er bijna 15 miljard eurobiljetten in omloop. Het 50 eurobiljet is veruit het meest in gebruik, van alle eurobiljetten in omloop heeft bijna de helft deze waarde. Van de grootste coupure, 500 euro, is minder dan 4% van alle biljetten in omloop, maar deze coupure vertegenwoordigt wel bijna 30% van de totale waarde. Naar waarde gemeten is het 50 eurobiljet ook het meest in gebruik.

in miljoenen, gegevens per 31 december 2015
Biljet coupure[11] Aantal In % van totaal Waarde In % van totaal
500 614 3,2% 307.000 28,3%
200 207 1,1% 41.400 3,8%
100 2.145 11,4% 214.500 19,8%
50 8.398 44,4% 419.900 38,7%
20 3.440 18,2% 68.800 6,3%
10 2.326 12,3% 23.260 2,1%
5 1.766 9,3% 8.830 0,8%
Totaal 18.896 100,0% 1.083.690 100,0%

Begin 2016 werden de plannen om het biljet van 500 euro af te schaffen bekend.[12] Europol meldde in 2006 dat de biljetten voornamelijk door criminele organisaties worden gebruikt.[12] De Europese Commissie en de ECB gaan nu samen kijken naar oplossingen om het 500 euro biljet uit circulatie te halen.[12] Begin mei 2016 viel het besluit de uitgifte van het biljet van 500 euro per eind 2018 te staken.[13] Het biljet blijft een wettig betaalmiddel, het behoudt zijn waarde en kan voor onbepaalde tijd worden ingewisseld bij de centrale banken van de eurozone.[13]

Symbool

Het euroteken in de juiste dimensies

Het valutateken voor de euro (€) werd gepresenteerd door de Europese Commissie op 12 december 1996. Het is geïnspireerd op de Griekse letter epsilon en verwijst naar de eerste letter van het woord Europa.

  • PC (Windows of GNU/Linux): Het euroteken is op te roepen met de toetscombinatie 'Ctrl-Alt-4', 'Ctrl-Alt-5', 'Ctrl-Alt-E', 'AltGr-4', 'AltGr-5' of 'AltGr-E', afhankelijk van de toetsenbordindeling. Soms kan er ook 'Alt-0128' (cijfertoetsen op het numeriek klavier) gebruikt worden op toetsenborden zonder aparte toetsencombinatie voor het euroteken. In Microsoft Office met de standaardregels voor AutoCorrectie is '(e)' typen voldoende. Sommige laptops hebben op het toetsenbord het €-symbool tussen de pijltjes, de shift en de rechter CTRL staan
  • Mac (macOS): Op een Apple Macintosh-computer met een Nederlands of Engels toetsenbord (QWERTY) is de combinatie 'Option-Shift-2' (=Alt-Shift-2) te gebruiken. Een andere optie is 'Alt- 0125' (cijfertoetsen op het numeriek klavier). Bij de nieuwe Nederlandse en Engelse Apple-toetsenborden is alleen op Shift en op het euroteken mogelijk (naast backspace). Bij Belgische of Franse toetsenborden (AZERTY) is het euroteken (naast return-toets) te gebruiken met Option.
  • HTML: de meest geaccepteerde code voor HTML is €

Landen die de euro gebruiken

Binnen de EU

Eurolanden Jaar van overschakeling Oude munteenheid Wisselkoers van euro
Vlag van België België 1999 (2002 fysieke invoering) Belgische frank BEF 40,3399
Vlag van Duitsland Duitsland Duitse mark DEM 1,955 83
Vlag van Finland Finland Finse mark FIM 5,945 73
Vlag van Frankrijk Frankrijk Franse frank FRF 6,559 57
Vlag van Ierland Ierland Iers pond IEP 0,787 564
Vlag van Italië Italië Italiaanse lire ITL 1936,27
Vlag van Luxemburg Luxemburg Luxemburgse frank LUF 40,3399
Vlag van Nederland Nederland Nederlandse gulden NLG 2,203 71
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk Oostenrijkse schilling ATS 13,7603
Vlag van Portugal Portugal Portugese escudo PTE 200,482
Vlag van Spanje Spanje Spaanse peseta ESP 166,386
Vlag van Griekenland Griekenland 2001 (2002 fysieke invoering) Griekse drachme GRD 340,750
Vlag van Slovenië Slovenië 2007 Sloveense tolar SIT 239,640
Vlag van Cyprus Cyprus 2008 Cypriotisch pond CYP 0,585 274
Vlag van Malta Malta Maltese lire MTL 0,429 300
Vlag van Slowakije Slowakije 2009 Slowaakse kroon SKK 30,1260
Vlag van Estland Estland 2011 Estische kroon EEK 15,6466
Vlag van Letland Letland 2014 Letse lats LVL 0,702 804
Vlag van Litouwen Litouwen 2015 Litouwse litas LTL 3,452 80

Officiële gebruikers buiten de EU

Landen Jaar van overschakeling Oude munteenheid Wisselkoers van euro
Vlag van Monaco Monaco 1999 (2002 fysieke invoering) Monegaskische frank MCF 6,559 57
Vlag van San Marino San Marino San Marinese lire SML 1936,27
Vlag van Vaticaanstad Vaticaanstad Vaticaanse lire VAL 1936,27
Vlag van Andorra Andorra 2002 (2013 officiële invoering) Franse frank / Spaanse peseta / Monegaskische frank FRF/MCF 6,559 57 / ESP 166,386

Onofficiële gebruikers in Europa

Landen Jaar van overschakeling
Vlag van Kosovo Kosovo 2002
Vlag van Montenegro Montenegro 2002

Eurogebied

Eerste eurolanden

 Eurozone

 ERM II

 Mogelijk toekomstig lid

 Niet-EU-lidstaat, gebruikt euro zonder overeenkomst

 Niet-EU-lidstaat, gebruikt euro met overeenkomst

De 12 EU-lidstaten die op 1 januari 2002 de euro als wettig betaalmiddel hebben ingevoerd, zijn: België, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal en Spanje.

In Nederland werd in een campagne van het Nationaal Forum voor de introductie van de euro het acroniem ding flof bips (de beginletters van de 12 eerste eurolanden) gebruikt. Op 7 januari 2011 werd het sms ff bondige clips voor 17 landen.

Samen met deze twaalf EU-lidstaten zijn de staatjes Monaco, San Marino en Vaticaanstad, die een monetaire overeenkomst met respectievelijk Frankrijk en Italië hadden, en Andorra, dat de Franse frank en Spaanse peseta als betaalmiddelen gebruikte. Daarnaast zijn ook Montenegro en Kosovo, die de Duitse mark als feitelijk betaalmiddel hanteerden, in 2002 op de euro overgegaan. Andorra, Monaco, San Marino en Vaticaanstad mogen eigen euromunten slaan; Andorra mag dat pas sinds 1 juli 2013. In 2011 sloot het daartoe een overeenkomst met de Europese Unie. Het land heeft pas in december 2014 de eerste munten daadwerkelijk uitgegeven.

Overzeese gebiedsdelen

De euro is ook ingevoerd in de Franse overzeese departementen Guadeloupe, Martinique, Mayotte, Frans-Guyana en Réunion en op de Franse eilanden Saint Martin, Saint-Pierre en Miquelon, op de Azoren en Madeira (Portugese regio's) en op de Canarische Eilanden en in de in Afrika gelegen Spaanse exclaves Ceuta en Melilla (Spaanse regio).

Aruba, Curaçao en Sint-Maarten gebruiken als landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden niet de euro, maar respectievelijk de Arubaanse florin en de Antilliaanse gulden (beide gekoppeld aan de Amerikaanse dollar). De Nederlandse bijzondere gemeenten Bonaire, Sint Eustatius en Saba gingen per 1 januari 2011 over op de Amerikaanse dollar. Ter gelegenheid van dit feit is er eenmalig een BES-dollar geslagen door de KNM.[14]

Latere eurolanden

Op 1 mei 2004 traden 10 nieuwe landen tot de EU toe, in 2007 gevolgd door Bulgarije en Roemenië en op 1 juli 2013 door Kroatië. Ook de nieuwe lidstaten zullen, zodra ze aan de monetaire eisen kunnen voldoen, overgaan op de euro. Van de nieuwe lidstaten is Slovenië in 2007 als eerste tot de eurozone toegetreden, Cyprus en Malta zijn op 1 januari 2008 gevolgd. Slowakije trad toe op 1 januari 2009[15] en Estland op 1 januari 2011.[16] Op 1 januari 2014 trad Letland toe tot de eurozone, op 1 januari 2015 ook Litouwen.

De andere lidstaten hebben verschillende streefdata voor toetreding tot de eurozone:

Het Verenigd Koninkrijk heeft zich de optie voorbehouden buiten de eurozone te blijven. Zweden heeft de verplichting over te gaan op de euro, maar weet dit uit te stellen door niet toe te treden tot het Europees Wisselkoersmechanisme II. Denemarken heeft een aantal clausules op het Verdrag van Maastricht bedongen, waardoor invoering van de euro niet noodzakelijk is. Bulgarije wilde eerst toetreden in 2013, maar zag daar van af, omdat het land enkel maar kosten zag bij een toetreding tot de Eurozone vanwege de Europese staatsschuldencrisis.[20] In 2018 maakte EU-commissaris van financiën Moscovici in Sofia bekend dat het land alsnog wil toetreden, maar dat het tijdschema daarvan nog niet vaststaat.[21]

Niet officieel

Enkele andere landen en gebieden die geen lid zijn van de Europese Unie maken toch gebruik van de euro als de facto betaalmiddel. Van 1 januari 2002 tot de ingang van het verdrag met de Europese Unie op 1 juli 2013 maakte Andorra officieus gebruik van de euro. Ook Montenegro gebruikt de euro sinds 2002 als wettig betaalmiddel. Daarvoor betaalde men er, bij gebrek aan een eigen valuta, met de Duitse mark. Met de mogelijke toetreding van Montenegro tot de Europese Unie (beoogd in 2019) staat de ECB dit oogluikend toe. Bij het uitbreken van de Kosovo-oorlog werd ook in Kosovo met de Duitse mark betaald, die sinds 2002 door de euro is vervangen.

Naast de eigen nationale valuta is de euro ook als betaalmiddel te gebruiken in veel winkels in Bosnië en Herzegovina, Turkije, Noord-Cyprus, Zwitserland en Zimbabwe. Zimbabwe voerde de euro samen met een paar andere munteenheden in omdat hun eigen munt sterk is gedaald door de economische crisis. Ook in EU-landen die nog niet tot de eurozone zijn toegetreden wordt de euro soms geaccepteerd. In Noord-Ierland en bij een aantal toeristische trekpleisters in Engeland en Wales (Verenigd Koninkrijk) is dit het geval. In Hongarije, Kroatië en Tsjechië wordt de euro in de meeste winkels ook geaccepteerd. Ook in enkele Zweedse gemeenten langs de grens met Finland wordt de euro gebruikt.

Koppelingen met euro

Buiten de eurozone zijn er in totaal 23 landen en gebieden die niet behoren tot de EU en die geen EU-valuta's voeren maar die hun nationale munt rechtstreeks hebben gekoppeld aan de euro. Dit zijn 14 landen op het vasteland van Afrika (CFA-frank en Marokkaanse dirham), twee op eilanden gelegen Afrikaanse landen (Comoren-frank en de Kaapverdische escudo), drie in Franse Oceanië (CFP-frank) en een ander Balkan-land, Bosnië en Herzegovina. Op 28 juli 2009 hebben Sao Tomé en Príncipe een overeenkomst getekend met Portugal om op termijn hun munt te koppelen aan de euro.

Met uitzondering van Bosnië (dat zijn munt gekoppeld had aan de Duitse mark) en Kaapverdië (voorheen gekoppeld aan de Portugese escudo) hadden al deze niet-EU-landen een munt gekoppeld aan de Franse frank voor de koppeling van hun munt aan de euro. Koppeling van een nationale munt van een land aan een sterke/stabiele valuta wordt beschouwd als een veiligheidsmaatregel, in het bijzonder voor valuta's van gebieden met zwakke economieën.

Binnen de EU hebben een aantal valuta's een koppeling met de euro, in de meeste gevallen als een voorwaarde voor toetreding tot de eurozone. De Bulgaarse lev was eerder gekoppeld aan de Duitse mark, andere EU-lidstaten hebben of hadden een directe koppeling te danken aan het WKM II: de Deense kroon en de Litouwse litas.

In totaal maken meer dan 150 miljoen mensen in Afrika gebruik van een munt gekoppeld aan de euro, 25 miljoen mensen buiten de eurozone in Europa en nog eens 500.000 mensen op de Pacifische eilanden.

Gebruik als reservemunt

Sinds de introductie is de euro de op de Amerikaanse dollar na meest wijdverbreide internationale reservemunt. Het aandeel van de euro als reservevaluta is toegenomen van 18% in 1999 tot 27% in 2008, ten koste van de Amerikaanse dollar (het aandeel van de Amerikaanse dollar daalde van 71% tot 64% in dezelfde periode) en de yen (die viel van 6,4% tot 3,3%). De euro heeft de status van de op één na belangrijkste reservevaluta geërfd en gebouwd op de status van de Duitse mark.

Oud geld

In Nederland

Sinds 28 januari 2002 kan er alleen nog met de euro worden betaald. De periode van 1 t/m 27 januari 2002 gold als een overgangstijd. Bankbiljetten en munten uit de elf andere eurolanden konden, in Nederland, tot uiterlijk 1 april 2002 kosteloos worden omgewisseld bij de banken. Daarna, van 1 april 2002 tot 1 januari 2003 konden overgebleven Nederlandse guldens alleen nog op de eigen bankrekening worden gestort (meestal tegen transactiekosten).

De Nationale Eurocollecte en Coins for Care organiseerden in Nederland acties voor het verzamelen van muntgeld voor meer dan honderd erkende goede doelen.

Het is sinds 1 januari 2007 niet meer mogelijk om Nederlandse gulden-munten bij De Nederlandsche Bank in te leveren. Bankbiljetten in Nederlandse guldens die nog in omloop waren op 1 januari 2002 kunnen uiterlijk op 1 januari 2032 bij de kantoren van de De Nederlandsche Bank omgewisseld worden. Voor biljetten die al eerder buiten omloop waren gesteld geldt ook een termijn van 30 jaar, zoals voor de 5-guldenbiljetten, maar omdat die op 1 mei 1995 buiten omloop werden gesteld geldt voor deze biljetten een uiterste inleverdatum van 1 mei 2025.[22]

In België

In België is de euro de enige nationale munt sinds 1 maart 2002. Oude Belgische munten en biljetten konden tot 31 december 2002 ingeruild worden bij alle banken, postkantoren en bij de Nationale Bank van België (NBB). Van 1 januari 2003 tot 31 december 2004 konden munten alleen nog omgeruild worden bij de vestigingen van de NBB.

Na 31 december 2004 konden Belgische-frankstukken officieel niet meer worden omgewisseld. Vanwege de aardbeving in de Indische Oceaan einde 2004, en de massale geldinzameling voor hulp, werd een wetswijziging doorgevoerd, waardoor het, tot 30 juni 2005, mogelijk werd Belgische muntstukken te doneren aan het Belgisch Consortium voor Noodhulpsituaties. Te eigen bate omwisselen in euro's kon niet meer.

Sinds 1 januari 2005 kunnen alleen de oude bankbiljetten in Belgische franken, uitgebracht ná 1944, evenals bepaalde biljetten van meer dan BEF 100 met een dubbele denominatie in frank en belga en enkele, zeldzame, coupures van voor 1944, bij de NBB worden omgewisseld.

De euro als verzamelobject

Bij de invoering werd de euro voor velen een verzamelobject. Een ware hausse ontstond. Velen verzamelden van alle deelnemende landen een muntenserie met de nationale afbeelding. Veel gezochte munten waren met name die van het Vaticaan, San Marino en Monaco: munten die feitelijk niet in omloop waren, een zeer beperkte oplage hadden en die daardoor slechts tegen een veel hogere prijs dan de nominale waarde konden worden aangeschaft.

Sommige verzamelaars probeerden elk bestaand jaartal te verzamelen plus de verschillende nationale varianten, zoals de Duitse munten waar een letter op staat, die aanduidt in welke plaats de munten zijn geslagen.

Ook de gedenkmunten, die de landen ter gelegenheid van bijzondere nationale gelegenheden mogen slaan, konden zich aanvankelijk in een ruime belangstelling verheugen. Deze gedenkmunten kunnen normaal gesproken alleen uitgegeven worden in het land van herkomst (een uitzondering daarop zijn de € 2-muntstukken). Officieel zijn deze munten niet meer waard dan de nominale waarde. Tegen dit bedrag worden ze in eerste instantie ook uitgegeven, met uitzondering van bepaalde verzamelaarsmunten[23] die een aanzienlijke hoeveelheid goud of zilver bevatten of in een betere kwaliteit zijn geslagen. Als gevolg van de beperkte oplage zijn verzamelaars echter vaak bereid meer te betalen.

Trivia

  • In 2010 werd in het Verenigd Koninkrijk gestopt met de uitgifte van 500-eurobiljetten door geldwisselkantoren. Uit onderzoek bleek dat 90% van de biljetten door criminelen gebruikt werd voor het witwassen en vervoeren van geld. Grote coupures nemen relatief weinig ruimte in en zijn daardoor aantrekkelijk voor criminelen.[24][25]
  • De naam euro wordt behalve voor de munteenheid ook gebruikt voor de bergkangoeroe (Macropus robustus). Verder wordt 'euro-' vaak als voorvoegsel bij samenstellingen gebruikt: zie hiervoor euro (samenstellingen). Voor de namen euros en eurus zie de doorverwijspagina Euros.
  • De naam Euro wordt tevens gebruikt als aanduiding voor een soort benzine (Euro 95).

Zie ook

Externe links

Voetnoten

  1. Euro: een bedrag in euro('s)?, Taaladvies.net
  2. Men was van mening dat op de munt het jaar van uitgifte moest staan, dus niet eerder dan 2002. Echter, als de beeldenaar van het staatshoofd op de munt staat, loopt men het risico dat er intussen een troonswisseling plaatsvindt, waardoor de beeldenaar niet meer overeenkomt met het jaartal. In die landen werd dus het jaartal van productie op de munt vermeld.
  3. Wolfgang Streeck en Lea Elsässer, Monetary Disunion: The Domestic Politics of Euroland. Max-Planck-Institut für Gesellschaftsforschung (2014).
  4. (en) Treaty on the European Union (92/C 191/01), geraadpleegd op 29 februari 2016
  5. (en) Europese Commissie Commission proposes Greece to become the twelfth member of the euro-zone, 3 maart 2000, geraadpleegd op 29 februari 2016
  6. (fr) Académie française, Questions de langue, bezocht: 9 juli 2016
  7. rijksoverheid.nl
  8. dnb.nl
  9. Herdenkingsmunt Slovenië[dode link], nl.123rf.com
  10. euromuntgoes.eu
  11. (en) ECB Eurobank notes quantities
  12. a b c Volkskrant EU wil 500 euro biljet in de ban, 12 februari 2016, geraadpleegd op 2 maart 2016
  13. a b Volkskrant ECB stopt met productie en uitgifte van 500-euro biljet, 4 mei 2016, geraadpleegd op 9 mei 2016
  14. knm.nl
  15. 'Slowakije klaar voor de euro', NU.nl, 7 mei 2008
  16. 'Estland tot eurozone toegetreden', Het Parool, 1 januari 2011
  17. index.hu, 5 februari 2011
  18. Kroatië zet eerste stap naar invoering euro, VRT NWS, 9 juli 2019.
  19. (en) Reuters, Romania may join euro zone in 2022, says foreign minister - report. CNBC (28 augustus 2017). Geraadpleegd op 30 augustus 2017.
  20. Bulgaria shelves euro membership plans, EUobserver, 4 september 2012
  21. nu.nl 28 april 2018
  22. dnb.nl, Overzicht in te wisselen biljetten.
  23. Informatie over euromunten van De Nederlandsche Bank
  24. Britten roepen briefje 500 euro halt toe
  25. Engeland maakt jacht op biljet 500 euro, Gazet van Antwerpen, 13 mei 2010.

Literatuur

  • Buti, Marco, The Euro. Cambridge University Press, Cambridge (2010). ISBN 9789279098420.
  • Hoe Europa ons leven beïnvloedt - dr. Hendrik Vos & Rob Heirbaut - Standaard Uitgeverij - ISBN 9789002223600. (Belgisch Boek over de Europese Unie in eenvoudig taalgebruik zonder jargon)

Voetnoten

  1. Euro: een bedrag in euro('s)?, Taaladvies.net
  2. Men was van mening dat op de munt het jaar van uitgifte moest staan, dus niet eerder dan 2002. Echter, als de beeldenaar van het staatshoofd op de munt staat, loopt men het risico dat er intussen een troonswisseling plaatsvindt, waardoor de beeldenaar niet meer overeenkomt met het jaartal. In die landen werd dus het jaartal van productie op de munt vermeld.
  3. Wolfgang Streeck en Lea Elsässer, Monetary Disunion: The Domestic Politics of Euroland. Max-Planck-Institut für Gesellschaftsforschung (2014).
  4. (en) Treaty on the European Union (92/C 191/01), geraadpleegd op 29 februari 2016
  5. (en) Europese Commissie Commission proposes Greece to become the twelfth member of the euro-zone, 3 maart 2000, geraadpleegd op 29 februari 2016
  6. (fr) Académie française, Questions de langue, bezocht: 9 juli 2016
  7. rijksoverheid.nl
  8. dnb.nl
  9. Herdenkingsmunt Slovenië[dode link], nl.123rf.com
  10. euromuntgoes.eu
  11. (en) ECB Eurobank notes quantities
  12. a b c Volkskrant EU wil 500 euro biljet in de ban, 12 februari 2016, geraadpleegd op 2 maart 2016
  13. a b Volkskrant ECB stopt met productie en uitgifte van 500-euro biljet, 4 mei 2016, geraadpleegd op 9 mei 2016
  14. knm.nl
  15. 'Slowakije klaar voor de euro', NU.nl, 7 mei 2008
  16. 'Estland tot eurozone toegetreden', Het Parool, 1 januari 2011
  17. index.hu, 5 februari 2011
  18. Kroatië zet eerste stap naar invoering euro, VRT NWS, 9 juli 2019.
  19. (en) Reuters, Romania may join euro zone in 2022, says foreign minister - report. CNBC (28 augustus 2017). Geraadpleegd op 30 augustus 2017.
  20. Bulgaria shelves euro membership plans, EUobserver, 4 september 2012
  21. nu.nl 28 april 2018
  22. dnb.nl, Overzicht in te wisselen biljetten.
  23. Informatie over euromunten van De Nederlandsche Bank
  24. Britten roepen briefje 500 euro halt toe
  25. Engeland maakt jacht op biljet 500 euro, Gazet van Antwerpen, 13 mei 2010.
Amerikaanse dollar

De Amerikaanse dollar is de wettige munteenheid van de Verenigde Staten en van enkele andere landen die deze munt overgenomen hebben.

De Verenigde Staten namen de Amerikaanse dollar aan als nationale munteenheid in 1792. De dollar geldt sinds de Tweede Wereldoorlog als anker-valuta in de internationale handel. Zo worden de goud- en aardolieprijzen in de internationale handelsmarkt in dollars uitgedrukt.

Vooral sinds 2002 verliest de Amerikaanse dollar steeds meer zijn status van overheersende munteenheid. De Europese munteenheid, de euro, is hierdoor een grote concurrent aan het worden. Ook de Chinese renminbi wordt gezien als toekomstig sleutelvaluta in de wereldhandel. De gouverneur van de Chinese centrale bank 'Volksbank van China' stelde in maart 2009 voor om de dollar als reservevaluta te vervangen door een "mandje" van een aantal valuta's. De Russische minister van Financiën Kudrin verklaarde echter in juni 2009 dat de positie van de Amerikaanse dollar als leidende reservevaluta niet ter discussie stond.

Benzine

Benzine is een mengsel van koolwaterstoffen dat wordt gebruikt als brandstof voor benzinemotoren en als oplos- en schoonmaakmiddel. Het bestaat uit lichtere destillatiefracties van aardolie met een lage viscositeit en betrekkelijk laag kooktraject.

Disneyland Paris

Disneyland Paris, eerst Euro Disney Resort en nog later Disneyland Resort Paris, is een attractiepark- en recreatiecomplex in Marne-la-Vallée, een stad in de banlieue van de Franse hoofdstad Parijs. Het park ligt ongeveer 32 kilometer ten oosten van het centrum van Parijs en ligt voor het grootste gedeelte in de Franse gemeente Chessy, in het departement Seine-et-Marne.Disneyland Paris bestaat uit twee attractieparken, een winkelstraat en zeven hotels. Het is het tweede Disneyresort buiten de Verenigde Staten, voorgegaan door Tokyo Disney Resort en gevolgd door Hong Kong Disneyland Resort. Het complex werd tot 20 juni 2017 beheerd door Euro Disney S.C.A., dat voor 39,8% in het bezit was van The Walt Disney Company. 10 procent van de aandelen was van de Saoedi-Arabische prins Al-Waleed. De overige 50,22 procent was van kleinere aandeelhouders. Tom Wolber was tot juli 2016 bestuursvoorzitter van het bedrijf. Hij is opgevolgd door Catherine Powell, die in maart 2018 stopte en werd opgevolgd door Natacha Rafalski.

Sinds 20 juni 2017 is the Walt Disney company de volledige eigenaar van Disneyland Paris en hield Euro Disney S.C.A na 25 jaar op te bestaan.

Het complex werd op 12 april 1992 geopend als Euro Disney. Destijds bestond alleen het eerste park, dat toen Euro Disneyland heette. Tegenwoordig heet dit park het Disneyland Park. In 1994 werd het park hernoemd naar haar huidige naam. Op 16 maart 2002 werd het tweede park van het resort geopend, het Walt Disney Studios Park. In juli 1995 had het park voor het eerst in de geschiedenis positieve kwartaalcijfers.

Met 14,2 miljoen bezoekers in 2014 is Disneyland Paris het meest bezochte attractiepark van Europa.

Duitse mark

De Duitse mark, (Duits: Deutsche Mark), (DM, DEM) was de officiële geldeenheid van de Bondsrepubliek Duitsland van 1948 tot de introductie van de euro in 1999. Munten en bankbiljetten werden in 2002 uit de circulatie gehaald. Eén euro werd gelijkgesteld aan 1,95583 DM. De mark was onderverdeeld in 100 Pfennig.

In de gesproken taal had men het over de Mark of, om nauwkeuriger te zijn, over de D-Mark. De uitdrukking Deutschmark gebruikte men alleen in het Engels.

Euro Digital Songs

De Euro Digital Songs en Euro Digital Tracks zijn hitlijsten die gepubliceerd worden door Billboard, sinds respectievelijk 2008 en 2005.

De lijsten rangschikken de bestverkochte digitale nummers in Europa. Euro Digital Songs combineert verschillende versies van nummers in de lijst, zoals remixen of a capella-versies.

De gegevens zijn gebaseerd op verkoopcijfers, die samengesteld zijn door Nielsen SoundScan. Nielsen meet momenteel de omzet van digitale muziek van meer dan 200 digitale diensten en mobiele operators in 17 Europese landen: Oostenrijk, België, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Portugal, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk.

Euro Hockey League

De Euro Hockey League (EHL) is een Europese hockeycompetitie voor clubteams. De EHL is de opvolger van de Europacuptoernooien en wordt georganiseerd door de European Hockey Federation (EHF).

Europees kampioenschap voetbal 2000

Het Europees kampioenschap voetbal mannen 2000, ook Euro 2000 genoemd, was de elfde editie van het door de UEFA georganiseerde Europese voetbalkampioenschap. Het toernooi werd gehouden in België & Nederland, en duurde van 10 juni 2000 tot 2 juli 2000. Het was voor het eerst dat een EK in twee landen werd georganiseerd. De zestien landen die zich geplaatst hadden speelden in groepen en finales in acht stadions. Frankrijk won het toernooi door Italië in de finale te verslaan door middel van een golden goal.

Europees kampioenschap voetbal 2004

De eindronde van het Europees kampioenschap voetbal mannen werd in 2004 gehouden in Portugal, van 12 juni tot en met 4 juli. Het was voor het eerst dat Portugal het EK organiseerde. Zestien landen speelden in groepen en finales in tien stadions verdeeld over acht steden.

Het toernooi werd op 12 oktober 1999 toegewezen aan Portugal. Dat gebeurde tijdens een bijeenkomst van de UEFA in Aken. De andere kandidaten waren Spanje en de combinatie Oostenrijk en Hongarije. De aanwijzing van Portugal kwam als een verrassing. Algemeen werd verwacht dat Spanje de beste kans op de organisatie zou maken. De veertien leden van het Executive Comité oordeelden anders. Alle kandidaten hadden eerder op de dag de gelegenheid gekregen een toelichting te houden van een half uur.

Eusébio, de beroemdste voetballer die Portugal voortbracht, trad sinds 1997 op als ambassadeur voor de kandidatuur. Hij was euforisch na de uitslag. "Dit is fantastisch", aldus de oud-aanvaller. "Ik ben net zo blij als toen ik met Benfica de Europa Cup won in 1962 en twee keer scoorde in de finale. Hier hebben we achttien maanden keihard voor gewerkt. We hadden sterke concurrentie, maar op de een of andere manier heb ik er altijd in geloofd."België haalde de eindronde niet. Het eindigde op een derde plaats in de groep achter groepswinnaar Bulgarije en Kroatië. België had evenveel punten als de Kroaten maar eindigde vanwege het onderlinge resultaat op de derde plaats. Een tweede plaats had recht gegeven op een play-off, maar dat zat er dus niet in.

Nederland werd ingedeeld in een kwalificatiepoule met Tsjechië, Oostenrijk, Moldavië en Wit-Rusland. Onder leiding van Dick Advocaat, die al eerder bondscoach was geweest (1992-1995), begon Nederland in de kwalificatie voor het EK 2004. Het plaatste zich via de achterdeur na een tweeluik met Schotland in de play-offs voor het EK (0-1, 6-0).

Europees kampioenschap voetbal 2008

Het Europees kampioenschap voetbal mannen 2008 vond van 7 tot en met 29 juni plaats in Zwitserland en Oostenrijk. Na het EK 2000, dat was gehouden in Nederland en België, was dit de tweede keer dat een EK door twee landen gezamenlijk werd georganiseerd.

Dit EK werd in het Ernst Happelstadion gewonnen door Spanje. De finale tegen Duitsland werd met 1-0 gewonnen door een doelpunt van Fernando Torres.

Europees kampioenschap voetbal 2012

Het Europees kampioenschap voetbal 2012 (UEFA Euro 2012, ook kortweg Euro 2012) vond plaats van 8 juni tot en met 1 juli 2012 in Oekraïne en Polen. Het was de 14e editie van het door de UEFA georganiseerde Europees kampioenschap voetbal mannen en de derde keer dat het toernooi door twee landen werd georganiseerd.

De gezamenlijke kandidatuur van Oekraïne en Polen kreeg het toernooi op 18 april 2007 toegewezen door de Europese voetbalbond UEFA, nadat Italië en Hongarije-Kroatië in de finaleronde in Cardiff, Wales waren afgevallen. Van de 53 UEFA-leden waren de twee gastlanden automatisch geplaatst voor het eindtoernooi. De 51 andere landen moesten zich via een kwalificatieproces, dat begon in augustus 2010 en eindigde in november 2011, voor de resterende 14 plaatsen proberen te plaatsen. Het was het laatste EK met 16 teams: vanaf 2016 doen 24 landen mee aan de eindronde. Het voorstel om al in 2012 het deelnemersveld tot 24 uit te breiden werd afgewezen.

De zestien landen die aan het eindtoernooi deelnamen werden in vier poules van vier teams ingedeeld, waarna de nummers 1 en 2 van elke poule doorgingen naar de knock-outfase, die georganiseerd waren volgens een systeem met rechtstreekse uitschakeling. De finale werd gespeeld in het NSK Olimpiejsky-stadion in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Spanje won het toernooi door in de finale Italië met 4 - 0 te verslaan.

Europees kampioenschap voetbal 2016

Het Europees kampioenschap voetbal 2016 of UEFA Euro 2016 was de vijftiende editie van het vierjaarlijkse voetbalevenement. Het werd gehouden van 10 juni tot en met 10 juli 2016. Frankrijk was het gastland. Na de toernooien van 1960 en 1984 was het de derde maal dat dit land gastland was.

Voor het eerst in de geschiedenis namen er 24 landen deel aan het toernooi. Dit was een uitbreiding met acht, waardoor er ook twintig wedstrijden meer gespeeld werden. Er werden zes groepen van vier teams gemaakt. De nummers één en twee uit elke groep en de vier beste nummers drie gingen door naar de achtste finale. Vervolgens werden achtste finales, kwartfinales, halve finales en de finale gespeeld.Het toernooi werd uitgebreid zodat ook kleinere landen kunnen deelnemen aan het EK waarvoor de grotere landen zich vrijwel altijd plaatsen. De voormalige kampioenen Nederland, Denemarken en Griekenland slaagden er niet in om zich te kwalificeren. Nederland, dat nog derde werd op het WK van 2014 eindigde als vierde in zijn kwalificatiegroep. Denemarken werd in de barrages uitgeschakeld en Griekenland, nog tot de tweede ronde van het laatste WK doorgedrongen, eindigde als laatste in zijn groep.

Portugal won het toernooi door in de finale Frankrijk met 1-0 te verslaan na verlenging. Éder werd uitgeroepen tot Man van de Wedstrijd door in de 109e minuut het enige doelpunt van de wedstrijd te maken.

Europese emissiestandaard

De Europese emissiestandaard is de emissienorm voor voertuigen die in de Europese Unie van kracht is.

De emissiestandaard wordt voortdurend strenger: voertuigen mogen steeds minder schadelijke stoffen in het milieu uitstoten.

Euroteken

Het euroteken (€) is het valutateken voor de euromunt. Het is geïnspireerd door de Griekse letter epsilon en verwijst naar de eerste letter van het woord Europa. De twee evenwijdige lijnen symboliseren de stabiliteit van de euro.

Het symbool is door de Europese Commissie ontworpen in het kader van de voorlichtingscampagne voor de gemeenschappelijke munt. Het ontwerp moest aan drie eenvoudige voorwaarden voldoen. Het moest:

een zeer herkenbaar symbool voor Europa zijn

gemakkelijk met de hand te schrijven zijn

esthetisch aantrekkelijk zijn.Intern werden ongeveer 30 ontwerpen gemaakt. Tien werden aan een publiekstest onderworpen. Daarvan bleken er twee met kop en schouders boven de andere uit te steken. Uit deze twee maakten de toenmalige voorzitter van de Europese Commissie, Jacques Santer, en de voor de euro verantwoordelijke functionaris, Yves-Thibault de Silguy, hun uiteindelijke keuze. Het gekozen symbool is ontworpen door de Belg Alain Billiet. Het werd door de Europese Commissie gepresenteerd op 12 december 1996.

Eurozone

De eurozone (of eurosysteem, eurolanden, eurogebied) is de verzamelnaam voor de landen van de Europese Unie die de euro als munt hebben. De Europese Centrale Bank is verantwoordelijk voor het monetair beleid binnen de eurozone.

Franse frank

De Franse frank was de munteenheid van Frankrijk tot de introductie van de euro.

De Franse frank werd ingevoerd in 1795, zes jaar na de Franse Revolutie. Hij verving het Franse pond dat al sinds de middeleeuwen in gebruik was. De frank werd onderverdeeld in 100 centimes. Frankrijk was hiermee het tweede land ter wereld dat het decimale stelsel invoerde; de Verenigde Staten waren Frankrijk in 1783 voorgegaan.

In 1960 werd de nieuwe frank ingevoerd, die een waarde had van 100 oude frank. Deze nieuwe Franse frank bleef in gebruik tot de invoering van de euro in 2002.

In een deel van de voormalige Franse koloniën wordt de CFA-frank gebruikt.

Gezondheidszorg

De gezondheidszorg in een bepaald land is het geheel aan activiteiten dat gericht is op de verbetering van de gezondheid van de mensen in dat land. Onder de gezondheidszorg wordt niet alleen het onderzoek en de kennis van gezondheid begrepen, maar ook de toepassing van deze kennis om de gezondheid van mensen te verhogen, ziekten te voorkomen (preventieve gezondheidszorg) of te genezen, en het lichamelijk en psychisch functioneren te verbeteren.

Wetenschappelijke bouwstenen leveren onder meer de biologie, scheikunde, natuurkunde en diverse sociale wetenschappen (bijvoorbeeld de medische sociologie en psychologie). Omdat de gezondheidszorg zich met het menselijk leven bezighoudt, spelen er diverse vraagstukken op het gebied van de medische ethiek zoals privacy, vrijheidsbeperking, abortus, euthanasie, klonen en genetische manipulatie.

In 2003 werd in Nederland 57,5 miljard euro aan de gezondheidszorg uitgegeven, hetgeen overeenkomt met ongeveer 12% van het bruto binnenlands product (bbp). Per inwoner ging het om een bedrag van 3.550 euro. In 2005 is dit bedrag volgens het CBS gestegen naar 68,6 miljard euro. De kosten zijn volgens het CBS in 2017 verder opgelopen tot 97,5 miljard euro, 13,3% van het bbp.

Nederlandse gulden

De gulden was vanaf de middeleeuwen tot januari 2002 een Nederlandse munteenheid en wettig betaalmiddel.

Op 1 januari 2002 werd de gulden vervangen door de euro, sindsdien de munteenheid van de Economische en Monetaire Unie. Vanaf die datum was de gulden geen wettig betaalmiddel meer. De omwisselverhouding was bepaald op 2,20371 gulden per euro (ongeveer 45 eurocent per gulden).

RKSV Schijndel

RKSV Schijndel (Rooms Katholieke Sport Vereniging) is een amateurvoetbalvereniging uit Schijndel, Noord-Brabant, Nederland. De club is opgericht in 1927 en speelt op sportpark “De Rooise Heide”. De clubkleuren zijn geel-blauw.

In de seizoenen 2003/04-2005/06 heette de club als gevolg van een naamskoppeling Schijndel/SBA Euro. Daarna ging het voor een seizoen weer terug naar RKSV Schijndel. Vanaf het seizoen 2007/08 heette de club Schijndel/Bol Accountants en inmiddels is de naam veranderd naar Schijndel/DEWIT.

Het eerste vrouwenvoetbalelftal acteert in het seizoen 2018/19 in de Zesde klasse.

Valuta

Een valuta is een officieel geldig betaalmiddel van een land. Bekende voorbeelden zijn: Euro, Amerikaanse dollar, Britse pond en Japanse yen. Officiële valuta van landen zijn opgenomen in de ISO 4217. Voor een lijst van officiële valuta, zie lijst van munteenheden.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.